Catalog
Publication
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Years
- 2026
- 2025
- 2024
- 2023
- 2022
- 2021
- 2020
- 2019
- 2018
- 2017
- 2016
- 2015
- 2014
- 2013
- 2012
- 2011
- 2010
- 2009
- 2008
- 2007
- 2006
- 2005
- 2004
- 2003
- 2002
- 2001
- 2000
- 1999
- 1998
- 1997
- 1996
- 1995
- 1994
- 1993
- 1992
- 1991
- 1990
- 1989
- 1988
- 1987
- 1986
- 1985
- 1984
- 1983
- 1982
- 1981
- 1980
- 1979
- 1978
- 1977
- 1976
- 1975
- 1974
- 1973
- 1972
- 1971
- 1970
- 1969
- 1968
- 1967
- 1966
- 1965
- 1964
- 1963
- 1962
- 1961
- 1960
- 1959
- 1958
- 1957
- 1956
- 1955
- 1954
- 1953
- 1952
- 1951
- 1950
- 1949
- 1948
- 1947
- 1946
- 1945
- 1944
- 1943
- 1942
- 1941
- 1940
- 1939
- 1938
- 1937
- 1936
- 1935
- 1934
- 1933
- 1932
- 1931
- 1930
Our Subscribers Can Login And Read Original Page
I Want To Register And Read The Whole Archive
I Want To Buy The Page
25 ŞUBAT 2026 ÇARŞAMBA
8
İNCELEME/YORUM
azılarımdan birinde insan ile Burada karşımıza çıkabilecek iyiliğe olduğu kadar ve belki
hayvan arasındaki en temel sorular şunlardır: daha da çok yukarıda saydığım
Yayrım nedir diye sormuş, Kötülüğün kaynağı nedir? Bir
türden kötülüklere ve benzerlerine
sorumu kendim şöyle yanıtlamıştım:
ölçüsü, sınırı var mıdır? yatkınlıktır.
İnsan dünyasıyla hayvan dünyası HHH Kötülük yapanın bunu
arasındaki en büyük ve temel ayrım, Felsefenin, sosyal bilimlerin, sürdürmedeki ısrarı, bu konuda
hayvan dünyasında belli bir standart edebiyatın yüzlerce yıldır yanıt ölçü ve sınır tanımazlığı ise onun
(ölçün) varken insanın sonsuzca ve çözüm aradığı sorulardır
vazgeçilmez varoluşsal bir özelliği
yükselmeye ve alçalmaya açık
bunlar. olarak her zaman, toplumsal ve
8 Mart
Kötülüğün
olmasıdır... Pek çok düşünür gibi dinler de kişisel yaşamların bütün alanlarında
Herhangi bir hayvan eğitilerek yanıtı ve çözümü Tanrı fikrinde gözler önündedir.
yaklaşırken!
sınırı
kendi türdeşlerinden daha becerikli, arayıp bulmaya çalışmıştır. HHH
marifetli vb. olabilir. Bu fikrin ve dinlerin insanlığa
Kötülük eğer asıl ve temel
cak ayında Antalya’da 5,
de yine içgüdüsel olarak hayvan
Fakat sonuçta hayvan dünyasında
ne ölçüde iyilik ne ölçüde kötülük olarak insan kişiliklerinin yukarıda
İstanbul’da 4, İzmir’de 4,
dünyasında da az çok rastlanmakla
egemen olan içgüdüdür. getirdiği sorusu bütün zamanlarda değindiğim özelliklerinin bir
OAnkara’da 2 ve Mardin’de 2 kadın
birlikte, esas olarak insan dünyasına
İyilik olsun diye iyilik, kötülük hep tartışılmıştır ve tartışılacaktır. sonucuysa, öncelikle yapılması
cinayeti işlendi. Adana, Bartın, Çorum,
özgüdür.
olsun diye kötülük yapan bir hayvan Rasyonel felsefe alanında da gereken, bilimsel ve hümanist bir
Konya ve Manisa’da birer cinayet geç-
HHH
ti kayıtlara. 14 kadın ise şüpheli şekil- yoktur... Hegel’in, tarihin iyiliğe doğru
eğitimin bütün bir insanlık alanında
Geçmiş zamanlardan bugünlere
de ölü bulundu. Son haftasına girdiğimiz Buna karşılık insan türü ilkellik
ilerlediği şeklindeki iyimser uygulanması, yaygınlaştırılmasıdır.
