Catalog
Publication
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Years
- 2026
- 2025
- 2024
- 2023
- 2022
- 2021
- 2020
- 2019
- 2018
- 2017
- 2016
- 2015
- 2014
- 2013
- 2012
- 2011
- 2010
- 2009
- 2008
- 2007
- 2006
- 2005
- 2004
- 2003
- 2002
- 2001
- 2000
- 1999
- 1998
- 1997
- 1996
- 1995
- 1994
- 1993
- 1992
- 1991
- 1990
- 1989
- 1988
- 1987
- 1986
- 1985
- 1984
- 1983
- 1982
- 1981
- 1980
- 1979
- 1978
- 1977
- 1976
- 1975
- 1974
- 1973
- 1972
- 1971
- 1970
- 1969
- 1968
- 1967
- 1966
- 1965
- 1964
- 1963
- 1962
- 1961
- 1960
- 1959
- 1958
- 1957
- 1956
- 1955
- 1954
- 1953
- 1952
- 1951
- 1950
- 1949
- 1948
- 1947
- 1946
- 1945
- 1944
- 1943
- 1942
- 1941
- 1940
- 1939
- 1938
- 1937
- 1936
- 1935
- 1934
- 1933
- 1932
- 1931
- 1930
Our Subscribers Can Login And Read Original Page
I Want To Register And Read The Whole Archive
I Want To Buy The Page
16 MART 2026 PAZARTESİ
EKONOMİ 9
Maaşına yüzde 12 - 27 arasında zam alan yurttaş, bileti de baklavayı da yüzde 45 zamlı alacak
‘Bayram gelmiş neyimize!’
‘Savaşta devrim’
Vatandaş bayram hazırlığını unuttu. Geleneksel şeker ve tatlı
ijital teknolojiler, siber ağlar daha
alışverişinde ucuz ürüne yönelme arttı. Sektör temsilcileri
2000’lerin başında, “savaşta
ise maliyetler nedeniyle zam yaptıklarını savunuyor.
Ddevrim” (Rumsfeld-Pentagon)
kavramıyla savaş tarzını değiştirmeye
eker Bayramı kapıda olduğunu söyleyerek “Biletler
başlamıştı. Algoritmaların devreye
ancak yurttaş için hazırlık geçen yıla göre yüzde 40-50
girmesiyle bu “devrim”, Ukrayna
Ş
coşkusunun yerinde hesap bandında arttı” dedi.
savaşında, Gazze soykırımında kendini
kitap stresi var. Akrabalara Akaryakıtta savaş kaynaklı zam gösterdi. En son olarak da ABD ve
İsrail-İran savaşında yoğun olarak
ziyarete gitmek de misafire ikram nedeniyle bakanlığın yüzde 13.5
yapay zekâ kullanmaya başlayınca
edecek tatlıyı şekeri oranında zam hakkı tanıdığını
bu savaş tarzı çok daha karmaşık bir
bulmak da ateş pahası belirten Yıldırım, bu zammın
üst düzeye sıçrarken derin bir ahlaki
oldu. Yılbaşından beri yeterli olmadığını savundu.
uçuruma düştü.
otobüs biletlerinden Ek seferlerin dolu gitse de boş
Üretim araçlarının evrimi, üretim
bayram sofralarının döndüğüne dikkat çeken Yıldırım,
tarzlarının sergilediği biçimleri de
ELİF
vazgeçilmezi baklavaya bayramlardaki trafik kazalarına etkiliyor. “Yıkma/öldürme araçlarının”
ÖZGE YALÇIN
evrimi (teknolojik-bilimsel gelişmeler),
kadar pek çok kalemde da değinerek “Personel açığımız
son olarak YZ, “savaş tarzını” sessizce
fiyatlar yukarı çekildi. Yurttaş var. Maliyet faktörü etkili tabii
ama köklü biçimde değiştiriyor.
açlık sınırının altında kalan ama zaten artık nitelikli şoför
Savaşın cephe hatları artık veri akışları,
geliriyle bayram hazırlığını yetişmiyor” dedi.
sinyal istihbaratı ve uydu görüntüleriyle
unuttu. Bayram denince akla ilk gelen
örülmüş algoritmik katmanlardan
Esnafın ciro beklentisi 120 milyar TL
Bu bayram İstanbul’dan Sivas’a baklavayı da almak için iki kez
oluşuyor. Bu dönüşümün merkezinde
TÜRKIYE Esnaf ve Sanatkârları Tahminimiz 100-120 milyar lira
gitmek isteyen iki kişilik bir aile YZ’nin, insanın karar verme
düşünmek gerekiyor. Baklava ve
Konfederasyonu (TESK) Genel civarında bir ciro oluşması yönünde.
