Catalog

27 NİSAN 2026 PAZARTESİ 6 SÖYLEŞİ 7 Cumhuriyet gazetesinin ilk yuvarlak masa söyleşisinde hukukçular moroğlu ve yaltı ile siyaset bilimCi kalayCıoğlu rejim bunalımını ve çözümünü anlattı Örgütlü toplum, ortak akıl a La Ycıoğ Lu: Siyasal oroğ Lu: c umhuriyet değişikliğinde halkoylaması Korku dediğimizde ise iki a Ltı: İktidar cumhuriyet “hayır” ile sonuçlanmıştır, bu yöntemin kullanıldığı akla rejimimiz değişti, gerçek bir devrimdi. düşmanı değil ama çok açık. 82 Anayasası’nın gelmeli. İlki 2010 anayasa Kmonarşiye geçmedik ama MKurtuluştan kuruluşa Y1923 c umhuriyeti’nin kabulünde katılım yüzde değişikliği ile denetim ‘SEfERBERl İK tAMAM AMA... her aşamasında milletin iradesi hukukun üstünlüğü ilkeleriyle düşmanıdır. Fark, 1923 91 ve yüzde 91 kabul altına alınan yargının sopa vardı. Şimdi aynı mantığı yeniden oyu kullanılmış. Tabii o olarak kullanılmasıdır. Yani bağdaşan, özgürlüklerin geniş c umhuriyeti kamucudur, sosyal dönemin darbe koşullarına yargı yoluyla siyasi dizayn hayata geçirmeliyiz. Bugün de olarak tanındığı, çok partili esasa devletten, eşitlik ve özgürlükten girmiyoruz ama burada da yapılıyor. Toplum üzerinde ben inanıyorum ki ülkemize ve onun kurumlarına dayanan yanadır, yurttaşlık hukukuna aynı şekilde darbe koşulu korku yaratmanın ikinci demokrasi gelecekse tabandan, dayanır, demokratiktir ve en var. Çünkü 2017 anayasa demokrasi olma özelliğimizi yöntemi ise dinin siyasete değişiklikleri oylaması OHAL halkın mücadelesiyle gelecek. alet edilmesidir. Cumhuriyet temel özelliği de laikliktir. yitirdik. umhuriyet gazetesinin Yuvarlak Masa koşullarında yapıldı. Ataol dendiğinde benim aklıma her Söyleşilerinin ilki geçtiğimiz hafta Prof. Behramoğlu’nun “sivil darbe” türlü tahakküm odaklarına de ben inanıyorum ki ülkemize demokrasi güçlerin kendi içlerindeki uzlaşmazlıkları CDr. Emre Kongar’ın moderatörlüğünde diye nitelediği o dönemin karşı yurttaşı koruyan bir gidermek için kendi başlarına yaptıkları gelecekse tabandan, halkın mücadelesiyle hukukçular Nazan Moroğlu, Dr. Başar Yaltı ve ortamını dikkate aldığımızda, rejim gelir. İktidar dini, bir darbe olarak görülüyor. Nitekim bizde gelecek. Örgütlü mücadele geç de olsa bir siyaset bilimci Prof. Dr. Ersin Kalaycıoğlu’nun OHAL koşullarında yapılan özellikle de cemaat yapılarını de FETÖ ile AK Parti arasındaki çatışmanın şeyleri gerçekten kazandırıyor. Ama 21 Ekim katılımıyla gerçekleşti. Söyleşinin başında bu oylama meşru değildir. öne sürerek siyasi düzenini ortaya çıkardığı bir darbe girişimidir. Bunun 2007’de yapılan referandumla Türkiye’de konuşan Kongar, hem gazetemizde hem de Ben 2017 halkoylamasının sürdürmenin peşinde hep bambaşka bir yola girildi, cumhurbaşkanını sonucunda yeni bir yapı ortaya çıktı. Bu, OHAL Cumhuriyet TV’de yayımlanacak olan Yuvarlak meşruluğu ortadan kaldıran oldu. Cehaleti de eğitim rejimi olarak başladı. Ekim 2016’da MHP halkın seçmesi yüzde 68.95 evet oyu ile kabul Masa’da Türkiye’nin siyasal, anayasal, bu iki gerekçeye iki tane sistemini kullanarak lideri Devlet Bahçeli’nin “Cumhurbaşkanı edildi. Ardından 2010 anayasa referandumuyla hukuksal, ekonomik ve kültürel sorunlarının gerekçe daha ekliyorum. İlki, yaygınlaştırıyor. Okullar anayasaya uymuyor, anayasayı değiştirelim” yargı adeta yürütmeye bağlandı, ordu ve STK ele alınacağını söyledi. İlk söyleşide rejim bu oylamada anayasanın soran, sorgulayan yurttaş teklifi ortaya çıktı. Önce anayasayı tamamen güçsüzleştirilmeye başlandı, YAŞ kararlarına bunalımının konuşulacağını belirten Kongar, 70 maddesi birden değişti. yetiştirmek yerine biat ve