Catalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 24 AĞUSTOS 2026 PAZARTESİ 2 olaylar ve görüşler Türkiye hangi şafağa bakacak? EkrEm İmamoğlu iradesiyle er ya da geç demokrasi yolculuğuna devam edecektir. Seçilmiş iBB Başkanı Bu millet elbet şafak vakti Kimin yönetim aat 05.30’du. 19 Mart sabahı, operasyonlarına ve yargılamalarına zifiri karanlıkta, sahur değil, yepyeni bir yolculuğa, modeli! Ssofrasından kalkarak evimden geleceğe umutla sarılan bir şafağa srail’in, İdlib’deki üsse saldırısı Suriye üze- alınıp Vatan Emniyet’e götürüldüm. yüzünü dönecektir. İrinden bölgesel gerilimin bir anda nasıl Aradan aylar geçti. Bu halktan uzak hükümet, 86 alevlenebileceğini hatırlattı. Netanyahu’nun Geçen perşembe Silivri’de milyonu büyük bir korku, kaos ekim ayındaki seçimler öncesinde erimiş haldeki iç-dış kamuoyu desteğini artırma pe- saat 10.30’da başlayan duruşma ve kriz ortamında yaşatarak şinde olduğu ortada. Bölgeye ölüm saçan bittiğinde saat gece 2’ye varıyordu. yolsuzluğu, yoksulluğu ve yasakları Netanyahu yönetimi, dış tehdit algısıyla top- Mahkeme salonundan çıkarken derinleştirmektedir. Pazara lumu korkutup sağ/aşırı sağ oylarını yeni- yine şafağa yaklaşıyorduk. çıkamayan annenin, torununa den toplamak istiyor. Türkiye’ye yönelik teh- Şafak vakti operasyonuyla dit dilini de bu planları çerçevesinde okumak harçlık veremeyen emeklinin, mümkün. Konu kuşkusuz sadece seçimle il- başlayan süreç, şafak vakti sözleri söyleniyor, ezber ifadeler bazen mahkemeye getirilmemem, üretemeyen çiftçinin, gazilerimizin gili değil. yargılamalarıyla devam ediyor. okunuyor, soru sorulunca ise hepsi bazen savunmamın hak arayışının, madencilerimizin Bölgesel gelişmeler ABD’nin uzun süredir O gün yaklaşık 15 saat duruşma suspus oluyor. sınırlandırılması gündeme geliyor. emek mücadelesinin bize gösterdiği Ortadoğu’daki askeri yapılanmasını azaltma- salonundaydık. Söylenenleri, Mahkemenin görevi hakkı O halde sormak zorundayım: yol bellidir. yı içeren, İsrail başta olmak üzere vekil güç- sorulan soruları ve bazen de lerle enerji/ticaret/ulaşım koridorlarında çı- gözetmek ve korumaktır. Savcılık Ekrem İmamoğlu’nu yargılamak ‘YENi Parti en güçlü çatı’ karlarını koruyacak “düzen yaratma” arayı- sorulmayanları dinledik. aşamasında şantaj ve tehdit yoluyla istediğiniz mahkemede şıyla da bağlantılı. Cumhuriyet, adalet ve demokrasi Duruşmanın son sanığı ifade vermeye ikna edilenleri, neden Ekrem İmamoğlu’nun İsrail’in Türkiye’yi hedef göstererek dü- mücadelesi Türkiye’de değişimin savunması boyunca adımı defalarca duruşmalarda ifadeleri tel tel konuşmasından bu kadar rahatsız zenlediği İdlib saldırısının ardından ABD’nin önünü açacaktır. kullandı, hakkımda iddialar dökülenleri görmek ve gerekeni oluyorsunuz? “Kaygılıyız, aman iki ülke arasında çatış- Büyük bir değişimin öncüsü sıraladı. Benim dikkatimi ise ma olmasın” türünden mesajları dikkat çe- yapmaktır. Bütün bunları Silivri’de, kici. Aynı zamanda İsrail-Suriye hava saha- olacak YENİ Parti’nin, bu büyük sorulmayan bazı basit sorular