Catalog
Publication
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Years
- 2026
- 2025
- 2024
- 2023
- 2022
- 2021
- 2020
- 2019
- 2018
- 2017
- 2016
- 2015
- 2014
- 2013
- 2012
- 2011
- 2010
- 2009
- 2008
- 2007
- 2006
- 2005
- 2004
- 2003
- 2002
- 2001
- 2000
- 1999
- 1998
- 1997
- 1996
- 1995
- 1994
- 1993
- 1992
- 1991
- 1990
- 1989
- 1988
- 1987
- 1986
- 1985
- 1984
- 1983
- 1982
- 1981
- 1980
- 1979
- 1978
- 1977
- 1976
- 1975
- 1974
- 1973
- 1972
- 1971
- 1970
- 1969
- 1968
- 1967
- 1966
- 1965
- 1964
- 1963
- 1962
- 1961
- 1960
- 1959
- 1958
- 1957
- 1956
- 1955
- 1954
- 1953
- 1952
- 1951
- 1950
- 1949
- 1948
- 1947
- 1946
- 1945
- 1944
- 1943
- 1942
- 1941
- 1940
- 1939
- 1938
- 1937
- 1936
- 1935
- 1934
- 1933
- 1932
- 1931
- 1930
Our Subscribers Can Login And Read Original Page
I Want To Register And Read The Whole Archive
I Want To Buy The Page
31 TEMMUZ 2026 CUMA
4 DİZİ/HABER
baris.pehlivan@cumhuriyet.com.tr baris.pehlivan@cumhuriyet.com.tr baris.pehlivan@cumhuriyet.com.tr
twitter:@barispehlivan twitter:@barispehlivan twitter:@barispehlivan
Asıl konu
CHP
CHP’nin ruhu
kültürüdür
Dr. Mehmet Alev COŞKUN
2
Davutoğlu’na
rtanın solu hareketi başladı.
Ecevit’in yanında yer aldım.
10 soru
OEcevit’in genel başkan
nce özet: Gelecek Partisi
ne demektir?
sıfatıyla katıldığı ilk genel seçimi
feshedildi. Genel başkan
olan 1973 seçimlerini CHP İzmir
ÖAhmet Davutoğlu, bu kararı
CHP’nin kuruluş dilekçesi
il başkanı olarak yönettim. Daha duyurduğu dört sayfalık bildirisini
9 Eylül 1923 tarihinde İçişleri “Yarının Türkiye’si kuruluncaya
sonra parti meclisi üyeliği, merkez
kadar düşünmeyi, konuşmayı,
Bakanlığı’na verilmiştir. 1927
yönetim kurulu üyeliği, parti genel
uyarmayı ve milletimiz için çalışmayı
yılında yapılan ilk kurultayında
basın sözcülüğü, 1977 seçimlerinde
sürdüreceğiz” sözüyle bitirdi.
Atatürk, CHP’nin kuruluşunun
önseçimle yine İzmir listesinde
Madem öyle... Madem, Türkiye
Eylül 1919’daki Sivas Kongresi
ön sıralarda yer almam ve tekrar
için çalışmayı sürdürecek...
olduğunu açık bir biçimde ortaya
seçilmem... 1978-1979’da Ecevit Madem sadece aktif siyaset defteri
koymuştur. Nutuk’ta da bunun
kapandı...
hükümetinde Turizm ve Tanıtma
Ben de Davutoğlu’na, kapattığı
gerekçesini anlatmıştır.
Bakanlığı...
siyaset dönemine dair yanıtlarını
2018 yılından bugüne her yıl
1980 askeri darbesi ve ardından
eksik bıraktığı sorularımı toparladım.
9 Eylül’de CHP’nin kuruluşunun
zorlu günler... Böylesi bir geçmişi
İşte Ahmet Davutoğlu’nun memleket
Sivas Kongresi olduğunu belgeler
bırakıyor ve 73 yıl üyesi olduğum
için yanıtlamasını beklediğim o
göstererek yazıyorum. Sivas
tarihi CHP’den istifa ediyordum.
sorular:
Kongresi tüm Kuvayı Milliye
1- 2011’de başlayan Suriye
Bu istifanın temel nedeni CHP
örgütlerini birleştirmiş ve Anadolu krizinde, Türkiye sınırlarının
kültürüne uyulmamasıdır. Kısaca
kontrolsüz şekilde geçişe açılması
ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk
ÖZEL’DEN ALEV COŞKUN’A TEŞEKKÜR
bu konu üzerinde durmalıyız.
ve radikal unsurların bölgede alan
Cemiyeti ortaya çıkmıştır.