yargı denetiminin yolu açıldı. Ancak halk ortadan kaldırıp değiştirmeye kalktılar, “Çünkü Türkiye’nin tüm sorunlarının altında Yani rejimin kendisi itaat kültürü ile büyüyen olmadı, Meclis’ten geçmedi. Bunun üzerine tehlikenin farkına varmaya başlamıştı ve bu rejim bunalımı yatıyor. Rejim bunalımına değişti ve “şahsım idaresi” insanlar yetiştirmek üzere Emre Kongar belli maddelerin değiştirilmesi yoluna gidildi defa “evet” oyları yüzde 57’de kaldı. bakarken; rejimin adı nedir, Cumhuriyet rejimi kuruldu. Halkoylamasında kurgulanıyor. İlkokuldan ve 16 Nisan 2017’deki halkoylamasına gelindi. bir tehlike ve tehdit altında mıdır, parlamenter söz konusu 70 maddeyi üniversiteye durum hep aynı. Nazan Moroğlu Türkiye’nin Kıbrıs ve Ege’deki ‘Devleti yapılandıracak yetki’ Bu tarihteki anayasa değişikliği oylaması bir demokrasinin önce buzdolabına kaldırıldığı özümseyecek bir tartışma Uygulanan eğitim sistemi Anayasa haklarından vazgeçmesine yol n KONGAR: Bahsettiğiniz OHAL rejimi içinde gerçekleşti. Dolayısıyla sonra yok edildiği söyleniyor. Peki yerine gelen ortamı yaratılmadı. Çünkü nedeniyle biz bir iki kuşağı açarak ülke çapında daha referandum ikinci 12 Eylül felaketi değişikliği, nedir, ‘şahsım devleti’ midir yoksa bir tür neo- Ersin Kalaycıoğlu OHAL koşullarında buna izin kaybettik. büyük bir ihanete neden oldu. değil mi? patrimonyal sultanizm midir, nasıl aşılır ve anayasa ve fırsat verilmedi. İkincisi, Örneğin, 200’den fazla Eski yargıtay Başkanı Sami n Moroğlu: Bugün bizden anayasaya uymayan, Anayasa Mahkemesi ben anayasa değişikliklerinin üniversite var ama bunca ihlaliyle yapıldı. Selçuk’un 16 Nisan ile ilgili Başar Yaltı fazla laikliği savunan, “Yetmez (AYM) kararlarını dinlemeyen bir iktidarla nitelikli çoğunlukla yapılması hukuksuzluk yaşanırken Vedat “Hukuk Dünyasında Doğmayan Sorunlar bunun ama evet”çilerin referandumu. demokratik olarak rejimi nasıl koruruz a RIK gerektiği kanaatindeyim. konuşan bir hukuk fakültesi Halkoylaması” adında bir kitabı 2007’deki yaklaşık yüzde 70 oylar, sorunlarını irdeleceğiz” dedi. Kongar ilk sözü sonuçlarıdır. dekanı göremiyorsunuz. Anayasanın değiştirilmesi var. Şimdi böyle bir noktaya 2010’da yüzde 57’ye düştü. Yüzde Prof. Dr. Kalaycıoğlu’na verdi. için “evet” ya da “hayır”dan Tüm kurumlar ortadan n KONGAR: İkinci turda “Anayasaya n Kongar: Hocamız “Seferberlik Peki bu hareketin önderi kim olacak? gelindi. Buyurun Sayın Moroğlu. 42 “hayır” verildi. Değiştirilmez n KAl Aycıoğlu: En önemli ve en yakın kaldırılmış, içi boşaltılmış biri bir fazla olunca uymayan bir iktidara karşı, demokratik tamam ama örgütlenme ve eğitim tamam Ben burada iki türlü düşünüyorum. Bir, n Moroğlu: Türkiye’de son yirmi maddelere dokundurmadık ama sonra değişiklik, 16 Nisan 2017’deki halkoylaması sonucun geçerli olması durumda. İktidar adım Cumhuriyeti yeniden kurmak için neler değil” deyince sivil toplumun liderlerinden mevcut siyasi partiler. Siyasi partilerin yıldır her seçim sonrası iktidar partisi geldik 2017’de yine bir anayasa değişikliği, yine ile gerçekleşti. Ama bunun bir süreci var ve adım siyasal İslamcı bir yapılabilir, nasıl davranılabilir, ne Sayın Moroğlu’na sormalıyız, anayasaya temel görevi budur. Peki onların içinde kabul edilemez. Yasaların “yeni anayasa” hazırlıklarını gündeme bir referandum ki burada “hayır” çıkacak gibi bu süreç 1982 Anayasası’nın başına kadar yapacağız” sorusuna yanıt arayacağız. uymayan bir iktidarla demokratik önderlik yapması gereken hangisi olmalı, hazırlanmasında böyle cumhuriyet kurma hedefi getiriyor. Biz sivil toplum kuruluşları olarak geliyordu. Muhtemelen de çıktı. Ben “Hayır çıktı gidiyor. 