Katalog

TVBELGESEL KONGRELERDEN TV 2 10.30 Belgesel "Define Adalan" Dunyanın çeşıtlı yorelerındekı define adalan ve burada hazıne bulmak ıçın yapılan çeşıtlı gırışımler anlatılıyor TV 2 21.25 Yerti Belgesel "Merhaba Çağdaş Türkiye. TV 3 16.10 Belgesel "Doğa Serüvenleri" Doğa ve ev hayvanlannın ıncelendığı belgeselın bu bolumunde, Doğanla kuş avının nasıl yapıldığını, bu Doğanların nasıl yetıştırıldıgı anlatılıyor Flash TV 15.30 Belgesel "Eskl Uygarhklar" TRTINT 19.00 Cumhuriyet'e Kanat Gerenler TGRT 12.20 Belgesel "Mavi Derinliğın Sırları" KanalO 13.00 Herşeyin Başı Sağlık Cine 5 16.30 Belgesel Mavl Sessizilk 'Diptekiler" 11 Kasım Cumartesi Dönen akışkanlar SORU: Bır sıvının ıçınde bulunan taneleri erıtmek ıçın sıvı dolu cam bir kabı sallarsanız tanelerın merkeze yöneldiğını gorürsunuz Ne kadar hızlı sallarsanız parçacıklar da o derece hızlı bır şekılde merkeze yonelirler. Neden? YANIT1: Bu durum benım kafamı dd yıllarcd meşgul ettı Benzer durumu çayı karıştırdıgınız da gozlemenız mumkundur, çay yaprakları bardağın merkezıne hucum ederler (bebeklıgı nızden berı suzgeç kullanıyorsanız bunu gozlemek ıçın alışkanlıgınıza bır ke relık olsun ara vermenız gerekecpk) Sezgılerınızden yold çıktığınızda sıvının ıçındekı ağır parçacıkların gozlene nın tam tersıne etrafa saçılmaları gerektığı sonucuna varabılırsınız Bu konuya bılımsel olarak yaklaşmak ıçın, donen bır akışkanın ıçındekı basınçmomentum dengesını lyı ırde lemek gerekır Eğer donen akışkan bır kabın ıçınde kalmak zorundaysa (yanı sınırlandırılmışsa) akışkanın donuyor olmasından kaynaklanan atalet kuvve tı bır basınç gradyanıyla dengelenmek zorundadır (basınç gradyanı, basınç degışımıne karşılık gelen bır terımdır) Basınç gradyanının yonununu goz onune alarak yoğunlugu, ıçınde bu lunduğu sıvınınkınden az olan bır parçacığın ıçerıye yonelecegını goster mek oldukça kolaydır Öyleyse parçacığın yoğunluğu akışkanınkınden faz laysa parçacığın dışarı yonelmesı gerekır, pekı neden bu durumun tam tersı gozlenıyor'? Bu sorunun yanıtı akışkanın, ıçınde bulunduğu kabın tabanına yakın kıs mının davranışıyla ılgılıdır Vıskozıte nedenıyle akışkanın tabana yakın olan bu kısmı dığer yerlere gore daha yavaş doner Bu da bu bolgedekı basınç gradyanının yukarıda belırttığımız dengeyı sağlamak ıçın gerekenden daha buyuk olması anlamına gelır, dolayı sıyla donuş merkezıne doğru net bır kuvvet oluşur Akışkan ve dıbe oturan agır parçacıklar bu kuvvetle merkeze doğru ıtılırler Bu olayı daha lyı gozleyebılmek ıçın yuksek bır sılındır kapla deney yapıia bılır Ust kısımdakı parçacıklar dışarı yonelırler ve tabana yaklaştıkça merkeze doğru hareket etmeye başlarlar Bılım Teknık'ten kuçuk bır not Ağır matematıkten hoşlanıyorsanız H Gre enspan ın Theory of Rotatıng Fluıds" adlı kıtabında donen akışkanların ana lıtık ıncelemesını bulabılırsınız (Cambrıdge Unıversıty Press) Akışkan dondukçe merkezkaç kuvvetı akışkanı kabın duvarlarına ıter Surtunme nedenıyle akışkanın alt kısmı bıraz daha yavaş doner ve buna baglı olarak bu bolgede merkezkaç kuvvetı de az olur Tabandan merkeze kayan parçacıklar yerçekımının etkısıyle ortada bırıkırler Buna 'sınır et kısı" denır Eğer taban tamamen surtunmesız olabılseydı boyle bır