YENİ Parti lideri Özgür Özel, Cumhuriyet Vakfı Başkanı ve Gazetemizin
kazanmasında dönemin dışişleri
Ecevit ve İnönü...
Tam bağımsızlık kararı alınmış,
İmtiyaz Sahibi Dr. Mehmet Alev Coşkun’u telefonla aradı. Görüşmede bakanı olarak sorumluluk alıp bir
Ecevit genç bir gazeteci manda ve himaye reddedilmiştir.
özeleştiri yapıyor musunuz?
Coşkun’un 73 yıllık CHP üyeliğinden istifasının nedenleri ve gazetemizde
iken 1957 seçimlerinde İnönü Temel amaç “milli irade”yi egemen
2- “Sıfır sorun” doktrininiz sizin
dün başlayan ve bugün de devam eden yazı dizisi konuşuldu. Özgür Özel,
tarafından kontenjandan Ankara kılmaktır. döneminizde komşularla en gergin
70 yılı aşan geçmişi olan bir CHP’linin istifa ederek kendilerine destek
dönemlerden birine dönüştü. Sizce
milletvekili yapıldı. 1961-1965
vermesinin büyük moral kaynağı olduğunu belirterek Coşkun’a teşekkür
CHP’yi özümseyemedi nerede yanıldınız?
yıllarında İnönü’nün kurduğu etti. “Halkın kurduğu bu parti muhakkak başarılı olacaktır” diyen Coşkun,
3- Beş yıl boyunca bakanlık
Atatürk açıkça, CHP’nin
“Yarın (bugün) yayınlanacak yazı daha da önemli. CHP’nin ana karakterini
koalisyon hükümetlerinde
yaptığınız Dışişleri kadrolarında
anlatıyor” ifadelerini kullandı. l İSTANBUL/Cumhuriyet kuruluşunu Sivas Kongresi’ne
Çalışma Bakanlığı’na getirildi.
Fethullahçıların örgütlenmesine neden
alarak, CHP’nin Kuvayı Milliye
1965’ten sonra Ecevit ortanın solu
izin verdiniz? Kendi isteğinizle mi
köklerine sahip çıkmasını
çalışmalarına başladı. Halka gitti.
bir talimatla mı bu yapılanmaya göz
kişiye herkes saygı gösterir. örnek almaları, kurultayın verdiği
istemiştir.
yumdunuz?
“Emek en yüce değerdir”, “Toprak
CHP’nin kuruluş dilekçesinde karara saygı göstermeleri gerekirdi.
4- 2013’te Başbakan Erdoğan’ın
CHP’liler kurultayın seçtiği
işleyenin, su kullananındır” dedi.
ikinci imzası olan, Atatürk’ten Kılıçdaroğlu’nun CHP’nin bu
talebiyle Pensilvanya’da Fethullah
bir genel başkan yerine
Ecevit konuşmalarında “Halk
sonra uzun yıllar CHP’nin genel kültürünü özümseyemediğini
Gülen ile görüştünüz. O görüşmeye
mahkemenin tayin ettiği bir kişiyi
değişim istiyor” diyordu.
başkanlığını yapmış olan İnönü, gösteriyor. Çünkü CHP’de daima
hangi mesajlarla gönderildiniz, orada
kabul edemezler. İşin Kuvayı
Sonunda kurultayda İnönü ve
kurultayın kararını üstün saygı kurultayın kararına saygı duyulur. Gülen’e ve döndüğünüzde Erdoğan’a
Milliye temelleri de aslında
Ecevit karşı karşıya geldi. CHP
neler dediniz, neler duydunuz?
ile karşılıyordu. İşte CHP siyasal İsmet İnönü’nün bu davranışına
budur. Kılıçdaroğlu CHP’nin
5- Haziran 2015 seçimleri
kurultayı İnönü’ye büyük saygı
kültürü denen kavram budur. karşı Kılıçdaroğlu’nun genel
bu Kuvayı Milliye niteliğini de sonrasındaki koalisyon görüşmelerinde
gösteriyor ancak Ecevit’i seçiyordu.
