Catalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 1 MAYIS 2026 CUMA 2 olaylar ve görüşler sömürülenler lehine çevrilmiş, 1945, 1950, 1971, Emek ve dayanışma 1975, 1980, 1982, 2010, 2017, 2025, sivil ve askeri Av. Kem Al AKKURT darbeleriyle, sömürenlerin şçi sınıfının 1886 yılında egemenliğini Yaşasın örgütlenme ABD’nin Şikago kentinde pekiştirerek bugünlere İçalışma koşullarının ve eğitim! gelmiştir. iyileştirilmesi için yaptıkları HHH başkaldırı hareketi, 1 arihin ilk çelişkisi Türkiye’de 17.3 Mayıs Emek ve Dayanışma İnsan/Doğa milyon kadar işçi var. Bayramı’nın ilk kıvılcımı oldu. Tçelişkisidir. Sendikalı işçi sayısı 2.4 İnsan/Doğa çelişkisi milyon kadar. Aradan geçen 140 yılda, bu teknolojiyi yaratır. Demek ki işçiler arasındaki başkaldırının gerekçelerinin Teknoloji icat edildiği sendikalaşma oranı yüzde 14 ortadan kalktığını söylemek, andan itibaren insanlık, tarihin dolayında. maalesef olanaklı değil. ikinci çelişkisini, mülkiyet Oysa bu oran 1980 Avrupa ülkeleri hariç, ve kulanım hakkı üzerinden öncesinde yüzde 35-40 insan/insan çelişkisini dolayındaydı. dünyanın birçok merkezinde yaşamaya başlar: Her sivil ya da askeri çalışma saatleri hâlâ 8 İnsan/İnsan çelişkisi, darbe emekçilerin milli saatten fazladır. Güvencesiz ideolojileri yaratır. gelirden aldığı payı açıkça entelektüeller arasında yılında Avrupa Sosyal Haklar hakkına sahip olmalıdır. ve sigortasız çalışma giderek Teknoloji ve ideoloji, küçültmüştür. (Bakınız: Emre sıkışarak tartışmalarla durumu Sözleşmesi’ni imzaladılar. - Tüm çalışanlar, onurlu yaygınlaşmaktadır. Küresel karşılıklı etkileşim halinde, Kongar, Demokrasi İşçinin idare ederler. Oysa emek, Türkiye’nin de imzaladığı bu çalışma hakkına sahip olmalıdır. aile, aşiret, toprak ağalığı/ Ekmeğidir, Genişletilmiş şirketlerin rekabetlerinde en şeyhlik, din liderliği/ üçüncü basım, Ankara, demokrasi, barış söylemleri sözleşmeye göre; etkili maliyet, ucuz emek olarak İnsan hakları krallık/padişahlık yönetim Türk Harb-İş Sendikası, ve bu alandaki mücadeleler, - Herkes, özgürce edinebildiği belirlenmiştir. Küresel sermaye, biçimlerinin sömürülerini 1987) içselleştirilmeli ülkelerin demokratikleşmesinin bir işle yaşamını sağlamalıdır. ya ucuz emek sunan ülkelerde meşrulaştırır. HHH önünü açacaktır. - Tüm çalışanlar, adil, güvenli Türkiye’nin de altına imza üretime devam ediyor ya da Tarım Devrimi Geldik günümüze: ve sağlıklı çalışma koşullarına koyduğu bu taahhütlerini teknolojisinde sömürü, 2026 yılı 1 Mayıs’ı çeşitli göçmen işçilerle ucuz emeği Sömürü toprak ağalığı ve dini kentlerde çeşitli örgütler sahip olmalıdır. yerine getirmesi için, anayasa kendi ayağına getiriyor. liderlik iüzerinden tarafından ama örneğin kurumsallaşıyor - Çalışanların, kendileri değişikliğine gerek yok. Çoğu İşsizlik ve kayıtdışılığın meşruiyet kazanır. sadece İstanbul’da bile üç Küresel şirketler ve onların ve aileleri için iyi bir yaşam