Catalog

27 AĞUSTOS 2026 PERŞEMBE EKONOMİ ekonomi@cumhuriyet.com.tr 9 CUMHURİYET 24 AYAR DOLAR Av RO sterlİn FAİZ BORSA ALTIN ALTIN 48.12 56.09 65.54 39.89 14.611 47.707 7.156 2 kuruş 8 kuruş 26 kuruş 0.02 puan 137 puan 25 lira 11 lira Yapay zekâdaki gelişmeler, üretimin niteliksel sıçramanın eşiğinde olduğunu gösteriyor Sanayici ‘plan’ istedi The Economist’in İstanbul Sanayi Odası Başkanı Bahçıvan’a göre dönüşüm derdi ne? devletlere planlama, yeni nesil finansman ve teşvik he Economist’in Daron sistemlerinin geliştirilmesi gibi kritik görevler yüklüyor. Acemoğlu’nu hedef alan Tsaldırısı gerçekten çirkindi. The Economist, egemen sermayeye rizdeki Türkiye ekonomisinin Teşkilatı (DPT) Üzerine bir Tartışma” dalkavukluk yaparken her zaman kronik sorunlarıyla ilgili ana gündemiyle yapılan aylık olayların gerisinde kalır. Örneğin William Ktartışmalar, son yıllarda toplantısında konuşan İSO Yönetim Greider’in 1997’de krizden birkaç ay küresel teknolojideki gelişmeler, Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan da önce yayımlanan, The Manik Logic of değişen ticari dengeler ve jeopolitik bu kapsamda şuna dikkat çekti: Global Capitalism, yapıtına, “Hiç aşırı Erdal Bahçıvan, üretim olur mu, saçmalama” gibisinden savaşlarla daha ön plana çıktı. Bu “Bilişim ve yapay zekâ çağında ekonomik programın saldırmıştı. Asya krizi, ardından 2001 tartışmaların ana merkezlerinden ‘düşünsel konfor alanıma, rutinime sanayinin üretken teknoloji krizi patlayınca, Economist birinde ise ekonominin lokomotifi ve alışkanlıklarıma dokunmayın’ kapasitesini tükürdüğünü yaladı “aşırı üretimden, kabul edilen ancak ithalata bağımlı diyenleri çok zor günler bekliyor.” koruyacak bütüncül kapasite fazlasından” yakınmaya başladı. yol haritasıyla üretim yapısıyla hassas dengeler “Yaşanan dönüşüm, bir yandan Economist, bazen değerli veriler sunar güçlendirilmesini üzerinden yürüyen sanayi yer alıyor. ülkeler açısından bir ulusal güvenlik ama teorik analizlerini ciddiye almaya istedi. İstanbul Sanayi Odası (İSO) değmez. boyutu taşırken, öte yandan böyle Peki, derdi ne? “Dalkavukluk” bir Meclisi’nin, dün “Ekonomi ve Üretim bir ekosistemi kurmak için gereken etken: Acemoğlu teknolojik ilerlemenin gördük. Kastettiğimiz planlama Hayatımız İçin Planlama Gerekli mi/ devasa yatırımlar, devletlere sonuçlarının uygun kurumlarla kamunun uzun vadeli kalkınma Gereksiz mi? Türkiye için Girişimci planlama, yeni nesil finansman ve Protestolu senet denetlenmesini, YZ’nin işçilerin yararına hedefleri doğrultusunda daha Devlet ve Yeni Nesil Devlet Planlama teşvik sistemlerinin geliştirilmesi kullanılmasını savunuyor; egemen proaktif bir rol almasına dayanıyor. gibi kritik görevler yüklüyor” diyen yüzde 45.8 arttı! sermayenin teknolojik iyimserliğini Günümüzün giderek zorlaşan sorguluyor; Economist’in Acemoğlu’nun Bahçıvan, bu noktada “kamu-özel Konkordatoya zam EKonom İd E yaşanan sorunlar çare aradığı sorunlar karşısında da küresel rekabet koşullarında, kamu sektör işbirliğinde yeni nesil bir nedeniyle ticari yaşamdaki ödeme sunacak bir çözüm önerisi yok. ile özel sektör arasında yeni bir sanayi planlaması” önerisi yaptı. AdAl ET Bakanlığı tarafından sorunları, çekten sonra senetlerde işbirliği kültürünü yerleştirmemiz hazırlanan yeni Konkordato de artarak devam ediyor. Son günlerde haberler... ‘Girişimci devlet’ gerekiyor. Bu bağlamda, ‘girişimci Gider Avansı Tarifesi, dünkü Resmi TBB Risk Merkezi’nin yeni yayım- Borç piyasalarından merkez devlet’ kavramını ülkemizde Bahçıvan, şöyle