1982 Anayasası’yla hiçbir parlamenter Buyurun Sayın Kalaycıoğlu. Cumhuriyeti yeniden kurmak için ne tabii ki ana muhalefet partisi. Anketlere yolunda ilerliyor. Nihat bir çoğunluk gerekiyor “Anayasaya dokunma, uygula” diyoruz. Ne ama evet kabul edildi” diyorum. rejimde olmayan bir cumhurbaşkanlığı yapısı n KAl AyCıOğlu: Çok sayıda madde yapabiliriz? baktığımızda CHP’nin oyu yüzde 30- ama anayasa için nitelikli Behram, “Çıkmak İçin Bu zaman dokunmaya başladılarsa Cumhuriyetin 2017’de dayatılan paketin hazırlanışı üretildi. Olağanüstü idari yetkilere sahip olan değiştirildiği için artık karşımızda n MOROğlu: Cumhuriyet gerçek 35’ler civarında. Tek başına yüzde 50 artı Karanlıktan” şiirinde en çoğunluk koşulu aranmalı. temel niteliklerinden geri adımlar hedeflendiği anayasaya aykırı, Meclis’e sunuluşu demokratik bir meşruiyeti fakat hukuken ve siyaseten sorumlu olmayan, 82 Anayasası yok. Anayasanın bir devrimdi. Kurtuluştan kuruluşa her biri sağlayamıyor. Öyleyse ana muhalefet çok aydınlara yüklenir. Ne yazık ki, anayasada görülüyordu. Anayasamızda “laiklik” yazılı olsa anayasaya aykırı, Meclis’te yapılan görüşmeler 2017’deki yoktur. O zamanki aynı zamanda MGK vasıtasıyla güvenlik, herhangi bir şekilde demokrasi yoluna aşamasında milletin iradesi vardı. Şimdi aynı partisinin yüzde 50 artı 1’i yakalayacak ve Aydınların hiç bu derece bu yöntem yok. Ancak bile fiilen laiklikten geri adımlar atılıyordu. mevzuata göre verilen anayasaya aykırı. Cumhurbaşkanı yasamayı savunma ve dış politika gibi üç alanda döndürülebilmesi için her şeyden önce mantığı yeniden hayata geçirmeliyiz. Çok aşacak şekilde muhalefette yer alan diğer anayasa beceriksiz, korkak olmadığını meşruluk açısından olmalı. 2007’de seçimlerden hemen sonra yeni kontrol ediyor, yargıyı şekillendiriyor, oyların, oy pusulalarının gündemi belirleyebilecek, değiştirebilecek, belirli bir rejim kavramında uzlaşmamız emek vermek lazım, bu yolda dayanışmanın partiler ve toplumun örgütlü kesimleriyle dile getirir. Herkes bu şiiri 2017 anayasa halkoylaması değişikliğinin bir anayasa taslağı gündeme getirilmişti. ve zarflarının üzerinde atamalar tek kişiye bağlanıyor, eğitim ve gerekiyor. Demokrasi ve onunla bağdaşık çoğalması lazım. Salonlarda 200 kişiye bir ilişki kurulması gerek. Ben CHP nin hükümetlere yön verebilecek konuma okumalı. Türkiye’nin şu anda sonucuna baktığımızda yüzde Oysa 2000’li yılların başında AB müzakere ordu aynı şekilde. “Uluslararası anlaşmaları demokratik bir sandık kurulunun çalışan bir hukuk devleti hedefine şey anlatmak değil, gruplarla herkesin kendi bugüne kadar, son günlerde ara seçim gelen bir yeni kurum oluşturuldu. Bunun içinde bulunduğu koşullar 85 katılımla yapılan seçimde süreci başlamıştı. Demokratikleşme adımları akdedebilir” diyor ancak bir insan hakları mührü olması gerekiyor. geri dönme konusunda irade beyanı ailesinde, mahallesinde, öğrendiklerini için yaptığı hamleleri dışarıda tutarak başaktörü olan cumhurbaşkanı yasamada, meşruiyeti hepimizi kötümser yapmış yüzde 51.4 atılıyordu, uyum paketleri geçiriliyordu, 2.5 milyon civarında sözleşmesinden vazgeçme yetkisi yok. Ama önem taşıyor. Bundan ne anlaşılması paylaşması lazım. Bunu referandum söylüyorum, “Bu bizim cumhurbaşkanı yürütmede, yargıda, eskiden özerk olan “evet” çıkıyor. yoktur. önemli adımlar atılmaya başlanmıştı. İçinde İstanbul Sözleşmesi’nden bir imza ile çıkıldı. gerektiğini anlatabilecek bir siyasal sürecinde denedik ve hiç tahmin edilmeyen adayımızdır” şeklinde yürüyen politikası