yasalarla düzenlenmiş bu süreklilik kazanması, ucuz Karşıtları mezhepler ayrı mekânda kutlanıyor: yerli uzantıları, yalnızca emeği sağlamak için, yeterli ve adil bir hakları yaşama geçirmek için, emek piyasasının oluşmasına biçiminde örgütlenir. Taksim’de, Kadıköy’de ve sömürmekle kalmıyorlar. ücrete hakkı olmalıdır. evrensel hukuku, demokrasiyi Sanayi Devrimi Kartal’da; her mekânda ayrı ortam hazırlıyor. Bu ortamda teknolojisinde sömürü, siyasal parti ve sendikalarla. Kârları için aynı zamanda - Çalışanlar, ekonomik ve ve insan haklarını içselleştirmiş iş bulabilenler, sömürülme kapitalizm, liberalizm, Salı günü yazmıştım: tarımı, hayvancılığı ve çevreyi sosyal çıkarlarını korumak bir siyasi irade yeterlidir. “şansını” elde edebilmiş emperyalizm, milliyetçilik Faşizm nasıl kazanıyor: de katlediyorlar. Ekolojik amacıyla, ulusal ve uluslararası Emekçiler ve sendikalar, oluyorlar. ideolojileri ile meşruiyet Faşizme sömürüye dengeyi bozuyorlar. Her kuruluşlar düzeyinde 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Küresel sermaye, sermaye kazanır. karşı olanları, korkuttuğu, şeyi ticarileştirip sömürüyü örgütlenme özgürlüğüne sahip Bayramı’nda güçlerini Karşıtları ideolojik olarak yanına çektiği, birbirlerine hareketlerinin yol haritasını Sendikalizm, Sosyal düşmanlaştırdığı zaman. kurumsallaştırıyorlar. Enerji olmalıdır. birleştirerek haklarını elde çizerken, piyasa denetim Demokrasi, Marksizm, Faşizm, bunu nasıl kaynaklarını ele geçirmek için, - Çocuklar, gençler, kadınlar, edebilirler. Sendikalar, emek, mekanizmalarını sermayenin Sosyalizm, Komünizm yapıyor? insanların ölümüne neden bedensel ve manevi tehlikelere demokrasi, barış ve insan gereksinimlerine uygun olarak biçiminde örgütlenir. Faşizme karşı olan olmaktan çekinmiyorlar. karşı özel korunma hakkına, hakları talepleriyle taraf olmak şekillendiriyor. Egemenlik Bilişim Devrimi insanları, kimlik, ideoloji, Doğanın intikamı da sosyal, hukuksal ve ekonomik zorundadırlar. Sendika ve teknolojisinde sömürü, parti, örgüt, grup alanlarını da küresel şirketlerin “beka sorunu”, “varlığını temelinde birbirlerine koronavirüs gibi küresel korunmaya sahip olmalıdır. demokratik kitle örgütlerinin, insafına bırakıyor. Az gelişmiş sürdürme savaşı” karşı düşmanlaştırarak ve salgınlar oluyor. - Herkes, ulaşılabilecek en her türlü ayrımcılığın, ırkçılığın, ülkelerde, öncelikle küresel biçimine dönüşmüş olan dönekleri yanına çekerek! Avrupa Konseyi’ne üye yüksek sağlık düzeyinden sömürünün ve adaletsizliğin şirketlerin programına uygun dincilik, milliyetçilik ve HHH devletler, insanlığın ortak yararlanabilmelidir. önünde engel olduklarını hükümetler yaratılıyor. Buna emperyalizm ideolojileri ile Sömürü ancak değerleri olan ideal ve ilkeleri - Herkes, sosyal güvenlik haykırmaları gerekir. meşrulaştırılır. örgütlenme ve eğitim ile uyum göstermeyen ülkelere Sanayi Devrimi sırasında ortadan