devam Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe ladığı verilerine göre protesto edi- bankalarına, stratejik enerji de düşünmek için doğru bir girdi. Buna göre konkordato etti: “Bunu derken aşırı len senet sayısı, Temmuz 2026’da rezervlerinden kritik hammadde başvurularında mahkeme veznesine zamandayız.” Bahçıvan ayrıca, ve tedarik zincirlerine, uluslararası merkezileşmiş, kapalı, Temmuz 2025’e kıyasla yüzde 16.6 yatırılması gereken avans tutarları piyasalardan Japonya’ya uzanan nitelikli insan açığı sorununa artarak 30 bin 386 adet, bunların statik planlama anlayışını yeniden belirlendi. Yeni tarifeye sinyaller, küresel finans sisteminde tutarı yüzde 25.2 artarak 11.4 mil- dikkat çekerek bunun giderilmesi geri getirmekten ya da sistemik kırılganlığın arttığına işaret göre iflasa tabi borçlular yönünden yar lira oldu. İlk yedi ayda ise Ocak- için eğitim politikalarının önceden serbest piyasa ekonomisinin ediyor. yatırılması gereken iflas gideri tutarı 68 Temmuz 2025’e kıyasla protesto belirlenmiş ihtiyaçlarla daha güçlü prensiplerini geri plana ABD’de 40+ trilyon dolar kamu borcu, bin 900 TL oldu. İflasa tabi olmayan edilen senet sayısı yüzde 14.7 arta- şekilde eşleştirilmesini önerdi atmaktan bahsetmiyoruz. büyük bütçe açığı etkisiyle uzun vadeli borçlular için ise mahkeme tarafından rak 188 bin 366 adet, bunların tuta- ve bunun yeni nesil planlamanın hazine tahvili faizleri artıyor; yapay zekâ Tümüyle piyasa güçlerine toplam avans tutarından indirim rı yüzde 45.8 artarak 71.1 milyar li- yatırımlarındaki yüksek değerlemeler, önemli parçası olmasını istedi. emanet edilmiş, kuralsız ve plan- yapılabilecek. 16 Ağustos 2025 rayı aştı. l Ekonomi Servisi Nvidia ve “büyük ölçekçi” teknoloji l Ekonomi Servisi öncesi tarifeye ise son verildi. programsız modelin sınırlarını şirketlerini birbirine bağlayan finansman zincirleri, artan kaldıraç ve borsa ile borç piyasalarının iç içe geçmesi yeni riskler Düğün ile gençlerin ekonomik gerçeklikleri arasındaki makas açıldıkça açılıyor yaratıyor. Merkez bankalarının hareket alanı da geçmişe göre daha dar. Enflasyon yeniden yükselirken faizleri hızla indirmek veya devasa kamu borçları karşısında Bir yastık başka bahara büyük ölçekli parasal genişlemeye dönmek ne kolay ne de ABD Hazine ürkiye’de artan yaşam Bakanı Bessent’in çabalarının gösterdiği EvLİLİKLER AzALdı Tpahalılığı, gençlerin yalnızca gibi etkili. Kırılganlık yalnızca finansal değil. günlük yaşamını değil, gelecek Dolar/TL’de yeni ABD’nin stratejik petrol rezervi yaklaşık Tü İK’in “Evlenme ve Boşanma İs- planlarını da etkiliyor. 290 milyon varile geriledi; Japonya, tatistikleri” raporlarına göre geçen Bir yuva kurmak isteyen genç Almanya ve İngiltere’de de petrol veya zirve 48.12 oldu yıl evlenme sayısı 552 bin 237 oldu. çiftler, düğün hazırlıklarından ev gaz rezervleri çeşitli ölçülerde aşınıyor. Bu sayı önceki yıl 569 bin 983 olur- mALİ piyasalardaki hareketlilik tutmaya kadar uzanan yüksek Körfez’deki jeopolitik gerilim ise petrolün ken 2008’de 641 bin 973’e kadar sürüyor. İç piyasada dolar/ yanı sıra amonyak, üre, kükürt, fosfat ve maliyetler nedeniyle bu kararlarını çıkmıştı. 1000 nüfus başına düşen TL yavaş ama düzenli artmaya helyum gibi kritik girdilerin küresel arzını, evlenme sayısını ifade eden “kaba yeniden düşünmek zorunda fiyatlarını etkiliyor. Japonya’da yükselen devam ederken Borsa İstanbul evlenme hızı” da geçen yıl binde kalıyor. Beyaz eşya, mobilya, düğün tahvil faizleri, “carry trade” riskleri, Güney dalgalanmayı sürdürüyor. 