Catalog

10 EYLÜL 2026 PERŞEMBE EKONOMİ ekonomi@cumhuriyet.com.tr 9 CUMHURİYET 24 AYAR DOLAR Av RO sterlİn FAİZ BORSA ALTIN ALTIN 48.47 56.53 65.89 39.56 14.505 45.920 6.890 1 kuruş 17 kuruş 2 kuruş 0.13 puan 100 puan 137 lira 40 lira ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırmasıyla başlayan savaş süreci yeniden alevlendi Petrol korkusu büyüdü AfD’nin ‘zaferinin’ em mali hem emtia Brent petrolün vadeli varil fiyatı, dün bir kez daha 100 jeopolitiği piyasaları, bir kez daha doların üstüne çıktı. Dolar/TL 48.50’ye dayandı. Bu ortamda Acentelerden arın 11 Eylül’ün 25. yıldönümü HABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta Merkez’in yeni faiz kararı daha önemli hale geldi. (pazartesi günü yazacağım), İran’a saldırmasıyla başlayan YAfD’nin, Saksonya-Anhalt turizm uyarısı savaş sürecinin etkisi altına girdi. seçimlerindeki zaferi, 11 Eylül kadar 102 Dol Ar Yemen’deki Husilerin, Suudi olmasa bile, Almanya’nın iç siyasetinin Türk İye Seyahat Brent petrolün ötesinde, Avrupa Birliği’nin geleceği Arabistan’daki çok sayıda kente Acentaları Birliği dün gördüğü açısından tarihte yeni bir sayfa açmış (TÜRSAB) Başkanı saldırmasıyla Ortadoğu’daki savaş en yüksek seviye olabilir. Firuz Bağlıkaya, şiddetlenirken ABD İran’a ait petrol son açıklanan orta tankerlerine, İran ise misilleme ‘Doğu’nun mirası vadeli programda olarak ABD’nin Ürdün’deki askeri AfD’nin yükselişinin arkasında Doğu 2026 yıl sonuna üssüne ve 10 gemiye saldırıda Almanya’nın birleşmeden sonra çözü- Firuz Bağlıkaya ilişkin turizm geliri lemeyen ekonomik, toplumsal, kültürel bulundu. beklentisinin aşağı sorunları var. Birleşme, Doğu Almanlar Bu gelişmeler Brent petrolün yönlü revize edildiğine dikkat çekti. için “özgürlükle” birlikte işsizlik ve yok- vadeli varil fiyatını yine 100 doların 5. Bursa Turizm Zirvesi’nde sulluk getirdi. Doğu’da ekonomik yapı- üstüne taşıdı. Petrol fiyatları, dün konuşan ve turizmin Türkiye’nin ların, kurumların ve toplumsal statülerin tasfiyesi, (Stasi vardı ama temel ihtiyaç- yüzde 3.4, son bir haftada yüzde ekonomik hedeflerine ların karşılandığı bir yaşam dünyası da ulaşmasında en kritik sektörlerden 5.8, son bir ayda da yüzde 21 arttı. vardı) bugün hâlâ yaşayan bir dışlanmış- biri olmaya devam ettiğini belirten Avrupa’nın doğalgazla ilgili referans lık duygusu yarattı. AfD, Saksonya-An- Bağlıkaya, küresel ölçekte ise vadeli işlem kontratları ise geçen halt seçimlerinde Doğu Almanya nostal- rekabetin giderek sertleştiğini cumaya kıyasla yüzde 8’in üzerinde jisini etkin biçimde kullandı. Göç, ener- vurguladı. Bağlıkaya şöyle ji ve iklim krizleri ile Ukrayna savaşı et- değer kazanarak Ocak 2023’ten bu sürekli değiştiriliyor. Son orta vadeli Para Politikası Kurulu’nun, devam etti: “Böylesi bir ortamda rafındaki hoşnutsuzluklar bu mirasla bir- yana en yükseğe (80 Avro) ulaştı. programda, Brent petrolün vadeli karar verirken son gelişmeleri rekabette öne çıkmanın yolu, yerel leşerek AfD’ye güçlü bir toplumsal ta- ING analistleri yayımladıkları bir varil fiyatıyla ilgili tahmin bu yıl değerlendirmesi bekleniyor. Faizin değerlerimizi turizm deneyimine ban sağladı. notta, şöyle bir yorum yaptı: “Son dönüştürmekten geçiyor. AfD artık yalnızca bir protesto parti- için ortalama 65 dolardan 88 dolara sabit tutulacağı görüşü ise ağırlık si değil; yönetme kapasitesi tartışılan bir gelişmeler, barış görüşmelerinin Günümüzde