kaldırılabilir. gerçekleştirmek ve korumak hakkına sahip olmalı, Adaletsizliğin, eşitsizliğin ise daha militer yapılanmalarla başlayan sömürü karşıtlığı, Bugün için atılacak amacıyla, üye devletler sosyal refah hizmetlerinden ve hak ihlallerinin bitmesiyle, müdahale edilerek uyumlu bütün kimliklerin eşitliğine ilk adım, bu iktidardan arasında daha güçlü bir yararlanmalıdır. dünyamız daha güzel ve duruma getiriliyor. Böyle dayalı Demokrasi Sosyalizm kurtulmaktır. birliğin sağlanması, özellikle - Tüm çalışanlar, istihdam ve yaşanılır olacaktır. Bu ülkelerde sendikalar, utangaç ve Barış üzerinden örgütlenir. Örgütlenme ve eğitim insan hakları ve temel meslek konularında cinsiyete temennilerle tüm çalışanların Türkiye’deki savaşım, etkinlikleri bu amaca bir şekilde emek-demokrasi ve 1923 Cumhuriyet Devrimi yönelik olarak birleştirilmeli özgürlüklerin gerçekleştirilmesi dayalı ayrım yapılmaksızın, 1 Mayıs Emek ve Dayanışma barış söylemlerini dillendirirler. ve 1961 Anayasası ile ve bütünleştirilmelidir! ve sürdürülmesi için, 1996 fırsat eşitliğine ve eşit muamele Günü’nü kutluyoruz. Yoksullardan uzaklaşarak, 1 MaYıS 137 Yaşı Nda İşçi sınıfı yeniden lü kazanımlar elde etmek için Doğan ErgEnç ciddi adımlar atmıştır. başlıca bir tehdittir. İşte böyle söyleyebiliriz. Geçmişte refah Dr. Engin Ünsal çabalamak yerine ücret sendi- Gelişmiş kapitalist ülkelerde bir tehdidin varlığı, Batılı devleti programını savunan So S 15. Dönem CHP İstanbul kacılığı yapmakla yetinmekte- ise özellikle İkinci Dünya kapitalist ülkelerin “daha sosyal sosyal demokrat partiler, mİlletvekİlİ dirler. Siyaseti işçi eğitimlerin- 20. yüzyılda işçi sınıfının Savaşı’nın ardından “refah bir kapitalizm” anlayışını bu dönemde önemli ölçüde de üyelere anlatmak, onların si- ugün İşçi Bayramı ola- önemli kazanımlar elde ettiğini devleti” ya da “sosyal devlet” benimsemelerine neden neoliberal, serbest piyasacı yasal tercihlerini etkileyip oy- Brak kutlanan 1 Mayıs aslın- söyleyebiliriz. Bu dönemde, işçi olarak tanımlanan anlayış olmuştur. politikaları benimsemiştir. larını yönlendirmek, hüküme- da kanla yazılmış bir emek ha- sınıfının ve yoksulların çıkarları egemen olmuştur. Bu dönemde, Bir de “üçüncü Dünya” olarak Yine bu dönemde, birçok sol te karşı haklı siyasal söylemler reketinin anılma ve sömürü- doğrultusunda önemli adımlar iktidardaki sosyal demokrat adlandırılan ülkeler var. Bu partinin sınıf politikasından dile getirmek sendikacılarımı- ye karşı evrensel dayanışma- atılmıştır. partiler, emekten yana, sosyal ülkelerde halkçı, kamucu, uzaklaştığını, kimlik siyasetini zın kırmızı çizgisidir. Sendika yö- nın sergilendiği gündür. İlk kez 20. yüzyıla damga vuran en adaletten yana politikaları emekten yana iktidarların güç ve yeni toplumsal hareketleri neticilerinin siyasal suskunluğu Avustralya’da 1856 yılında sekiz önemli olaylardan biri 1917 yaşama geçirmişlerdir. Bu kazandıklarını söyleyebiliriz. öne