Catalog

U N O Y i S K E L O K e v I R A L A M Ş I L 22 AĞUSTOS 2026 CUMARTESİ KÜLTÜR 11 Trakya Fotoğraflar: n ezih Başgelen Araştırmaları Merkezi Aşağı Pınar kazı alanını Kültür ve Turizm Bakanlığı ören yeri olarak ‘Böyle gelmiş tanımladı. Açık hava böyle gitmez’ müzesi proje ve ktidar; yarattığı umutsuzluk, çaresizlik uygulamaları ve korkuyla “Biz adam olmayız!”, bakanlık İ“Böyle gelmiş böyle gider” algısını tarafından da yaygınlaştırarak toplumu karanlığa Avrupa Birliği mahkûm etmek, bu tablonun değişebileceği duygusunu yok etmek, projeleri olarak toplumsal muhalefetin cesaretini kırmak devam ediyor. istiyor. “Arkası gelmez dertlerimin, bıktım illallah/ Biri biterken öbürü de başlar, vermesin Allah/ Böyle gelmiş böyle gidecek, korkarım vallah/ Yok mu çaresi dostlar fesüphanallah/ Âlemin keyfi yerinde yine maşallah/ Bize de bir gün kader güler, güler inşallah/ Böyle gelmiş, Trakya’da açık böyle gidecek, korkarım vallah/ Yok mu çaresi, dostlar, fesüphanallah?” diyen Erkin Koray’ın şarkısındaki sorunun yanıtını toplumsal muhalefet veriyor. Kendi gücüne güvenen, inanan toplumsal muhalefet, umutsuzluğa, korkuya karşı geleceğini arıyor, düzen hava müzesi... değişikliği istiyor ve bunun için mücadele ediyor. ırklareli Ahmetçe köyünde bulunan Trakya Araştırmaları Bir ‘insanoğlu insan’ KMerkezi, Arkeoloji Açık Hava Aziz Nesin, 1950’lerden beri yaşadığımız siyasal, ekonomik, kültürel Müzesi olma yolunda hızlı adımlarla yozlaşmaya, bozulmuşluğa, aksaklıklara ilerliyor. Projenin başında Prof. Dr. isyan ederek mizah öykülerinde dile Mehmet Özdoğan ve yüksek mimar BiLiMSeL getirdi. Doç. Dr. Zeynep Eres 1953’te Geriye Kalan adlı kitabının Özdoğan bulunuyor. önsözünde şöyle diyordu: “Babiali’ye aşk eTKin LiKLer Bölgeye gittiğimizde şiirleriyle girdim, yokuşun alt başından Ah MEçt E Trakya Araştırmala- ellerim kelepçeli çıktım. Bir küçük, bir hummalı bir çalışmanın rı Merkezi’nde, bölgenin kültür var- güdük kalem ki, şeflerin, diktatörlerin, olduğunu gördük. ÖZNUR yardakçıların, bütün bu kör nişancıların lıklarıyla ilgili bilimsel toplantı, çalış- Arkeolojinin önemli OĞRAŞ ÇOLAK hıncına, gayzına, gazabına hedef oldu. tay ve küçük kongrelerin yapılabilece- isimleri de yakın Şimdi dönüp geriye bakıyorum. Bir ği iki toplantı salonu var. Burada ulu- zamanda araştırma merkezini yaz güneşi altında, yedi rengin bütün sal ve uluslararası çok sayıda toplan- Prof. Dr. Kenan Mortan, Monelle Mortan, Prof. Dr. Mehmet Özdoğan, n ezih Başgelen ve çekiciliğiyle boncuk boncuk ışıldayan ziyaret etti. Prof. Dr. Kenan Mortan, r ecep Topçu Kırklareli Pınarhisar Ahmetçe Köyü’ndeki Trakya Araştırmaları Merkezi’nde. tı, çalıştay ve seminer de düzenlen- eşekarıları kümesine parmağını sokup Recep Topçu, Nezih Başgelen ve miş, çevre illerden uzmanlar kadar oynamak isteyen bir yaramaz çocuğun Prof. Dr. Mehmet Özdoğan ziyaret Kırklareli’nden ilgi duyanların katılı- akıbetine uğramışım. Bütün suçum, ettikleri merkez ile ilgili takip mına da özen gösterilmiş. kendilerini arıbeyi sanan