mühürsüz oy ve zarf aynı üniversitelere rektörleri atamak dahil olmak Bu, yüzde 50’nin bulunduğum kadın hareketi de anayasada parti örgütlenmesine ve onun da etkili yerlerde “hayır” çıktı. Bu, milletin anlayıp dışında bir politika ve strateji ürettiğini gün yapılan başvuruyla Devleti yeniden yapılandıracak, isterse bölgesel üzere birçok idari atama yetkisiyle donatıldı. altında kabul kadın erkek eşitliği için somut kurallar çalışmasına ihtiyacımız var. Şu ana oyunu ona göre vermesinden kaynaklandı. görmedim. Oysa yapılması gereken ilk iş, YSK’nin dikkatine getirildi. idari yapıları da kurabilecek yetkisi var. Bu Burada amaç ülkenin kolektif çıkarları ve kritik demektir. Ayrıca getirilmesini istiyordu. “Herkes kanun önünde kadar yapılan büyük ölçüde seçmenin Anayasamızda “laik” deniyorsa laiklik karşıtı muhalefeti bir araya toplayacak bir zemin kadar yetkiye sahip bir cumhurbaşkanı aynı Daha önce mühürsüz oylarda iptal kararı güvenlik gündemini belirleyecek bir kurum halkoylamasına eşittir” yeterli olmuyordu. 2001’de “Aile seferberliği (mobilizasyonu). Özellikle neler yapıldığını somut anlatmak gerek. yaratmak. Bunun zemini hepimizi bağlayan veren YSK, madde açık olduğu halde, bu zamanda partisinin de genel başkanı. “Rejim olarak cumhurbaşkanlığının tasarlanmış katılım da toplumun temelidir” maddesine “Eşlerarası CHP burada başı çekiyor. Her hafta Laik hukukun simgesi Medeni Kanun’a anayasada var. Politik zemin anayasanın değişikliğine yol açılıyor” dediğimizde belli kez mühürsüz oy pusulaları ve zarfları olmasıdır. Burada dikkat edilmeyen husus, düşük. Çünkü eşitliğe dayanır” hükmü getirildi. Biz o tarihte çeşitli yerlerde geniş kitleleri topluyor. sahip çıkıyoruz çünkü eşitliği, birey olmayı 2. maddesidir. Parlamenter demokrasiye geçerli saydı. Böyle bir durum daha önce kesimler tarafından eleştiriliyorduk. Sonra cumhurbaşkanının hukuken sorumsuz olması. katılmamak O kitlelere mesajlar veriyor. Özellikle getirdi. Bu bilinci yaygınlaştırmanın en dönülmesi için muhalefetin değiştirilmesi “Bu sadece aile içi ile sınırlı kaldı” dedik ama tarihimizde yaşanmadı. YSK, “Seçmenlerin mühürsüz oyların geçerli olduğuna karar Siyaseten aldığı kararlarda yetkili ama bunun da bir protesto belediyelerde yapılanların sonuçlarını önemli rolü; alanda, evde, okulda her yerde teklif dahi edilemeyen laik, demokratik 10. madde için yaptığımız önerimiz dikkate verildi. Dolayısıyla anayasa ihlaliyle bir anayasa siyasal hakları zedelenmesin” gibi tuhaf bir karşılığında herhangi bir sorumluluğu yok. Bu şeklidir. Bence anlatmaya çalışıyor ve bunlara çok sayıda küçük gruplarla bunları anlatmak. Örneğin Cumhuriyet konusunda asgari koşulları alınmadı. 2004’te anayasanın 10. maddesine yorumda bulundu, adeta yasama organının değişikliği yapıldı. Bugün yaşadığımız sorunlar kararları başbakan ve ilgili bakanlar imzalıyor kişi katılıyor. Fakat bu seferberlikte bir sorun Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi’nin uyarıcı kapsayan bir çerçevede anlaşması şart. nitelikli çoğunluk “kadın erkek eşitliğinin sağlanmasında devlete bunun getirdiği sonuçlardır. veya seçmenin olması gereken yetki ve gücü ve onlar sorumlu hale geliyor. Cumhurbaşkanı vardır. Oraya katılanlar belli sloganları son kısımlarını her defa hatırlamak ve 2. madde esas alınarak çerçeve bir metin iki şekilde yükümlülük veren” bir kural eklendi. 