6.43’e düşerken 2024’te binde 6.67 salonu, ev tutma, nakliye, perde, Kore’deki sert borsa dalgalanmalarıyla Dolar/TL dün 48.12’nin üzerinde ve 2028’de binde 9.04’tü. halı, gelinlik, damatlık, fotoğraf birleşiyor. kendine yeni bir zirve oluştururken Finansal, parasal, jeopolitik ve ve takı gibi temel harcamaların ürünlere yönelirken o pazardaki Ekonomik koşulların gençlerin BİST 100 endeksi günü yüzde 0.95 tedarik sistemlerindeki gerilimler toplam faturası 1.5 milyon maliyetler de ciddi bir büyüklük evlilik kararlarını doğrudan artışla tamamladı. Öte yandan giderek birbirine bağlanıyor. Böyle oluşturuyor. Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi lirayı aşıyor. Üstelik bu hesapta etkilediğini vurgulayan sosyolog bir ortamda küçük bir şokun büyüyerek (CDS), 217 baz puana inerek 18 düğün davetiyesi, yemek, ulaşım Aslı Çetinkaya, şu noktalara sistemik bir krize dönüşme riski artıyor. ‘Sadece para değil’ Şubat’tan bu yana en düşük gibi birçok ek harcama da yok. dikkat çekti: “Geleneklere göre seviyesine geriledi. Evliliği teşvik etmeye yönelik Piyasadaki fiyatlara göre beyaz eşya hâlâ büyük, gösterişli düğünler Ve uzun dönem Küresel piyasalarda ise ABD destekler ise bu maliyetlerin çok Finans piyasalarındaki kırılganlıklar, 150 bin TL, mobilya 190 bin TL, beklenirken ekonomik gerçeklik ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a daha derin, uzun dönemli bir dönüşümün gerisinde. Örneğin Aile ve Gençlik düğün mekânı 400 bin TL, ev tutma bunu karşılamıyor. Gençler saldırmasıyla başlayan savaş belirtileri. Jeopolitik parçalanma, yüksek Fonu’ndan verilen faizsiz evlilik süreci 300 bin TL, perde ve halı 30 ‘evlenmeyi düşünmüyorum’ değil, sürecine ilişkin yeni gelişmeler borç ve düşük büyüme, iklim krizi, kredisi yaş durumuna göre 200 bin bin TL, gelinlik satın alma 150 bin ‘düşünemiyorum’ diyor. Eskiden izlendi. İran ile Umman arasındaki kaynak kıtlığı ve yapay zekânın yarattığı TL, gelinlik kiralama 30 bin TL, TL ile 250 bin TL arasında. Gençler ‘aşk yeter’le hareket eden gençler, anlaşma ve ABD Başkanı Trump’ın teknolojik sıçrama kesişiyor. damatlık 10 bin TL, fotoğraf ve video ise bu tür nedenlerle yüksek faizli artık ‘param yeter mi’ diye sormaya açıklamaları, Brent petrolün vadeli Küresel sistem, ABD hegemonyasının çekimi ise 30 bin TL’ye ulaşıyor. ihtiyaç kredilerine yönelmemek tükenmesi ve Çin’in yükselişiyle, çok varil fiyatını 85-87 dolara çekti. başladı. Ayrıca mesele ‘param kutuplu bir yapıya evrilirken dönüşümleri için ya düğünlerini küçültüyor Ayrıca bu fiyatlar nedeniyle sıfır yok’tan ‘geleceğe inancım kalmadı’ yönetecek çok taraflı kurumların yokluğu eşya alamayan gençler ikinci el ya da evlilik planlarını erteliyor. meselesine de dönüşüyor.” l İZMİR KISA.... KISA... KISA... giderek daha çok hissediliyor. Ticaret, teknoloji, enerji, kritik hammaddeler, su/ l mERKEz Bankası’nın gıda kaynakları, hatta göçmen dalgaları kararlarıyla Payco Elektronik giderek jeopolitik rekabet araçlarına ‘Bilmiyorum demekten çekinmeyin’ Para ve Ödeme AŞ ile Junomoney dönüşüyor. Aynı zamanda yaşlanan Elektronik Para ve Ödeme AŞ’nin mERKEz Bankası Başkanı Fatih biçiminin, doğru soruları sorabilmenin nüfus, savunma harcamaları, enerji faaliyet izinleri iptal edildi. Karahan, sermaye birikiminin ülkelerin ve hızlı öğrenmenin belirleyeceğini dönüşümü, iklim uyumu ve yapay zekâ l Tü RK limanlarına uğrayan yatırımları devasa mali ve doğal kaynak kalkınması, verimliliğin artması ve söyledi. Karahan şöyle devam etti: gemi sayısı, yedi ayda 34 bin gerektirirken devletlerin