Catalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 12 AĞUSTOS 2026 ÇARŞAMBA 2 OLAYLAR VE GÖRÜŞLER Komşuluk ve stratejik hassasiyetler etmektedir. Bu motivasyonda Yunanistan’a göre, meselelerde, daha önce NEJAT ESLEN din ve din adamları önemli Ege Yunan denizidir. deklare edilmiş hedeflerden EMEKLI TÜMGENERAL etkendir. Yunanistan’da din Yunanistan bu denizde taviz vermek, uzlaşıya kıta sahanlığının bütününe imza atmak cesaretine ve yalnızca bireysel tercih ve unanistan, Türkiye’nin vicdan meselesi değil, dış sahip olmak, karasularını meşruiyetine sahip olamaz. batıdaki fırsatçı, ve iç siyasette dengeleri 12 mile çıkarmak istemekte, Bu nedenle de Yunanistan ile Y“kötü komşu”sudur. etkileyen önemli bir sosyal- Türkiye’ye yakın adaları yapılan müzakerelerden sonuç Yunan dış politikasında politik unsurdur. İstanbul uluslararası antlaşmalara beklemek, bu meseleleri Türkiye her zaman Fener’deki patrikhane ise karşın silahlandırmaktadır. müzakere etmek beyhudedir. önceliklidir. Bu nedenle de din, siyaset, Megali İdea Ege Denizi’nde yaklaşık İşte bu gerçek Türk-Yunan Yunan medyasında hemen üçgeninde önem kazanır. altı bin adaya sahip olsa uzlaşmasının önündeki en hemen her gün Türkiye ile OSMANLI MİLLET SİSTEMİ: Yunanistan’ın Ege’de, Doğu da Yunanistan, Türk önemli engeldir. ilgili haberlere rastlamak Akdeniz’de deniz yetki sahillerindeki kayalıkları bile olanaklıdır. Yunanistan’ın stratejik İMTİYAZ VE AYRIŞMA alanları ve kıta sahanlığı ile ele geçirme çabası içindedir. Türkiye nüfusu ile hassasiyetleri Yunanistan işgalci olarak ilgili maksimalist taleplerini Yunanistan’dan yaklaşık için bir referans noktası olarak DR. ABDULLAH KEHALE Coğrafi ve demografik tanımladığı Türk askerlerinin ve Kıbrıs politikasını Megali dokuz, üretim kapasitesi ile savunmuştur. zafiyetleri nedeni ile Kıbrıs’tan çekilmesini, İdea’nin günümüzdeki ise 5.5 kat daha büyüktür. smanlı İmparatorluğu’nda Recep Tayyip Erdoğan ve AKP Yunanistan’ın istismar Türkiye’nin garantörlüğünün uygulamaları olarak (2025 yılında Türkiye’nin Omillet sistemi, tebaanın kadroları, siyasi söylemlerinde edilebilecek stratejik güvenlik sona erdirilmesini talep değerlendirmek olanaklıdır. GSYİH’si 1.6 trilyon dolar, (halkın) etnik veya ulusal sık sık “Osmanlı bakiyesi” hassasiyetleri vardır. Özellikle etmekte, ada için federasyon kökenlerine göre değil, din Yunanistan’ın ise 280 milyar coğrafyalara vurgu yapan, Türkiye karşıtlığı Ege Denizi’ndeki ana karadan temelli çözüm istemekte, ve mezhep esaslarına göre geçmişteki millet sisteminin dolardır.) Yunanistan’ın yıllık esastır uzak adalar, coğrafi konum teşkilatlandırıldığı idari ve bu amaçla AB’yi devreye ve hoşgörü ikliminin (Pax üretim kapasitesi yalnızca Yunanistan’da hangi ve uzun lojistik ikmal hatları hukuki bir sistemdir. Bu yapı, Ottomanica) bugünkü kardeşlik sokmaya çalışmaktadır. Doğu Türkiye’nin yıllık ihracatı imparatorluk içerisindeki farklı projelerine ve bölgesel barış yönetim görevde olursa nedeni ile hassastır. Ayrıca, Akdeniz’de ise Yunanistan, kadardır. Ayrıca Yunanistan, dini