2007’de kullanmakta beis görmedi. n KONGAR: yasaların açık hükmüne hesap vermez veya sorulamaz bir siyasal söylemek, alkışlamak ve desteklemek hatırlatmanın büyük etkisi olacaktır. hazırlanmalıdır. Muhalif siyasi partiler olabilir. Seçmen rağmen sayılmayan oylar sonucunda rejim bu mevki haline dönüşüyor. Anadolu’da bir tabir suretiyle üzerlerine düşeni yaptıklarını mevcut düzenin değişmesi konusunda ‘Beş önemli özellik’ kütüğünde yazılı hale geldi. Söz sizde Sayın yaltı. vardır, “Hem çorbam dursun hem karnım ‘Kadınlar bir aradayız’ ve huzurla evlerine dönebileceklerini istekli olsa bile fiili durum sonucun elde olsa da Atatürk’ün olan seçmen n KONGAR: Bu oylama sonucunda ortaya n YAltı: Siyasi iktidarın bugüne gelişinde doysun”. Bunun siyaset erbabına çekici düşünüyorlar. Oysa örgütlü çalışma bunun Kadın hareketi son 10 yılda o kadar edilmesine uygun olmayabiliyor. Çünkü çok ünlü bir sözü Mevcut sayısına göre oy çıkan rejimin adı... anayasada yapılan iki değişikliğin özellikle geleceğini anayasayı düzenleyen askeri iktidar çok ötesinde. Örgütlülükte belli bir günde, bütünleşti ki. “Kadının insan hakları” laikliği, hukuk devletini, demokrasiyi o veya vardır: “Umutsuz n KAl Aycıoğlu: Bu 2017 halkoylama- kullananların, siyasi iktidar etkili olduğu kanaatindeyim. Ama bu hesaplayamamışa benziyor. yerde toplanmaktan bahsetmiyorsunuz. diyen ve hakkı için, anayasa için, Medeni bu şekilde anlıyor. Oysa çerçeve bir metne durumlar yoktur, seçmen sıyla kurulan siyasal rejimde beş özellik var. değişikliklerin fevri, o anda akıllarına geldiği n KONGAR: Bu Kenan Evren’in kendisine cehaletten, Sistematik olarak bir mesajı, görüşü, Kanun için mücadele eden tüm kadınlar partiler imza atarsa yorum farkları saklı umutsuz kişiler Bir; hükümet ve devlet arasındaki farkların sayısının için değil stratejik bir plan çerçevesinde biçtiği rol mü? savunuyu geniş kitlelere anlatmaktan bir aradayız. Adına da Eşitlik için Kadın kalsa bile bağlayıcı bir belge ortaya çıkar. vardır.” Bizim yoksulluktan yarısından bulanıklaşması. Yasamanın etkinliğinin büyük yapıldığını düşünüyorum. AKP 2002’de n KAl Aycıoğlu: Kendisine bu şekilde bir bahsediyoruz. Siyasal partilerin il ve ilçelerde Platformu dedik. Geri çektirmeyi umutsuz olmamızı ölçüde ortadan kalkması. Bizde var. İki, şahsi fazlasının iktidara geldiğinde, “Demokrasi geldi, AB’ye ve korkudan rol biçmiş olsa da buradaki rol, siyasetçilere ‘Aydınlar işin içinde olmalı’ teşkilatları var, bunları kullanmalılar, başardığımız birçok teklif oldu. AYM’nin gerektiren bir mutlaka “evet” yönetimin ve yönetmekte olan kişinin kendi giriyoruz” diye düğün dernek yapılıyordu. çok cazip gelebilecek bir rol. Nitekim öyle de kullanmıyorlar veya kullanamıyorlar, en kararlarının dile getirilmeyen somut bir İkinci yol, sivil girişimlerin başlatılması. besleniyor. durum yok ama bu şahsi takdirinin siyasal kararlarda temel rol vermesi gerekir Hiç ummadığınız kişiler dahi böyle bir heves oluyor. 1989’da Turgut Özal aday oluyor ve büyük sorunlardan biri bu. örneğini paylaşmak isterim: Örneğin, toplumun ara kesitinde koşullardan çıkışı, veya seçime oynaması. Bizde var. Üç, anayasal takiye bir içindeydi. 2002/2007 arası bu havada geçti. n Kongar: Siyasal partiler demokrasi Kadının soyadı bir kişilik hakkıdır. yer alan, hem yukarıya hem aşağıya bilahare Meclis tarafından cumhurbaşkanı parlamenter sisteme kural olarak kabul ediliyor. Anayasa ne iktidarı katılanların asgari Ama 2007’den sonra AKP yüksek bir oranla için örgütlü mücadelede üstlerine düşen Kadınlar da isterse ömür boyu kendi soyadı hitap etme yeteneği olan aydınlar var. olarak seçiliyor. Özal’ın vefatının ardından dönüşü stratejik olarak yüzde 60’ı “evet” demelidir ki ne de şahsi karar alanı bağlıyor. Dört, bu yapıda yeniden seçilince kendi kafalarındaki, “stratejik