kapasitesini hem hızlandıran hem
gidiş-dönüş 6 bin 800 lira ödemek
Tatlı Üreticileri Derneği (BAKTAD)
Başkanı Bendevi Palandöken, İnşallah esnafın yüzü güler” dedi.
de giderek savaşın kinetik (yıkım ve
zorunda. Obilet’tin 2025’e ilişkin Yönetim Kurulu üyesi Mehmet
Şeker Bayramı öncesinde esnafın Bayram alışverişlerinde merdiven
öldürme) boyutunun dışına iten bir
seyahat istatistiklerine göre Ali Taşdemir, geçen yıla göre
alışveriş hareketliliğinden umutlu altı üretimlere karşı dikkatli olunması
etkisi var.
geçen yıl otobüs bileti fiyatları baklavanın satış fiyatının yüzde
olduğunu belirterek bu yıl bayram gerektiğini de belirten Palandöken,
Bu dönüşümün en somut
yıl genelinde Ankara - İzmir 45 arttığını söyledi. Taşdemir,
alışverişlerinden 100-120 milyar lira vatandaşlara güvenilir yerlerden örneklerini, sonuçlarını, ABD ve
hattında ortalama 742 TL, İstanbul “Bu sene fıstık fiyatları ani
arasında hasılat beklendiğini açıkladı. alışveriş yapmaları çağrısında bulundu. İsrail’in İran’a yönelik saldırılarında,
kullandıkları YZ sistemlerinin, savaşı
- Antalya hattında 1119 TL, sıçrama yaptı. Üreticiyle şirket Palandöken, bayramlar ve özel Özellikle gece saatlerinde araçların
fiilen şekillendirmeye başlamasında
günlerin esnaf için büyük önem arkasından satılan ve “Memleketten
Diyarbakır - İstanbul hattında ise arasındaki aracılar ürünü ucuza
görüyoruz. Palantir’in Maven
taşıdığını vurgulayarak, “Geçen yıl getirdik” denerek pazarlanan ürünlere
bin 722 TL olarak hesaplanmıştı. alıp depoda bekletip pahalıya sattı.
sistemi, günde binlerce potansiyel
bayram alışverişlerinden yaklaşık karşı dikkat edilmesi gerektiğini
Önümüzdeki perşembe tek yön Un, tereyağ, sade yağ, personel,
hedefi seçiyor, sınıflandırıyor,
90 milyar lira civarında ciro elde ifade eden Palandöken, sağlıksız
fiyatlar sırasıyla 1000 TL, 1500 ulaştırma maliyetlerindeki
önceliklendiriyor (target generation);
edilmişti. Bu yıl fiyatların yükselmesi ve denetimsiz ürünlerin tercih
TL, 2 bin TL oldu. artışla birlikte mecburen yüzde
Anthropic’in “Claude” komutanlara
nedeniyle beklenti biraz daha yüksek. edilmemesi gerektiğini söyledi.
45 zam yansıdı. Akaryakıttaki
seçenekler sunuyor, hasar
Yolcu yüzde 40 düştü
değerlendirmesi yapıyor, bir sonraki
savaş kaynaklı artışı etiketlere
tepki gösterdi: “Maliyet artışlarını Boran, ise bayram ikramiyesi bile
Tüm Otobüsçüler Federasyonu hamleyi hesaplıyor. Siber operasyonlar
yansıtmama kararı aldık” dedi.
