Katalog

SAYFA CUMHURİYET 10EKİM2004PAZAR HABERLER DUN1ADABUGUN ALİ StRMEN liyatrocunun Ölümü Sevgili, Iki büyük tiyatro sanatçımızı, Haluk Kurdoğlu ve Ismet Ay'ı, ardı ardına yitirdik. Nur içinde yat- srn/ar! Bu iki kayıp, Galatasaray Kulübü Başkanı Öz- han Canaydın'ın bir tartışma sırasında, sehven "Ben tiyatroculukyapmıyorum" diye bir söz sar- fetmesi üzerine, "tiyatrocu" kavramının. isten- meden de olsa, tartışmaya konu edildiği bir dö- neme rastladı. önce bir hususu belirtmek isterim: özhan Ca- naydın, iyi yetişmiş, sanata saygılı bir kişidir ve konuşmasında, daha sonra kendisinin de açık- ladığı gibi, tiyatroyu ya da sanatçılarını küçüm- semeye yönelik bir amaç bulunduğunu düşün- mek olanaksızdır. Hatta diyebilirim ki, yetiştiği ocak, onda bilinçaltında kalmış bir tiyatroyu kü- çümseme duygusu olmasına da izin vermez. özhan kardeşimizin döneminde ya da yakın dönemlerde, onun okuduğu sıralarda okumuş, son- ra da tiyatromuza büyük hizmetler vermiş olan bir- çok isim vardır. Galatasaray'ın yetiştirdiği tiyatro adamı ve oyun- cu sayısı, aynı ocaktan çıkmış Galatasaray Kulü- bü Başkanı sayısmın çok üstündedir. Bütün bu gerçekler göz önünde bulundurulun- ca, Sevgili Canaydın'ı haksız yere suçlamanın bir anlarnı olmadığı anlaşılacaktır. • • • Nedir tiyatro? Türk tiyatrosunun önde gelen kişilerinden ya- zar Haldun Taner, "Sersem Kocanın Kurnaz Ka- nsı"nda kahramınına şöyle dedirtir: - Tiyatro dediğin nedir ki, iki kalas bir heves! Ama Haldun Hoca'yı yakından tanıyanlar bilir- ler ki, Metin Akpınar'ın deyişiyle "Türk tiyatro- sunu, iki kez, birincide epik türû bize getirerek, ikincisinde kabareyi sahnelenmize taşıyarak ve bu alanda eserier vererek, tıkanıklıktan kurtarmış olan" bu değerli yazanmız için tiyatronun asli öğesi, onsuz olmazı oyuncudur. Gerçekten de metne asıl can veren, onu tiyat- ro haline getiren oyuncudur. Dekor da piyes met- ni de olmasa yalnız oyuncuyla da olur tiyatro. Oyuncu dışındaki bütün öğeleri bir araya ge- tirseniz de, o olmadıkça tiyatro yine de olmaz. Belki de sinema ve tiyatro denen iki görsel sa- nat (burada tiyatronun illa görsel olup olmadığı tartışmasına girecek değilim) arasındaki en bü- yük fark da budur. Bu yüzdendir ki Haldun Hoca, ne yapar yapar, kimi oyunlarda bir an bile olsa şöyle bir sahnede görünürdü. Bu onun için birtür katarsis (annma) mrydı aca- ba, diye düşünmüşümdür hep. Herkesin içinde biraz oyunculuk var, ne ki az, ama çok az kişi oyuncu olabiliyor. Insanı, yaşamı bir başka biçimde bir defa da- ha yaratmaya, kendi variığını, başkalannı can- landırmakta aramak gibi çok garip bir tutkuya iten bu hevesin ne olduğunu da hep düşünmü- şümdür. • • • Çok genç yaşında yitirdiğimiz oyuncu şair Ka- muran Yüce, bir şiirinde "Ben oyuncuyum ta eski Yunan'dan ben I şimdi adım oldu serseri" der. Oyuncunun yeterince degerlendirilmediği, hak ettiği saygıyı ve olanaklan