Katalog

BİLİM DÜNYASINDAN HABERLER Sürüngenler evrime karşı mı? O xfordlu zoolog Paul Harvvey, kertenkelelerın evrımsel teorıye aykırı gorunduklerını soyluyor Evrımın geçerlı teorısıne gore şans eserı meydana gelen olaylar herhangı bır turun başarısına bır haylı katkıda bulunuyor Eğer evrım yenıden tekrarlanırsa benzer turlerın ıkıncı kez ortaya çıkması şansı da sıfıra yakın sayıhyor An cak evrımın getırdığı kısıtlamalara karşın, Portorıko ve Jamaıka dakı kertenkelelerın bırbırlerınden habersızce aynı şekılde evrım geçırdığı goruluyor Bu ılgınç saptama Mıssourı St Louıs'tekı Washıngton Unıversıtesı'nden Jonathan Losos tarafından yapılan yenı molekuler ça lışma sonucu elde edıldı Araştırmada mo dern DNA teknıklerınden yararlanıldı Losos, kertenkelelerın atalarını anlayabılmek ıçın ıkı ayrı ada uzerındekı turlerden alınan mıtokondrıyal DNA'ları ınceledı Mıtokondrıyal DNA yumurtanın stoplazması yoluyla yalnızca anadan çocuğa geçer Bu nedenle babaya aıt DNA nın katkısı karmaşıklığı olmadan evrımsel tarıhı ıncelemek ıçın kullanılabılmekte DNA verılerı çok benzer olayların her ıkı ada uzerınde gerçekleştığını ortaya çıkarıyor ' Bu olay bu adaların bıtkılerınde yırtıcı hayvanlarında ve ıklımınde onemlı farklar olmalarına karşın gerçekleşmıştır" dıyor Her ıkı ada da başlangıçta ıkı değışık Anolıs kertenkele turu tarafından ıstıla edıldı Bu atalar her turun surungenlerıdır Bunlar orta buyuklukte değışık renklerdeydıler ve yıyeceklerını ağaçlar ve toprak uzerındekı boceklerden temın edıyorlardı Ama gorelı ola rak buyuk olmaları daha kuçuk dalları ve çubukları keşfetmelerını zorlaştırıyordu Losos en yaygın kertenkelenın agacın ka lın ıç uzuvlarında, govde uzerınde ve yerde çok zaman harcadığını duşunuyor Daha sonra ıse yaprakların golgelıklerınde daha lyı saklanabılen yeşıl bır kertenkele ortaya çıktı Bu olayların sadece şans eserı her ıkı ada uzerınde meydana gelmesının pek olanaklı olmadığını belırtıyor bılımcıler "Evrımsel bıy olojının mevcut teorılere gerçekten ters duş mesı az rastlanır bır şeydır Tekrarlanabılır evrımın daha fazla orneklen bulunursa şans eserı olarak evrımın tasarımı nosyonunun tekrar ıncelenmesıne gerek duyulabılır' (nb) Romantizmin oldugunu kim söylüyor? Martılar yıllar geçse de birbirlerini unutmuyor. I kı Brıtanyalı zoolog ılk defa martıların eskı yıllardan eşlerını tanıdıklarını ve araştırdıklarını, yalnızca aynı kuş yuvasma donmeye eğılımlı oldukları ıçın aynı eşle bırlıkte olmaya yonelmek gıbı basıt bır davranış ıçınde olmadıkları nı gosterdı Kolonıler halınde yuva yapan denız kuşları arka arkaya yıllar boyu genellıkle aynı ortak ıle çıft olurlar Ama bazı araştırmacılar kurulmuş çıftlerın birbirlerini sadece daha oncekı sene yuva yaptıkları kesın yerı hatırlayarak bulduklarını one surmektedırler Bır ıncelemede eskı yuva yerle rıne donemeyen bır grup Caspıan denız kırlangıcının %90'ından daha fazlasının