eşekarılarını Kültür varlıklarına ilgi duyan genç- ve araştırma yaptılar. Arkeolojik tedirgin etmiş olmamdır. ler için eğitim seminerleri ve uygula- kazının devam ettiği bölgede önemli Sevgili okurlarım. İşte o kavgadan malı deneysel çalışmalar da yapılıyor. ‘Geriye Kalan’, gözyaşlarımdan süzdüğüm çalışmalar yürütülüyor. Özellikle arkeoloji öğrencilerinin mal- şu bikaç avuç kahkahadır. Böyle gelmiş Prof. Dr. Mehmet Özdoğan, FOTOĞr AF STÜDYOSU ÖRNEKLEME zeme üzerinde uygulamalı öğrenimi ama böyle gitmeyecek, böyle gidemez, Türkiye’nin prehistorya (tarihönce- böyle götürmeyeceğiz.” v E re STOr ASYOn için her türlü olanak sağlanmış. si) dönemine yön veren en önemli DEPOSU Annesinin anısına adadığı şiir şöyleydi arkeologlarından biri. İstanbul Üni- LABORAt Uv ARI (1965): Mer Kezin temel yaklaşımı bölge koyarak araştırmak amacıyla versitesi bünyesinde başlattığı Trak- “Bütün anneler, annelerin en güzeli,/ ile ilgili her türlü verinin saklandığı 1980 yılında, Mehmet Özdoğan Sen, en güzellerin güzeli./ Onüçünde ya Araştırmaları Projesi (Kırklareli Merkezde her türlü arkeolojik ve kolay ulaşılabilir bir arşivin yönetiminde İstanbul Üniversitesi evlendin,/ Onbeşinde beni doğurdun,/ Projesi) ile bölgenin karanlıkta kal- malzemenin belgelenmesi, oluşturulması. Merkezde müzelik Tarihöncesi Arkeolojisi Anabilim Yirmialtı yaşındaydın,/ Yaşamadan öldün./ mış binlerce yıllık geçmişini gün çizimi, makro ya da mikro değeri olmayan kültür varlıkları, Sevgi taşan bu yüreği sana borçluyum./ Dalı’nın bir alan araştırması olarak yüzüne çıkardı. Özdoğan’ın 1980’li fotoğraflanması, bakım ve onarımı etnoarkeoloji, jeoarkeoloji, Bir resmin bile yok bende,/ Fotoğraf başladı. Proje çerçevesinde önce yıllardan bu yana yürüttüğü bu ça- özgün ortamlarda yapılabiliyor. çektirmek günahtı./ Ne sinema seyrettin, arkeozooloji, hammadde Trakya’nın genelini kapsayan yüzey ne tiyatro./ Elektrik, havagazı, su, soba,/ lışmalar, Anadolu ile Avrupa arasın- örneklemeleri gerek uygulama, araştırmaları yapılarak bölgenin Ve karyola bile yoktu evinde./ Denize daki kültürel bağları ve tarım top- gerek ileri analizlerde kullanılmak arkeolojik envanteri çıkarılmaya giremedin,/ Okuma yazma bilmedin./ amacı ile farklı disiplinlerdeki lumlarının Avrupa’ya nasıl yayıldı- çalışıldı. Yüzey araştırmaları Güzel gözlerin,/ Kara peçenin arkasından uzmanlar için arşivlenmiş. Arşivi ğını anlamamızı sağlayan dünya ça- baktı dünyaya./ Yirmialtı yaşındayken/ sırasında kısmen tahrip olduğu durağan bir yapıda değil, sürekli pında kanıtlar sundu. Yaşamadan öldün.../ Anneler artık gözlenen İlk Demir Çağ Taşlıcabayır olarak gelişen ve kullanılır yapıda yaşamadan ölmeyecek.../ Böyle gelmiş,/ kurganı ile Son Kalkolitik Çağı tutmak ise hedefleri arasında. Gelecek... Ama böyle gitmeyecek!” Tilkiburnu yerleşiminde ise Kırklareli projesi, bölgede küçük ölçekli kurtarma kazıları Anılarla gelen işlik olmak üzere 1621 buluntu yeri sürdürülen ve gelecekte gerçekleştirildi. Yüzey araştırmaları Anılarını Ben de Çocuktum, Bir