turiste artık yalnızca yükseltildi. kazandı. siyasi aktör. Daha önemlisi, iktidara gel- bir yerde konaklamak ya da birkaç yeniden başlamasından hâlâ Öte yandan, Türkiye’deki mali meden de Alman siyasetini şekillendiri- önemli noktayı görmek yetmiyor. BİST yüzde 0.7 yükseldi oldukça uzak olduğumuz görüşünü piyasalarda hareketlilik sürüyor. yor: Ana akım partiler oy kaybetmemek Gittiği destinasyonun kültürünü güçlendiriyor. Bu süreçte piyasanın Bu tahmin 2027 için 76 dolar, Dün en düşük 48.46, en yüksek için göç, güvenlik ve Avrupa politikala- tanımak, hikâyesini öğrenmek önemli bir risk primini fiyatlamaya 2028 için 72, 2029 için 67 dolar rında AfD’nin gündeminin unsurlarını be- 48.88’i gören dolar/TL, günü de bu ve o yöreye özgü deneyimleri nimsemeye yöneliyor. devam etmesi muhtemel.” oldu. Merkez Bankası’nın son seviyelerde tamamladı. BİST 100 yaşamak istiyor.” Bağlıkaya, ayrıca Türkiye de petrol fiyatlarını enflasyon raporunda da 2026 endeksi ise küreselden ayrışarak güçlü turizm ekonomisinin güçlü Ve jeopolitik... özellikle enflasyon ve cari açık için yıllık ortalama tahmin 87.8 yukarı yönlü hareket etti ve günü seyahat acenteleriyle olacağını Bu gelişmenin jeopolitik önemi de etkisi nedeniyle yakından takip dolardı. Bugün yeni politika faizini yüzde 0.7 artışla tamamladı. sözlerine ekledi. burada ortaya çıkıyor. AfD’nin Ukrayna ediyor. Fiyatlarla ilgili tahminler açıklayacak olan Merkez Bankası l Ekonomi Servisi savaşında, Rusya yanlısı ifadeleri, Avrupa Birliği ve Avro konusundaki tutumu, Almanya’nın Avrupa Özelleştirilecek yerler için ‘atıl ve verimsiz’ dendi içindeki rolünü değiştirebilir. Trump yönetiminin Avrupa’daki milliyetçi sağla yakınlaşması, Rusya’nın AfD’nin yükselişinden duyduğu memnuniyet, Almanya’daki gelişmeyi doğrudan Satışa bahane çok! transatlantik ilişkilerine ve Rusya-Avrupa dengesine bağlayabilir. MUSTAFA ÇAKIR ihtiyaçlarını da karşılayacak Üstelik Almanya tek başına değil. şekilde halka arz, gelir ortaklığı, Fransa’da Le Pen’in Ulusal Birlik’i, öprü ve otoyolları özelleştirme işletme hakkının verilmesi Avusturya’da FPÖ, İtalya’da radikal Kkapsamına alan hükümet, sağın farklı kanatları güçleniyor. Bu ile benzeri yöntemlerden de hareketlerin hepsi aynı değil ancak göç, önümüzdeki yıllarda da aynı yararlanılarak şeffaf, rekabetçi ve ulusal egemenlik, Brüksel’in yetkileri politikaları devam ettirecek. açık ihaleler yoluyla ekonomiye ve Avrupa’nın dış politikası konusunda AKP iktidarının yeni üç yıllık kazandırılacaktır.” giderek daha çok örtüşen bir siyasal yol haritası olan orta vadeli alan oluşturuyorlar. Eğer bu ülkelerdeki kÖİ’lere devam programda (OVP) özelleştirme milliyetçi sağ (faşist hareketler) aynı İlk 7 ayda işten atılanların dönemde güç kazanırsa, ulusal tepkiler hedefine de yer verildi. Bu yıl Muhalefetin sık sık bütçeye ek yük birbirini besleyerek Avrupa Birliği’ni 107.3 milyar lira gelir hedeflenen getirdiği gerekçesiyle eleştiri konusu destabilize edecek sarsıntılar yaratabilir. özelleştirmelerden, 2027 yılında yaptığı kamu özel işbirliği (KÖİ) Yeni bir “borç krizinin” konuşulmakta yüzde 51.8’i ‘20-34’ yaşta 183 milyar lira, 2028 yılında projeleri de devam edecek. OVP’de olduğu günlerde, bir ekonomik krizin 163.5 milyar lira, 2029 yılında KÖİ projelerinin makroekonomik Türk İye İş Kurumu’nun (İŞKUR), siyasal sistem üzerindeki olası siyasi etkilerini düşünürken 1929 