kendılerıne yenı eş bulduğu qoruldu 1991 de Durham Unıversıtesı nden John Coulson ve onun doktora og rencısı Jackıe Faırvveather, kendılerı nı yuva yapma yerlerı ıle bıreylerın bırbırını tanımasının etkısını ayırdet menın harıka bır fırsatı ıçınde buldu lar Nevvcastle yakınında North Shıelds de bır deponun pencere çıkıntı ları uzerınde yuva yapan martıları ın celedıler Mulku gelıştırenler depoyu apartman daırelerıne çevırmeye baş ladıkları zaman çıkıntılar tel ağ ıle ortuldu Sonuç olarak denızdekı altı aydan sonra kolonıye donen martılar deponun çatısı ve komşu bınalar uzerınde yuva yapmaya zoıianıldı Kuşlann çoğu renklı bacak halka lan bılesımıyle ışaretlenmıştı, bu nedenle araştırmacılar kuşlann eskı ortaklarını unutup unutmadıklarını kolayca soyleyebılırlerdı Faırvveather ve Coulson kolonıye gen donen dışılerın %76'sı ve erkeklerın %78'ının yenı bır yuva yerı bulmaya zorlanma lanna karşın eskı eşlennı koruduklarını keşfettı Bu normal eşlerı koruma oranından çok az farklı bır sonuçtu 1990 da aynı kolonıde olan kuşlann %72 sı eskı eşlerını korumuştu 1992 ve 1993'te yerını değıştıren kuşlann bazıları 5 km kadar uzak olan dığer kolonılere goç ettıler Bu hayvanların uçte bırınden daha faz lası hâlâ aynı eşı koruyorlar Kuşlann ortaklarının ozellık belırten otuşlerını tanıdıklarını duşunen Coulson "Açıkca bıreyı tanıma var dıyor Bu bağlılığa karşın martı çıftler ış ler ters gıderse ayrılırlar Coulson 'Ayrılma oranları yurnurta yapmayı başaramayan çıftlerde ıkı uç kat daha fazladır dıyor (nb) Tanrılara kunban kızlar bulundu G uney Amerıka nın And dağlarında, eskı ve gelışmış bır uygarhk olan Inka'ların done^ mınden kalma donmuş ıkı mumya bulundu 6200 metre yuksekhkte bır Alman arkeolog tarafın dan bulunan mumyaların 500 600 yaşlannda olduğu belırtılıyor Mumyaların bulundugu bolgenın eskı geleneklere gore bır adak yerı oldugu saptandı Mumyaların, soğukta çok lyı korunduğu ve vu cutlarının oldukça sağlam kaldığı ve Inkalann kulturlerı konusunda onemlı ıpuçları verecegı belırtılmekte Inkalar onemlı ve etkıleyıcı yapılar ınşa etmışler, ulaşım ıçın ekpres yol sıstemlen gelıştırmış ler, çok lyı bır yonetım sıstemı kurmuşlar ve çok ryı tarım teknıklerı uygulamışlar, ancak arkalannda yazılı hıç bır şey bırakmamışlar Yapılan yenı araştırmalar sonucu, bolgede ıkı de kurban edılmış kız çocuğu bulundu Arkeologlar, Inka ımparatorluğununun kızılderılı halkın buyuk çoğunluğu tarafından mukemmel bır devlet olarak tanımlandığına ışaret etmekte ve "ın sanların kurban edıldığıne bu nedenle ınanılmamaktaydı, şımdı bulunan mumyalar bu efsaneyı yıkacaktır" demektedır Kız çocuklarının, bolgede bulunan Sabancaya volkanına kurban verıldığı yorumu yapılıyor Mumyalann çok guzel dokumalı ınce kumaşlara sarılı olması, onların onde gelenlerın kızları olduğunun bır göstergesı sayılıyor Yanardağ bugun de arada sırada ofkelı lavlar puskurtmekte 457 12