insanlık tarihine göz attığımızda
“kısa” şubatta da 20 kadın cinayeti, 10
aşamaları sonrasındaki bilinç görüşüne bütünüyle katılamam. Bunun gerçek anlamıyla
şüpheli ölüm yazıldı kara deftere! her iki olgunun da sayısız örneğini
kazanma süreçlerinde apayrı Marx’ın bir filozof ve sosyal bilimci başarılmasının yolu ise kötülüğü
Kadın cinayetleri artık bireysel değil,
görüyoruz.
özelliklere sahip olmuştur. olarak dile getirdiği sınıf çatışması besleyip körükleyen adaletsiz
süreklilik gösteren sistematik bir şiddet
Bu tarihin sayfaları, dâhilerin,
Bunların bir bölümü iyi, bir bölümü kuramı bilimseldir ve doğrulanmıştır.
düzenlerin ortadan kaldırılmasından,
biçimi Türkiye’de. Tetiği hep eş, eski eş
bilim ve sanat insanlarının
kötü özelliklerdir.
Fakat, her şeye karşın her türlü yani halk yararına toplumsal
çekiyor; bıçağı “sözde” erkek arkadaş
başarı öykülerinin yanı sıra ve
Merhamet, yardımseverlik, kötülük, suç, kıyıcılık, toplumsal dönüşümlerden, devrimlerden
sallıyor. Hele bir kara 20 Şubat var ki 24
bu başarılardan çok daha fazla,
içtenlik, doğru sözlülük, özveri gibi alanlarda da kişisel yaşamlarda da geçiyor.
saat içinde 6 kadın birden katledilmiş.
akıtılan kanlarla, zulümlerle, masum
iyi sayılan özelliklerin yanı sıra; varlığını sürdürmektedir. Kötülüğün iktidarı ele geçirme
Ve ne yazık bu veriler yalnızca is-
insanların acılarıyla dolup taşıyor.
acımasızlık, bencillik, ikiyüzlülük,
Neden? olasılığı da böylece kesin olarak ve
tatistik değil; birer yaşamöyküsü, bi-
İnsanın kendi türdeşlerine
kıskançlık, çıkarcılık, iktidar hırsı, Soruyu ben kendimce şöyle sonsuza kadar yok olacaktır.
rer dram, söndürülen onlarca, yüzler-
yaşattığı acılardan, hayvan dünyası
açgözlülük, kendini türdeşlerinden yanıtlayacağım: Kendi payıma ben, insanlığımın
ce ocak! 6284 sayılı yasanın, kadınla-
ve doğa da fazlasıyla payını almıştır
üstün görme vb. gibi saymakla İnsan dünyasındaki kötülüğün anlamını ve değerini bu amaçlara
rı korumak için yeterli ve caydırıcı olma-
ve almaktadır.
dığını sabah haberlerinde üzülerek iz- tükenmeyecek kötü özellikler asıl kaynağı, insan benliğindeki, hizmette görüyorum.
liyoruz! Adalet sistemindeki erkek erkil
boşluklar tetiği çekenin, bıçağı sallaya-
nın payandası! Çünkü cezalar genelde
15 ile 24 yıl arasında, onun da üçte iki-
sini yatıyorlar! Ağırlaştırılmış ömür boyu
cezalar “tahrik” denen kandırmacayla
kravata endeksli iyi hale takılıyor!
İşte bu yüzden İstanbul
Sözleşmesi’nden çıkanlar, kararlarını
LAİKLİĞİN GEREKÇESİ
yeniden gözden geçirmeli 8 Mart yak-
laşırken!
