Catalog

Sürdürülebilirlik 25 MART 2026 çARşAMbA 7 sözlüğü İklİm İ İm krİzİne karşı en güçlü çıkış: Geze G Yenilenebilir enerji nerji tercihlerimiz, iklim krizinin hı- Kömür, petrol ve doğalgaz gibi fosil yakıtlar, küresel sera laşık yüzde 99’u sağlıklarını tehdit eden zını, kentlerde soluduğumuz hava- hava kalitesi sınırlarını aşan hava solu- gazı emisyonlarının yüzde 75’inden fazlasını ve karbondiok- Geze G sınırlar Eyı, yediğimiz gıdayı, ülkelerin dışa yor ve her yıl dünya genelinde 13 milyon- kavramı, insanlığın gelecek sit emisyonlarının yaklaşık yüzde 90’ını oluşturuyor. İklim bağımlılığını, ekonomilerin kırılganlığı- dan fazla ölüm, hava kirliliği de dahil ol- nesiller için gelişmeye ve krizinin merkezindeki bu tablo karşısında yenilenebilir ener- nı ve daha birçok yaşamsal konuyu doğ- mak üzere önlenebilir çevresel nedenler- gelişmeye devam edebileceği rudan etkiliyor. Kömür, petrol ve doğal- den kaynaklanıyor. Rüzgâr ve güneş gi- ji, en güçlü dönüşüm alanlarından biri olarak öne çıkıyor. dokuz gezegensel sınır gaz gibi fosil yakıtlar hâlâ küresel ener- bi temiz enerji kaynaklarına geçiş, yalnız- sunar. 2009 yılında Johan yümeye işaret ediyor. Bu tablo, yenilene- Dünya nüfusunun yüzde 80’i fosil yakıt ji sisteminin merkezinde yer alsa da bu ca iklim değişikliğiyle değil aynı zaman- Rockström ve Avustralya bilir enerjinin artık belirli ülkelerin çevre ithalatçısı ülkelerde yaşıyor. Bu, yaklaşık model hem gezegen hem de toplumlar da hava kirliliği ve sağlık sorunlarıyla Ulusal Üniversitesi’nden politikası olmaktan çıktığını, küresel öl- 6 milyar insanın diğer ülkelerden gelen için ağır bir bedel üretiyor. Buna karşı- da mücadeleye yardımcı olur. Will Steffen’in öncülük ettiği çekte yeni enerji düzeninin ana omurga- fosil yakıtlara bağımlı olduğu ve bu lık yenilenebilir enerji, yalnızca daha te- 4- Yenilenebilir enerji istihdam yaratır. bir grup Dünya sistemi ve sına dönüştüğünü gösteriyor. durumun onları jeopolitik şoklara ve miz bir seçenek değil; aynı zamanda da- Yenilenebilir enerjiye yapılan her bir çevre bilimcisi tarafından Avrupa’daki tablo da bu dönüşümün krizlere karşı savunmasız hale getirdiği ha dayanıklı, daha sağlıklı ve giderek da- yatırım, fosil yakıt endüstrisindekin- oluşturulan sınırlar şunlardır: kalıcı hale geldiğini gösteriyor. Eurostat anlamına geliyor.  ha ekonomik bir gelecek vaadi sunuyor. den üç kat daha fazla iş yaratıyor. Ulus- 1- İklim değişikliği verilerine göre 2025 yılında AB’de üre- 2- Yenilenebilir enerji daha ucuzdur. GlobalData’nın Yenilenebilir Enerji: Stra- lararası Enerji Ajansı net sıfır emisyona 2- Biyosfer bütünlüğü tilen elektriğin yüzde 47.3’ü yenilenebi- Yenilenebilir enerji aslında bugün dün- tejik İstihbarat raporuna göre, 2025 yı- geçişin enerji sektöründeki işlerde genel 3- Arazi kullanımında değişiklikler lir enerji kaynaklarından elde edildi. Bu yanın çoğu bölgesinde en ucuz güç se- lında küresel yenilenebilir enerji kapasi- bir artışa yol açacağını tahmin ediyor; 4- Tatlı