Sürgü- saptanarak belgelenmiş. Trakya’nın yapılacak bilimsel çalışmalara nün Anıları, Poliste, Salkım Salkım Asıla- ve kurtarma kazılarının ardından, çeşitli kesimlerinde kısa erimli kazı açık, güncellenebilir bir proje cak Adamlar, Onursal Doktor Olamamanın mevcut buluntuları ayrıntılı ve yüzey araştırmaları yapılmış. olarak tasarlanmış. Bunun için, Büyük Onuru, Türkiye Şarkısı Nâzım, Bir ve somut kanıtlarıyla ortaya farklı nitelikteki araştırmalara Vicdan Davası, Birlikte Yaşadıklarım Bir- Kapsamlı veri tabanı koyabilmek amacıyla 1993 yılında likte Öldüklerim, Unutulmayan Rüyalar’da uygun ortam hazırlayacak ve Proje kapsamında, Trakya’nın Aşağı Pınar, 1994 yılında ise okuduğumuz Aziz Nesin, Böyle Gelmiş Doç. Dr. zeynep eres Özdoğan ve altyapı oluşturacak bir merkezin tarihöncesi dönemleri boyunca Kanlıgeçit yerleşimlerinde İstanbul Böyle Gitmez (4 c., Nesin Yayınevi) adlı Prof. Dr. Mehmet Özdoğan. kurulmasına öncelik verilmiş. Üniversitesi Tarihöncesi Arkeolojisi özyaşamöyküsünü niçin yazdı? Anadolu ile Balkan kültürleri Kırklareli kent merkezine 7 km “Anılarımı yazmamın iki ereği var. arkeolojik araştırma yapılmamıştı. Anabilim Dalı ve Alman Arkeoloji arasındaki yerini belirlemenin yanı mesafedeki Ahmetçe köyünde Birincisi, anlattığım yaşamımın çevresinde Bu eksikliği gören Atatürk 1936 Enstitüleri Avrasya Bölümü adına sıra hızla yok olma süreci içine bulunan kazı evi, 2003 yılından o zamanki Türk toplumunun bir kesitini yılında Trakya’da araştırmaları kazı ve araştırmalara başlandı. giren arkeoloji, mimarlık tarihi, sunmak istedim. Bu anılar bibakıma itibaren Trakya Araştırmaları başlatmış ve 13 tümülüste kazı Proje, arkeolojik araştırmaların etnografya ve doğal çevre değerlerini yetiştiğim çağda Türk toplumunun Merkezi adıyla, farklı araştırmaların yanı sıra kültür sektörü çalışmaları, yapıldıktan sonra çalışmalar 1939 belgeleyen kapsamlı bir veri tabanı toplumsal topografyasından bir parçadır. sürdürülebileceği bir merkez olarak geleneksel mimarinin belgelemesi yılında sonlandırılmış. Yaşıtlarımın, benden az büyük, az küçük ile ulusal ve uluslararası ortamda yeniden yapılandırılmış. olanların yaşamlarıyla benimkiler arasında ve doğal çevre araştırmalarını içeren Trakya Araştırmaları Projesi ise yüzlerle konferans ile yayın ve ortaklaşa yanlar, benzerlikler çoktur. çok yönlü bir çalışmadır” diyor ve 1979 yılında Trakya’nın uygarlık tez çalışmaları yapılmış, Trakya Atatürk 1936’da başlattı Çoğumuz, buna benzer dar geçitlerden ekliyor: tarihi içindeki yerini belirlemek kültürleri üzerinde uzmanlaşmış Biraz tarihe bakacak olursak: İki geçip bugüne geldik... “Aşağı Pınar kazıları 2019 amacı ile başlamış, ilk yıllar bölgenin genç kuşakların yetişmesine de “Biçok anababa, benim anılarımda kendi kıtanın bağlantı yeri üzerindeki yılında sonlandırıldı, ardından tümünü kapsayacak yüzey taraması anılarını bulacaklardır. Benim yaşıtlarımla öncülük edilmiş. konumuyla kültür tarihi için Kültür ve Turizm Bakanlığı kazı ve envanter çalışması yapılmış. 