Çünkü toplumun üzerindeki bu ka-
“Çağdaş uygarlık kamu hukukunda, ulusal egemenliğin meydana çıkmasına dayanan en gelişmiş devlet şeklinin ‘Laik
rabasanı ancak sözleşmedeki ceza-
SINAN MEYDAN
sızlığı engelleme, devletin sağlayaca-
ve Demokratik Cumhuriyet’ olduğu kabul edilmiştir…” (Anayasayı Laikleştiren Kanun Teklifinin Gerekçesinden, 1928)
ğı aktif koruma, her alanda eşitlik ve ai-
Tarihten
le içi eğitim maddelerinin uygulanma-
ği mükellefiyetleri, farzları bilfiil için tespit edilmiş ve belirtilmiş
şünceleri konusunda özgür- dan çıkarılma zamanı, yakla-
sıyla aşabiliriz. Salt asayişle çözülemez
dür; hiç kimse inanç ve dü- şık dört yıl sonra, 1928 yılı- yapmasına imkân olduğu düşü- olan ‘Demokratik Cumhuriyet’
Günümüze
kadın cinayetleri! Unutulmasın ki Ke-
nülemez. Böyle mümkün olma- şeklinin, tabii ve çağdaş uygar-
şüncelerinden dolayı kınana- nın baharında geldi. Bu dört
mal Tahir’in Devlet Ana’sındaki o dev-
yanı elde etmek için direnmenin lığın kamu hukuku ile ahenk-
maz, suçlanamaz. Devlet dü- yıl içinde devleti laikleştire-
let, aslında halkını sahiplenen bir kadın-
bir zayıflık –bütün zayıflıklar gi- li olarak ‘laik’ olması ve ulu-
zeninin, kısmen de olsa din cek çok önemli devrimler ya-
dır; o kadın adaletin de üretkenliğin de
sal egemenliğin tam olarak te-
kurallarına dayandırılması ve bi zararlı bir zayıflık- yarataca-
pıldı. 1924’te halifelik kaldı-
adıdır ve yaşatılmak zorundadır!
ğına şüphe yoktur. Ortaya ko- sisine yardım eden bu esaslar
dinin istismar edilmesi, kötü-
rıldı. Din ve Vakıflar Bakanlığı
aiklik tartışması devam
nan bu nedenlerden ötürü ‘Laik karşısında, dini devlet işlerine
ye kullanılması yasaktır. Ana- kapatıldı. Eğitim öğretim bir-
ediyor. Laiklik karşıtı
Bahçıvan’a kulak verin!
Devlet’in temel anlayışına aykı- katmanın –kaynağı din sayılan
yasal hürriyetler, “…demok- leştirildi. Medreseler kapatıl-
Luygulamalarıyla tanınan
İSO başkanı ve aynı zamanda Cum- söylentilerce bile- gereksiz bir
ratik ve laik Cumhuriyeti orta- rı fıkraların anayasadan çıkarıl-
dı. 1925’de dini mahkeme-
Milli Eğitim Bakanı Yusuf
hurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikala- ması istenmiştir. Din ile devletin katkı olarak görülmesinin ge-
dan kaldırmak” amacıyla kul-
ler kapatıldı. Çağdaş hukuku
Tekin, “Laiklik Bildirisi”ni
rı Kurulu Üyesi Erdal Bahçıvan, önemli ayrılma prensibi devlet ve hükü- rekliliği konusunda komisyo-
lanılamaz. Dolayısıyla Türki-
uygulayacak hukukçular ye-
yargıya taşıyacağını açık-
mesajlar verdi enflasyon üzerine. Dene-
ye Cumhuriyeti’nde laikliği sa- met tarafından dinsizliğin des- numuz oy birliği ile karara var-
tiştirmek için Ankara Hukuk
ladı. Soru şudur? “Türki-
yimli gazeteci Vahap Munyar’a yaptığı mış bulunuyor” diyen, 6 Nisan
vunmak “suç” değildir, tam teklendiği anlamına gelmemek-
Mektebi açıldı. Şapka kanu-
açıklamalarda sadece sıkı para politika- ye Cumhuriyeti’nde laikliği
tedir. Din ve devlet işlerinin bir- 1928 tarihli raporunu verdi.(3)
tersine devletin laik yapısını
nu kabul edildi. Tekke, zavi-
sıyla enflasyonun yenilgiye uğratılama- savunmak ne zaman suç
birinden ayrılması, dinlerin, dev- Kanun teklifinde geçen, ulu-
değiştirmeye çalışmak suçtur.
ye, türbeler ve tarikatlar ka-
yacağını söyledi, faturayı da tarım sektö- oldu?”