bulamadığı bir döne- min acı betimlenişidir bu dizeler. Oyuncular yalnız bizde değil, çoğu zaman ço- ğu yerde, maddi açıdan yoksul yaşarlar. Ama çok zengin insanlardır onlar. Beş parasız, paitosuna bürünmüş evinin yolu- nu tutmakta olan adam, biraz önce herkesi ken- dine baktıran bir kral veya gökkuşağından çiçek- ler derteyip sevdiğine sunan bir âşıktır... Bu yüzdendir ki oyuncunun yoksulluğu onda yoksunluk yaratmaz, o yüce zenginliğini soldur- maz, azaltmaz. Buna karşılık tiyatro oyuncusunun o büyük ve eşsiz hüneri, o görkemli egemenliği uçucudur. Tiyatroda metin kalır, dekorlar, zamanımızda fotoğrafla ya da eskiden kalma çizimlerie zama- na direnip bize ulaşabilirier. Ama ya oyuncunun sahnede yarattıklan?.. Oyuncunun hüneri o anla sınırlıdır. Kerim Afşar'ın Gergedan'daki muhteşem Be- ranger'sini, Çehov'un Vişne Bahçesi'ndeki uşak kompozisyonunda Ismet Ay'ı, John Osborne'un öfkesindeki delikanlı Müşfik Kenter'in üstün per- formansını, Arslan Asker Şavyk'ta, gözlerinin pı- nltısıyla yüreğinizi avcunun içine alan Genco Er- kal'ın o anını şimdi bir daha yakalayıp seyretmek mümkün mü? Oyuncunun dramı maddi yoksulluktadeğil, bu- radadır. Oyuncu bir anlık bir mucize yaratır, o sahnede olduğu sürece vardır, sonra?.. Sonra her şey bi- ter. Ve ne zaman bir oyuncu ölse biryerlerde bir yıl- dız kayar gökyüzünden. Son günlerde iki yıldız daha kaydı, Sevgili, gök- kubbemizden... asirmen@cumhuriyet.com.tr Uludağ Üniversitesindepanel Bursa'da 'uygariık ve terör J tarüşüacak BURSA (Cumhuri- yet)- Uludağ Üniversi- tesi'nde yaruı düzenle- necek "Uygarhkve Te- rör" konulu panelde ga- zetemiz îmtiyaz Sahibi fihan Selçuk ve yazar- lanmız AlevCoşkun ile Şükran Soner konuş- macı olarak katılacak. UÜ Rektörlüğü'nce düzenlenen panel yann saatl4.00'teRektörlük A Salonu'nda yapıla- cak. Uludağ Üniversite- si Rektörü Prof. Dr. MustafaYurtkuran, or- ganizasyonu kentteki sivil toplum örgütleriy- _le birlikte yaptıklanru belirterek "TürkAydm- ianmaDevrimi'nin çok önenüikurumlanndan olanCumhuriyet'inyö- neticive yazariarou fini- versitenüzdeağnianıak- tan onurduyacagE" de- di. Gazetemiz okurlan- nın oluşturduğu CU- MOK üyeleri de yann saat 18.00-20.00 saatle- ri arasında Almira Otel'de bir araya gele- cekler. TMMOB Bursa Şubesi'nin destek ver- diği buluşmaya, îstan- bulCUMOK'landa ka- tılacak ve deneyimleri- ni paylaşacaklar. AKP'nin değiştirdiği yönetim, irtica soruşturmalarını yürüten müfettişlere soruşturma başlattı TEDAŞ'ta28 ŞubatintikamıMUST4FA ÇAKIR ANKARA - AKP'nin göreve ge- tırdiği yeni TEDAŞ yönetüni, 28 Şu- bat sürecinde Başbakanlık Uygulama- yı Takip ve Koordinasyon Kuru- lu'ndan aluıan bilgiler doğrultusun- da kurumda irtica soruşturmalannı yürüten müfettişlerle raporlan onay- layan genel müdürler ve teftiş kuru- lu başkanlan hakkında inceleme baş- lattı. TEDAŞ Teftiş Kurulu tarafuıdan genel müdürlük makamına sunulan ve