buhranını, Ağustos 2026 ile ilgili açıkladığı aylık 143 milyar lira bekleniyor. politikalar, kamu yükümlülükleri ve A101’de ‘su’ ve salt bir “tekrar” olarak değil, özgün bültene göre yılın ilk yedi ayında, Ocak- OVP’de özelleştirmelere “tam bütçe dengeleri dikkate alınarak ve dinamikleri bağlamında anımsamak Temmuz 2026’ya kıyasla işsizlik ödeneği gaz” devam edileceği mesajı dengeli bir risk paylaşımı ile maliyet yararlı olabilir. almak için İŞKUR’a başvuran emekçi ‘oturma’ isyanı! verilirken şu niteleme özellikle etkinliği gözetilerek planlanacağı sayısı yüzde 3.5 artarak 1 milyon 74 bin öne çıktı: “Özelleştirme kapsam ve ve yürütüleceği bildirildi. Ayrıca 29-26 DİSk Sosyal İş Sendikası 187 kişi oldu. Bu dönemde, “ödeneği programında bulunan veya yeni kamu taşıtlarının kullanımının 1929’da olaylar zinciri şöyleydi: Mağaza ve Market emekçileri hak etme”yle ilgili ağır yasal koşullar Ekonomik çöküş, kitlesel işsizlik, orta komisyonu, A101’deki çalışma alınacak atıl ya da verimsiz kamu ihtiyaç analizleri ve tasarruf anlayışı nedeniyle başvuru yapanların yüzde sınıfın güvencesizleşmesi, merkez koşullarına sert tepki gösterdi, varlıkları, kamu kurumlarının çerçevesinde sistematik olarak 1.6 düşüşle 494 bin 774’ü destek partilerden kopuş, radikalleşme. eylem kararı aldı ve örgütlenme gözden geçirileceği, alabildi. Ayrıca ilk yedi ayda ödenekten Bugünün başlangıç noktası farklı: çağrısı yaptı. Özelleştirme İdaresi, ihtiyaç fazlası olan yararlanma oranı yüzde 48.4’ten yüzde 2008 krizi 1929 ölçeğinde bir çöküş Açıklamaya göre emekçilerin Çeşme’deki veya ekonomik 46.1’e düştü. Temmuz 2026’da ise 183 yaratmadı ama neoliberal düzenin (Babür ve piyade susadıklarında çalıştığı meşruiyetini sarstı; ardından düşük bin 276 kişi başvuru yaparken 86 bin ömrünü tamamlamış koylarında) 35 bin 337 marketten bunu satın almak büyüme, artan eşitsizlik, yükselen kamu 909 kişi destek alabildi. İlk yedi ayda metrekarelik taşıtların tasfiye zorunda kaldığı, son iki yıldır borcu, pandemi, enerji krizi ve Ukrayna taşınmazı kısa süre işsizlik ödeneği için başvuranların aylık yemek desteğinin de 4 edileceği ve zorunlu savaşı geldi. Bugün, karşımızda tek bir önce satışa çıkardı. 669 bin 373’ü erkek, 404 bin 814’ü bin 108 Tl olduğu vurgulandı. hallerde sınırlı yeni “ani çöküş” olasılığından çok, 2008’den kadınlardan oluştu. Ayrıca market emekçilerinin taşıt edinimlerinde beri biriken kırılganlıkların yeni bir şokla Yaş gruplarına göre bakıldığında da sürekli ayakta çalıştığı birleşme olasılığı var. yerli üretim ile işten atılanlarda en büyük payı yüzde anımsatılarak şöyle tepki Yeni bir borç krizi bu kırılganlıkların çevreci araçlara 21.7 ile “25-29” yaştaki emekçiler aldı. gösterildi: “İnsanın çalışırken üzerine gelirse, ilk aşamada hazine öncelik verilmeye birkaç dakika oturması neden Bunu yüzde 17.6 ile 30-34 yaş grubu faizlerinin yükselmesini hızlandırır, sonra devam edileceği suç gibi görülüyor? Neden izledi. Ayrıca “20-34” yaş grubundaki hükümetler kemer sıkma politikalarını ‘müşteri görür’ deniyor?” bildirildi. derinleştirir, kamu hizmetleri daha genç emekçilerin toplamdan aldığı pay da daralır, borç krizi bir kredi sıkıntısı l ANKARA da yüzde 51.8 oldu. l ekonomi Servisi yaratarak genelleşirse depresyona yol açabilir, işsizlik ve yoksullaşma, siyasal merkeze güvensizlik ve öfke ‘Fındıkta 80 lira kimin cebine gidiyor?’ artar, göçmenleri ve “Brüksel elitlerini” Küçük yatırımcı suçlayan faşist hareket öfkeyi ve Al TıNor Du Ziraat Odası Başkanı Ata- dıkta 80 lira kimin cebine gidiyor? Ar- güvensizliği örgütleyerek daha da büyür. kan Akça, fındık piyasasında üreticinin tık bu soyguna ve yanlışa dur deme za- için yeni koruma 1930’larda “krizler” ulus devlet sınırları karşı karşıya kaldığı tabloya tepki gös- manı gelmiştir, hatta geçmektedir” de- içinde yaşanırken bugünkü olası krizde Ser MAye Piyasası terdi. TMO tarafından kilogram başı- di. Akça ayrıca, Ferrero’nun Türkiye’de AB kurumları ile ulusal hükümetler Kurulu (SPK), satarak buna uyulup uyulmadığının arasındaki gerilimle iç içe geçiyor ve na 250 TL olarak açıklanan fiyat ile ser- açıklanan fındık taban fiyatının altında Brüksel’i hedef almaya başlıyor; kriz, borsada işl em gören denetlenmesini istedi. best piyasadaki 170-180 lira arasında- fiyat açıklamayacağını ve fındık alımı ulusal bir öfkeyle sınırlı kalmayıp AB’nin şirketlerin ortaklık l CeMİl CİĞer İM/ SAMSu N ki farkı gündeme taşıyan Akça, “Fın- yapmayacağını taahhüt ettiğini anım- meşruiyetini hedef alan bir söyleme or anlarındaki dönüşme potansiyeli taşıyor. değişikliklerin Böyle bir durumda ekonomik kriz, KISA.... KISA... KISA... kamuoyu ile ‘Gücümüzü üretim yalnızca tek tek hükümetleri sarsmaz. paylaşılmasını l Tü İk’in “İnşaat Maliyet Endeksi, Ukrayna’ya desteğin zayıflaması, Rusya gerektiren eşiği yüzde ile ilişkilerin yeniden kurulması, ABD- Temmuz 2026” raporuna göre inşaat ve insana aktardık’ 5’ten yüzde 3’e düşürdü. Kurulun Avrupa bağlarının gevşemesi ve AB’nin maliyet endeksi, önceki aya kıyasla yayımlanan diğer ilke kararına göre ortak politika üretme kapasitesinin yApı Kredi’nin, 82’nci yılına ulaştığı yüzde 1.15, Temmuz 2025’e kıyasla aşınması birbirini besleyebilir. Ekonomik fiili dolaşımdaki pay t erimi artık açıklandı. yüzde 28.33 arttı. Gökhan erün kriz böylece Avrupa’nın siyasal borsada işlem gören şirketlerin Ekonomiye sağladıkları l Merkez Bankası’nın, “TRP OS haritasını değiştirmekle kalmaz, dünya halka açıklık oranını gösteren bir yılını kutluyoruz. Topluluğumuzun kaynağın 3 trilyon liraya çıktığını Ödeme Kuruluşu AŞ”nin faaliyette sistemindeki konumunu da değiştirebilir. kavram olarak kullanılacak. kurucusu merhum Vehbi Koç’un belirten Yapı Kredi Üst Yöneticisi bulunma izninin iptal edilmesine Asıl soru “1929 krizi tekrar mı ediyor?” Anımsanacağı gibi, MSCI başta ‘Ülkem varsa ben de varım’ sözünde Gökhan Erün şunu vurguladı: ilişkin k ararı, dünkü R esmi Gazete’de değil. Soru, “Yeni bir ekonomik şok olmak üzere uluslararası endeks karşılık bulan bu anlayış, güçlü bir yayımlandı. “82 yıl, yalnızca köklü bir geçmişi zaten yükselmiş olan faşist hareketleri ne sağlayıcıları bu tür konularda finansal performans ortaya koymak l 36. Uluslararası Ev ve Mutfak değil güvenle, emekle ve ortak kadar hızlandıracak, bu hızlanma AB’nin sık sık Türkiye’yi eleştirip önlem kadar, bu gücü ülkemizin üretimine, Eşyaları Fuarı’nın açılışında konuşan bütünlüğünü, transatlantik ittifakı ve sorumluluk duygusuyla büyüyen alacaklarını duyuruyordu. Avrupa’nın jeopolitik yönelimini nereye ticaretine, yatırımına ve insanına Ticaret Bakanı Ömer Bolat, “Sektör eşsiz bir hikâyeyi ifade ediyor. taşıyacak?” olarak şekilleniyor. l ekonomi Servisi aktarmak anlamına geliyor.” 2.6 milyar dolar net dış ticaret fazlası Bu yıl Koç Topluluğu’nun da 100. sağlıyor” dedi.