çekti. Sorulması gereken en basit Türkiye’nin ve Avrupa’nın “en sında kuş uçsa bilecek kadar istihbarat kay- yolculuğunda Cumhuriyet, Mahkemenin sanığa sormasını sorular bile sorulmuyorsa gerçek büyük duruşma salonu” olmasıyla nağı olan ABD’nin, İsrail jetlerinin İdlib’e ka- demokrasi ve adalet meşalesini bekledim: “Ekrem İmamoğlu’nu ayan beyan ortadadır: Burada övünülen devasa bir yapının içinde dar girmesinden önceden haberi olmaması taşıyacak en güçlü çatı olduğuna tanıyor musun? Hiç görüştünüz hakikat ve adalet aranmıyor, yaşıyoruz. da tartışmalı konulardan biri. Netanyahu’nun inanıyorum. ekimdeki sandık süreci gibi, Trump yöneti- mü? Aranızda herhangi bir irtibat Türkiye’nin geleceğine kast edecek Övünüyorlar bununla! Erdoğan’ın mi de kasımda ara seçimler için geri sayım- İçinden geldiğimiz gelenek ve oldu mu? Bu söylediklerini hangi şekilde kurgulanmış çirkin bir adaletsizliğinin sembolü olmuş bir da. İran’a başlattığı savaşta kitlenen, deniz mücadele bilinciyle, değişime ve somut bilgiye veya belgeye senaryo sergileniyor. yapıyla övünüyorlar! ticaretinin önemli noktası Hürmüz’ü küresel yeniliğe dair kararlılığımızla büyük dayandırıyorsun?” Hakkımdaki bütün iddialar krize çeviren Trump cephesi, kamuoyu des- Cumhuriyet ideali yok bir mücadelenin ve milletin iktidar Bekledim. Sorulmadı. Ne iddia ortaya konsun. Deliller açıklansın. teğini artırmak için bir an önce Ortadoğu’da edilmeye çalışılıyor yolculuğunun merkezi olacağına kazançlı çıktığını göstermek peşinde. makamı sordu ne de mahkeme Tanıklar dinlensin. İddia makamı Demokrasiyi, demokratik bütün milletimizin de yürekten heyeti. Bunun adı, saatlerce benim elinde ne varsa mahkemeye Laik, üniter devlet seçimleri, demokratik, laik inanmasını istiyorum. hakkımda konuşan bir insana getirsin. Ben de orada olayım. Emperyalist güçlerin bulunduğumuz coğ- ve sosyal devlet halinde bir Pusulamızı doğru görürsek benimle hayatında bir kez olsun Dinleyeyim, sorayım, cevap rafyaya yönelik planlarını bu kadar ayrıntılı Cumhuriyet idealini Silivri’de yok karmaşayı değil uzlaşıyı, çatışmayı konuşurken şu kritik soru ise yanıt bekliyor: görüşüp görüşmediğinin dahi vereyim, itiraz edeyim. Doğal bir Peki Türkiye’nin yol haritası nedir?... Geliş- etmeye çalışıyorlar. Anlamıyor, değil barışı ve huzuru, yoksulluğu sorulmadığı bir yargı rezaleti. yargılama süreci bunu gerektirir. meler ülkemiz açısından riskli sürece işa- anlamak istemiyorlar! değil zenginliği, adil paylaşımı ve ret ediyor. ABD, Ortadoğu çıkarları için ye- ‘Öyle duymuştum’(!) Adaletsiz duruşma salonu Yassıada’da, Diyarbakır’da, refah içinde bir geleceği yakalarız. ni mühendislik arayışında olduğu bu dönem- Mamak’ta, Ulucanlar’da, Avukatlarım sanığa soru Fakat aylardır tuhaf bir durumla Cumhuriyeti, adaleti ve de, elçisi üzerinden görmek istediği bir Tür- Pınarhisar’da yok olmayan ve bütün kiye modelini dillendirmekten de çekinmiyor. sorduğundaysa ya tamamen ilgisiz karşı karşıyayız: Adımı bir “suç demokrasiyi ancak güçlü bir çatının Üniter yapıda, demokratik, laik, sosyal