görevi yeterince yapmıyorlar... ile devam etmelidir ve bu yol 2023’te Örneğin avukatlar, doktorlar, eczacılar, aday olan Süleyman Demirel seçiliyor. Sonra planlamak gerekiyor. Çünkü seçimlerden sonra yeni anayasa sonuç meşru olsun. Bunların rejimin toplumsal kökenleri zayıflıyor. plan” dediğim şeyi uygulamaya koydu. Siyasi n KAl AyCıOğlu: Örgütlü kısmı temin edildi. AYM, “Bu eşitliğe aykırı” muhasebeciler vb. Bu kesimin, karanlıktan sıranın Bülent Ecevit’e geldiği düşünülüyordu. iktidar stratejik bir plan İktidarın bu zayıflığı doldurmak üzere taslağına baktığımızda hiçbiri 2017 halkoylamasında iktidar o tarihlerde, sonradan terör örgütü yapmıyorlar, seferberlik kısmını yapıyorlar. dedi ve Medeni Kanun 187. Maddesi’ni çıkmak için ciddi bir sorumluluğu olduğunu Fakat kendisi, üniversite diploması olmamasını Toplumun çerçevesinde bugüne kadar “eşitlik” maddesinde 2004’te bulunmuyor. Dolayısıyla merkezileşmesi ve gücünün artması söz haline gelen FETÖ ile kol kolaydı. Stratejik Seçmeni mobilize edip meydanlara çıkarmak iptal etti. 9 ay süre verdi, Meclis’ten bir düşünüyorum. Bu kesimin toplumun hem çok önemsediği için aday olmadı; yerine geldi. Daha da ilerisini direnme büyük bir mücadele ile konusu oluyor. Muhalefet etmek kabul 2017 değişikliğiyle güzel, yapılacak ama bir de örgütlü düzenleme yapılması istendi. İki yıl geçti, üst katmanlarına hem alt katmanlarına planlarının ilk adımı, 12 Eylül 1980 askeri AYM Başkanı Ahmet Necdet Sezer’i önerdi, yapmak istedikleri çok açık. yaptırdığımız “Kadın oluşturulan rejim meşru dışı hale geliyor. Beş, ekonomi kuralları faaliyette bulunacaksınız ve bunu mahalle hâlâ bir düzenleme yapılmadı. Madde etki edecek iletişim olanakları var. Bu darbesinden tam 30 yıl sonra yapılan 2010 refleksini Sezer oybirliğiyle seçildi ve bundan sonra yol n KONGAR: Aydınların erkek eşit haklara sahiptir. çarpıtılarak ahbap çavuş ekonomisine değildir. düzeyinde de yapacaksınız. Her mahallede, yürürlükte olmamasına rağmen Nüfus kesimden öncüler ortaya çıkmalı ve anayasa değişikliğidir. Bu değişiklik, 1923 açıldı. 2002 sonrası iktidara gelen AK Parti, yok ihanetinden söz ettiniz, toplumsal örgütlenmeye destek olmalıdır. Devlet bu eşitliği yaşama önderlik yapan, sözü dinlenen kimseler, Müdürlükleri, o madde yürürlükteymiş dönüyor, yandaşlara büyük imkânlar n KONGAR: Sizin Cumhuriyeti’yle hesaplaşmada yargının ele 2007’de de kendi içinden bir cumburbaşkanı ettiler. ben daha sert bir şey Bu kesim, siyasi partilere de bir basınç geçirmekle yükümlüdür” bulundukları yerin eşrafına, aynı zamanda gibi uyguluyorlar. Bunların tümü tek tek sağlanıyor. Ekonomi kısa dönemli, tutarsız söylediğiniz felsefi, mantıki geçirilmesi amacını taşıyordu ve yargının seçme hakkını kendinde gördü. Meclis’te bu uygulayacaktır. Bu basınç aşağıdan söyleyeyim, galiba en çok daha geniş toplantılar yaparak seçmene anlatılmalı. En büyük risk, anayasaya hükmünün kaldırılmış kararlarla yönetiliyor ve istikrarsızlık ve tarihsel olarak anayasal ileride kullanılması için planlanmıştı. konuda geniş bir uzlaşı sağlayamadı ama bu yukarıya doğru olan bir örgütlenmeyle ulaşarak siyasal yönetim sorununun uyulmayan bir düzende hukuksuzlukların olduğunu gördük. Onun ikinci 12 Eylül felaketi olan başlıyor. Hem kurumsal yozlaşma hem de gereklilikler, hepsi tamam tercihini diretti, buna direnen muhalefetle sağlanmalıdır. Aydınların işin içine katılımı nedenlerini ve bunları nasıl çözeceklerini de bir istisna değil de kuralmış gibi 12 Eylül 2010’da “yetmez yerine “Kadınlar, çocuklar, ‘Hesaplaşmayı tamamlamadılar’ artan