sal egemenliğin en gelişmiş şek-
leti idare edenlerle edecekle-
patıldı. 1926’da Medeni Ka-
ründeki köhnemiş sisteme kesti! Anayasaya göre Türki-
linin “Laik ve Demokratik Cum-
rin elinde araç olmaktan kurtu-
Anayasanın nun başta olmak üzere çağ-
“Merkez Bankası’nın faizine odaklanıp
ye Cumhuriyeti Devleti laik-
luşunun teminatıdır. Çağdaş hu- huriyet” olduğunun ve komisyon
daş kanunlar alındı. 1928’de
laikleştirilmesi
asıl kaynağı kaçırıyoruz. Türkiye bu soru- tir. Bugün Türkiye Cumhuriye-
kuk ilminden ve geçmişten aldı- raporunda geçen Türkiye Dev-
Arap harfleri yerine yeni Türk
nu çözemeyecek kadar basiretsiz değil.
ti Anayasası’nın –değiştirilme- 1924 Anayasası’nın “Dev-
leti için belirlenen “Demokra-
ğı tecrübe ve bilgileri göz önün-
harfleri kabul edildi. Bu dev-
Savunmada, enerjide, havacılıkta mesa- letin resmi dini İslam’dır” di-
si teklif dahi edilemeyen- 2.
tik Cumhuriyet” şeklinin “çağ-
de tutan Türk Devrimi, din ile
rimlerden sonra sıra anaya-
fe kat eden bir ülke domatesi, biberi, eti,
yen 2. maddesi; “Dine ilişkin
maddesinde, Türkiye’nin “La-
dünya işlerini karıştıran ve tür- daş uygarlığın kamu hukukuna”
sayı laikleştirmeye geldi.
sütü çözer. Ekonomik omurgadaki temel
ik bir devlet” olduğu belirtil- hükümlerin yerine getirilme-
lü zorluklara sebep olmaya el- ve “ulusal egemenliğe” uygun
problem tarım ve gıdadan gelen prob-
miştir. Anayasanın 14.mad- si… Büyük Millet Meclisi-
olarak “laik olması” gerektiğinin
verişli bulunan maddeleri kaldı-
Anayasayı
lem. Matematik ortada: Temel mal enf-
ne aittir,” diyen 26. maddesi;
desinde de “Anayasada yer
vurgulanması çok dikkat çekici-
rarak anayasayı açık ve samimi
lasyonu yüzde 17-17.5 bandına gelmiş.
“Vallahi” diye biten milletve-
alan hak ve hürriyetlerden laikleştiren
bir metin haline getirmekle Tür- dir. Bu ifadeler, Cumhuriyeti ku-
Gıda enflasyonunu OECD’de ikinci sıra-
hiçbiri (…) demokratik ve la- killiği yemininin yer aldığı 16.
ranların “laiklik” ve “demokra-
kiye Cumhuriyeti’ne, pürüzsüz
kanunun gerekçesi
daki ülkenin yüzde 5.5 seviyesine indire-
ik Cumhuriyeti ortadan kal- maddesi ve cumhurbaşkanlığı
si” arasında doğrudan doğruya
bir surette gerçek durumunu
1928 yılında Başbakan İs-
bilsek, Türkiye’nin genel enflasyonu 15-
yemininin yer aldığı 38. mad-
dırmayı amaçlayan faaliyet-
bir bağ kurduklarını; “Demokra-
kazandırmış olacaktır. Bu suret-
18’e geriler. Bu da MB’nin 15 puan faiz met (İnönü) ve 120 arkadaşı-
ler biçiminde kullanılamaz” desi laikliğe aykırıydı.
