Catalog
Publication
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Years
- 2026
- 2025
- 2024
- 2023
- 2022
- 2021
- 2020
- 2019
- 2018
- 2017
- 2016
- 2015
- 2014
- 2013
- 2012
- 2011
- 2010
- 2009
- 2008
- 2007
- 2006
- 2005
- 2004
- 2003
- 2002
- 2001
- 2000
- 1999
- 1998
- 1997
- 1996
- 1995
- 1994
- 1993
- 1992
- 1991
- 1990
- 1989
- 1988
- 1987
- 1986
- 1985
- 1984
- 1983
- 1982
- 1981
- 1980
- 1979
- 1978
- 1977
- 1976
- 1975
- 1974
- 1973
- 1972
- 1971
- 1970
- 1969
- 1968
- 1967
- 1966
- 1965
- 1964
- 1963
- 1962
- 1961
- 1960
- 1959
- 1958
- 1957
- 1956
- 1955
- 1954
- 1953
- 1952
- 1951
- 1950
- 1949
- 1948
- 1947
- 1946
- 1945
- 1944
- 1943
- 1942
- 1941
- 1940
- 1939
- 1938
- 1937
- 1936
- 1935
- 1934
- 1933
- 1932
- 1931
- 1930
Our Subscribers Can Login And Read Original Page
I Want To Register And Read The Whole Archive
I Want To Buy The Page
gorus@cumhuriyet.com.tr
18 MART 2026 ÇARŞAMBA
2 olaylar ve görüşler
18 Mart Çana KKale
Kurtuluş Savaşı’mızın
Deniz zaferi
önsözü...
canlarını cömertçe tehlikeye atarak ateş etme-
Doç. Dr. HÜNE r TUNCEr
ye çalışıyordu.
anakkale Boğazı’nda 19 Şubat-18 Mart 1915
Rumeli Merkez Grubu (Mecidiye, Hamidiye,
Av. Erol Ertuğrul
Ç
tarihlerinde yaşanan Deniz Savaşları, Birin-
Namazgâh tabyaları), yoğun bir ateş altınday-
ci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin ka-
dı. Mecidiye Tabyası’nda iki ağır uzun menzil-
nlü sözdür, “Cumhuriyeti
zandığı muharebelerin başında gelir hiç kuş-
li top vardı. Bunlara ağır mermileri taşıyan dar
sokakta bulmadık”.
kusuz!
demiryolları ile vagonlar tahrip olmuştu. Bu
ÜCumhuriyet,
Mustafa Kemal, Sofya’da askeri ataşeyken,
toplara ağır mermileri taşımak büyük bir so-
Çanakkale’de, Kurtuluş
28 Temmuz 1914’te Birinci Dünya Savaşı başla-
rundu. Cephanecilerin cephanelikten kaldıraç-
Savaşı’nda dökülen kanların
mıştı. Mustafa Kemal, savaş zamanında artık
la çıkardıkları 275 kiloluk bir mermi, cephaneli-
karşılığıdır. Çanakkale
bu görevde kalmak istememiş, kendisine et-
ğin kapısında kaldıracın askısında öylece duru-
Savaşlarını, Kurtuluş Savaşı’nı
kin bir görev verilmesini istemiş ve 19. Tümen
yordu. Er Seyit, cephaneliğe yaklaştı ve cepha-
kazanan; bize Cumhuriyeti
Komutanlığı’na atanmasını sağlamıştı.
necilere asılı mermiyi sırtına vermelerini söy-
bağışlayan o kuşağa borcumuzu Müttefik Donanma Komutanı Amiral Car -
ledi. Dev merminin sırtına yüklendiği Seyit,
den, Çanakkale Boğazı’na taarruz için 19 Şu-
ülkemizin tam bağımsızlığına
olağanüstü bir çabayla bunu kaldırmış ve can
bat 1915 gününü seçmişti. Ancak 19 Şubat ta-
sahip çıkmakla, yayılmacı ve
havliyle yürümüştü. Sırayla aynı ağırlıktaki iki
Yüzbaşı rütbesine yükselmiştir.
‘Bedeli Çanakkale’de
arruzunda, Müttefik donanma hedefine ula-
sömürgeci güçlere karşı savaş mermiyi daha sırtlayan Seyit, mermileri topun
9 Nisan 1916 günü İngilizlerle
ödenecektir’ şamamış ve Osmanlı tabyaları tahrip edileme-
asansörüne yetiştirmeyi başarmıştı.
vermekle ödeyebiliriz.
savaşırken boynundan vurularak
mişti. Bu harekâttaki başarısızlığı nedeniyle 16
Tüccar parayı bozdurmak
Mehmet Muzaffer, Galatasaray
şehit olur. Şehit olduğu sırada
Mart’ta görevinden ayrılan Carden’in yerine,
Bir sembol: n usret Mayın Gemisi
için Osmanlı Bankası’na
Lisesi’ni bitirmiştir. 1914
üzerinden kendi yazdığı “Kıble
İngiliz Amiral De Robeck getirildi.