hu- veya doğrudan, “Bu soruya cevap örgütü” iddiasının merkezine zorlu mücadeleleriyle yola devam altında vereceğimiz mücadeleyle kuk devleti ilkeleri izindeki Cumhuriyeti gör- vermek istemiyorum” şeklinde yerleştirmek isteyenler, o iddiaların eden demokrasi, Silivri’den de kazanabilir ve millet olarak hep mezden gelircesine Osmanlıcılık övgülü, üm- yalanları gizlemeye çalışan yanıtlar tartışıldığı mahkeme salonunda güçlenerek çıkacaktır. birlikte yeni bir şafağa uyanırız. metçi, “İslam ülkesi, askeri güç, hayırsever geliyor. benim mümkün olduğunca az Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Yeni ve huzurlu bir şafakta monarşi”li bir tarife girişiyor. İktidarın, Netanyahu’ya sert tepki gösterir- Müfteriler aranıp bulunuyor, bir konuşmamı istiyor. başkenti Ankara’da, Türkiye milletimizle buluşmak dileğiyle... ken ABD’nin model biçmesine sessizliği ise koro halinde “Öyle duymuştum” Bazen salondan çıkarılmam, Büyük Millet Meclisi’nde güçlenen Silivri dikkat çekici. Bu modeli benimseyen bir tu- tuma geçit vermenin, zaten iç ve dışta çoklu krizlerle karşı karşıya olan ülkemizin gelece- ği için yaratacağı tehdidi görmek şart. Tartış- malı yeni anayasa planları ve İmralı sürecinin Siyaset ve yönetim etiği nasıl bir Türkiye Cumhuriyeti modeli için ele alındığının partiler üstü bir tutumla değerlen- Prof. Dr. osman İncİ saydamlık ve gerçeğe uygun hareket lık, eşitlik, doğruluk gibi etik ilkele- en fazla üniversitelerde, siyasi kadro- dirilmesi hayati önemde. Muhalefete baskı sürerken “demokra- etme esastır. Objektiflik (önyargısız re bağlılık aranır. Derda Küçükalp ko- laşmada ve kamu kurumlarında gö- eSki Trakya ÜniverSiTeSi rekTörÜ tik açılımı, barışı” PKK, İmralı’yla sınırlamak, davranmak, kararları gerçeğe göre nuyla ilgili “Siyaset felsefesi, toplu- rülmekte. Türkiye’yi Türk, Kürt, Arap gibi etnik, mez- lkemizde eğitim-öğretim vermek), saygı ve sorumluluk da ma uygulanan siyasi etiktir” demek- Öncelikle liyakatsizlik (kişinin üst- hepsel ayrımlı bir anayasaya sürüklemek, Ükurumlarında, kişi hak ve lendiği görev, makam için gerekli bil- değerler arasındadır. Etik yazılı te. Siyasi etik ilk önce kamu görevli- bölücü girişimlere yol verecek boşluklar ya- özgürlüklerinde, siyasi partilerde, olmayan değerler olup doğru ve lerinin ve siyasetçilerin davranışları- gi, beceri, eğitim ve yeterliliğe sahip ratmak, iktidarda kalmak adına, emperya- sivil toplum örgütlerinde ciddi listlerle, karşıdevrimcilerle yan yana yürü- yanlış, iyi ve kötü olanla ilgilenen nın ahlaki değerlendirmesini irdeler. olmaması durumu), verimlilik kaybı, mek tarihi ağır bir yanlışa ortak olmaktır. Pa- değişim ve dönüşümler yaşanmakta. felsefe dalıdır. Kültürel normlardan, Yolsuzluk yapma, rüşvet alma, adam adalet duygusu zedelenmesi yaşanır. kistan ve S. Arabistan ile yapılan Mekke sa- Tarikatların sivil toplum örgütü mesleki değerlerden dini inanç ve kayırma, yurttaşı aldatma gibi tutum Üniversitelerde liyakatsizlik uygula- vunma anlaşmasına ilişkin soru işaretleri sü- olarak tanımlanması