toplulukların kendi iç işlerini, çabalarına ilham olabileceğini olsun uygulanan dış bu adaların enerji bağlantıları, deniz yeki alanları ve kıta Türkiye rekabeti nedeni ile özellikle de din, eğitim, aile ve belirten açıklamalar politika Türkiye karşıtlığını denizaltı haberleşme kabloları sahanlığı konularında kısıtlı mali kaynaklarını miras hukuku gibi alanları kendi yapmışlardır. esas alır. Tarihi geçmişin asimetrik müdahalelere karşı maksimalist taleplerle silahlanmaya harcamak inanç esasları ve gelenekleri yansımaları, iç cephede ulusal kırılgandır. Ülke içindeki gündem oluşturmaktadır. zorundadır. doğrultusunda yönetmelerine Toplumu bölme birliğinin pekiştirilmesi mutsuz azınlıklar, göçmenler Yunanistan’ın Türkiye ile olanak tanımıştır. Yunanistan’ın nüfusu stratejisi gereksinimleri ve özellikle ise toplumsal huzursuzluklara ilgili rekabette büyük dış Osmanlı millet sisteminde yaklaşık on milyondur. Diğer taraftan ABD’nin de kriz dönemlerindeki iç ve iç cephede sorunlara bireyler hukuki ve siyasi haklarını güçleri arkasına alarak güç Düşük doğum oranı nedeni Ankara Büyükelçisi Tom “eşit yurttaş” olarak değil, politika hesapları, Türk açıktır. Yunanistan’da geliştirme çabaları, onun dış ile (yüzde 1.4) nüfus giderek Barrack’ın yaptığı açıklamalarda, ait oldukları dini cemaatlerin karşıtlığı üzerine politika da kritik limanlar, enerji politika karakterini oluşturur. yaşlanmakta, bu durum Osmanlı millet sisteminin statüsü çerçevesinde (Müslüman uygulamanın motivasyon dağıtım ağlarının otomasyon Günümüzde de Yunanistan farklı din ve toplulukların ciddi demografik soruna veya zimmi olarak) alırlardı. kaynağını oluşturmaktadır. ABD, Fransa, İsrail ile sistemleri, siber saldırılara harmanlandığı başarılı bir dönüşmektedir. Türkler, Bu durum, yasalar önünde Asırlarca Osmanlı’nın ve dijital sabotajlara karşı model olduğunu ve Türkiye ittifaklar geliştirmekte, NATO Makedonlar, Arnavutlar, tam bir eşitliği değil, gruplara ile Ortadoğu için ilham verici hâkimiyeti altında yaşamış hassastır.. ve özellikle de AB üyeliğini Romanlar bu ülkede yaşayan göre değişen imtiyaz veya olabileceğini savunması olmaları, Birinci Dünya Savaşı Güç mücadelelerinin, Türkiye’ye karşı kullanmaya kısıtlamaları barındırırdı. azınlıkları oluşturmaktadır. geniş yankı uyandırmıştır. Bu sonrasında Yunan ordusunun yeni denge arayışlarının Modern demokratik devletler, çalışmaktadır. Ayrıca, Yunanistan’da Afrika söylemler, Türkiye’deki ulusalcı kökeni, dini, mezhebi ne olursa Anadolu macerasının devam ettiği, yeni risklerin Coğrafya kader, ve Ortadoğu’dan gelen ve laik çevrelerde genellikle olsun tüm bireylerin kanun felaketle sona ermesi ile ve fırsatların oluştuğu, bu Türkiye ile Yunanistan yasadışı göçmenler ile komşu “ulus-devlet yapısını zayıflatma önünde tamamen eşit olduğu 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı belirsizliklerle dolu, kaygan, aynı coğrafyada birlikte ülkelerden göç edenler de ve toplumu cemaatler/millet “vatandaşlık” bağı üzerine ile oluşan tarihi travma kaotik jeopolitik süreçte yaşamak zorunda