neden vatandaş ödüyor? Asıl artırılmayan emeklilerin artık
ise kinetik saldırılardan önce İran’ın
(TOF) Genel Başkanı Mustafa
maliyeti oluşturan unsurlara bayram hazırlığı yapmadığını iletişim altyapısını, sensörlerini, komuta
Hep tüketici ödüyor
Yıldırım, ekonomik koşullar
sistemlerini devre dışı bırakmaya
itirazlarını görmedik. Asgari söyledi, bayramın “bayram gibi”
nedeniyle henüz rutin seferlerin İşletmeler maliyetlere
çalışıyor. Savaş artık önce sahada
ücretin ortalama ücret haline olması için sandığı işaret ederek
yüzde yüze ulaşmadığını direnemediklerini vurgularken
değil, veri merkezlerinde başlıyor. YZ
geldiği şu dönemlerde tüketicinin “Bir yanda emekli ekmeğini hesap
belirterek “Geçmiş yıllara göre enflasyon sürdüğü halde yalnızca
ile donatılmış insansız hava araçları ise
ne sorumluuğu var? Yurttaş da eder, diğer yandan makamlardaki
yolcu sayısı yüzde 40 düştü” yılda bir kez ücret zammı alan
iletişim kesildiğinde yerleşik özerklik
artık tüketimden gelen gücünü atanmışlar lüks ve şatafat içindeki
dedi. Firmaların artan maliyetler milyonlar ise her geçen ay eriyen protokollerine geçerek görevlerini
insan müdahalesi olmaksızın
nedeniyle zam yapmak zorunda cüzdanla kalakaldı. Tüketici kullanmayı öğrenmek zorunda.” sofraları ile israfı gözümüzün
tamamlayabiliyor. Bunlar artık teorik
olduğunu belirten Yıldırım, dört Hakları Derneği Başkanı Ergün Emekli ve Emekçiler Dernekleri içine soka soka yaşarken bayram
senaryolar değil, somut olgular.
ayda bir fiyat artırma hakkı Kılıç, maliyet gerekçesine sert Federasyonu Genel Başkanı Gönül bizim neyimize?” dedi.
Hata mı, ahlaki çöküntü mü?
İran’ın güneyinde bir ilçe olan
Minap’ta bir kız ilkokulunu Amerikan
İş insanları tüketime dayalı büyüme yerine üretim ve ihracat uyarısı yaptı
füzeleri 45 dakika arayla iki kez vurdu,
175 kız öğrenci hayatını kaybetti.
YZ destekli hedefleme veri tabanına
ilişkin sistem güncellenmemiş ya
Sanayisizleşme korkusu büyüyor
da hedef yanlış sınıflandırılmış, bu
feci fiyaskonun nedeni hâlâ tartışma
ş dünyası temsilcileri Türkiye’nin
konusu.
İerken sanayisizleşme girdabına
AB-Hindistan işbirliği Bu felaketi bir hata olarak okumak
girmemesi gerektiğini belirterek olanaklı değil. Minap saldırısı,
En çok büyüyen yeni rekabet riski
YZ’nin savaşa entegrasyonunun
tüketime dayalı büyüme yerine
yapısal açmazının bir semptomu:
üretim ve ihracat uyarısı yaptı.
ANKARA Sanayi Odası
Hedef doğrulama mekanizmaları
yine inşaat oldu
Sanayi ve Teknoloji Bakanı (ASO), Avrupa Birliği ile
zayıflatılmış, sivil zarar değerlendirme
Hindistan arasında siyasi
Mehmet Fatih Kacır, İstanbul
INŞAAT sektörü 2025’te yüzde ekipleri küçültülmüş, onay süreçleri
mutabakata varılan serbest
Sanayi Odası (İSO) Başkanı Erdal
de bilgisayar hızına yaklaştığı için
10.8’le en fazla büyüyen sektör oldu.
ticaret anlaşmasının (STA)
Bahçıvan, Dış Ekonomik İlişkiler
fiilen anlamsızlaştırılmış. İnsan
Gayrimenkul Yatırımcıları
Türkiye sanayisine etkilerini
5 çeyrektir büyümeye katkı
Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, denetimi teknik açıdan var olsa bile;
Derneği Başkanı Neşecan Çekici,
inceleyen bir rapor yayımladı.
vermediğini belirtti ve “Tüketime
bir komutan, YZ tarafından üretilmiş
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM)
sektörde çalışan sayısının bir yılda
ASO Başkanı Seyit Ardıç,
yüzlerce hedef seçeneğini dakikalar
dayalı bu büyüme modeli bizim
1.8 milyondan 2 milyona çıktığını Başkanı Mustafa Gültepe, İTO
küresel ticaret düzeninin hızlı
içinde değerlendirmek zorunda
belirterek sürdürülebilir büyüme için arzu ettiğimiz büyüme tablosunu
Başkanı Şekip Avdagiç sahur
bir dönüşümden geçtiğini
kaldığında, bu denetim artık hukuki bir
finansmana erişim, maliyet istikrarı
maalesef yansıtmıyor” diye
toplantısında buluştu.
belirterek AB ile Hindistan
formalite olmaktan öteye geçemiyor.
ve öngörülebilir ruhsat süreçlerinin
konuştu.