geldiğimiz toplumsal uzlaşmadan kaynaklanır. ve davranışlar kamu gücünü kötü- maları toplumu çökertir. Üniversite- rerken Cumhur ortağından İsrail’e tepki ola- noktayı anlatmaya yeterli sanırım. Gücünü vicdan ve akıldan alır. ye kullanmaktır. Ayrıca siyasi hedefi- ler devlete insan yetiştirir. Üniversi- rak yapılan açıklamada Türkiye’nin de içinde olacağı “İslam gücü” kurulsun çıkışlarının da Son yıllarda yaşadıklarımız Her meslek grubu (tıp, hukuk, teler kamu personeli, devlet memuru, ne erişmek için ceza verme, özgürlü- yaratacağı etkiler gözardı edilmemelidir. Di- toplumsal güveni ciddi düzeyde yönetici, stratejik uzmanlık alanı sa- sanat, iktisat vb.) etik ilkeleri ayrıntılı ğünü kısıtlama, yıldırma gibi yöntem- ni, etnik, mezhepsel vurgulu yönetim ve or- sarsmakta, bireylerin birbirlerine, yılan mühendis, bilim insanı ve plan- olarak belirlenmiştir. Devlette lerle kamu düzenini sağlamak amaçlı du tanımlamaları laik, üniter devlet sistemiy- kurumlara, yasalara veya adalet lamacıları eğitir. Cumhuriyet kurum- yönetim etiği hukuk kadar önemlidir. uygulamalar etik ve hukuk açısından le uyuşmaz. duygusuna olan inancının ları liyakatsiz atamalarla doldurula- Kararlar alınırken ve görev sürecinde tartışmalıdır. Sünni bloğu zayıflamasına neden olmakta. maz. Üniversite ve kamu kurumları- dürüstlük, adalet, saydamlık ve Siyasi etikte ahlakın siyasi açıdan Bu arada Suriye üzerinden Türkiye-İsra- Yaşananların pek çok nedeni var hesap verebilirlik gibi ilkelere uymak önemi tartışılmaz. Etik siyasete yön na mülakat ile eleman alınması liya- il gerilimini değerlendirirken şunları da ha- şüphesiz, ancak en önemlisi etik tırlamakta fayda var: Çıkarları çerçevesin- esastır. Yazılı kuralların ötesinde tayin eder ve böylece siyaset güç ve kati bitirmiş; biat ve sadakati getir- de ABD, İsrail ve Türkiye’nin bir şekilde or- ilkelerin zedelenmesi, dejenere miştir. Siyasi etiğin eşitlik ilkesine vicdani ve ahlaki önderlik sunar. çıkar mücadelesi olmaktan çıkar. Ka- tak bir mekanizmada buluşmasını hedefli- olması ve özünden uzaklaşması aykırıdır. Yolsuzluğu önler, güven oluşturur, rar ve harcamalarda halkın bilgilendi- yor. Şii İran’a karşı Sünni İslam ülkeleri blo- olduğu görüşündeyim. Siyasetçilerin ilkesizce ve utanç ve- kurumsal kültürü geliştirir. rilmesi, eldeki kaynakların halka eşit ğu arayışında. Etik ve hukuk ikisi de insan rici söylemlerle parti değiştirmesi sunumu, yapılanların ve yatırımların İdlib; şimdilerin Şam yönetiminin lide- Siyasete ne yön veriyor? davranışları ile ilgili olduğu için ri Şara’nın cihatçı örgütlenmesinin yıllar bo- toplumun siyasi yöneticiler ve hatta hesabını kurumlara verebilmesi, top- yu kalesi olan, Türkiye sınırına uzanan böl- Bizim en ciddi sıkıntımız siyasi etik önemli, ancak bir diğerinin yerine devlet organlarına güvenini sarsmış- lumun iyiliğinin savunulması gibi te- ge. O günün HTŞ lideri Şara, jet hızla devlet geçemez. Etik kişisel, kültürel ilkelerine uyum sorunu sanırım. Son tır. Yapılan siyasi yanlışların, hatala- mel değerler esastır. Siyasi