Catalog

1 MAYIS 2026 CUMA EKONOMİ ekonomi@cumhuriyet.com.tr 9 CUMHURİYET 24 AYAR DOLAR Av RO sterlİn FAİZ BORSA ALTIN ALTIN 45.19 52.88 60.96 41.31 14.443 44.871 6.708 12 kuruş 1 kuruş 13 kuruş 0.4 puan 131 puan 753 lira 140 lira TÜRK-İŞ, yeni açlık sınırını 34 bin 587 TL, yoksulluk sınırını 112 bin 661 TL açıkladı ‘Asgari’ pula döndü 1 Mayıs’ı farklı okumak... Nisan ayı itibarıyla açlık sınırı ile net asgari ücret YüzDE 43.9 arasındaki fark 6 bin 512 liraya yükseldi. Ayrıca “mutfak Türk -iŞ’e göre mutfak nsanın emeği üzerinden yükselir enflasyonundaki yıllık artış kapitalizm. Ve 1 Mayıs’lar işçinin, enflasyonu”ndaki aylık artış ise yüzde 5.47 oldu. İemekçinin tarihsel süreç içinde büyük mücadeleler vererek elde ürkiye’de neredeyse arasındaki fark da 16 bin 727 ettikleri kazanımların bayramı olarak “ortalama ücret” haline liraya yükseldi. Öte yandan TÜRK- kutlanır. Patronlara ve hükümetlere Tdönüşen asgari ücret ile İŞ hesaplamalarına göre Ankara’da baş kaldırarak, şiddetli baskılara maruz “açlık sınırı” arasındaki fark büyük yaşayan dört kişilik bir ailenin kalarak elde edildi haklar. Örgütlü işgücü bir hızla açılmaya devam ediyor. “gıda için” yapması gereken yıllar boyunca zenginlerin ve seçilmiş TÜRK-İŞ, açlık ve yoksulluk asgari harcama tutarındaki artış elitlerin gücüne karşı bir denge unsuru oldu. Tatil hakkı, grev hakkı, kıdem sınırlarıyla ilgili Nisan 2026’ya ait (mutfak enflasyonu), bir önceki tazminatı hakkı; hepsi uzun soluklu raporunu dün açıkladı. Buna göre aya kıyasla yüzde 5.47 oldu. Artış mücadelelerin sonucu elde edildi. dört kişilik bir ailenin sağlıklı, oranları; dört aylıkta yüzde 14.74, Bugün ise 1 Mayıs’ları başka türlü dengeli ve yeterli beslenebilmesi 12 aylıkta (yıllık) yüzde 43.9, okumak gerek. Çünkü gelinen noktada 44 biN 802 Tl için yapılması gereken aylık gıda yıllık ortalamada yüzde 40 oldu. bizzat kendisi büyük bir açmazın içine Nisan ayında bekâr bir giren kapitalist sistem tıkanıklığını harcaması tutarı (açlık sınırı) 34 Yıllık artış oranı önceki ay yüzde çalışanın yaşama maliyeti aşmaya çalışırken en büyük bedeli bin 587 lira, gıda harcaması ile 38.86 idi. Rapordaki şu vurgu ise yine emekçi ödüyor. Üstelik bu kez giyim, konut (kira, elektrik, su, özellikle önemli: tablo daha sert. Çünkü teknolojik, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve sosyal ve siyasal bir dönüşümün Dört kişi çalışmalı! ‘İşsiz’e devlet katkısı yüzde 50 düştü benzeri ihtiyaçlar için yapılması tam ortasındayız. Yeni teknolojiler ve “TÜRK-İŞ çalışması sonucu zorunlu diğer aylık harcamalarının otomasyon yüksek gelirli kesimi daha EMEkçil Er bugün gelir katkısından oluştu. Bu kararla hızlı zenginleştirirken alt gelir grupları açıklanan yoksulluk sınırı tutarı, toplamı (yoksulluk sınırı) ise 112 adaletsizliğine, hayat pahalılığına, İSF gelirleri içinde toplam devlet ile üst gelir grupları arasındaki uçurum işçinin eline