olduğuna yaşamaktadır. Bütün bu sistemine bölme stratejisi kuruludur. Millet sistemi, bireyi ve müşterek tarihi bellek zaman Türkiye’nin lehine göre, Yunanistan’daki (emperyalist bir yaklaşım)” nedenlerle Yunanistan’ın değil cemaati/grup kimliğini Türk karşıtlığının önemli çalışmaktadır. Türkiye’nin siyasetçilerin dış vesayetten, olarak çok sert eleştirilmiştir. demografik yapısı kırılgandır. esas aldığı için bugünkü evrensel Osmanlı mirasına ve motivasyon kaynağıdır. Bu içte hamasetten arınarak Ege, Doğu Akdeniz ve Kıbrıs hukuk normlarıyla uyuşmaz. millet sistemine bakışın Megali İdea ütopyası ülkede ekonomik kriz ve ve maksimalist taleplerden ile ilgili çıkarları yaşamsal Millet sisteminde her dini siyasi konjonktüre göre nasıl Yunanistan’ın Türkiye toplumsal sorun dönemlerinde vazgeçerek kazan kazan önemdedir ve bu çıkarlar grup kendi hukuki alanına (aile değişebileceğinin tipik bir örneği hukuku, miras vb.) büyük ölçüde ile ilişkilerinin kültürel siyasetçiler Türk karşıtlığını prensibini esas alması ve güçlü caydırıcı yetenekleri olan Kemal Kılıçdaroğlu da bir sahip idi ve kendi dini kurallarına ve psikolojik altyapısında ve hatta tehdidini kalıcı barışa katkı sağlaması gerektirir. Türk stratejik aklı, dönem yaptığı konuşmalarda göre yargılanırdı. her zaman, Megali İdea kamuoyunu yönlendirmek gerekir. Oysa, Yunanistan’da Ege’deki, Doğu Akdeniz’deki, Osmanlı’da modern anlamda bir ütopyasının izleri vardır. için kullanmakta; eğitimi ve hiçbir siyasi lider, siyasi Kıbrıs’taki çıkarları için “millet” bilincinin olmadığını, Ulus devlet karşıtlığı Megali İdea ruhu, Yunan medyayı propaganda aracı partisini ve kariyerini asimetrik yanıt kapasitesini bu statünün Cumhuriyetle Modern Türkiye Cumhuriyeti, devlet aklında şekil yaparak bu karşıtlığı geniş tehlikeye atarak, Ege, Doğu dengeleyici ve caydırıcı veriler birlikte kazanıldığını ve halkın laik hukuk sistemi ve medeni kul olmaktan kurtulup eşit değiştirerek yaşamaya devam kitlelere yaymaktadır. Akdeniz ve Kıbrıs ile ilgili olarak hesaba katmalıdır. kanun birliği üzerine inşa yurttaşlar haline geldiğini edilmiştir. Toplumsal düzenin vurgulamıştır. Buna karşın, tek bir merkezi hukuk sistemiyle ilerleyen dönemlerdeki bazı yürütülmesi esas alınır. Millet söylemlerinde (örneğin Osmanlı sistemine dönüş veya benzeri DEMOKRASİ Mİ, YENİDEN TASARIM MI? coğrafyasıyla ilişkiler ve bir model, hukuki birliği bölge siyaseti üzerine yaptığı parçalayarak farklı inanç DR. HÜSEYIN ÖZKAHRAMAN demokrasiye mi hizmet Suriye’de ise “özgürlük” kalıcı olamaz. Düşünce değerlendirmelerde) Türkiye’nin gruplarının kendi içlerinde farklı etmektedir, yoksa bölgenin ve “demokratik dönüşüm” özgürlüğünün sınırlandığı, o coğrafyada var olması ve tarihi hukuk kuralları uygulamasına ürkiye’de son dönemde bağlarını geliştirmesi gerektiğine yeniden şekillendirilmesine söylemleriyle başlayan hukukun siyasallaştığı, kapı aralayabilir, ki bu da hukuk Ttartışılan yasal ilişkin vurgular yapmıştır. yönelik daha büyük bir süreç, milyonlarca insanın devletini zedeler. yargının bağımsızlığının