ledir ki, insanları manevi mutlu- tik Cumhuriyet” için her şeyden
indirebilmesi anlamına gelir. Yani faiz in- nın hazırladığı Türkiye Cum-
denmiştir. Anayasanın 24. Atatürk Nutuk’ta, “Cumhu-
önce devleti laikleştirmek gerek-
luğa kavuşturmak işini üzerine
dirmenin yolu para politikasından önce
huriyeti Anayasası’nı “laik-
maddesinde ise “Din ve Vic- riyetin ilanından sonra da
tiğini düşündüklerini ve “Laik ve
almış olan din, yabancı eli değ-
tarım politikasından geçiyor” sözleri cid-
leştiren” kanun teklifi, 5 Ni-
yeni Anayasa (1924 Anaya-
dan Hürriyeti” başlığı altında
Demokratik Cumhuriyet” idea-
meyen vicdanlarda yüce yerini
di bir eleştiri son 20 yılki tarım politika-
san 1928’de meclis baş-
aynı zamanda “devletin laik sası) yapılırken ‘laik hükü-
line sahip olduklarını göstermek-
alacak ve Allah ile kul arasında
ları için. Bu sözlerin arka planında vah-
kanlığı tarafından Anayasa
niteliği” de vurgulanmıştır: met’ deyiminden ‘dinsizlik’
tedir. 1930’ların faşizm çağı ön-
bir kutsal ilişki aracı durumu-
şi sulamaya bel bağlanmasından tutun
Komisyonu’na gönderildi. Ka-
“…Kimse, ibadete, dini anlamı çıkarmak eğilimin-
cesinde Türkiye’de “Laik ve De-
na girmiş bulunacaktır. Bu kut-
da hayvancılığa sağlanamayan yatırımla-
nun teklifi 1924 Anayasası’nın
de olanlara ve bundan ya-
ayin ve törenlere katılmaya,
mokratik Cumhuriyet” vurgusu
sal ilişkiyi camilerde, kiliselerde,
ra, tarım 5.0’a kadar pek çok konu baş-
2, 16, 26 ve 38. maddelerinin
dini inanç ve kanaatlerini rarlanmak isteyenlere fırsat
çok anlamlıdır.
havralarda ya da sadece vic-
lığı var. Bahçıvan gibi Cumhurbaşkanlığı
değiştirilmesini öneriyordu.
açıklamaya zorlanamaz; di- vermemek için yasanın ikin-
9 Nisan 1928’de Meclis Ge-
danlarda arayıp bulanlar vardır.
çatısı altındaki biri bile sistemi eleştirip
1924 Anayasası’nı laikleş-
ci maddesini anlamsız kı-
ni inanç ve kanaatlerinden
nel Kurulu’nda görüşmeler baş-
Devletler ve kanunları hepsinin
çözüm önerisini medya aracılığıyla ve-
tirmeyi amaçlayan kanun tek-
dolayı kınanamaz ve suçla- lan bir terimin (Yani “Türki-
ladı. 1222 sayılı kanunla 1924
koruyucusudur.”(2)
riyorsa bıçak kemiğe dayanmış demek-
lifinin gerekçesi şöyleydi:
namaz. (…)” ye Devletinin dini, İslam di-
Anayasası’nın 2.16. 26. ve 38.
Buna göre anayasayı laikleştirir-
tir! Ki CHP PM üyesi Sencer Solakoğlu
“Çağdaş uygarlık ka-
“Kimse, devletin sosyal, nidir” ifadesinin) konulma-
maddeleri değiştirildi. Anayasanın
ken ileri sürülen belli başlı gerek-
da Bahçıvan’la benzer şeyleri söylemiş-
mu hukukunda, ulusal ege-
sına göz yumulmuştur” di-
ekonomik, siyasi ve huku-
2. maddesindeki “Türkiye Dev-
çeler şunlardır:
ti hayvancılık sektöründeki sorunlar adı-
menliğin meydana çıkma-
ki temel düzenini kısmen yerek 1924 Anayasası’nın 2.
letinin dini, İslam dinidir,” ifa-
l Ulusal egemenliğe dayanan
na! Eğer taş yerini bulduysa önümüzde-
sına dayanan en gelişmiş
de olsa din kurallarına da- ve 26. maddelerinde “gerek-
desi ve 26. maddesindeki “Mec-
en gelişmiş devlet şekli “Laik ve
ki günlerde ilgili bakanlıkta bazı kulaklar
devlet şeklinin ‘Laik ve De-
yandırma, siyasi veya kişi- siz görünen” ve “Yeni Tür-
lis dini hükümleri uygular” ifa-
Demokratik Cumhuriyet”tir.