Avdagiç, “Milli gelirde sanayinin
arasındaki anlaşmanın bu sürecin
Uluslararası savaş hukuku,
güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Fatih Kacır ise “Türkiye’nin
yüzdesini yukarıya doğru
önemli göstergelerinden biri
saldırıların orantılı, ayırt edici ve
Konut Geliştiricileri ve Yatırımcıları
erken sanayisizleşme gibi bir olduğunu söyledi. Raporda, açıklanabilir olmasını varsayıyor.
çekebiliyor olmamız lazım. Mutlaka
Derneği Başkanı Ziya Yılmaz da
Bu kriterlerin üçü de bilgisayar
AB’nin Türkiye’den ithalatının
tehditle yüz yüze kalmasına asla
sanayinin payını yükselten
ivmenin 2026’da küresel ekonomik
temposunda yürütülen bir savaşta
115 milyar dolar, Hindistan’dan
fırsat vermeyiz. Üretim gücünü
politikaların etkin bir şekilde
gelişmeler ve jeopolitik sürece
hızla anlamsızlaşıyor. Algoritma bir
ithalatının ise 81.8 milyar dolar
korumak için almaya devam
devreye girmesi çok önemli” dedi.
bağlı olacağını belirterek konut
hedef öneriyor; komutan onaylıyor,
seviyesinde olduğu belirtilirken
Gültepe ise Türkiye ekonomisinin edeceğiz. Gelin, 13 yeni sanayi
ihtiyacının yüksek olduğu bölgelerde
sistem vuruyor. Peki, bir hata
Türkiye açısından rekabet baskısı
kamu tarafından planlı arsa üretimi 2025’te yüzde 3.6 büyüdüğünü bölgesinin 2’sini İstanbul olarak
olduğunda kim sorumlu oluyor?
yaratabileceği kaydedildi.
yapılması gerektiğini ifade etti.
hatırlatarak net ihracatın son biz yapalım” dedi. Algoritmayı yazan mühendis mi?
Onayı veren subay mı? Sistemi
savaşa entegre eden yetkili mi? YZ,
üşünün bir... Bir sabah yer alıyor. Türkiye’de ise tartışma farklı bir
sorumluluğu dağıtıyor, bu dağılma
uyanıyorsunuz ve banka Önerinin en yüksek sesli
yolda ilerliyor.
fiilen ortadan kaldırıyor.
Dhesabınıza para yatmış.
savunucuları arasında dünyayı İktidar bir süredir “vatandaşlık
Öte yandan teknoloji üreticilerinin
Devletten, koşulsuz... İş bulup
değiştiren teknoloji dünyasının
maaşı” dediği gelir tamamlayıcı hane
denetleme arzusu da boş bir iddia
bulmadığınız sorulmuyor, geliriniz
isimleri var.
destek sistemi üzerinde çalışıyor.
olmanın ötesine geçemiyor. Anthropic
araştırılmıyor, neden hak ettiğinizi
Tesla ve SpaceX’in sahibi
2027’de açıklanması beklenen
CEO’su Dario Amodei, modellerinin
kanıtlamanız gerekmiyor. Sadece bu
Elon Musk, OpenAI kurucusu
modele göre bölgesel ortalama
otonom silah olarak kullanılmasını
ülkenin yurttaşı olmanız yeterli.
Sam Altman açıkça söylüyor:
gelirin altında kalan ailelere kira, gıda
önlemek istedi. Pentagon, bu
Kulağa ütopik gelebilir. Ama
Vatandaşlık temel “Yapay zekâ milyonlarca işi
ve enerji gibi temel ihtiyaçlar için
kısıtlamayı reddetti, ulusal güvenlik
bugün dünyada buna “vatandaşlık
ortadan kaldıracak. Toplumun
yaklaşık 5 bin lira destek verilmesi
iddiasıyla şirketi geri adım atmaya
geliri” ya da “evrensel temel gelir”
bunu kaldırabilmesi için bir tür
geliri mi, sadaka mı?
konuşuluyor.
zorladı.
deniyor ve artık yalnızca sosyal
temel gelire ihtiyaç olacak.”
Şimdi uygarlık şu soruyla yüz
politika tartışmalarının değil, teknoloji
geçmeyen milyonlarca kadın...
Bu öneriyi tartışan sosyal
Türkiye’de siyaset aracı
devlerinin, ekonomistlerin ve yüze: Sivil meşruiyet, hukuki hesap
Yani güvencesizlerin sayısı hızla
politika düşünürleri için sorun
Ama bu evrensel bir vatandaşlık
siyasetçilerin de gündeminde. verebilirlik, asgari insani-etik kaygılar,
artıyor.
başka.
geliri değil.