su kullanımı oran, 2024’teki yüzde 47.2 seviyesine gö- çeneğidir. Güneş enerjisinden elde edi- tesi yeni bir zirveye ulaşırken Asya-Pa- 2030’a kadar fosil yakıt üretiminde yak- 5- Kimyasal kirlilik re hafif bir artışa işaret ediyor. AB’de ye - len elektriğin maliyeti 2010 ile 2020 ara- sifik bölgesi 699.5 GW’lik rüzgâr kurulu laşık 5 milyon iş kaybedilecek, yenile- 6- Biojeokimyasal döngüler nilenebilir elektriğin başlıca kaynağı yüz- sında yüzde 85 düştü. Kara ve deniz gücü ve 1.550 GW’lik güneş PV kapasite- nebilir enerji sektörü tahmini 14 milyon 7- Stratosferik ozon incelmesi de 37.5 ile rüzgâr enerjisi olurken güneş rüzgâr enerjisinin maliyetleri ise bu yıl- siyle başı çekti; bu büyümede Çin belirle- yeni iş yaratacak ve bu da 9 milyonluk 8- Atmosferik aerosol yüklemesi enerjisi yüzde 27.5 ile ikinci, hidroelekt- lar arasında sırasıyla yüzde 56 ve yüzde yici oldu. Aynı rapora göre küresel yeni- net bir iş kazanımıyla sonuçlanacak. 9- Okyanusun asitlenmesi rik ise yüzde 25.9 ile üçüncü sırada yer 48 düştü. Yenilenebilir kaynaklardan el- lenebilir enerji kapasitesi 2031 yılına ka- 5- Yenilenebilir enerji ekonomik Kavramın önemi, çevresel alıyor. 2024 ile karşılaştırıldığında güneş de edilen ucuz elektrik, 2030 yılına kadar dar iki katından fazla artarak 8.4 TW’ye açıdan mantıklıdır. krizleri birbirinden kopuk enerjisi, 2025’te yüzde 24.6’lık artışla en dünyanın toplam elektrik arzının yüz- ulaşacak. Bunun yaklaşık 6 TW’sini fo- 2022 yılında fosil yakıt sektörü- başlıklar olarak değil, hızlı büyüyen kaynak oldu. de 65’ini karşılayabilir. 2050 yılına kadar tovoltaik enerji oluşturacak; bu da ne sübvansiyon sağlamak için yakla- birbirini etkileyen tek elektrik sektörünün yüzde 90’ını karbon- 2025’teki 4.1 TW düzeyine şık 7 trilyon dolar harcandı; buna açık bir Dünya sistemi içinde İnsan ve gezegen refahı dan arındırabilir, karbon emisyonlarını kıyasla yıllık bileşik yüzde 13’lük bir bü- sübvansiyonlar, vergi indirimleri ve fo- ele almasıdır. Çünkü bir Birleşmiş Milletler yenilenebilir enerjinin büyük ölçüde azaltabilir ve iklim değişik- sil yakıtların maliyetine dahil edilme- sınırdaki bozulma, diğer sağlıklı ve yaşanabilir bir gezegen için ne- liği ile mücadeleye destek olabilir. yen sağlık ve çevre zararları da dahil. alanlardaki kırılganlığı da den gerekli olduğunu beş adımda açıklıyor. 3- Yenilenebilir enerji daha sağlıklıdır. Buna karşılık, 2050 yılına kadar net sı- artırabilir. “Gezegen Sağlığı 1- Yenilenebilir enerji kaynakları her Dünya Sağlık Örgütü’nün verileri- fır emisyona ulaşmamızı sağlayacak Kontrolü” platformundaki yerde bulunuyor. ne göre, küresel ölçekte insanların yak- teknoloji ve altyapı yatırım- güncellemeler de bu baskının ları da dahil olmak üzere, derinleştiğini gösteriyor: 2030 yılına kadar yenilenebi- 2020’de dört sınırın yenilenebilir artıyor, kömür hâlâ sürüyor lir enerjiye yılda yaklaşık 4.5 aşıldığı belirtilirken 2023 Türk İYe’de de yenilenebilir enerji dönüşümü daha görünür hale geliyor. ember’in