Bir de son 2023 kurultayına başkanlığının temel karakteri
neler konuşuldu ve o yaz Türkiye’de
özümseyemedi. Kılıçdaroğlu
1.5 ay sonra yapılan kurultayda
bakalım. Özgür Özel aslında şudur: “Ben CHP genel başkanıyım.
aslında ne yaşandı? “Terörle mücadele
hiçbir zaman CHP’nin karakterini
seçimi kazanan Ecevit kürsüden
delegelerin istediği değişimi, Herkes benim kararıma uymak
konusunda defterler açılırsa birileri
ve ruhunu anlayamadı.
inerken İnönü ayağa kalktı,
önseçimin temel alınması zorundadır. Tıpış tıpış gelip insan yüzüne çıkamaz” cümlesiyle
Tüm bunları bir araya
ceketinin üç düğmesini ilikledi ve
tam olarak neyi kastediyordunuz?
gerektiğini dile getiriyordu. Örgütün oy verirler.” Bu temel nitelik
getirdiğimizde benim 73 yıllık
saygı ile selamladı. İnönü aslında O döneme ait bilip de kamuoyundan
söz sahibi olmasını ileri sürüyordu. Kılıçdaroğlu’nun ömür boyu
CHP üyeliğinden istifa etme sakladığınız somut olaylar nelerdir?
kurultaya saygı gösteriyordu.
Sonunda başkanlık seçimini yaşadığı bürokrasi kurallarından
6- Başbakanlıktan istifanıza dair
nedenlerim de ortaya çıkıyor.
Ben seni milletvekili yaptım,
kazandı. İkinci tur seçiminde arayı gelmektedir. CHP’nin ana
“Pelikan dosyası diye bir şey çıktı.
Özellikle Sivas Kongresi’nde
ben seni bakan yaptım ama beni
daha da açtı. karakterine uymaz.
Peki kim bunu çıkarttı, belli değil. Ben
köklerine sahip çıkılan Kuvayı
arkadan hançerlediniz demiyordu.
Kılıçdaroğlu ve etrafı başından
biliyorum da toplum bilmiyor” dediniz.
Milliye ruhu istifamda çok önemli
İşte CHP’nin siyasal kültürü Kuvayı Milliye
Sizi istifaya zorlayanların “çete”
itibaren bu seçime karşı çıktı.
bir rol oynamıştır.
budur. CHP’de kurultay en üst karar olduğunu dahi söylediniz. Toplumun
Bir başka önemli nokta
Kılıçdaroğlu sürekli “Arkamdan
bilmediğini belirttiğiniz bu “çete”
makamıdır ve kurultayın seçtiği — BİTTİ —
CHP’nin Kuvayı Milliye kökleridir.
hançerlendim” dedi. Oysa İnönü’yü
kimlerden oluşuyor?
7- AKP içindeyken sessiz kaldığınız,
ayrıldıktan sonra eleştirmeye
başladığınız kararlar oldu mu?
İktidar ‘çerçeve yasa’ teklifini gelecek hafta yasalaştırmak istiyor
8- 2010 referandumunda
Dışişleri bakanı olarak hükümetin
bir parçasıydınız ve HSYK’yi
yeniden yapılandıran, o dönem
“ileri demokrasi” diye savunulan
Tatil öncesi kritik mesai
değişikliği desteklediniz. Bugün
geldiğimiz noktada bu kurulun yapısı,
MERVE KILIÇ
yargı bağımsızlığı tartışmalarının
tam merkezinde. O günden bugüne
umhuriyet’in daha önce gündeme ta-
değişen bir görüşünüz var mı?
Cşıdığı açılım sürecine ilişkin çerçeve ya-
9- 2023 seçimlerinde CHP
sa teklifinde takvim yeniden şekillendi. Edi-
listelerinden giren Gelecek Partisi’nin
Babası 1938’de
nilen bilgilere göre, teklifin bu hafta TBMM
aldığı milletvekili sayısı toplumsal
Genel Kurulu’na getirilmesi yönündeki plan-
karşılığınızla orantılı mıydı?
lamadan vazgeçildi. Son kulis bilgilerine
bağış yapan
10- Dört sayfalık bir bildiriyle
göre düzenleme gelecek hafta Genel Ku-
Gelecek Partisi’ni feshettiğinizi
rul gündemine alınacak. Ankara kulislerin-
duyurdunuz. Türkiye’nin mevcut
üye de istifa etti
de konuşulanlara göre çerçeve yasa, gelecek
sorunlarına dair eleştirilerinizi de
Güvenpark’ta eylemlerini sürdüren Er Şehit Aileleri
YOZGAT’TA 1938 ve 1939 yıllarında açıkladığınız o bildiride, bir kez
hafta görüşülecek. “Çocuk Koruma Kanunu
ve Gaziler Platformu Sözcüsü Erdem Çerçioğlu,
bile Recep Tayyip Erdoğan’ın
babası ile amcasının Cumhuriyet
Teklifi” ile birlikte Genel Kurul’da ele alına-
taleplerinin karşılanmaması halinde hafta sonundan
adını anmadınız. Parti siyasetinden
Halk Fırkası’na yaptığı bağışlara
cak. İktidarın iki düzenlemeyi de kısa sürede
itibaren açlık grevine başlayacaklarını açıkladı.