Öte yandan 7/8 Mart gecesi Müstah-
gider ve paranın sahte olduğu
yılında gönüllü olarak
ne yöndedir, bölük intikamımı
İngiliz Savaş Konseyi’nde, Çanakkale
kem Mevki Komutanlığı, 26 mayını Erenköy
anlaşılır. O dönemdeki
Çanakkale Savaşı’na ihtiyat
alsın” notlarının bulunduğu bir
Boğazı’nı geçmek üzere son ve kesin taarruzun
Koyu’na dökmek için Nusret (Nusrat) mayın
banknotların üzerinde “Bedeli
zabiti, yani yedek subay
zarf çıkar... 18 Mart günü yapılması kararlaştırılmıştı. İngi-
gemisini görevlendirmişti. Nusret Mayın Ge-
Dersaadet’te ödenecektir”
olarak katılmıştır. Ancak, o
liz-Fransız Filosu, 18 Mart şafağında Amiral de
misi Kaptanı Yüzbaşı Tophaneli Hakkı Bey ve
Kahraman kuşağa
yazmaktadır. Mehmet Muzaffer
Çanakkale’ye geldiğinde savaş
Robeck’in emrinde üç grup halinde Çanakka-
Mayın Grup Komutanı Yüzbaşı Nazmi Bey, bu
borcumuz var
banknotun üzerine “Bedeli
sona ermiştir. Çanakkale’deki le Boğazı’na yaklaşmaya başladı. Birinci grup-
görevi başarıyla yerine getirdiler. Nusret (Nus-
Çanakkale’de ödenecektir” Bizlere bu güzel yurdu ta İngiliz gemileri Queen Elizabeth, Inflexible,
birlikler Kafkas, Irak ve Filistin
rat) isimli Osmanlı gemisinin 8 Mart 1915 sa-
Agamemnon, Lord Nelson; ikinci grupta Fran-
yazmıştır. Bu anlatım, “Bedeli canları karşılığında bırakan,
cephelerine sevk edilmişlerdir.
bahı düşman denetimi altındaki Erenköy
sız gemileri Suffren, Bouvet, Charlemagne,
Çanakkale’de şehitlerimizin Çanakkale’de şehit olmuş,
Mehmet Muzaffer’e
Koyu’na döşediği mayın hatları, Çanakkale De-
Goulois ile İngiliz gemileri Triumph ve Prince
kanı ile ödenecektir” Kurtuluş Savaşı’mızda şehit
Çanakkale’deki birliği için niz Savaşlarının kazanılmasında çok önemli bir
George; üçüncü grupta ise İngiliz gemileri Oce-
anlamına gelmektedir. Olay olmuş Mehmet Muzafferlerimizi rol oynamıştı.
otomobil lastiği alma görevi
an, Vengeance, Albion, Cornwallis, Irresistible,
18 Mart muharebesi sonucunda, İngiliz-
İstanbul’da duyulur, Şehzade bir kez daha saygı ile anıyoruz.
verilir. Bunun için İstanbul’a
Conopus, Swiftsure ve Majestic yer alıyordu.
Fransız Filosu büyük kayıplara uğradı. Amiral
Abdülhalim Efendi Yahudi Çanakkale Savaşları, Kurtuluş
gelir, Erkânı Harbiye’ye gider.
de Robeck geri çekilme kararı almıştı. 18 Mart
tabyalar alev içinde...
tüccara lastiklerin bedelini Savaşı’mızın önsözüdür.
Görevli yarbay, askerin ayağına
günü mevcudunun üçte birini yitiren müttefik
Çanakkale Boğazı Müstahkem Mevki Ko-
öder, banknotu alır. Bu Bu ulus, emperyalizme
postal, sırtına kaput almakta
filo, boğazı terk ederken Osmanlı topçusu za-
mutanı Cevat (Çobanlı) Paşa, 18 Mart saba-
banknot İstanbul Polis Okulu Çanakkale’de geçit vermemiş,
bile zorlandıklarını, araba lastiği
ferini ilan ediyordu.
hı karargâhtan ayrılıp Kirte’deki birlikleri tef-
Müzesi’ne verilir. Şimdilerde Kurtuluş Savaşı ile de
için hiç paralarının olmadığını
Dünyanın o günkü koşullarda en mo-
tişe gitmiş ve ancak saat 16.30’da karargâha
o para Ankara’da Emniyet emperyalistlerin hazırladığı
söyler.
dern zırhlıları ile bol cephaneli ağır topları-
dönebilmişti. Bu nedenle, 18 Mart Boğaz
Genel Müdürlüğü Müzesi’nde Sevr’i tarihin çöplüğüne
Mehmet Muzaffer aradığı
na sahip olan İngilizler ile Fransızlar, 18 Mart
Muharebesi’ni Kurmay Binbaşı Selahattin Adil
bulunmaktadır. atmıştır.
lastiklerin Karaköy’de bir
harekâtında savaş güçlerinin üçte birini yitir-
Bey yönetti.