borç yükleri yatırımların yapılması açısından “Bugüne kadar girdiğiniz sınavlarda 783 olurken, bunların 22 bin manevra alanlarını daraltıyor. önem taşıdığını belirtirken asıl önemli amaç, önünüze çıkan soruların doğru Tüm bunların üzerine, iklim değişikliği, 71’ini yabancı, 12 bin 712’sini Türk unsurun ise insan sermayesi olduğunu cevaplarını bulmaktı ama bundan su-gıda kıtlığı, biyolojik çeşitliliğin bayraklı gemiler oluşturdu. vurguladı. sonraki hayatınızda bazen doğru de sorgulamayı ihmal etmeyin.” aşınması kapitalist sistemin dayandığı l Jo LLY Yönetim Kurulu Başkanı Asırlık Okullar Vakfı tarafından cevaptan daha önemli olan şeyin Gençlere, kendilerinden farklı doğal zemini aşındırıyor. Yapay zekâ Mete Vardar, eylül ve ekim üniversite sınavında başarılı olanlar doğru soruyu sormak olduğunu düşünenleri dinlemeleri tavsiyesinde ise yalnızca üretkenliği artıran yeni aylarında tatil fiyatlarının yüksek için düzenlenen ödül törende konuşan göreceksiniz. Bu yüzden merakınızı bulunan Karahan, gerektiğinde bir teknoloji değil; bilgi, sermaye, sezona göre yüzde 30-50 daha Karahan, bilgiye ulaşmanın giderek koruyun. ‘Bilmiyorum’ demekten çok emin oldukları bir fikri yeniden savaş ve karar alma süreçlerini düşük olabileceğini söyledi. kolaylaştığı dünyada farkı yalnızca çekinmeyin. Yeni şeyler öğrenmek değerlendirebilecek özgüvene sahip dönüştürerek insanların kurduğu sahip olunan bilginin değil, düşünme kadar bildiğinizi düşündüğünüz şeyleri olmalarının önem taşıdığını ifade etti. ekonomik ve siyasal kurumların uyum hızını aşabilecek bir güç haline geliyor. Bu sorunların herhangi birinin tek başına yarattığı tehlikeden Ko Bİ’lerin finansal Yatırımla oyunları çok, birbirlerini beslemeleri, uygarlık düzeyinde, bütünsel bir risk yaratıyor: sağlığına bakılacak ölçeklendirecekler Finansal, ekonomik, ekolojik, teknolojik ve jeopolitik krizler kesiştiğinde, sistemin Tü RKİYE İş Bankası, İşNet ve ULUSLARARASı hızlandırma krizleri absorbe etme kapasitesi üzerinde AgraFintech işbirliğiyle KOBİ’lerin fonlarından Simya VC’nin, mobil soru işaretleri oluşuyor. e-defter verilerini analiz ederek oyun geliştiren yerli girişim Surge Acemoğlu bu “absorbe etme finansal sağlıklarının ölçüleceği olarak ele aldıklarını belirtirken İşNet Games’e yatırım yaptığı açıklandı. Bahçıvanoğlu, “Deneyimlerini, kapasitesi” üzerinde yoğunlaşıyor. açıklandı. Müşterilerin verileri, Genel Müdürü Mehmet Fahri Can, Verilen bilgiye göre yatırım turuna yapay zekâyla oyun geliştirmenin Financial Times bile sık sık egemen İşCep’ten verecekleri izinle analiz yenilikçi çözümler geliştirmeyi devam Simya VC’nin yanı sıra Play Ventures merkezine koymaları yatırım sermayenin yaklaşımını, liberalizmin, edilerek “Finansal Sağlık Raporu” edecekleri söyledi, Agra FinTech ve Drilo katıldı. Toplam 3 milyon kararımızda belirleyici oldu”, Surge kapitalizmin uzun dönemli istikrarı adına hazırlanacak. Kkurucu Ortağı Muharrem Uğurelli dolar alan Surge Games, bununla Games Üst Yöneticisi Onur Uras, sorgulamaktan çekinmiyor. “İşçi sınıfı Bu konuda İş Bankası Genel Müdür ise “Hedefimiz, finansal veriyi herkes ekibini büyütmeyi ve oyunlarını şunu vurguladı: Özgün ve yenilikçi için liberalizm” (serbestiyet) savından Yardımcısı Sezgin Yılmaz, KOBİ için daha erişilebilir hale getirmek” ölçeklendirmeyi hedefliyor. bulmaca deneyimleri geliştirmeye nem kapan Economist teknoloji bankacılığını bütüncül deneyim dedi. l Ekonomi Servisi Simya VC Yönetici Ortağı Selma odaklanıyoruz.” l Ekonomi Servisi oligarşisini savunmakla meşgul.