durumla da karşılaşılmazdı ILGINC SORULAR veya alkalınmanganez sıstemlı pıllerın omurlerı eğer 0 derece sıcaklıkta sak lanırlarsa kaydadeğer olçude uzar Böyle pıllerde açık uçta kapasıte kaybı genel olarak çınko korozyonu gıbı kımyasal etkıler nedenıyle olur Bu tur kımyasal sureçlerın çoğu yuksek sı caklıklarda daha kolay gerçekleşır Tıpık bır Leclanche pılı oda sıcaklı 12 Kasım Pazar TV 2 15.20 Belgesel "Modern Sanatın Serüveni" Modern sanatı geçmışınden gunümuze kadar ınceleyen belgesel, ınsanların modern sanata ılgısını çekmeyı amaçlamaktadır Bu bolümde 'Ekspresyonızm' akımı ele alınıyor TV 3 12.20 Bilim Gösterisi TV 2 21.25 Cumhuriyet'e Kanat Gerenler TRT 3 14.50 Dünya Sızındır TRT INT 12.30 Göruntulerle Türkiye TGRT 00.10 Belgesel "Uzak Ufuklar" Kanal D 10.30 Belgesel "Yeni Yüzyılın Keşifleri" Star TV 01.25 Belgesel "Harikalar Yolu Diş dolgusunda giımüş can yakar Neden? 13 Kasım Pazaptesl TV 1 17.30 Bu Toprağın Sesi TV 2 21.20 Belgesel "Uygarlıklar Ülkesi Anadolu" Geç Hıtıt Devletlerı donemı konu edılıyor TV 3 14.30 Belgesel "Batı Bahçesi" TRT Avrasya 12.30 Belgesel "Seyir Günlüğü" SORU: Dış dolgusuna kuçuk bır gumuş parçası deydirdiğınızde canınız yanar. Neden? YANIT: Soruyu soran okur, farkında olmadan Luıqı Galvanı'nın 1762 yılında yaptıgı deneyle aynı tecrubeyı ya şamış Benzer olmayan ıkı metal bırbırlerınden ıletken bır sıvıyla ayrılıyorlarsa aralarında bır akım oluşacaktır, bu akım da sınırlerı uyarır Gumuşu amal gam dolguya deydırdığınız zaman or taya çıkan durum da tamamen bununla açıklyanabılır Sız gumuş parçasını amalgam dolgunuza dokundurduğunuzda arada çok ınce bır tukuruk fılmı kalır Tukuruk oldukça guçlu bır geçır gendır zıra ıçınde bır yığın tuz ıçerır Galvanı bu deneyı kurbağaların bacakları uzerınde gerçekleştırmıştı 14 Kasım Salı TV 2 08.50 Marmara Takımadaları TV 2 19.20 Belgesel "Denlz" Japonya'nın Kobe kentınde meydana gelen şıddetlı depremın etkılerı, Akdenız'de Caulerpe Taxıfolıç adlı zararlı yosunun kokunu kurutma çalışmaları anlatılıyor TV 3 20.15 Belgesel "Bilim Dünyası" Evrenın oluşumu modelı uzerınde yenı bır buluşu olan bılım adamı ve kıtabı, bılım adamı koşesınde ıse bağışıklık sıs temı uzerınde araştırmalar yapan bır Alman kadın araştırmacı tanıtılıyor. Pil buzdolabında saklamr mı? 9 10 11 12 SORU: El fenerimın pillerinin ömrunu onları buzdolabında saklayarak arttırabilir mlyim? YANIT: Leclanche (çınko karbon) ğında saklanırsa bır yıl ıçınde kapası tesının %10 unu ıkı yıl ıçınde %30'unu ve uç yılda da yaklaşık %40'ını kaybeder Daha yuksek sıcaklıklarda, orneğın 45 derecede aynı pıl sadece bır yıl ıçınde kapasıtesının %20'sını kaybeder Oysa 20 derece de saklanan boyle bır pılın kapasıtesı nın %20'sını yıtırmesı ıçın on yıl geç mesı gerekır Yanı bu tur pıllerı buzdo labında saklamak ışe yarar ama buzluğa konulmamalıdırlar, çunku pılı oluşturan maddelerın genleşme katsayıları farklıdır ve bu durumda defor masyon gerçekleşır Lıtyum pıllerın ıse raf omru dığerle rınden daha uzundur çunku bunların uretımı sırasında kdbuğun ıçı doldurul duktan sonra lıtyum anot elektrolıtle çok hızlı bır reaksıyona gırerek pasıfleştırıcı bır tabaka oluşturur, dolayısıyla korozyon tehlıkesının onune geçıl mış olur Lıtyum pıller