Catalog

EKONOMİ 4 EKİM 2026 PAZAR9 Rant, vergi adaletsizliği, soygun, faiz düzenine dikkat çekip Ankara’dan seslendiler: Emekliler açlığa itildi Fon krizi: Emekli örgütleri, iktidarın bu ülkenin emeklilerini Denetleyenleri bilinçli biçimde yoksullaştıran, yaşam hakkını gasp eden kim denetleyecek? bir sefalet düzeninin kurucusu olduğunu dile getirdi. lkemizde son dönemde ortaya çıkan mekli örgütleri, başta seyyanen Müsait zaman yok. Emeklinin sabrı fon krizi ve finansal piyasa skanda- zam olmak üzere iyi bir yaşam bitti, bu sefalet düzeni bitecek” dedi. Ülı, bazı yöneticilerin aşırı risk alması Ehakkıyla ilgili temel taleplerini “Emekli aylığı yükselirse enflasyon ya da yatırımcıların yanlış tercihleriyle açık- lanamayacak kadar büyük bir yapıya işa- meydanlarda dile getirmeye devam artar!” değerlendirmesine de isyan ret ediyor. ediyor. eden emekliler, bu konuda şunları Bu ölçekte bir yapının nasıl büyüyebildi- Anayasa Mahkemesi önünde, dile getirdi: ğini anlamak için para hareketlerinin çevre- sindeki kurumsal düzene de bakmak gere- emeklilerin seyyanen zam kiyor. Fon kuruluyor, izin alıyor, varlık satın ‘Seçimde değişecek’ talepleriyle ilgili yapılan basın alıyor, fiyat oluşturuyor, saklama ve aracılık “Bu söz, halkı korkutmak için açıklaması sırasında, emekli hizmeti kullanıyor. Bütün bu süreç boyunca üretilmiş kirli bir propagandadır! polis memuru Ali Şekeroğlu’nun gözetilmesi bekleniyor. Türkiye’nin 2001 krizinden sonra bağım- Enflasyonu emekli yaratmadı! yaşamına son vermesinin ardından sız düzenleyici kurumları güçlendirmesinin Enflasyonu rant, soygun, kur sonrası dün Ankara’da bir kez daha arkasında bu anlayış vardı. Bankacılık, ser- oyunları, vergi adaletsizliği, ithalat bir araya gelen emekli örgütleri, maye piyasaları, para politikası, enerji ve ile- bağımlılığı, faiz düzeni yarattı. tişim gibi alanlarda günlük siyasi kararlar- Kızılay Sakarya Caddesi’nde dan belirli ölçüde uzak, kurala dayalı bir ya- Emeklinin cebine giren üç kuruşla oturma eylemi başlattı. Burada, pı oluşturulmak istendi. enflasyon artıyorsa Saray’ın Şekeroğlu’nun elinde taşıdığı “Para Amaç yalnızca piyasanın düzenli işleme- israfıyla, yandaş müteahhitlerin için değil onurumuz için” yazılı eden bir sefalet düzeninin kurucusu “Milyonlarca emekli kira, fatura, si değildi. Piyasa başarısızlığının maliyetinin bü- milyarlarıyla, kamu ihaleleriyle, dövizle açıklama yapan, iktidarın ve bekçisidir” değerlendirmesinde pazar, ilaç arasında ezilirken AKP- tün topluma yayılmasını önlemek gere- faiz rantıyla, kur korumalı soygunla bu intiharla ilgili suskunluğunu bulundu. MHP iktidarı emekliyi görmezden kiyordu. neden artmadı?” İktidardaki eleştiren emekliler, “Bu ülkenin Bugün emeklilerin içine gelmekte, taleplerini bastırmakta, İktisat literatüründe bunun önemli bir adı emeklileri sadaka topluluğu değildir, Cumhur İttifakı’nı da eleştirileren var: Düzenleyici kurumların ele geçirilme- sürüklendiği tablonun ekonomik itirazını ise polisle, yargıyla, si (regulatory capture). Kamu yararını ko- Saray’ın kapısında bekleyen kullar emekliler, “AKP-MHP bloku, zorunluluk değil, “sınıfsal bir tercih, baskıyla susturmaya çalışmaktadır. rumak için oluşturulan kurumların zaman değildir. Bu ülkenin emeklisi zam yıllardır bu ülkenin emeklilerini bilinçli bir saldırı ve örgütlü bir Ama ilk genel seçimde bu iktidarı içinde