geçmesi gereken ücret bin 661 liraya çıktı. Bu tutarlar yoksulluğa “hayır” demek için katkısı yüzde 8 civarına düşecek. daha da açılıyor. Çalışanların kendilerini düzeyi değildir. Bu değerlendirme önceki ay 32 bin 793 lira ve 106 meydana çıkacak. Buna karşın AKP Öte yandan İSF gelirlerinden aslan giderek daha güvencesiz işlerde eksik bir yaklaşımın ifadesi bin 817 lira, Nisan 2025’te ise 24 iktidarı emekçi karşıtı politikaları payını işveren destekleri alıyor. buldukları, ülkelerin sosyal politikalarının olacaktır. Yoksulluk sınırı tutarı, bin 36 lira ve 78 bin 292 liraydı. kapsamında yeni bir adım daha attı. İşveren teşvik ve destekleri ile zayıflatıldığı bu dalga teknoloji + ailenin yapması gereken insan Bu verilere göre halen 28 bin 75 Resmi Gazete’de yayımlanan işbaşı eğitim programlarının İSF eşitsizlik + güvencesizlik üçlüsünün birleşmesiyle hızla ilerliyor. onurunun gerektirdiği harcama “cumhurbaşkanı kararı” ile işsizlik gelirlerine oranı 2025’te yüzde 38. lira olarak uygulanan net asgari Bugün tüm dünyada gelinen nokta bu. sigortası fonunu (İSF) devlet katkı İşbaşı eğitim programları da işveren düzeyidir ve bir bakıma, haneye ücret ile Nisan 2026’daki ilgili Elbette ülkeden ülkeye dozaj farklı. Bir payı yeniden belirlendi ve daha önce desteğidir. İSF’den işverenlere 126.2 girmesi gereken toplam gelirin alt açlık sınırı arasındaki fark 6 bin Fransa ile Türkiye’yi, bir Finlandiya ile yüzde 1 olan bu oran yüzde 0.5’e milyar lira teşvik ve destek verildi. sınırını ortaya koyan önemli bir 512 liraya yükseldi. Çin’i aynı kefeye koyamazsınız. Çünkü düşürüldü. Kararı yorumlayan Prof. İşsizlik ödeneğinin payı ise sadece göstergedir.” TÜRK-İŞ vurguladığı Ayrıca Nisan 2026’da bekâr bir işin içine hukuk girer, demokrasi girer, Dr. Aziz Çelik, bunun “sosyal devlete yüzde 15. (80.6 milyar lira) Bu karar bu alt sınır açısından çarpıcı sendikanın gücü girer. çalışanın “yaşama maliyeti” de yeni bir darbe” olduğunu vurguladı. sonrasında İSF gelirleri düşecek. Ama biz tabii kendi ülkemizi bir diğer nokta ise Nisan 2026 44 bin 802 liraya yükseldi. Bu Çelik, sosyal medyadan şunları Kısaca işsizlik sigortasında asgari konuşacağız. TÜİK verileri, emeğin milli itibarıyla bu seviyeye ulaşmak için maliyet önceki ay 42 bin 585 lira, dile getirdi: “Etkisi büyük olacak. devlet desteği azami işveren teşviği gelirden aldığı payın birkaç yıl içinde bir ailede en az dört kişinin asgari Nisan 2025’te 31 bin 142 liraydı. 2025’te fonun gelirlerinin yaklaşık olacak.” l MUSTAFA ç AkIr / yüzde 30’ların üzerinden yüzde 25’e ücretle çalışması gerektiğidir. Yine Nisan 2026’da bir kişinin yüzde 16’sı (83.3 milyar lira) devlet ANkAr A kadar gerilediğini ortaya koyuyor. Aynı l Ekonomi Servisi yaşam maliyeti ile asgari ücret dönemde sermayenin payı ise yüzde 50’nin üzerine çıkmış durumda. Yani Türkiye’de yaşanan şey sadece büyüme TEPAV ilk ‘Kamu Maliyesi Değerlendirme