DEM Parti ve sol-liberal düzenlemeler ve “çözüm” İmparatorluk döneminde stratejinin parçası mıdır? yerinden edildiği, ülkenin tartışmalı hale geldiği çevreler ise Osmanlı millet başlığı altında gündeme farklı unsurları bir arada tutmak Bu sorunun yanıtını bölündüğü ağır bir yıkıma koşullarda atılan adımlar sistemini doğrudan “teokratik ve için işlevsel olan bu ayrımcı getirilen girişimler, yalnızca Türkiye’nin iç dönüşmüştür. toplumsal güven yaratmaz. hiyerarşik” olduğu gerekçesiyle idare, 19. yüzyılda milliyetçiliğin yalnızca bir güvenlik dinamiklerinde değil, küresel Bu örneklerin hiçbiri Çünkü demokrasi yalnızca reddetmekle birlikte, sistemin yükselmesiyle birlikte ya da kimlik meselesi güç dengelerinde aramak demokrasi vaatlerinin tek seçimlerden ibaret değildir. “farklı kimliklerin kendi kültürel imparatorluğun dağılmasındaki değildir. Konu, Türkiye gerekir. başına yeterli olmadığını ve hukuki alanlarına sahip Demokrasi; hukuk devleti, en büyük kırılma hatlarından Cumhuriyeti’nin siyasal göstermektedir. Çünkü olması” yönünü günümüzdeki kuvvetler ayrılığı, ifade biri olmuştur. Yeniden şekillendirme rejiminin, devlet yapısının “yerel özerklik” veya “çoğulcu demokrasi dışarıdan ihraç Günümüzdeki küresel ve özgürlüğü, örgütlenme ve toplumsal geleceğinin kültürel haklar” tartışmaları projesi edilen bir model değil, bölgesel riskler göz önüne hakkı ve yurttaşların eşitliği bağlamında kısmen masaya nasıl şekilleneceği sorusuyla alındığında, toplumu dini ABD’nin son 30 yılda toplumların kendi tarihsel üzerine kuruludur. yatırırlar. doğrudan bağlantılıdır. veya etnik cemaatlere göre Ortadoğu’da yürüttüğü mücadeleleriyle kurdukları Türkiye’nin gereksinimi Özetle; bugünkü Türkiye’nin kategorize eden bir sistemin Bu nedenle sorunu günlük politikalara baktığımızda, siyasal birikimin ürünüdür. de budur. kurucu felsefesi ve demokratik uygulanması; ulusal bütünlüğü siyasi tartışmaların dar demokrasi söyleminin çoğu Tam da bu nedenle Bir başka önemli nokta standartları açısından millet zayıflatabilir, kimlik siyasetini kalıplarına sıkıştırmadan, zaman jeopolitik hedeflerin Türkiye’nin önündeki mesele, sistemi, laiklik, hukuk birliği aşırı derecede tırmandırabilir ise etnik ve mezhepsel tarihsel ve teorik bir aracı olarak kullanıldığını dış güçlerin bölgeye ilişkin ve eşit yurttaşlık ilkelerine ve toplumsal kutuplaşmayı kimlikler üzerinden siyasal çerçevede değerlendirmek görüyoruz. planlarına eklemlenmek aykırı düştüğü için olumsuz derinleştirme riski taşır. gelecek inşa etmenin gerektiğini düşünüyorum. Irak örneği bunun en ve geriye dönük bir model değil; kendi demokratik Bu kavramı veya Osmanlı’nın tehlikesidir. Öncelikle kabul edilmelidir olarak kabul edilir. Günümüz açık kanıtıdır. 