genel müdür tarafından onaylanan 1 astsubay şehit oldu Askeri araç mayma çarpb • AKP'nin iktidara gelmesinin ardmdan yönetımi değişen TEDAŞ'ta irtica soruşturmalannı yürüten müfettişlerle raporlan onaylayan yetkililer hakkında inceleme-soruşturma başlattıldı. Yeni yönetim, gelen istrmler doğrultusunda teftiş kurulu başkanlığından, 28 Şubat sürecinde irtica soruşturmalan fcapsamında hazırlanan 20 müfettiş raporunun incelenmesini istedi. mûzekkerede irtica soruştumalannı yürüten müfettişler, "bir kkolojinin mititaıu'' olmakla suçlanıycr REFAHYOL iktidan sonrısında ir- ticai faliyetlerle mücadele kıpsamın- da Başbakanlık Müsteşarlı|n koordi- nasyonunda görev yapmak iksre, Uy- gulamayı Takip ve Koordına*yon Ku- rulu oluşturulmuştu. Bukurü tarafin- dan irticai eğilim ve faaliyetlerde bu- lunan kamu görevlileri hakkında çe- şitli kaynaklardan alınan bilgiler, ın- celenmesı için kurumlardaki teftiş kurullanna aktanldı. Bu kapsamda gelen bilgiler doğrultusunda TE- DAŞ'ta da yaklaşık 20 soruşturma gerçekleştirildi. Bu soruşturmalar kapsamında çeşitli görevden alma iş- lemleri de gerçekleştirildi. AKP iktidan ile birlikte birçok ku- rumda olduğu gibi TEDAŞ'ta da yö- netimde değişikliklere gidildi. Yeni yö- netim, gelen istemler doğrultusunda teftiş kurulu başkanlığından, 28 Şu- bat sürecinde irtica soruşturmalan kapsamında hazırlanan 20 müfettiş raporunun incelenmesini istedi. Ince- RATMAN/YÂN(Cuın- huriyet)- Batman'uı Ger- cüş ilçesinde biraskeri ara- cın mayına çarpması sonu- cu ljandarma astsubay şe- hit oldu, 3 asker yaralan- dı. Van'ın Erciş ilçesinde PKKKONGRA-GEL'eait olduğu belirlenen 2.5 ki- lo C-4 tjpi patlayıcı ele ge- çirildi. Batman'dagöreyden dö- nen Jandarma Astsubay SerhatSandıkh,jandarma erleri Osman Yiımrubaş, Izzet Aktaş ve Mustafa Oruç'u taşıyan askeri araç, Akyar köyü yalonlannda mayına çarph. Patlamada astsubay Sandıkh olay ye- rinde şehit olurken, yara- h erlerBatmanDevlet Has- tanesi'ndeki ilk müdaha- lelerinin ardından helikop- terle Diyarbakır Asker Hastanesi'ne sevk edildi. Batman Valisi Haluk İm- ga, mayının PKKKONG- RA-GEL militanlannca döşendiğinibelirterek "Bu haince saldınnın faiUeri- nin yakalanması için böl- gedegenişçaptaoperasyon başlanldı" dedı. Van'ın Erciş ilçesinde deJandarma Komutanlığı ekipleri kırsalda yaptıkla- n arazı arama-tarama fa- aliyeti sırasında, bir ma- ğarada PKKKONGRA- GEL'e ait olduğu tespit edilen 2.5 kilo C-4 tipi pat- layıcı buldu. Bunun üze- rine mağaradadetaylı ara- ma yapanjandarma ekip- leri, toprağa gizlenmiş du- rumda 5 el bombası, 3 Ka- laşnikof marka silah ve bu süahlara ait 280 mermi ele geçirdi. Mağarada bulu- nan patlayıcı ve silahlann kımler tarafından bırakıl- dığı araştınlırken, bölge- deki operasyonlann ara- hksız devamettiğive olay- la ilgili soruşturmanın çok yönlü sürdürüldüğü bil- dırildi. tĞNELİ FIRÇA ZAFER TEMOÇİN leme sonunda 20 rapordan