çekilmenize neden olarak
ait makbuzları paylaşan Veli
tamamlayarak Meclis’i yaz tatiline çıkarma-
öne sürdüğünüz sorunlarda
Çelik, ailesinin kuşaklardır CHP
yı hedeflediği ifade ediliyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın
geleneğinin içinde yer aldığını
Teklifin TBMM Başkanlığı’na ne zaman
Özdağ: İktidar nedenini anlatmalı sorumluluğunun olduğunu
belirtti. Çelik, şunları söyledi:
sunulacağı ise halen netlik kazanmadı. Ku-
düşünmüyor musunuz? Neden ismini
“1938 yılında babam ve amcam
lislerde, teklifin bugün de başkanlığa sevk
ZAFER Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, partisinin genel merkezinde düzenlediği
açıkça yazmaktan imtina ettiniz?
Cumhuriyet Halk Fırkası’na 36
edilebileceği, pazartesi günü de sunulabile-
basın toplantısında Türkiye gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Adalet
kuruş bağış yapmış. Biz dededen
ceği konuşuluyor. Ancak sürecin son derece
Bakanı’nın “genel af değil, PKK ile sınırlı düzenleme” yönündeki açıklamasına
bu partiliyiz. 1980’de SHP’de görev
dar bir ekip tarafından yürütülmesi ve tas-
atıfta bulunan Özdağ, “İktidar ve bu süreci yürütenler, PKK’ye af düzenlemesi
aldım. SHP’den belediye başkanı
lağın kamuoyundan uzak şekilde hazırlan-
Davutoğlu: Gelecek
tasarlıyorsa bunu açıkça ifade etmek ve gazilerimize, şehit ailelerine ve Türk
seçildim, kurultay delegeliği
ması nedeniyle kesin bir takvim verilemiyor.
milletine nedenini anlatmak zorundadır” dedi. l ANKARA/Cumhuriyet
yaptım. Şu anda partim işgal
Teklif üzerindeki teknik çalışmalar ve son
Partisi’nin siyasi
edilmiş durumda. İçimizden
değerlendirmeler devam ediyor. Bu nedenle
ağlayarak partimizden istifa
başkanlığa sunuluş tarihi son ana kadar de-
Kurtulmuş: Genel af olmayacak
faaliyetleri sonlandı
ediyorum. Ama bir gün tekrar o
ğişebilecek başlıklar arasında yer alıyor.
partiyi kazanacağız.”
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, yönelik geçici ve münhasır hükümler
GELECEK Partisi Genel
YENİ Parti’ye geçen Abdullah
İki kritik teklif peş peşe
TBMM Tören Salonu’nda düzenlenen içereceğini belirtti. Kurtulmuş, “Bu
Başkanı Ahmet Davutoğlu,
Yaşar ise “1938 yılında Cumhuriyet
TBMM’nin gelecek haftaki gündemi- İnebolu’ya İstiklal Madalyası Takdim yasayla asla Türkiye’de bir genel af
kamuoyuna yaptığı yazılı
Halk Fırkası’na bağış yapan
nin oldukça yoğun olması bekleniyor. Ge- Töreni’nde yaptığı konuşmada, anlayışı ortaya konulmayacaktır.
açıklamayla aktif parti
insanların torununu bugün
nel Kurul’da ilk olarak Çocuk Koruma Kanu- hem Türkiye’nin yakın tarihine Mesele, silahların bırakılması,
siyasetinden çekildiğini
ağlayarak partisinden istifa
nu Teklifi’nin ele alınması, ardından açılım hem de açılım sürecine ilişkin örgütün tamamıyla kendisini
ve Gelecek Partisi’nin
ettirdiler” dedi.