Türkiye trilyon dolar yatırım yapıl- değerlendirmesinde bu elektrik Görünümü 2025 raporuna göre, 2024 itibarıyla rüzgâr ve güneşten elektrik üreti- ması gerekiyor. Unutma- sayı altıya çıktı; 2025 mi 62 TWh ile yerli kömürün 47 TWh’lik üretimini kalıcı olarak geride bıraktı. Güneş ener- dan yenilenebilir enerji kirlili- güncellemesinde ise yedi jisi aynı yıl yüzde 39’luk artışla elektrik üretimindeki payını yüzde 7.5’e çıkarırken rüzgârın ğin ve iklim değişikliğinin et- sınırın ihlal edildiği açıklandı. payı yüzde 10.7 oldu. Böylece rüzgâr ve güneşin toplam payı yüzde 18’i aşarak Türkiye’nin kilerinin azaltılması için 2030 Bu da insanlığın “güvenli enerji dönüşümünde yeni bir eşiğe işaret etti. Ancak kömür hâlâ elektrik sisteminde önem- yılına kadar küresel ölçekte faaliyet alanının” giderek li bir yer tutuyor. Bu nedenle yenilenebilir enerjideki artışın, kömürden çıkışı hızlandıran ve yılda 4.2 trilyon dolara kadar şebeke ile depolama yatırımlarını güçlendiren politikalarla desteklenmesi gerekiyor. daraldığı anlamına geliyor. tasarruf sağlayabilir. Geleceğin Enerji Mimarisini Türkiye’den ve dünyadan Bugünden İnşa Eden Yaklaşım çevre gündemi nerji sektörü, iklim krizi ve Hedefimiz, yenilenebilir payını artırırken sistem u TÜSİAD, Dünya Su Günü tematik eksenle uyumlu biçimde Ekaynak yönetimi ekseninde esnekliğini ve arz güvenliğini koruyan, uzun vadeli kapsamında TÜSİAD Merkezi’nde kurgulanan “COP31 Webinar Serisi”ni y eniden şekill enirken; karbonsuzlaşma hedefleriyle uyumlu güçlü bir üretim “Su Odağında Teknoloji Çözümleri” başlattı. Mart-haziran döneminde dönüşümün odağında üretim portföyü oluşturmak. başlıklı bir etkinlik düzenledi. düzenlenecek beş bölümlük seri, kapasitesiyle birlikte bu Rüzgar ve güneş yatırımlarınızda ESG ve kapasitenin nasıl ve hangi Toplantıda, iklim değişikliğiyle COP31’e giden süreçte iş dünyasının uluslararası standartlar pratiğe nasıl yansıyor? sorumluluk anlayışıyla bağlantılı olarak artan dönüşüm gündemini ele almayı Yenilenebilir enerji yatırımlarımızda ESG ilkelerini, geliştirildiği belirleyici hale su risklerinin ekonomi ve farklı sektörlerden iyi uygulama proje geliştirme sürecinin en başından itibaren karar geliyor. Enerjisa Üretim, net sıfır ve tedarik zincirleri örneklerini görünür kılmayı mekanizmalarımıza entegre ediyoruz. Çevresel ve sosyal hedefini bilim temelli bir yol üzerindeki etkileri amaçlıyor. etki değerlendirmeleri, paydaş katılımı, biyoçeşitlilik haritasıyla somutlaştırırken, değerlendirildi. Su yönetimi ve iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarını tüm u B Cor P sertifikalı Davines, yenilenebilir enerji yatırımlarını MURAT ERÖZ projelerimizde sistematik bir şekilde hayata geçiriyoruz. odağında geliştirilen 1983’ten bu yana benimsediği çevresel ve sosyal etkiyle Enerjisa Üretim Uluslararası standartlarla uyumlu risk yönetimi, veri teknoloji çözümlerinin iş dünyasının birlikte ele alan bütüncül “Sürdürülebilir Güzellik” söylemini Varlık Yönetimi ve şeffaflığı