1986 anababaları arasında yüzyıl, iki yüzyıl yadsınmaz önem taşıyan Merkeze ziyaret vardır. Sanırım babamla benim aramda alanını ören yeri olarak tanımladı. yılına kadar 850 tümülüs, Trakya’da enaz üç yüzyıllık bir zaman boşluğu vardı. Alanda daha önce kazı ekibi Merkezi ziyaret eden Kültürel ç 125 megalit anıt, hiçbir Biz bir kopuşun çocuklarıyız. Anılarımda tarafından başlatılmış olan ve bazısı 410 tarihöncesi Mirası Koruma Platformu Başkanı işte bunları anlatmak istedim: Avrupa Birliği projeleri olarak da yerleşim, 111 arkeolog Nezih Başgelen, Kırklareli Merkezde etnoarkeoloji Biz nerden gelmiştik? t sürdürülen açık hava müzesi proje geç dönem projesini şöyle anlatıyor: “Trakya’nın çalışmaları da yapılıyor, artık kaybolma “Anılarımı anlatmaktan ikinci amacım ve uygulamaları bakanlık tarafından yerleşimi, neredeyse hiç bilinmeyen da şu: Böyle gelmiş, böyle gidecek değil, sürecine giren geleneksel alet ve araçlar toplanarak da Avrupa Birliği projeleri olarak böyle gelmiş ama böyle gitmeyecek, 48 anıt tarihöncesini, Anadolu ile Balkanlar korunuyor, deneysel uygulamalar ve eğitim için gidemez. etap etap devam ettiriliyor.” yapı, 12 arasındaki ilişkileri de ortaya kullanılıyor. “…‘Böyle gelmiş böyle gider’ demekten çıkarı olan bütün sömürücüler, bütün çıkarcılar, bütün aldatıcılar ve aldatılanlar şunu iyi bilsinler ki: Böyle gelmiş ama böyle gitmeyecek! GusGus istanbul’a Akın’ın yeni filmi San “Çocuklarımız, bütün bu çektiklerimizi çekmeyecekler.” geliyor Ne diyelim: Çok yaşasın Aziz Nesin’ler! Sebastian film festivalinde DEPE E Mode, Björk ve Sigur r ós gibi isimlere yaptığı remikslerle adından söz BU yıl 74’üncüsü ettiren izlanda çıkışlı GusGus, 18 eylül ak- ‘Dorian Gray’in Portresi’ düzenlenecek olan San şamı zorlu PSM’de müzikseverlerle bu- Sebastian Film Festivali’nin luşacak. zorlu PSM’nin yeni nesil sahne- Zorlu PSM’de açılışını yönetmen Fatih si %100 Studio’da yapılacak olan konserin Akın’ın Geister filmi yapacak. biletleri passo.com.tr’de satışa çıktı. BU yıl 30’uncusu yapılacak İstanbul Tiyatro 18 Eylül’de açılış töreninin Festivali kapsamında Oscar Wilde’ın kült Rhodiapolis’ te kazılara ardından gösterilecek olan eseri Dorian Grey’in Portresi 3 Aralık’ta film ünlü yönetmenin ilk kez seyirciyle buluşuyor. Geçtiğimiz yeniden başlanıyor festivalin en prestijli ödülü günlerde okuma provalarına başlanan Altın İstiridye için yarışan An TALYA’nın Kumluca ilçesinde bulunan oyunun başrollerini Salih Bademci, Engin ilk uzun metrajlı film olma Güvercin’in (Faris) üstlendiği r hodiapolis antik kentindeki kazılar Hepileri ve Yiğit Sertdemir üstlenecek. özelliğini taşıyor. film, bir mezuniyet partisinde 20 yıl sonra tekrar başlayacak. 2006 yılında Sezon boyunca Zorlu PSM’de sahnelecek Başrollerini Mariam ilk görüşte aşk yaşayan iki başlanıp bir süre sonra çalışmalara olan gösterinin biletleri 21 Ağustos’ta Passo Dawoud (Farasha) ve Eren M. gencin hikâyesini anlatıyor. ara verilmişti. üzerinden satışa çıkacak. A i J O L O E K R A O N E ch