sürecine ilişkin çerçeve yasa teklifinin görü- değerlendirmelerde bulundu. feshetmesi ve bir daha terör
siyasi faaliyetlerini
Davutoğlu
“Ortaya konulacak olan bu yasa örgütünün fiili olarak varlığının
şülmesi planlanıyor. İktidarın, iki düzenle-
sonlandırdığını duyurdu.
asla bir genel af mahiyetinde değildir. devam etmemesinin tespit ve
meyi de aynı hafta içerisinde tamamlayarak
Kararın yanlış yorumlanmaması gerektiğini
Fatih Altaylı
Asla kişisel af mahiyetinde değildir” tesciliyle birlikte bu yasanın yürürlüğe
yasalaştırmayı amaçladığı belirtiliyor. Mec-
vurgulayan Davutoğlu, siyasetten tamamen
diyen Kurtulmuş, düzenlemenin girmesidir” ifadelerini kullandı.
lis kulislerinde, çerçeve yasanın görüşmele-
vazgeçmediklerini belirterek şunları
yalnızca örgütün feshedilmesine l ANKARA/Cumhuriyet
ve Timur Soykan
rinin siyasi açıdan yoğun tartışmalara sah-
kaydetti: “Bu, bir teslimiyet kararı değildir.
ne olmasının beklendiği ifade edilirken buna
Bu, ahlaki bir mesafe koyma kararıdır. Bu,
karşın iktidarın tatil takvimini geciktirme-
ifadeye çağrıldı siyasetten vazgeçiş değil; herkese siyaseti
mek için görüşmeleri hızla sonuçlandırmak
yeniden düşünme çağrısıdır. Bu, Türkiye
‘Kopyala-yapıştır’ tepki değişti
BİRGÜN muhabiri Ebru Çelik’in
istediği konuşuluyor. Kulislerde dile getiri-
mücadelesinden çekilmek değil; Türkiye’ye
CHP’nin rozet takma etkinliğine
len değerlendirmelere göre, Çocuk Koruma
karşı sorumluluğumuzu günlük siyasi
CHP’DEKİ “mutlak butlan” şunları kaydetti: “Seçmen iradesi
figüranların getirilmesi iddiasıyla
Kanunu ile çerçeve yasa teklifinin gelecek
hesapların üzerine çıkarmaktır.”
yönetiminin sözcüsü Müslim Sarı, her geçen gün daha da sakatlanıyor.
yazdığı habere ilişkin olarak
hafta kabul edilmesinin ardından TBMM’nin
Davutoğlu, bundan sonraki süreçte düşünce,
Etimesgut Belediyesi’ne yönelik Bu sabah Etimesgut Belediyemiz ve
yürütülen soruşturma kapsamında
yaz tatiline girmesi planlanıyor. Böylece
eğitim, bilim, kültür, ekonomi ve toplumsal
operasyona ilişkin sosyal medya Belediye başkanımız Erdal Beşikçioğlu
BirGün yazarı Soykan ve gazeteci
Meclis, yeni yasama yılına kadar çalışmala-
dayanışma alanlarında çalışmalarını
platformu X’teki hesabından bir da aynı anlayışın hedefi oldu.
Fatih Altaylı da ifadeye çağrıldı.
rına ara verecek.
tepki açıklaması yaptı. Operasyon İktidar, sadece CHP’li belediyeleri sürdüreceklerini söyledi. Davutoğlu,
Soykan ve Altaylı sosyal medya
Öte yandan çerçeve yasa teklifinin içeriği
düzenlenen İzmit Belediyesi ile sistematik biçimde hedef alan açıklamasını, Türkiye için düşünmeye,
paylaşımları gerekçesiyle basın
konusunda resmi makamlar sessizliğini ko- Üsküdar Belediyesi’ne yönelik yaptığı operasyonlara derhal son vermelidir. uyarmaya ve çalışmaya devam edeceklerini
savcılığı tarafından yürütülen
açıklamalarda bire bir aynı ifadeleri Tutuklu yargılama bir cezalandırma
ruyor. Teklifin Meclis Başkanlığı’na sunul - belirterek “Yarının Türkiye’si kuruluncaya kadar
soruşturmada bugün adliyeye
kullanan Müslim Sarı, Etimesgut aracına dönüştürülmemeli, tutuksuz
masının ardından ayrıntılarının netleşmesi milletimiz için mücadelemizi sürdüreceğiz”
giderek ifade verecek.
Belediyesi’ne ilişkin açıklamasında, yargılama esas alınmalıdır.”
bekleniyor. l ANKARA sözleriyle tamamladı.