ve performans izleme çerçevemizle yalnızca sürdürülebilirliği açısından oynadığı yaklaşımıyla öne çıkıyor. Sürdürülebilirlik şimdi “İyi Bir yaşam İçin” gereklilikleri karşılamakla kalmıyor; sürdürülebilir Portföy dönüşümünden ESG rol de etkinliğin öne çıkan başlıkları Direktörü yaklaşımıyla daha enerji yatırımlarında iyi uygulamaları sahaya yansıtarak uygulamalarına, agrivoltaik arasında yer aldı. geniş bir çerçeveye bu yaklaşımı tüm varlıklarımıza yaygınlaştırıyoruz. modellerden biyoçeşitlilik çalışmalarına uzanan bu Pr ADA’nın 20 26 r e-n ylon taşıyor. Markaya u kapsamlı vizyonu Enerjisa Üretim Varlık Yönetimi ve Agrivoltaik modelin Türkiye açısından kampanyasında oyuncular göre iyi bir yaşam, Sürdürülebilirlik Direktörü Murat Eröz ile konuştuk. potansiyelini nasıl değerlendiriyorsunuz? Benedict Cumberbatch ve l etitia amaç ve merak Türkiye'nin 2053 net sıfır hedefinden daha erken İklim değişikliği, su stresi ve gıda güvenliği gibi başlıklar Wright, markanın okyanusları duygusunun dengesi tarihlenen 2040 net sıfır hedefinizi hangi somut birlikte değerlendirildiğinde agrivoltaik model önemli eğitim yoluyla korumayı içinde kuruluyor; adımlarla hayata geçirmeyi planlıyorsunuz? bir potansiyel sunuyor. Tarımsal üretim ile güneş amaçlayan SeA Beyon D projesi yapılan iş ise insanlığa ve doğaya enerjisinden elektrik üretimini aynı arazide buluşturan Enerjisa Üretim olarak 2040 net sıfır hedefimizi, kapsamında denizle kurulan olumlu katkı sağladığında bu yaklaşım, arazi verimliliğini artırırken iklim risklerine portföy dönüşümünü merkeze alan kapsamlı bir İklim ilişkiye odaklanan anlam kazanıyor. Bu nedenle karşı daha dayanıklı üretim yapıları oluşturulmasına Geçiş Planı ile hayata geçiriyoruz. 2025 itibarıyla bu bir anlatının parçası sürdürülebilirlik artık tek başına katkı sağlıyor. Dünya genelindeki başarılı uygulamalar yaklaşımı bilim temelli ve ölçülebilir bir çerçeveye oldu. Kampanya, bir başlık değil, daha bütüncül ve bu modelin yüksek verim potansiyelini ortaya koyarken, taşıyarak hedefimizi 2045’ten 2040’a çektik. Planımız, yenileyici bir yaşam vizyonunun görsellerin yanı sıra Türkiye’nin güçlü güneş potansiyeli ve geniş tarım yenilenebilir yatırımların hızlandırılması, mevcut alanları özellikle kuraklık riski yüksek bölgelerde n ational Geographic parçası olarak konumlanıyor. varlıklarda verimlilik ve emisyon azaltımı, depolama ve önemli fırsatlar sunuyor. Enerjisa Üretim olarak bu karbon yakalama teknolojilerinin devreye alınması ile CreativeWorks u DÜny A eKono MİK modeli, enerji üretiminin ötesinde yerel kalkınma doğa bazlı çözümlerin entegre edilmesine dayanıyor. imzası taşıyan iki Foru Mu, “Yeni Bir Doğa Ekonomisi ve adil geçiş perspektifiyle yakından takip ediyoruz. Farklı geçiş senaryolarını Monte Carlo simülasyonları belgesel filmi de içeriyor. Prada İçin 50 Yatırım Fırsatı” raporunda, ile analiz ederek süreci veri odaklı yönetiyoruz. Bu ile dördüncü yılında da hikâye Biyoçeşitlilik konusunu enerji üretim