çıkardığını söyleyebiliriz. işçi sendikacılığımızı etken de- saatlik iş günü için eylem yapan Ekim Devrimi’dir. Bu devrimle ğil edilgen bir konuma getirmiş ülkelerde refah devletinin ortaya Bu dönemde birçok ülkede işçileri 1886’da Chicago’da Hay- ve rüzgârın estiği yönde savru- birlikte ilk kez (kısa süreli Neoliberalizm market meydanında aynı amaç- çıkmasının nedenlerinden “sosyalizan” yaklaşımların lan Panait İstirati’nin aynı isimli la eylem yapan işçiler izlemiş, Paris Komünü dışında) işçiler biri yükselen işçi sınıfı yaygın olduğu görülmektedir. eşitsizlik yarattı romanında anlattığı Baraga’nın 1 Mayıs’ta başlayan gösteriler 4 ve köylüler siyasi iktidarı ele mücadelesidir, diğer neden ise Örneğin, Mısır’da Cemal Abdül Bütün bu politikalar, işçi Deve Dikeni yapmıştır. Mayıs’a kadar sürmüş, meydana geçirmiştir. Ekim Devrimi Sovyetler Birliği’nin varlığıdır. Nasır’ın “Arap sosyalizmi” sınıfını siyasal alanda yalnız atılan bir bomba sonucu polis işsizliği önemli ölçüde ortadan Özel mülkiyeti reddeden bir anlayışı bunlardan biridir. bırakmıştır. Örneğin, geçmişte Üç konfederasyonun ve işçilerden yaşamını yitirenler kaldırmış, eğitim, sağlık ve düzene dayanan Sovyetler Nasır’ın Arap sosyalizmi, özel solun yeni toplumsal hareketleri olmuş, olayın sorumlusu olarak sorumluluğu barınma gibi konularda çok Birliği, Batı kapitalizmi için mülkiyeti tamamen reddeden görmezden geldiğini savunan beş sendikacı 1887’de idam edil- Çalışma yasalarında işçi hak- bir anlayışa dayanmaz; halkçı, Chantal Mouffe dahi, bu miştir. ları ve sendika özgürlüğüne emekten yana ve karma durumdan şikâyet etmektedir. 1889’da İkinci Enternasyo- karşı birçok madde vardır. Üç ekonomiye dayalı bir çizgiye nal 1 Mayıs’ı mücadele, daya- Şu sözler ona aittir: “Ernesto konfederasyon tarihi bir so- dayanır. Buna benzer bir nışma ve hak arama günü ola- Laclau’yla beraber ‘Hegemonya rumluluk yüklenerek bu mad- rak kabul etmiş ve o tarihten ekonomik modelin 20. yüzyılda ve Sosyalist Strateji’yi delerin değiştirilmesi için ge- sonra tüm dünyada dayanışma birçok üçüncü dünya ülkesinde rekçeli yasa önerileri hazırla- yazdığımızda, sol siyasetin ve hak arama günü olarak anıl- egemen olduğunu söyleyebiliriz. malı ve iktidar partisinden bu meselesi ‘yeni toplumsal maya başlanmıştır. Ülkemiz- taslakların yasalaşmasını iste- hareketler’in taleplerinin de uzun yıllar yasaklanmış, bazı melidir. Yapılmadığı takdirde İki gelişme, yeni bir farkına varmaktan ve onların sendika önderleri her 1 Mayıs’ta bu isteklerinin kitlesel eylem- dönem talepleriyle daha geleneksel gözaltına alınmış ve 2009 yılın- lerle destekleneceğini açıkça Özetle, 20. yüzyılın önemli işçilerin taleplerini eklemleme da resmi tatil olarak kabul edil- belirtmelidirler. bir bölümü, derecesi farklı ihtiyacından ileri geliyordu. miştir. Bu nedenle 1 Mayıs bay- Siyasi iktidarlar sokak eylem- olmakla birlikte, devletin Şimdilerde