etikte ta- başkanlığı koltuğuna gelişiyle ABD ve İsrail ve toplumsal değerlere dayanan yıllarda çokça yaşadığımız, toplumu rın veya hukuksuzlukların siyasetçi- rafsızlık, dürüstlük, adalet, kamu ya- ile de uzlaştı. Türkiye’de İmralı süreciyle PKK kavramlar bütünüdür. Hukuk çok yakından ilgilendiren siyaset nin partisine göre görmezden gelin- silah bıraktığını açıklarken Suriye ayağı YPG, rarı, saydamlık aranır. Temel değer- Şara yönetimi güçlerine entegrasyon konu- düzeni sağlamak için siyasi otorite etiğini göz ardı edemeyiz. Ayrıca mesi siyaset ve yönetim etiği ilkeleri- lere uyulması durumunda siyasi yoz- sunda uzlaştıklarını duyurdu. Suriye ordusu- tarafından desteklenen ve uygulanan toplumsal sorunlar tartışılırken konu ne aykırıdır. laşma önlenir, adalet duygusu koru- na katıldı. Orduda gelecekte kimin söz sahi- kurallar sistemidir. Ancak anayasa hukuk ve hukukun doğru düzgün Siyasi partiler demokrasinin vazge- nur, yolsuzluk ve rüşvet önlenir. bi olacağı kritik başlıklardan... hukuku ve idare hukukunun etik uygulanmasına geliyor ister istemez. çilmezi olup özellikle siyasi ve yöne- ABD’nin İran’a savaş açtığında, ilk dö- Nepotizm ve liyakat Hukukun da etiği var şüphesiz. standartları da içerdiği bilinmektedir. tim etiği ilkelerine uymak zorunda- nemde Irak ve Suriye’den Kürt güçlerle ül- ke topraklarını işgale girişme, buna İran’da- Etiğin yasalardan önce geldiğini Hukuk kurallarının uygulanması ve Bazı makam ve mevkilere gelenler dır. Siyasi partiler demokratik değer- ki PJAK’ı da katma planlarını Ankara’nın kar- ve hukukun temelini oluşturduğu denetlenmesi süreçlerinde adaletin ve güçleri ölçüsünde nepotizm (sahip ol- leri benimseyen, şeffaf yapıda ve hal- şı çıkışıyla rafa kaldırdığı iddiaları yankı bul- görüşü yaygındır. hukukun üstünlüğünün sağlanması, duğu makam veya güçten yararlana- kın sorunlarına çözüm üreten anla- muştu. Bölgesel bir boşlukta Kürt güçleriy- Genel kabul gören temel etik adaleti yerine getirmek toplumun rak akrabalarını veya yakın arkadaş- yışta olmalı. Kararlar kurulların katı- le yeni ittifak arayışına girişenler olur mu der- ilkeler: Kararların özgürce verilmesi adalete olan güvenini artırır. larını, siyaseten kendilerine yakın lımı ve ortak akılla alınmalı. Tüm si- seniz, “Yok, asla” yanıtının inandırıcılığı pek yok. Bölgenin başına “yeşil kuşak” örenlerin, (özerklik), adalet, zarar vermeme, Siyasi etikte, siyasetçilerin güçle- olanları bilgi, beceri ve başarı düzey- yasi partilerin karar ve uygulamala- “Demokrasi götürdük” diyerek işgal, sömürü dürüstlük, yarar sağlamak olarak rini kendi amaçları, çıkarları doğrul- lerine bakmaksızın kayırması ve ayrı- rında etik ilkeleri içselleştirmesi ül- düzeni kuranların şimdi de dillerinde “İslam- sıralanabilir. İlişkilerde ve mesleki tusunda kullanmaması gerektiğinin calık tanıması) uygulaması çok ciddi kemizin geleceği açısından yaşamsal cılık, ümmet, monarşi”... uygulamalarda güvenilirlik, altını çizerken dürüstlük, tarafsız- sonuçlara neden olmakta. Nepotizm öneme taşımakta. kitapları...