ll'nin "TOÜfettişfikahlakmaavkm" hazırlan- dığı ileri sürüldü. Diğer 9 rapor ise ak- landı. Bu 9 rapordan birisinın Teftiş Kurulu Başkanveldli MustafaGirgin tarafuıdan hazırlanmış olması dikkat çekti. inceleme sonunda teftiş kurulu baş- kanlığı tarafından hazırlanan müzek- kere, onay için TEDAŞ Genel Müdü- rü Haşim Kekök e gönderildi. Kek- lik tarafından onaylanarak gereğinin yapıbnası istenilen mûzekkerede, ir- ticai soruşturmalanna ilişkin 11 rapor ve hazırlayan müfettişler hakkında ağır suçlamalarda bulu- nuluyor. Mûzekkerede, ir- tica soruşturmalannı yü- rüten müfettişler. "Adeta bir ideoJojinin miKtam tar- zında hareket ermek ve müfetöşJik meslegrvle ve ahlakrvla asla bağdaşün- lama>acak raporlar" yaz- makla suçlanıyor. Mûzek- kerede, irtica raporlannuı ilgili kamu görev hleri hak- kında kamuoyunda ve çe- şitli makanüarda "istif- ham" yarattığı belirtile- rek şöyle deniliyor: "Oncelikle bu raporia- nn bu yönünün ortadan kaknnlması için bakanhk personeldairesi başkanb- ğı kanalr>la ilgili mercile- re bilgi verilmesi gerek- mektedir. Diğer yandan raportan yazan müfettiş- ler, dönemin teftiş kurulu başkanlan ve raporlan onaylayan dönemin genel müdürleri hakkında ge- reldiincelemevesoruştur- manın yapıbnası için ko- nunun bakanhk teftiş ku- ruhı başkanngma intikal ettirümesigerekmektedir'' Müzekkerenin Genel Müdür Keklik tarafından onaylanmasuun ardmdan inceleme başlatıldı. Ra- porlan hazırlayan müfet- tişlerin de ifadeleri alınma- ya başlandı. Vedat Türkali'den bir aşk romanı IR NOKTASI /ORAL ÇALIŞLAR Kritik Bir Dönemden Geçiyoruz KAYIP ROMANLAR kitapc ılarda BİRİNCİ BASKI 103.000 ADET EVERE§T Avrupa Biriiğ! müzakerelerinin baş- lamasına ilk adımın atılması, Türki- ye'nin iç gerilımlerinin de bir ölçüde daha fazla su yüzüne çıkmasına ne- den oluyor. Örneğin bazı yayın organ- ları bu ilk adımın atılmasına çok sert tepkilergösterdiler. Birinci sayfasını simsiyah olarak yayımlayanlar oldu. Büyük çoğuniuk bu gelişmeyi olum- lu olarak karşıiadı, ancak bazı çev- reler ise bu gelişmeyi bir felaket ola- rak gördüklerini ifade ettiler. Denebilir ki, AB karşrtlığı artık mar- jinal hale geldi, çoğuniuk çeşitli çe- kincelere, bazı kaygılara rağmen sü- reci olumlu göruyor. Bu saptama doğru bile olsa, AB sürecinin çok çetin geçeceği, ciddi gerilimler ya- şanacağı da bir gerçek. Çünkü Tür- kiye'de taşlar bir anlamda yerinden oynuyor. Türkıye'de şekilleşmiş ba- zı alışkanlıklar, bir anlamda köşeye sıkışıyor. Artık eskisi gibi hareket ede- meyeceğini düşünen çevreler, daha sert direnişlere yöneliyor olabilirler. Türkiye gibi, özürlü bir demokrasi geleneğine sahıp bir ülkede, demok- ratikleşme, çağdaş kurumların yer- leşmesi öyle kolay değil. Hâlâ işken- cecilerin doğru dürüst yargılanama- dığını biliyoruz, görüyoruz. Bu ülke- de sendika ve sendikacılık kalmadı. Şimdi bu hale düşmüş olanlar, bu sayede daha yüksek rant