denetlemekle görevli oldukları eko- isteyince ‘enflasyon’ diyorlar ama bilinçli biçimde yoksullaştıran, yağma politikası” olduğunu savunan biz emekliler değiştireceğiz.” nomik ya da siyasi çıkarların etkisine girme- sini anlatıyor. açlık dayatılınca kimse utanmıyor. açlığa iten, yaşam hakkını gasp emekliler, sözlerini şöyle sürdürdü: l ANKARA Bu süreç açık müdahaleyle gerçekleşmek zorunda değil. Atamalar, siyasi nüfuz, bil- gi akışının kontrolü, personel dolaşımı, çıkar ilişkileri ve yaptırımların gecikmesi aynı so- yüksek enflasyon ve faiz oranları, değeri düşen TL ilginç sonuçlar üretiyor nucu doğurabiliyor. IMF’nin finansal düzenleme üzerine çalış- maları da aynı mekanizmaya dikkat çekiyor. Finans sektörünün siyasi etkisi arttıkça da- ha sıkı kurallara ve yaptırımlara verilen des- ‘Yerli milyoner’ tek zayıflayabiliyor, gevşeyen denetim daha fazla risk alınmasına ve sonunda reel ekono- miye taşınan daha ağır maliyetlere yol aça- biliyor. Kurum tabelası yerinde duruyor. Kararlar yayımlanıyor. 3 milyonu aştı! Ama denetimin zamanı, kapsamı ve sert- liği değişmişse biçimsel bağımsızlık giderek ankacılık Düzenleme ve 912 bin, Ağustos 2025’e (yıllık) anlamını yitiriyor. Türkiye’nin 2026 Ekonomik Özgürlük BDenetleme Kurumu’nun (BDDK) kıyasla 16 milyon 133 bin artarak 200 TL’nin payı Endeksi bu kurumsal zeminin zayıflığına Merkez Bankası Ağustos 2026 ile ilgili aylık bülteni, 202 milyon 692 bin kişiye ulaştı. işaret ediyor. Türkiye 55 puanla 184 ekono- uzun zamandır Türkiye’de devam Toplam mevduat büyüklüğü de aylık mi arasında 117’nci, Avrupa’da 44 ülke için- yüzde 90’ı geçti 95. yılına ulaştı eden çok yönlü krizin ekonomik yüzde 4.02, yıllık 34.6 artışla 30.2 de 42’nci sırada. Kamu yönetiminde dürüst- lük ve bütünlük ile yargı etkinliği göstergele- sonuçlarıyla ilgili çarpıcı verilerle trilyon lira. Bu kapsamda, bankada Merkez Bankası, tedavüldeki ri de düşük. Türkiy E Cumhuriyet Merkez dolu. Bu açıdan en dikkat çekici “1 milyon TL’nin üzerinde” mevduatı banknotların (kâğıt para) güncel Bu rakamlar fon krizinin doğrudan kanı- Bankası (TCMB), faaliyete sonuçlardan biri mevduatın olan mudi (yerli milyoner) sayısı ise büyüklüğünü, adetten sonra tı olarak verilemez ancak içinde bulundu- başlamasının 95’inci yılını dün tutar bazında da açıkladı. ğumuz kurumsal ortamın dışarıdan çekilmiş dağılımında yaşanıyor. 3 milyonu aştı. Bültene göre yerli kutladı. fotoğrafı olması nedeniyle pek de iç açıcı bir Buna göre Eylül 2026 itibarıyla Bültene göre Ağustos 2026 milyoner sayısı, aylık bazda 143 bin Birinci Dünya Savaşı sonrası, görüntü vermiyor bize. tedavüldeki kâğıt paraların itibarıyla yurtiçi yerleşik mudilerin 871, yıllık bazda 635 bin 613 artarak Bundan da öte bir karmaşa var yapıda. ülkelerin kendi para politikalarını toplamı önceki aya (aylık) kıyasla sayısı, önceki aya (aylık) kıyasla 3 milyon 83 bin 205 kişiye ulaştı. Düzenleyici kurumlarda karar vericilerin bağımsız olarak belirlemeleri yüzde 0.96, Eylül 2025’e (yıllık) konumlarının ve görevlerinin birbirine yak- Bu kesimin mevduat büyüklüğü ise yönündeki eğilimin etkisi ve kıyasla yüzde 18.73 artarak laşması da dikkat çekiyor. Devlet aynı anda Kurtuluş Savaşı ile kazanılan aylık yüzde 4.54, yıllık yüzde 41.17 büyük finansal varlıkların sahibi, piyasa alt- 1 trilyon 16 milyar lirayı aştı. siyasi bağımsızlığın ekonomik 631 