sahalarında doğa-pozitif stratejilerle uyumlu çerçevede 2024 baz yılında 463 gCO²/kWh olan emisyon anlatımı ortaklığını sürdüren ekip nasıl ele alıyorsunuz? yatırım alanlarının hem çevresel yoğunluğumuzu 2030’da 218 gCO²/kWh, 2035’te tarafından hazırlanan yapımlar, Enerji üretimini doğayla uyumlu bir şekilde hem de ekonomik açıdan güçlü 191 gCO²/kWh seviyelerine indirmeyi ve 2040’ta SeA Beyon D girişiminin dünya ele alıyor, biyoçeşitliliği tüm yatırımlarımızın bir potansiyel taşıdığını vurguladı. net sıfıra ulaşmayı hedefliyoruz. Bu dönüşümün çapındaki etkisini Hawaii’deki planlama aşamasından itibaren öncelikli bir konu yaklaşık 30 milyon ton emisyon azaltımı sağlayacağını Analiz, 13 kritik sektöre olarak değerlendiriyoruz. Çevresel ve sosyal etki o ahu’dan Japonya’daki ızu öngörüyoruz. Süreci aynı zamanda “kimseyi geride yayılan bu fırsatların değerlendirmeleriyle hassas ekosistemleri korumaya bırakmama” ilkesi doğrultusunda adil geçiş yaklaşımıyla yarımadası ve Kamakura’ya 2030’a kadar yıllık 10,1 yönelik tedbirleri tasarım sürecine entegre ederken, ele alıyoruz. uzanan çekimlerle görünür kılıyor. trilyon dolarlık iş geliri sahalarımızda habitat iyileştirme ve tür izleme Rüzgar, güneş, hidroelektrik, doğal gaz ve u TÜr Kİye’n İn ilk kez ev ve maliyet tasarrufu çalışmalarıyla “doğa pozitif” bir yaklaşım geliştiriyoruz. yerli linyiti aynı portföyde yönetirken enerji sahipliği ve başkanlık yapacağı yaratabileceğini ortaya Rüzgâr santrallerimizde kuş göç yollarını izliyor, güvenliği ile dönüşüm arasında nasıl bir denge Birleşmiş Milletler koyuyor. Buna karşın gerekli durumlarda “talep üzerine durdurma” kuruyorsunuz? küresel sermaye akışları hâlâ büyük gibi uygulamalarla türleri koruyor; hidroelektrik İklim Değişikliği santrallerimizde ise su ekosistemlerine yönelik izleme, Enerji dönüşümünün başarısı, güvenli, dengeli ve Konferansı COP31 ölçüde doğaya zarar veren alanlara iyileştirme ve canlı geçişini destekleyen uygulamaları esnek bir portföy yapısına dayanıyor. Enerji güvenliği öncesinde iş dünyasının yöneliyor. Birleşmiş Milletler Çevre hayata geçiriyoruz. Tüm bu çalışmaları saha özelinde ile karbonsuzlaşmayı birlikte yönettiğimiz bu modelde, hazırlık süreci hız Programı verilerine göre, yılda 7.3 kurguluyor; etki alanlarımızdaki yaban hayatı geliştirme rüzgar ve güneş yatırımlarımızla yenilenebilir kazanıyor. İş Dünyası trilyon dolar doğayı tahrip eden sahalarında ekosistem ve tür izleme, uydu takip ve kapasitemizi artırırken, hidroelektrik ve doğal sektörlere giderken, doğa temelli ve Sürdürülebilir rehabilitasyon faaliyetlerini düzenli raporlamalarla gaz santrallerimizin sağladığı esneklikle sistemi Kalkınma Derneği (SKD Türkiye), çözümlere ayrılan kaynak 220 milyar destekleyerek elde ettiğimiz bulguları ilgili kurumlarla dengeliyoruz. Yerli kaynakların katkısıyla portföyümüzü COP30 gündeminde belirlenen altı dolarda kalıyor. paylaşıyoruz. planlı ve kademeli bir şekilde dönüştürüyoruz. (Bu bir ilandır.) ensel ar sınırl ensel kl