bu talepler tanınma ram değil yaşanan acıları an- lerine karşı duyarlıdır. Meydan- ma ve sermayenin hiç dinmeyen ekonomik yaşama müdahale ve meşruiyet açısından lara inen işçilerin hükümetle- emek sömürüsünün vurgulandı- ettiği, kamuculuğun öne çıktığı önemli ilerlemeler kaydetti ve ri istifaya zorladığı ülkeler var- ğı gündür. bir dönem olma özelliğine büyük bölümü sol siyasetin dır. Sendikacılarımız sömürü- ye karşı işçi haklarını güçlendi- sahiptir. Ancak, özellikle gündemine girmiş durumda. Yanlış algı rip işçilere iş güvencesi vermek, iki gelişme sonucunda bu Aslına bakarsanız bugünkü Her 1 Mayıs’ta bayrakları ve her yüz işçiden ancak on beşi- durumun değiştiğini görüyoruz. durumla bizim 30 sene önce flamaları ile meydanlarda top - nin sendika üyesi olabildiği ül- Bunlardan biri neoliberal eleştirdiğimiz durum arasında lanan işçilerin 1 Mayıs’ın gerçek kemizde üyelik hakkının her iş- birikim rejimine geçiştir, zıtlık olduğu ve ihmal edilenin anlamının ayırdına vardığı sanıl- çiye verilmesinin yolu açılma- diğeri ise Sovyetler Birliği’nin artık ‘işçi sınıfı’nın talepleri masın. İşçilerimiz ve sendika yö- dıkça ne işçi sınıfı ne de demok- dağılmasıdır. İşte bu iki temel olduğu söylenebilir.” neticilerimiz o günün halaylar ratik düzen güçlenebilir. gelişmeyle “yeni” bir dönemin Artık bu durum değişmelidir. çekilerek bir şenlik havasında İşçiler, memurlar, emekliler kapıları açılmıştır. Artık bu Sol; postmodernizmden, kimlik kutlanmasından yanadır. Oysa daha da artacak yaşam pahalı- dönemde emekten yana, politikasından uzaklaşmalı, asıl yapılması gereken 23 yıldır lığı altında ezilmeye devam et- iktidarda olan AKP’nin işçi hak- kamucu, halkçı politikalara yüzünü yeniden işçi sınıfına mek istemiyorlarsa, iş güvence- ları ve sendika özgürlüğü karşıt- sinden, sendika özgürlüğünden yer yoktur. Özelleştirmeler, dönmelidir. Neoliberal lığının açıkça dile getirilmesidir. ve insanca yaşamak hakkından kamu harcamalarının kısılması, politikalar ciddi eşitsizlikler Bu husus ısrarla göz ardı edil- yararlanmak istiyorlarsa bu işçi ücretlerinin düşürülmesi, yaratmıştır. Bu düzende mektedir. Her 1 Mayıs’ta vurgu- 1 Mayıs ayağa kalkıp dik dur- sendikal örgütlenmenin insanlar en temel ihtiyaçlarını lanan istemlerin kitlesel eylem- manın günüdür. 1 Mayıslarda baskılanması hep bu dönemin dahi karşılamakta güçlük le desteklenmediği toplumlarda kazanılmış haklar elbette kut- ürünü olan politikalardır. çekmektedirler. Böyle bir işçi sınıfı başarılı olamamıştır. lanmalı ama bu hakların elde Neoliberal politikaların dönemde, emekten yana, 1947 yılından bu yana yasal bir edilmesinde canlarını vermiş egemen olduğu bu dönemde, kamucu ve halkçı politikalara kimliği olan sendikalarımız bu- olanlar da mutlaka hatırlan- sol partilerin de ciddi bir gereksinim vardır. Kurtuluş gün güçlerini ıskalayarak kök- malı ve anılmalıdır. kriz içine girdiklerini buradadır. yolog