Notu’nda politikada değişiklik önerdi değil; büyümenin kimler arasında nasıl paylaşıldığının yeniden belirlenmesi. Bu kaymanın arkasındaki en temel dinamiklerden biri, emeğin pazarlık Bütçedeki iyileşme geçici gücündeki zayıflama. Resmi verilere göre sendikalaşma oranı yüzde 14 civarında görünse de toplusözleşme kapsamındaki ürkiye Ekonomi Politikaları işçi oranı yalnızca yüzde 7-8. Başka bir TAraştırma Vakfı (TEPAV), deyişle, her 100 işçiden sadece 7 ya İstisna genişledi üçer aylık yayımlayacağı “Kamu Hizmet ÜFE martta da 8’i ücretini gerçek anlamda pazarlık Maliyesi Değerlendirme Notu”nun ederek belirleyebiliyor. rESM i Gazete’de dün ‘havayolu’ ile uçtu! ilkinde, 2026’nın ilk çeyreğinde Tabii Türkiye’nin bu süreci daha sert yayımlanan Cumhurbaşkanı yaşamasının bir diğer nedeni ise yapısal bütçedeki toparlanmanın kalıcı kararına göre merkezi ENFl ASYo N açısından Merkez kırılganlıkları. Yüksek enflasyonun değil, geçici unsurlara dayandığını Bankası’nın korkulu rüyası hizmet yurtdışında olan şirketlere ücretleri sürekli aşındırdığı, asgari ortaya koydu. İyileşmenin büyük sektöründe, Körfez’deki savaşın sağlanan vergi istisnalarının ücretin artık bir taban ücret değil, fiilen da etkisiyle fiyat artışları yeniden ölçüde kurumlar vergisi tahsilatının kapsamı genişletilirken indirim ortalama ücret haline geldiği, hukukun servisi bütçe üzerindeki baskıyı sür- hızlanmaya başladı. öne çekilmesi ve sermaye oranları da artırıldı. Örneğin öngörülebilir olmadığı, şeffaflığın sınırlı TÜİK’in “Hizmet Üretici Fiyat dürüyor. vergi istisnası için gerekli olan giderlerindeki kısıtlamalardan kaldığı ve kurumsal güvenin zedelendiği Endeksi, Mart 2026” raporuna göre Borç stokunun milli gelire oranı ortaklık payı yüzde 50’den kaynaklandığı belirtilirken maliye bir ortamda, piyasa mekanizmalarının H-ÜFE, Mart 2026’da önceki aya yüzde 20’ye indirildi. Bu kriteri adil bir bölüşüm üretmesi de mümkün görece düşük olsa da portföyde TL politikasının enflasyonla mücadeleyi (aylık) kıyasla yüzde 4.06, Aralık olmuyor. ve sabit faizli araçların sınırlı payı sağlayanlar için indirim oranı ise destekleyecek şekilde yeniden 2025’e (üç aylık) kıyasla yüzde 14.47, yüzde 100 olarak belirlendi. Yeni kırılganlığı artırıyor. Döviz ve faiz kurgulanması gerektiği vurgulandı. Ne yapılmalı? Mart 2025’e (yıllık) kıyasla yüzde oranlar 1 Ocak 2026’dan itibaren şoklarına açık yapı devam ederken Yılın ilk üç ayında merkezi yöne- Söylemesi kolay ama yapması zor 35.94 ve 12 aylık ortalamalara geçerli olacak. kamu-özel işbirliği projeleri, Türkiye tim bütçe açığı 711 milyar TL’den derler ya... Hele çeyrek asırdan beri kıyasla yüzde 35.63 arttı. Yıllık artış Varlık Fonu ve Hazine destekli 420 milyar TL’ye gerilerken faiz dışı kendi yandaş sermayesini palazlandıran, önceki ay yüzde 33.58’di. Aylık krediler gibi yükümlülüklerin denge 208 milyar TL fazla verdi. An- devletin tüm güçlerini elinde