oda sıcaklığında saklandıklarında bıle kapasıtelerının %10 unu ancak on yılda kaybederler Lıtyum pıllerın bazı ozel tıplerı (örneğın lıtyumsulfur dıoksıt pıller) 70 derece de saklandıklarında bıle bır yıl boyunca kapasıtelerının sadece %30'unu kaybederler Nıkelkadmıyum pıller gıbı sekonder pıller ıse çok dayanıksız olurlar Yenı kullanılmaya başlanan bır nıkelkadmıyum pıl oda sıcaklığında altı ay ıçınde kapasıtesının yarısını kaybeder Pılın daha sonrakı dolumlarında durum daha da kotuleşır Bu tur pıllerı de buzdolabında saklamak durumu bıraz lyıleştırebılır 1 2 3 4 5 6 7 8 dıgı donemın en unlu duşunuru olan, Fransız fılozof 4 Jupıter'ın bır uydusu Havva'nın Batı dıllerındekı adı II Dunya Savaşı'nda Alman pıke bombardıman uçağına verılen ad 5 Bır tembıh sozu Zıhın 6 Helyum'un sımgesı Erler Bır soru ekı 7 Mıllet Isteyen, ısteklı 8 Bır kışı ya da nesneyı benzerlerınden ustun kılan nıtelık ayrıntılı fotoğraf klışesı uzerındekı noktaların sıklığını, gevşeklığını belırleyen olçu 9 Stıller tarzlar Verme 10 Takımın kısaltması Alıp vermek, teatı etrnek YUKARIDAN AŞAĞIYA: 1 17111776 yılları arasında yaşamış felsefı şuphecılıgı ve deneycıhgı benımsemış, nedensellık kavramını eleştırmesı ve modern tarıh yazımına onculuk etmesıyle tanınmış, Iskoç fılozof tarıhçı ve ıktısatçı 2 Bır tur tatlısu mıdyesı . Tanrı nın ınsan ruhlarını yarattığı za man 3 Eskı dılde mıde Olasılığı az olan 4 örnekler, resımler 5 1919 yılında Vıtebsk'te kurulan suprematızm yanlısı okul Bır dışlı çarkta veya vıdada ıkı dış arasında kalan çukur bölum 6 Bez tezgahında ıplığı ayarlayan tezgâh taragı Arap edebıyatında bır rubaı turu 7 Kotu, ters, bozuk Aşık, bılye oyununda kullanılan, ıçı oyuk kurşunla ağır 10 11 12 laştırılmış kemık 8 Bır tuzla urununun satıldığı bolgeler Ulke, yurt Nıkel'in sımgesı 9 Bır gezegen 10 Sıhır, tılsım Sıgorta ıçın verılen ucret 11Katıksız, saf Tanrıtanımaz 12 Zarar gören, bozulan, arızalanan bır şeyı duzeltmek, tamır etmek 15 Kasım Çarşamba I J TV2 19.20Bilimlelçlçe TV 2 19.55 Mekanlar ve Zamanlar Tarıh boyunca Galata anlatılıyor TV 3 11.40 Yerli Belgesel "Kelebekler Vadisi" TRT INT 12.30 Anadolu Medeniyetleri 16 Kasım Perşembe TV2 19.20ÇevrePaneli TV 3 12.30 Belgesel "Deniz" TV 3 19.00 Belgesel "Buluşlann Dergisi" Gorme eylemı nasıl gerçekleşıyor? TRT INT 12.30 Belgesel "Anadolu'da Tekstll" SOLDAN SAĞA: 1 1945 doğurnlu, 19/9 yılındd doçent, 1988'de ıse profesör olan, Fen fakultesı dekan yardımcılıgı ve Istanbul Unıversıtesı Gozlemevı Araştırma ve Uygulama Merkezı mudurluğu, Uluslararası Astronomı Bırlıgı ıle Turk Astronomı, Turk Fızık ve Turk Matematık Derneklerı uyelığı yapan, Turk gokbılımcı 2 Temel, asıl, esas 1911 doğumlu Alfred onadlı, ızotopların algılanması, olçumu ve ayrılması konusunda uzman olan, daha 1940 da kutle spektrografı sayesınde uranyum 235'ın bınde bır mılıgramını ayırmayı başaran, ABD'lı fızıkçı Bırleşmış Mılletler Gıda ve Tarım örgutu 3 17921867 yılları arasında yaşamış, butunuyle kendıne oz gu bır felsefe sıstemı gelıştırmek yerıne, başkalarının yapıtlarından derlenmış bır sıstem kuran, ststematık seçmecılığiyle, yaşa 17 Kasım Cuma TV 2 8.50 Belgesel "Sesslz Dünyada Görüntüter" TV 3 14.30 Belgesel "Eski ve Yeni Dünya" 451 10