2003 yılında dönüşümünü kendi çokuluslu/ dinli idare Ortadoğu’nun son 100 sorunlarının çözümünde aranan ki “Kürt sorunu”, birkaç mirasını siyasi söylemlerinde “demokrasi getirme” toplumsal dinamikleriyle yıllık deneyimi göstermiştir reçete, dini cemaatlere dayalı referans alan veya bu çizgide yasal düzenleme ya da iddiasıyla işgal edilen Irak’ta gerçekleştirmektir. Kürt ki etnik ve mezhepsel hiyerarşik bir millet sistemi değerlendirilen bazı siyasetçiler belli grupların siyasal sonuç; yüz binlerce ölüm, sorununun çözümü de ancak değil; tüm vatandaşları eşit fay hatları üzerinden ve akımlar bulunmaktadır. sisteme dahil edilmesiyle parçalanmış bir devlet bu zeminde olanaklı olabilir. gören, hukukun üstünlüğünü ve Turgut Özal Osmanlı’nın farklı kurulan sistemler kalıcı çözülebilecek basit bir yapısı, mezhep eksenli etnik ve dini unsurları bir arada bireysel hakları savunan çoğulcu barış üretmek yerine yeni Çözüm: Ulus - devlet sorun değildir. Yaklaşık siyaset ve dış müdahalelere tutma tecrübesinin günümüz bir demokrasidir. çatışmalar yaratmaktadır. iki yüzyıldır bölgesel açık bir sistem olmuştur. Çözümün adresi dış politikası ve iç barışı için Tarihsel gerçeklikte millet Bu nedenle gereksinim ve uluslararası boyutlar Libya’da da benzer bir Washington, Brüksel ya sistemi, modern anlamda ilham verici olabileceğini dile duyulan şey; etnisitelere kazanmış, milyonlarca tablo ortaya çıkmıştır. da başka başkentler değil; “savunulan” ideolojik bir getirmiştir. Yaklaşımı, “yeni göre bölünmüş bir siyasal program değil, imparatorluğun insanın yaşamını etkileyen Kaddafi rejiminin Türkiye Büyük Millet Osmanlıcılık” düşüncesinin öncülü olarak kabul edilir. pratik yönetim ve idare tarzıydı. düzen değil, farklılıklarını tarihsel bir meseleyle karşı yıkılmasının ardından Meclisi ve 85 milyon Ahmet Davutoğlu, Osmanlı’nın Ancak günümüz düşünce koruyan ama ortak karşıyayız. demokrasi değil, birbirleriyle yurttaşın ortak iradesidir. farklı din ve mezheplerin bir dünyasında bu sisteme farklı yurttaşlık temelinde Ancak burada asıl soru çatışan silahlı grupların Demokratikleşmenin arada yaşama tecrübesini açılardan yaklaşan ve sahiplenen şudur: Bugün önerilen hakim olduğu istikrarsız bir olmadığı bir ortamda birleşen demokratik bir günümüz Ortadoğu politikaları kesimler bulunmaktadır. düzenlemeler gerçekten yapı oluşmuştur. hiçbir çözüm girişimi toplum modelidir. Türkiye’nin varlığını tüm dünyaya …Lozan Antlaşmasına imza koymayan İttihat ve Terakki döneminden beri onaylattıran Lozan Barış Antlaşması; Türkiye’de çok partili sistem mücadelesi, ABD, bugün yeni yeni sorunlar yaratıyor. özgürlüğün, ulusal egemenliğin ve Türkiye 21. yüzyılın eşiğinde bir yol daha çok iktidardaki ve muhalefetteki bağımsızlığın açık ve net duyurusudur. partiler arasında sürdürülmesine kavşağına doğru hızla sürükleniyor. Bu Cephede süngüyle kazanılan zafer kavşağa açılan yollardan biri Sevr’e, öteki rağmen, siyasi mücadele aslında müzakere masasında kaybedilmemiş, karizmatik bir lidere karşı bir parti de Lozan’a doğru gidiyor… İsmet İnönü’nün müthiş diplomatik mensuplarının mücadelesi şeklinde yeteneği bu toprakları Türk ulusuna geçmiştir. Bunun ilk örneği Türkiye vatan yapmıştır. Cumhuriyeti’nin kurucularından İsmet yoruz. İnönü’ye karşı Demokrat Partililerin mücadelesidir. 13,5x23- 136 sayfa- İnceleme 13,5x20,5 – 276 sayfa- İnceleme 12,5x19,5- 384 sayfa- İnceleme