yoksullukla karşılıyoruz. Transparency ama zaten mevcut yasalara birlikte tartışmalar alevlendi ve “Meclis’te bu sağlanamazsa, sadece parti yöneticilerine anlatmak zorundalar. anlatılması. Bunu engellemenin tek yolu yaşlılar, engelliler gibi toplumun özel suretle ama evet”çi, kendilerini International’ın verilerine göre Türkiye Şunu tespit edelim, mevcut siyasi iktidar da aykırı... karar alınamıyor, halka gidelim, halk seçsin” bu iş bırakılırsa başarı sağlanamaz. Toplum n Kongar: Örgütlü mücadele ve eğitim da hukuken sürekli talep etmek. Yanlış solcu, Marksist, liberal korunmaya muhtaç kesimi...” ibaresi gelmişti. devamlı puanı düşen ve yolsuzluğu artan bir cumhuriyet düşmanı değil ama 1923 n YAltı: Evet, neresinden denmeye başlandı. İktidar partisi Meclis’ten değişim istiyor. Değişim istek, heves ve diyorsunuz... olana karşı dava açacağız, kayda geçmesini 2007 anayasa taslağını okuduğumuzda, veya demokrat sayan görüntü veriyor. Bu, modern gözüken yapının Cumhuriyeti’nin düşmanıdır. Fark şu, 1923 tutsak elimizde kalan bir geçiremediği bu önerisini, gerekli muhalefet potansiyeli toplumda var. Var ama bu n KAl AyCıOğlu: Bir nevi siyasal sağlayacağız. İhlalleri normal gibi kabul Cumhuriyetimizin temel kuruluş felsefesinin, aydınlar çok önemli rol arkasında geleneksel, bireysel ilişkilerin ön Cumhuriyeti kamucudur, sosyal devletten, durum var. Ayrıca siyasal partisi desteği alarak ağırlıklı çoğunlukla isteği, bu talebi yönetecek stratejik bir katılma eğitimi. Ülkenin içinde bulunduğu etmeyeceğiz. Aileden başlayarak geniş laikliğin ve kadın erkek eşitliğinin göz ardı oynadılar. Toplumun plana çıktığı kuralsızlık ve kurumsuzluğun eşitlik ve özgürlükten yanadır, dolayısıyla iktidarın sosyolojik tabanının bir anayasa değişikliğine yol açacak biçimde akla da ihtiyaç var. Stratejik aklı üretecek koşulların yarattığı sorunların ne olduğunun toplumsal bir mutabakatı Türkiye çapında edildiğini gördük. yurttaşlık hukukuna dayanır, demokratiktir direnme refleksini yok Meclis’te kabul ettirdi ve halkoylamasına yaygınlaştığı bir rejim oluyor. O nedenle neo- incelenmesi gerekiyor. olan okumuş kesimden oluşturulacak anlatılması. Anayasanın uygulanmamasının örgütleyeceğiz. Taslakta başka neler olduğuna baktığımızda, ettiler. gidilmesini sağladı. Türkiye 2007 itibarıyla patrimonyal/sultanizm diye adlandırılıyor ve en temel özelliği de laikliktir. 1923 Bence mevcut siyasi iktidar stratejik akıl kuruludur. Böyle bir kurul, çıkardığı sorunları, 4Y’den yani yoksulluk, n Kongar: Sayın yaltı, buyurun. “Aile planlamasını devlet kurar” hükmü de Cumhuriyeti ile mücadele etmenin, yüzyıllık n YAltı: Benim aklıma halkın doğrudan doğruya hem devlet başkanını siyaset sosyolojisinde. Siyasal rejimimiz değişti, cehaletten, yoksulluktan partilerden bağımsız oluşturulmalıdır. Her yolsuzluk, yozlaşma ve yasaklardan n Ytı: Örgütsüz bir mücadelenin çıkarılmıştı. Eğitim öğretim hakkı konusunda hep Jose Saramago’nun hem ayrıca Meclis’i seçtiği, Meclis vasıtasıyla monarşiye geçmedik ama hukukun üstünlüğü paranteze almanın stratejik planı mevcut ve korkudan besleniyor. parti kendi içerisinde de böyle bir kurul kurtulmanın yolunu muhalefet partilerinin başarı şansı yok. Toplum siyasi iktidarın ise “Çocuğa ailenin, anne babanın felsefi siyasi iktidarın kafasında başından beri var. Körlük kitabı gelir. Aslında oluşturabilir. Böyle bir kurulun üreteceği da hükümeti (başbakan ve bakanlar kurulunu) ilkeleriyle bağdaşan, özgürlüklerin geniş olarak İktidar, oy potansiyelinin bu anlatması gerek. Bu da o mahallede lafı anestezisi altında, hipnotize