tutarak bazda en yüksek artış yüzde 14.39 gerektiğinde sopa olarak kullanan bu yeterince şeffaf raporlanmaması cak bu görünümün kalıcı olmadığı- ile “havayolu taşımacılığı”nda. iktidar varken... Örgütlenmenin zorlaştığı, mali risklerin tam görülmesini na dikkat çekildi. TEPAV’a göre Ha- Bunu yüzde 11.22 artışla “depolama Dolar/TL 45.20’de seçilmiş temsilcilerin görevden alındığı zine, artan küresel ve bölgesel risk- engelliyor. ve destek” ve yüzde 8.75 artışla “su ya da yargı süreçleriyle karşı karşıya kör FEz’deki savaşla ilgili yolu taşımacılığı” izledi. lere geçen yıla kıyasla daha hazırlık- TEPAV, maliye politikasının kaldığı, ifade ve itiraz kanallarının birbiriyle çelişen açıklamalar l Ekonomi Servisi lı girerken, dış borçlanma hedefinin harcama kısıntısı yerine üretken daraldığı bir ortamda, emeğin kendini emtia ve finansal piyasaların önemli kısmının erken tamamlanma- alanlara yönelmesi gerektiğini yeniden örgütlemesi de doğal olarak dalgalandırmaya devam ediyor. belirtiyor. Bu kapsamda doğrudan güçleşiyor. Bu durum yalnızca sı ve yüksek nakit tamponu bu duru- KISA... KISA... KISA... Brent petrolün vadeli varil sendikaların değil, toplumun genelinde mu destekledi. Buna karşın artan fa- vergileri artıran reformlar, kayıt fiyatı gün içinde 115 dolara bir çekingenlik ve umutsuzluk hali l Tü M Süt, Et ve Damızlık Sığır iz ödemeleri ve yoğunlaşacak borç dışılıkla mücadele öneriliyor. kadar çıkarken günü 111 dolarda yaratıyor. Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD), Ama tam da bu nedenle mesele daha tamamladı. nisan ayına ilişkin çiğ süt üretim da temel bir noktaya dayanıyor: Çünkü Dolar/TL ise genelde 45.20’de maliyetini 28.35 TL olarak hesapladı. Savaş turizmde tek yol örgütlü güç. hareket ederken BİST 100 Bu fiyat mart ayı için 28.13 liraydı. Ama bu örgütlü güç, geçmişin endeksi günü yüzde 0.92 puan l BDDK’nin dün açıkladığı verilere kalıplarını tekrar etmekle kurulamaz. büyümeyi durdurdu artışla tamamladı. Öte yandan göre Türk bankacılık sektörü, 2026 Türkiye’de emek hareketinin yeniden Fed faizi değiştirmezken görev yılının ilk üç ayında net kârını, kül Tür ve Turizm Bakanı Mehmet güçlenmesi için öncelikle yeni gerçekliği süresi 15 Mayıs’ta bitecek olan doğru okumak gerekiyor. Artık yalnızca geçen yılın aynı dönemine kıyasla Nuri Ersoy, yılın ilk çeyreğinde turizm büyük fabrikalar değil; hizmet sektörü, başkan Jerome Powel yönetim 33.1 artırarak 288.4 milyar liraya gelirlerinin yüzde 4.2 artarak 9 milyar platform çalışanları, beyaz yakalılar ve kurulunda “düşük profilli üye” ulaştırdı. 