çekilir, çekilmelidir!
mokratik Cumhuriyet’ ol-
kiye Devleti’nin ve Cum-
sel çıkar yahut nüfuz sağ-
desi anayasadan çıkarıldı. Ayrıca
Dipnot: 4 Mart’ta Avrupa’da üretilen l Millet meclisinin kabul ettiği
duğu kabul edilmiştir. Mil-
lama amacıyla her ne su- huriyet rejimimizin çağ-
16. ve 38. maddelerdeki milletve-
ürünler için “Made in Europe” zorunlu- medeni kanun ve ceza kanunu gi-
let Meclisi tarafından oy bir-
retle olursa olsun dini veya daş karakteriyle bağdaşma-
kili ve cumhurbaşkanlığı yeminin-
luğu geliyor. Türkiye AB üyesi olmadığı bi laik kanunlar, laik devleti zorun-
liğiyle onaylanmış olan me-
din duygularını yahut dince yan bu terimlerin, devrim ve
deki “Vallahi” sözcüğü de “Na-
halde bu damgayı kullanma hakkı kaza- lu kılmıştır.
kutsal sayılan şeyleri istis- Cumhuriyet’in o zaman için deni kanun, ceza kanunu gi-
musum üzerine söz veriyo-
namazsa ihracatta ivme kaybeder; çün-
l Bir tüzel kişilik ve soyut bir
bi kanunlar da uygulama ve
mar edemez ve kötüye kul- sakınca görmediği tavizler”
rum,” şeklinde değiştirildi. Böyle-
kü AB, Avrupa dışı ülkelere ciddi vergiler
kavram olan devletin, dinin insan-
eylem alanına bu esası ge-
lanamaz…” olduğunu belirtmiş ve “Millet,
getirecek 5 Mart sabahı! ce anayasa laikleştirildi.
lara yüklediği mükellefiyetleri ve
tirmektedirler. Aslında dev-
Görüldüğü gibi bugün ana- anayasamızdan bu fazlalık-
Laiklik daha sonra CHP’nin
farzları yerine getirmesi olanaksız
yasamızda “laik devletin nite- ları ilk uygun zamanda kal- let, bir tüzel kişilik bir mane-
1931 ve 1935 programlarına gir-
olduğundan; böyle bir istek dev-
1.5 yıla seçim!
likleri” herkesin anlayacağı bi- dırmalıdır” demiştir. (1) vi varlık olduğuna göre ken-
di. CHP’nin 1931 ve 1935 prog-
lette zayıflık yaratacaktır.
CHP ve İYİ Parti “Hemen sandık” çağ-
çimde açıklanmıştır. Buna gö- 1924 Anayasası’ndaki disi soyut bir kavramdır. Di-
ramlarında çok güzel bir laiklik ta-
l Din ve devlet işlerinin ayrılma-
rısını yinelese de Cumhur İttifakı hesap-
“bu fazlalıkların” anayasa- nin maddi kişilere yükledi-
re herkes dini inançları ve dü-
nımı yapıldı.
sı, devletin ve hükümetin “dinsiz-
larını 2027’nin son çeyreği için yapıyor.
Atatürk ilkelerinin Anayasaya
liği desteklediği” anlamına gelme-
Çünkü Erdoğan-Bahçeli’yi iktidar ya-
girmesi için verilen kanun teklifi,
pan ve rengini sandığa kadar belli etme- mektedir.
KİM KİME DUM DUMA BEHİÇ AK behicak@yahoo.com.tr 5 Şubat 1937’de TBMM de tar-
l Din ve devlet işlerinin birbi-
yen gri alandaki seçmen, ağır ekonomik
tışılarak 3115 sayılı kanun ola-
kriz nedeniyle AKP’ye, iktidarı koşulsuz rinden ayrılması “dinlerin, devleti
rak kabul edildi. Anayasanın 2.
desteklediği için de MHP’ye kırgın. Bu idare edenlerin elinde araç olmak-
maddesine “Türkiye Devleti,
tablo anketlere dolaylı olarak yansımış
tan” kurtuluşunun güvencesidir. -
cumhuriyetçi, milliyetçi, halk-
durumda. l Türk Devrimi, din ile devlet iş-
çı, devletçi, laik ve inkılapçıdır”
Görünen köy kılavuz istemediği için
lerini karıştıran ve çeşitli zorluklara
cümlesi eklendi. Böylece laiklik
iktidar zaman kazanıp toparlanma yolu-
yol açabilecek maddeleri kaldıra-
nu seçecek. anayasaya girdi.
rak anayasayı açık ve samimi bir
HHH
Öncelikli hedefleri kaynak yaratmak,
metin haline getirmektedir.