milyar aranıyor artarak 25.3 trilyon liraya yaklaştı. yapısının güçlü hissedarı ve düzenleyici oto- Bu kapsamda 200 TL’nin tutar bağımsızlıkla güçlendirilmesi ritelerin atama merkezi konumunda duru- Bunların sonucunda da Ağustos büyüklüğü, aylıkta yüzde 1.34, yor. Katı bir homojenlik kendini belli ediyor. amacıyla bir merkez bankası 2025’ten Ağustos 2026’ya toplam Hazin E ve Maliye Bakanlığı’nın yıllıkta yüzde 24.15 artarak 917 İletişim alanındaki uygulamalar da benzer kurulması yönündeki çalışmalar yeni “iç borçlanma stratejisi” mudi sayısındaki payları yüzde milyar lirayı geçti. Toplamdaki bir soruyu/sorunu yaratıyor. Sosyal medya hız kazandı. Bu kapsamda TCMB, duyuruna göre bu ay 436.6 milyar platformlarının yavaşlatılması, hesaplara ve 1.31’den yüzde 1.52, mevduattaki payı ise yüzde 90.3’e ulaştı. Bu 3 Ekim 1931’de faaliyet geçti. TL’lik iç borç servisine karşılık 414.8 haber içeriklerine erişim engelleri, düzenle- pay önceki ay yüzde 89.9, Eylül payları yüzde 79.86’dan yüzde Bankanın kuruşu nedeniyle yici gücün ifade alanını doğrudan etkileye- milyar TL’lik iç borçlanma, kasımda 2025’te yüzde 86.3 ve Eylül 83.76’ya çıktı. bildiğini gösteriyor. Fon krizi döneminde fi- yayımlanan ilanlarda ise şu çağrı 122.7 milyar TL’lik iç borç servisine 2024’te yüzde 79.9’du. Adet Ayrıca yerli milyonerlerin nans ve sermaye piyasaları üzerine payla- yapıldı: “Vatandaş, Cumhuriyet karşılık 110.4 milyar TL’lik iç borçlanma bazındaki payı ise Eylül 2026 şım yapan çok sayıda hesabın erişime ka- ortalama mevduatı 7.3 milyon Merkez Bankası’na hissedar ve aralıkta 117.3 milyar TL’lik iç borç itibarıyla yüzde 64.32. patılması bu nedenle ayrıca dikkat çekici. liradan 8.2 milyon liraya yükseldi. kaydına başlandı. Bankaya iştirak servisine karşılık 105.5 milyar TL’lik iç Bunların hiçbiri tek başına usulsüzlük ka- l Ekonomi Servisi borçlanma yapılması programlandı. en yüksek bir vatan borcudur.” l Ekonomi Servisi nıtı değildir. l Ekonomi Servisi Ancak piyasa oyunculuğu, kamu mülkiye- ti, düzenleme ve siyasi karar mekanizması aynı ağ içinde birbirine yaklaştıkça denetle- yen ile denetlenen arasındaki mesafe da- ‘Cep’te taksite ve 9 aylık ticaret açığı 71 milyar dolar ralmasının açıklanması kapsamında önemli olumsuz belirtiler veriyor bize. kartlara yeni limit Bu belirtiler/işaretler halkın kafasını kurca- EyLü L ayıyla ilgili dış ticaret verileri, kıyasla ihracat yüzde 5.2 artışla 211 layan sorulara da yanıt verir nitelikte. ihracatta iyileşmeye işaret etti. milyar dolar, ithalat yüzde 5.4 artışla BDDk’nin yeni kararlarına göre Temel olarak fon krizine bu çerçeveden Ticaret Bakanlığı ve Türkiye 282 milyar dolar ve açık yüzde 5.8 fiyatı 40 bin TL ve altında olan cep baktığımızda üç olasılık beliriyor. İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) dün artışla 71 milyar dolara çıktı. İhracatın Düzenleyiciler riski geç gördülerse ortada telefonlarında kredi vadesi 12 ay, İstanbul’da yaptığı ortak açıklamaya ithalatı karşılama oranı yüzde büyük bir denetim başarısızlığı vardır. 