896 milyon 456 bin dolar olduğunu konuştu. güvencesiz çalışanlar da bu mücadelenin olarak kalacağını açıkladı. l HESiAD Başkanı Elvan Tuğsuz açıkladı. Ersoy ziyaretçilerin 2026 yılı Üç aylık verileri açıklayan Türkiye parçası haline gelmek zorunda. İkinci ABD Başkanı Trump ise sosyal Güven, alternatif kaynak olarak ilk çeyreğindeki gecelik harcamasının İstatistik Kurumu (TÜİK) ise aynı olarak sendikaların kendilerini yenilemesi öne çıkan hidroelektrik santraller dönemde yurtdışını ziyaret eden yurttaş medyadan şu yorumu yaptı: da yüzde 2.2 artarak 116 dolardan 119 gerekiyor. Üyelik sayısı kadar, temsil (HES) için dengeli bir fiyatlama sayısının yüzde 13.1 artarak 2 milyon “Başka hiçbir yerde iş bulamadığı dolara yükseldiğini açıklayarak “Eğer gücü ve güven de belirleyici. Çalışanın mekanizmasının oluşturulması için Fed’de kalmak istiyor.” savaşın etkisi olmasaydı mart ayında 936 bin 279 kişiye yükseldiğini belirtti. kendini gerçekten temsil edilmiş gerektiğini söyledi. çift taneli ve yukarı yönlü çok ciddi Bu kişilerin ortalama harcaması ise 758 l Ekonomi Servisi hissetmediği bir yapı, ne kadar büyük olursa olsun etkili olamaz. bir büyümeyle karşılaşacaktık” diye dolar olarak gerçekleşti. Üçüncü olarak, toplumsal destek olmadan hiçbir emek hareketi kalıcı başarı elde edemez. Eşitsizlik artık inşaatta iyimserlik artıyor ‘iklim artık doğrudan yalnızca işçinin değil, orta sınıfın da sorunu. Bu nedenle mücadele dar bir risk iştahı ise azalıyor ekonomik risk unsuru’ kesimin değil, geniş toplum kesimlerinin ortak talebine dönüşmek zorunda. KPMG’nin küresel inşaat araştırma- iSTANbUl Yaş Meyve Sebze İhracatçı- Ve nihayet, hak arama mücadelesi sı, sektörde iyimserliğin arttığını ancak ları Birliği (İYMSİB), 2025’teki ihracat- sadece ekonomik değil; aynı zamanda yöneticilerin risk alma iştahının belir- larıyla ülke ekonomisine katkıda bu- demokratik bir mücadele. Hukukun, gin biçimde düştüğünü ortaya koydu. lunan üyelerini ödüllendirdi. ifade özgürlüğünün ve örgütlenme 375 yöneticinin katıldığı çalışmaya gö- yümenin su ve kamu hizmetleri, ye- Düzenlenen törende konuşan risk unsurudur.” Mutlu ayrıca, lojistik hakkının olmadığı bir ortamda, emeğin şil enerji ve altyapıdan gelmesi bekle- avantaj ve esnek üretim kapasitesinin re iyimserlik oranı yüzde 71’e yükselir- İYMSİB Başkanı Melisa Tokgöz güçlenmesi mümkün değil. ken katılımcıların yüzde 75’i daha tem- niyor. Ancak şirketler için operasyonel Mutlu, şuna dikkat çekti: “İklim Türkiye’yi öne çıkardığını belirtti. Bugün 1 Mayıs’ı anlamlı kılacak olan da tam olarak bu: kinli olduklarını belirtiyor. Artan belir- dönüşüm artık ertelenemez bir zorun- değişikliği artık yalnızca çevresel Öte yandan İYMSİB’in genel kurul Geçmişin kazanımlarını hatırlamak luluk. Yöneticilerin yüzde 53’ü bu dö- sonuçları açıklandı ve yönetim sizlik, risklerin yükselmesine karşın bu bir başlık değil, fiyat istikrarı, arz kadar, bugünün gerçekliğine uygun yeni riskleri üstlenme isteğinin azalması- nüşüme yeterince hızlı uyum sağlaya- güvenliği ve ihracat planlaması kurulu başkanlığına Cevdet Çekok’un bir mücadele hattı kurabilmek. mamaktan endişe duyuyor. seçildiği duyuruldu. na yol açıyor. Önümüzdeki 12 ayda bü- açısından doğrudan ekonomik bir