1928’de anayasayı laikleştiren
sıkı para politikasının gerekçesi bu.
l Din ve devlet işlerinin birbi-
Köprü ve otoyolların satışı da bu bağ- 1222 sayılı kanunun gerekçesin-
rinden ayrılması ile din, yaban-
lamda değerlendirilmeli. Küp dolunca de açıkça ifade edildiği gibi “La-
cı eli değmeyen vicdanlarda yü-
düğmeye basılıp sıcak para muslukla- iklik dinsizliğin desteklenmesi
ce yerini alarak “Allah ile kul ara-
rı açılacak, teşvikler verilecek, kadınla- anlamına gelmemektedir.” Ulu-
sındaki bir kutsal ilişki aracı du-
ra maaş bağlanacak. Kulislere yansıyan
sal egemenliğin, çağdaş hukukun
rumuna” gelecektir. Devletler ve
haberlere göre de 2027 Temmuz’unda
ve demokrasinin gereği olarak din
kanunları, bu kutsal ilişkiyi ara-
memur ve emekli maaşlarına seyyanen
ve devlet işlerini birbirinden ayı-
yıp bulanların (yani çeşitli dinle-
zam gündemde. Yine yaklaşık 500 bin
rılarak devlet laikleştirilmiştir. Yi-
re inananların) “hepsinin koruyu-
haneyi kapsayan 11 kentteki deprem
ne aynı gerekçede belirtildiği gi-
cusudur.”
konutlarının sahiplerine verilen “2 yıl geri
bi “Din ve devlet işlerinin birbi-
Kanun teklifinin gerekçesine
ödemesiz ev” sözü de 1.5 yıl sonrasın-
rinden ayrılması, dinlerin, dev-
göre ulusal egemenliğe dayanan
daki bir seçimin işareti sanki! O yüzden,
leti idare edenlerle edeceklerin
en gelişmiş devlet şeklinin “din ve
2026’da seçim beklentisine girilmeme-
elinde araç olmaktan kurtuluşu-
devlet işlerinin birbirinden ay-
li! Özellikle de CHP! Çünkü şu an se-
nun teminatıdır.”
rıldığı”, çağdaş kanunların be-
çim yapılsa bayrağı devralacak gibiler.
Laikliğe sahip çıkmak ulusal
nimsendiği, “Laik ve Demokra-
Sürekli sahadalar. Genel başkan Özgür
ÇİZGİLİK KAMİL MASARACI kamilmasaraci@gmail.com
egemenliğe, demokrasiye, çağdaş
tik Cumhuriyeti” zorunlu kılması;
Özel’in müthiş miting temposu yorulan
hukuka, düşünce ve vicdan öz-
“dinlerin, devleti idare edenlerle
parti örgütünü ayakta tutuyor ama 18 ay
gürlüğüne, yurttaşların eşitliğine,
edeceklerin elinde araç olmak-
böyle gider mi kestirmek güç!
kadın haklarına, bilime, sanata,
tan kurtarılması” ve bunun için
uygar yaşama, toplumsal bütünlü-
de “dinin, Allah ile kul arasında
ğe ve barışa sahip çıkmaktır.
bir ilişki durumuna getirilmesi”
NAMAZ VAKİTLERİ
Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin
gibi temel gerekçelerle anayasa-
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsı
laik niteliğini değiştirmeye kalmak
nın laikleştirildiği anlaşılmaktadır.
İstanbul 06:13 07:38 13:22 16:25 18:56 20:16
SUÇTUR.
Anayasa Komisyonu konu-
Ankara 05:58 07:21 13:07 16:11 18:42 20:00
yu görüşüp öneriyi kabul et-
İzmir 06:22 07:43 13:30 16:36 19:06 20:22
Dipnotlar cumhuriyet.com.tr’de
ti. Komisyon; “Türkiye Devleti