Dünya hızla değişiyor, robotlar
bilgisayar hızında yürütülen bir savaşta
Vatandaşlık geliri tartışması tam da
Guy Standing gibi isimlere göre
üretime giriyor, yapay zekâ hızla Bu yeni bir sosyal yardım programı.
anlam taşıyabilir mi? Minap’taki 175
bu noktadan doğuyor.
konu ekonominin istikrarı değil,
yayılıyor, platform ekonomisi büyüyor. Aradaki fark büyük.
Dünya artık bu fikri yalnızca teoride kız öğrencinin ölümü, bu soruyu teorik
insan onuru. İnsanların yalnızca
İş var ama güvenceleri yok.
Birinde devlet vatandaşına “Sen bu
konuşmuyor.
olmaktan çıkardı.
çalıştıkları zaman değil, insan
İnsanlar çalışıyor ama yoksulluktan
Finlandiya 2017-2018 yıllarında toplumun eşit üyesisin” diyor.
Bir sorun daha var: Savaşlar aynı
oldukları için de bir güvenceye
kurtulamıyor.
iki bin işsize aylık 560 Avro verdi. İş Diğerinde ise “Yardıma muhtaçsan
zamanda YZ eğitimi, evrimi için zengin
sahip olması gerekiyor.
Bu yeni dünyayı anlatmak için
bulsalar bile kesilmeyen bir ödeme.
destek alırsın”.
veri kaynağı, deney alanı sunuyor. YZ,
Sol içinde ise tartışma başka
ekonomist Guy Standing yıllar önce
Sonuç şaşırtıcı oldu. İnsanlar
Türkiye’de açlık sınırı 32 bin lirayı,
“süper YZ” olmaya doğru, savaşlardan
boyutta yürüyor. Bir kesim bu
yeni bir kavram ortaya atmıştı:
çalışmayı bırakmadı ama daha az
yoksulluk sınırı 100 bin lirayı aşmış
öğrenerek anlaşmazlıkları şiddet
politikanın sosyal devletin yerini
Prekarya. Yani “güvencesizler sınıfı”.
stresli, daha güvenceli yaşadılar.
durumda. Emekli maaşları insanca
yoluyla giderme mantığını/ahlakını da
almasından, “Herkese para verildi”
Ne tam işçi sınıfı ne de orta sınıf.
Kenya’da yapılan uzun süreli
yaşamaya yetmiyor. Asgari ücret edinerek evriliyor.
denerek sağlık, eğitim ve emeklilik
Geçici işlerde çalışan, yarın ne
deneylerde ise nakit alan köylerde
açlık sınırının altında.
Bu alanın en deneyimli bilim
sistemlerinin tasfiye edilmesinden
olacağını bilmeyen milyonlar...
küçük işletmeler büyüdü, çocukların
Böyle bir tabloda sorulması insanlarından Eliezer Yudkowsky ve
endişeli.
Çok uzağa değil, Türkiye’ye bakın.
okula devam oranı arttı.
gereken soru aslında çok basit: Nate Soares (Machine Intelligence
Marksistlere göre ise sorun daha
Resmi işsizlik verilerinin
Alaska’da ise 1982’den beri petrol
Devlet vatandaşına yaşama Research Institute’in kurucuları)
köklü:
yakalayamadığı koca bir alan var.
gelirlerinden her yıl vatandaşlara pay
güvencesi mi verecek, yoksa 2024’te “Eğer biri inşa ederse
“Nakit dağıtmak üretim ilişkilerini
Geniş tanımlı işsizlik yaklaşık yüzde
dağıtılıyor. Ve kimse bu uygulamayı
herkes ölecek” başlıklı bir kitap
değiştirmez, sınıf mücadelesinin yoksulluğu yönetmenin yeni bir
30. Kayıt dışı çalışanlar, yarı zamanlı
kaldırmaya cesaret edemiyor.
yöntemini mi bulacak? yazdılar. Kitapta betimlenen
yerini alamaz. Güç hâlâ sermayenin
işler, asgari ücretle geçinemeyenler...
Sınıf mücadelesi sürecek süreçler ve olasılıklar, gerçekten çok
elindedir.” Sorun yurttaşlık hakkı ile sadaka
Bir de görünmeyen emek var. Ev
korkutucuydu ve çok büyük ilgi çekti,
içi emeğiyle hayatı döndüren ama Vatandaşlık gelirinin fikri Bu uyarılar hafife alınacak gibi arasındaki o ince ama belirleyici
tartışma yarattı.
sosyal güvenlik sisteminde adı bile savunucuları ise çok farklı saflarda değil. çizgide.