elde eden- ler, sendikacılığın gelişmesine seyir- ci kalabilirler mi? İç gerilimden rant elde edenler de boş durmayacaklar. Hazırbirgerilim ortamı oluşmuşken, bu gerilimi da- ha da körükleyecek yeni yöntemler geliştirebilirler. Kürt sorunu, Ermeni sorunu, din ve mezhep farklılıklan gibi kolayca istismarediiebilecek ko- nular da onları cesaretlendirebilir. Bugünlerde Fener Rum Patrikhane- si'ne yönelik eylem ve bombaJaraca- ba bu tür girişimler için bir işaret mi? ••• Tabii bu sürecin birde Batı'da kar- ş/lığı olduğunu unutmayalım. Ba- tı'daki tutucu çevreler de Türkiye'nin Batı dünyası içinde bir yer edinme- sinden hoşlanmıyorlar. Bu nedenle Türkiye'yi köşeye sıkıştıracak bir dil kullanmayı, bu noktada bazı zorla- malarda bulurmayı bir kışkırtma un- suru olarak düşünüyor olabilirler. İç gerilimi arttıracak bazı zorlamalar yoluyla, Türkiye'nin içindeki AB kar- şıtı güçlere destek vermek isteyebi- lirler. 17 Aralık'a kadar geçecek olan sü- re, görüien o ki, çok uzun olacak. Ba- tı'dan ve Türkiye'nin içinden birbiri- ne paralel olarak direnç odaklan bel- ki de son kozlannı ortaya dikecek- ler. Dikkatinizi çekti mi bilmiyorum, Batı'daki milliyetçi ve statükocu çev- reler Türkiye'nin AB üyeliğine en faz- la karşı olanlar. Sosyal demokratlar ve Yeşiller ise Türkiye'nin üyeliğinin yanında olduklannı ifade ediyorlar. Türkıye'de en sert tepkiyi gösteren- lerin aşırı milliyetçiler olması anlam- lı. Avusturya'daki Nazi yanlısı parti ne- redeyse Türkiye yüzünden koalis- yonu bozacak bir noktaya geldi. Bun- lar acaba bizler için bir anlam ifade ediyor mu? ••• Türkiye'de önemli dönüm nokta- ları hep sancılı olmuştur. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunu ve cum- huriyetin ilan edildiği günleri düşüne- lim. O büyük atılımlar ne büyük risk- ler aşılarak başarılmıştır. O zaman direnç yok muydu? Tabii ki vardı. Türkiye'nin yeni ve genç bir cumhu- riyet olarak kuruluşu, tarihi gerçek- liğin bir parçasıydı. Atatürk ve arka- daşları bu tarihi sürecin bilincinde olan ve bu süreci kurabilecek dira- yette insanlardı. Türkiye'nin AB üyeliği sürecinde tabii ki böyle çok kuvvetli bir önder- lik olduğu söylenemez. Çeşitli kafa karışıklıklarını tam çözmemiş, mu- hafazakâr olduğunu söyleyen bir par- ti şu anda bu süreci götürmekle kar- şı karşıya. Bu sürecin başanlı olabil- mesi, bir çağdaşlaşma sıçramasına dönüşebilmesi, çağdaşlıktan yana olan kuvvetlerin, sivil toplum güçle- rinin bu sürece katılmasıyla mümkün- dür. AB üyeliği ve demokratik adımla- rın atılması bir toplumsal uzlaşma üzerine oturmazsa, süreç çok daha acılı hale gelebilir. Şimdi dikkat ve özen gösterme zamanı. Kışkırtmala- ra açık bir ortam olduğunu görmeli- yiz. Türkiye'nin Batı'ya olan yolculuğu bugünün sorunu değil. Yüzyıllara da- yalı birtercihin ürünü. Şimdi yeni bir noktaya geldik. Işimiz o kadar kolay değil. Ancak başka bir yolumuz da yok.