Mehmet Muzaffer Çanakkale utkusundan yıllar
Yahudi tüccarda bulunduğunu
miş, Osmanlı topçuları ise sınırlı cephaneye
18 Mart sabahı Müttefik savaş gemile -
birliğinin olduğu Filistin sonra “açılım süreci” denerek
öğrenir, oraya gider. Lastikleri
sahip olmakla birlikte, müttefik filonun cehen-
ri Seddülbahir’den görünmeye başlamış-
cephesine Gazze’ye gider. Lozan Antlaşması tartışmaya
ayırtır, ertesi sabah gelip nemi ateşi karşısında kahramanca direnmesi-
tı. En önde Triumph; bunu sırasıyla Agamem-
Çarpışmalarda yaralanır, açılmak istenmektedir. ni bilmişti.
alacağını söyler. Kâğıt ve çeşitli
non, Lord Nelson, Queen Elizabeth, Inflexib -
Çanakkale Deniz Savaşlarındaki konu-
madalya alır. Hastanede yatar. Ulusumuz soykırımcı olarak
renklerde boyalı kalemler alır. le ile Prince George gemileri izlemekteydi. Öte
munu Mustafa Kemal, “Bu tamamen bah-
İstanbul’daki bir arkadaşına gösterilmeye çalışılmaktadır. yandan Bozcaada dolayında, 15’i İngiliz, dör-
Gece sabaha kadar çalışır,
ri bir harekettir. Sahil müdafaası Cevat Paşa
dü Fransız olmak üzere 19 muharebe gemisiy-
1917 Haziran ayında yolladığı Oysa bu ülkenin, bu ülkeyi
yüzlük bir banknot yapar. O
Hazretleri’nin taht-ı emrinde bulunuyordu. Be-
le üç kruvazör, birçok torpido ile taşıt gemisi
mektupta, “madalya aldığı canları karşılığında bize
tarihlerde Osmanlı’da 50’lik
nim bu hareketle alakam dolayısıyladır. 5 Mart
toplanmıştı.
için sevinemediğini, birçok bırakan o kahraman kuşağa
banknotlar vardır. Ancak
(18 Mart) gününün sabahı Cevat Paşa Hazret-
Queen Elizabeth, Anadolu Hamidiye; Infle -
arkadaşının çarpışmalarda borcu vardır. Bu borcu ödemek,
lastikler 50 liradan fazla
leri Maydos’ta bulunan karargâhıma gelmişti.
xible da Rumeli Mecidiye Tabyalarına ateş et-
şehit olduğunu, onların yanında bunun sorumluluğunu yerine
tutmaktadır. Mehmet Muzaffer
Kendisine Seddülbahir mıntıkasındaki tertibatı
meye başladı. Öte yandan Agamemnon ile
aldığı madalyanın hiçbir önemi getirmek zorundayız. Yılmadan,
tüccara gider, hazırladığı yüzlük
göstermek üzere beraber Kirte’ye gittik. Ora-
Lord Nelson, Rumeli Mecidiye Tabyası’nı, Wey-
olmadığını” yazar. İyileştikten usanmadan dik durup karanlığa
banknotu verir, lastikleri alır.
ya vardığımız zaman, düşman donanmasının
mouth kruvazörü de Yenişehir’i bombardıma-
sonra yeniden cepheye koşar. yol vermeyeceğiz.
Yahudi tüccar hiç kuşkulanmaz.
Kirte ve Alçıtepe istikametinde açtığı ateşin al-
na başlamıştı. Triumph Dardanos’u, Prince Ge-
tında kaldık. Bunun üzerine mezkûr (sözü edi-
orge ise Baykuş’u (Mesudiye Tabyası) ateş altı-
len) mıntıkanın korunmasına görevli 26. Alay
na aldı. İngiliz gemilerinin çoğu merkez tabya-
larını, bir kısmı da Dardanos ile obüs grupları- Kumandanı’na icab eden talimat-ı şifahiyemi
nı bombardımana tutmuştu. Osmanlı batar- (sözlü emrimi) verdim ve Cevat Paşa ile birlik-
yaları ise şiddetle karşılıkta bulunuyordu. An- te vazife başında bulunabilmek için Maydos’a
cak, Osmanlı toplarından atılan mermiler düş- döndük. Düşmanın mağlubiyeti ile neticelenen
man zırhlılarından bir kilometre geriye düşü- bu 5 Mart muharebe-i bahriyesinde (deniz sa-
yor ve gemilere hiçbir zarar veremiyordu. Buna vaşında) kara mıntıkasının muhafazası benim
karşılık düşman zırhlılarının topları uzun men- uhdemde (sorumluluğumda) idi” şeklinde de-
zilli oldukları için, attıkları mermiler tabyalara ğerlendirmekteydi.
ulaşıyordu. Tabyalar alev ve duman içindeydi. Çanakkale Deniz Savaşlarında kazanılan başa-
Osmanlı topçuları bu cehennem ateşi altında,
rıyla “Çanakkale geçilmez!” sözü gerçekleşmişti!
18 Mart Çanakkale Zaferi’nin
111. yıldönümünde
Mustafa Kemal Atatürk ve kahraman
şehitlerimizi minnetle anıyoruz.