edilmiş görüşü ya da dini inanışına uygun eğitim Hâlâ var, hâlâ hesaplaşmayı tamamlamadılar. körlüğün olmadığını, kör politika ve sloganlar, toplumsal coşku seçtiği, Fransa’daki 1958 Anayasası’na veya tanındığı, çok partili esasa ve onun kurumlarına olgulardan kaynaklandığını dinlenen kişiler üzerinden yapılmalı. durumda. Karanlıktan çıkış ciddi bir yaratabilir. Partiler arasındaki isteksizlikleri Finlandiya’daki 1919 Anayasası’na benzer bir dayanan demokrasi olma özelliğimizi yitirdik. verilir” hükmü vardı. Eğitimin de bambaşka bir Çünkü göstermelik de olsa seçimler yapılıyor. olanın bizler olduğunu biliyor. Siyasi iktidar Seçmenin sorularına yanıt verecek olanlar planlama gerektiriyor. Acemiliklere yer ortadan kaldırabilir. Eğitimden yargıya, alana çekildiğini gördük. “Sanatın sanatçının 2010’dan sonra 2017 anayasa değişikliği geldi. söyler. Bakan körleriz. Bizim rejim üretti. n KONGAR: Hocamın vurguladığı çok bunun farkında olarak parti başkanları değil, mahalledeki vermeyen ciddi bir planlama yapılması çevre politikalarına kadar hemen her şeyin n KONGAR: Parlamenter demokrasiye ilk önemli şeyler var. Özellikle cumhurbaşkanlığı korunması” maddesi de kaldırılmıştı. Tüm bu 2017 anayasa halkoylamasının meşruluğunu aydınlarımızın da böyle bir yoksulluğu yaygınlaştırıyor. temsilciler. “Bunlar PKK’yi iktidara gerek. Yeni bir cumhurbaşkanı seçilirken çürüdüğü, yozlaştığı, anlamını yitirdiği, maddelere halkın dikkatini çekmek amacıyla yok eden nedenlerden birincisi “hileli körlük içinde bulunduğu darbe 2007 mi? makamının 1982 Anayasası’nda bu Yoksulluğun yaygınlaşması getirecekler” dendiğinde dönüp “Ben yüzde 50 artı 1 oyu alacak bir adayı Türkiye’de şahsım devletine giden yolu seçim”dir. Mühürsüz oyların yasaya açıkça n KAl Aycıoğlu: Yarı başkanlıkla yol yozlaşmaya temel teşkil etmesi. Hatırlayalım, Kamil Masaracı karikatürlerini çizdi. 2007’de kanaatindeyiz. Çıkışımızı da halkı sadakaya muhtaç hale PKK’li miyim, beni tanımıyor musunuz?” bulmamız ve o adayı topluma kabul ortadan kaldıracak demokratik bir girişim hukukçular, sanatçılar, gazeteciler, sendikalar, aykırı şekilde geçerli sayılmasıdır. Seçim belki buradan başlatmamış almaya başladık. 2014’te bu rejimin ilk Kenan Evren bu niteliğiyle Türkiye’ye iki getirdiği için, siyasi iktidar da diyebilecek, halka bunun doğru olmadığını ettirmemiz gerek. Tabii, iktidar hep bir ancak bu yol ve yöntemle başarılır diye çok sayıda STK’lerle İstanbul Anayasa sonuçlarına göre yüzde 51.41 “evet”, yüzde cumhurbaşkanı seçildi ama kısa bir süre ihanette bulundu. İlki anayasaya zorunlu yurttaşın hakkı olarak değil, gerekecek. Aydınlanmanın anlatabilecek insanlar olmalı. Seferberlikte adım önde gittiği için potansiyel adayları düşüyorum. sonra 15 Temmuz 2016’da darbe girişimi oldu. din dersi soktu ve laiklik ilkesini zedeledi. Platformu’nu oluşturduk, sözcülüğünü yaptığım 48.59 “hayır” çıkıyor. Arada 2.8 fark var. Bunu yeniden inşasının başarılılar ama örgütlenmede henüz sınıfı yargıyı kullanarak devre dışı bırakıyor. yardımlarını sadaka verir gibi platformun da mücadelesiyle geri çektirmeyi ikiye bölerseniz 1.4 yapar. Geçersiz oyların geçebilmiş değiller. Bunun için stratejik akla ihtiyacımız var. Ben buna “askeri ayaklanma” diyorum. Latin İki, yunanistan’ın NATo ’ya dönmesine, yaptığı için devlet, sadaka başlatılması hepimiz için bir SÜRECEK miktarını dikkate aldığınızda aslında anayasa Amerika’da gördüğümüz türden, iktidardaki Kıbrıs konusunu dışarıda tutarak onay verip başardık. Çok sayıda ile gittik ve anlattık. Bugün görevdir. devleti şeklinde yönetiliyor. al