40 bin TL üzerindeki telefonlarda göre Eylül 2026’da, Eylül 2025’e 74.9’dan yüzde 74.8’e düştü. Ayrıca Bazı aktörler siyasi ve bürokratik bağlan- 3 ay olarak uygulanacak. Bu tılar sayesinde denetimin zayıflamasından kıyasla ihracat yüzde 15.4 artışla Eylül 2026 sonu itibarıyla son 12 aylık limitler daha önce 20 bin TL ve 20 yararlandıysa düzenleyici kurumların ele 26 milyar dolar, ithalat yüzde 5.9 ihracat 283.7 milyar dolar, ithalat bin TL üstüydü. Yenilenmiş cep geçirilmesi gündeme gelir. artışla 31.2 milyar dolar, açık yüzde 379.8 milyar dolar, açık 96 milyar kala aşıldığını vurguladı. TİM Başkanı telefonlarında ise bu limit 25 bin Fonlar, şirketler, finansal aracılar, siyasi 24.8 düşüşle 5.2 milyar dolar oldu. dolar hesaplandı. Toplantıda konuşan Mustafa Gültepe ise döviz dönüşüm bağlantılar ve denetim mekanizmasının bazı liradan 50 bin TL’ye çıkarılırken İhracatın ithalatı karşılama oranı Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 2026 yılı desteğiyle ilgili yeni düzenlemenin parçaları zaman içerisinde birbirini tamam- vadeler aynı biçimde korundu. layan bir yapıya dönüştüyse tablo ağırlaşır yüzde 76.4’ten yüzde 83.2’ye yükseldi. için 282 milyar dolar olarak belirlenen beklentileri karşılamadığını ifade etti. Ayrıca kredi kartlarında asgari ve ortaya tartıştığımız olgu çıkar. İlk dokuz ayda ise Ocak-Eylül 2025’e ihracat hedefinin yılın bitmesine 3 ay l Ekonomi Servisi ödeme oranının belirlendiği 50 bin Düzenleyici kurumların bir ağ halinde liralık limit 100 bin liraya çıkarıldı. etkisizleştirilmesi veya ele geçirilmesi. Bugün bu son ihtimalin hukuken kanıtlan- Yeni düzenlemeye göre limiti Tüketiciye finansal dığını söylemek doğru olmasa da ortaya çı- 100 bin TL ve altında olan kredi Hizmet veren ‘gizli kan ölçek, ilişkiler ağı ve müdahalenin za- kartlarında asgari ödeme tutarı rehberlik yapılacak manlaması bu ihtimalin ciddi biçimde araştı- dönem borcunun yüzde 20’si rılmasını zorunlu kılıyor. yorum’ ile izleniyor olacak. 100 bin TL’nin üzerinde İlişkiler ağında, bu süreçte kimlerin önü- kr EDi Kayıt nün açıldığı, kimlerin bunu görmediği, kim- limite sahip kredi kartlarında a r Mu T.co M Kurucusu Başak Bürosu’nun lerin görüp sustuğu ve müdahalenin neden ise asgari ödeme tutarı dönem Taşpınar Değim, platformlarından (KKB) bireyler geciktiği önem kazanıyor. Tüm bunların so- borcunun yüzde 40’ı olarak Başak Taşpınar Değim, mali müşavirlik ve nucunu da yalın bir şekilde basit bir olasılık hizmet alanların verenlerle ilgili ve reel sektörün uygulanacak. l Ekonomi Servisi psikolog için mevzuat gerektiğini söyledi. yaklaşımıyla sentezlemek mümkündür. Özü yorumlarının yol gösterici olduğunu finansal veriye itibarıyla böyle bir yapı tesadüflerle büyü- vurgulayarak bu konuda özel erişimini Kullanıcılarımızın yüzde 55’i yorum müşse ortada büyük bir denetim başarısız- sistemler geliştirdiklerini açıkladı. kolaylaştırmak lığı vardır. Tesadüflerle büyümemişse sorun KISA.... KISA... KISA... yapıyor.” Bunların hizmet talebini de Şirketin pazarlama ve büyüme amacıyla Burcu Türkmen çok daha derindir. Sağlıklı bir soruşturmanın olumlu etkilediğini söyleyen Değim, önemi burada ortaya çıkıyor zaten. l Tüik ’in “Yapay Zekâ direktörü Gizem Ekiz’le birlikte hizmete kullanıcıların yüzde 50’den fazlasının Böyle bir soruşturmanın para hareketle- İstatistikleri, 2026” raporuna gazetecilerle bir araya gelen ve sunduğu ikinci taleple geldiğini vurguladı. riyle sınırlı kalmaması, izin zincirine, de- göre Türkiye’de üretken yapay 50 milyon hizmet talebini geride Findeks, 12’nci yılında marka kimliği netim zincirine, sessizlik zincirine ve ge- zekâ kullandığını beyan eden bıraktıklarını açıklayan Değim, 14 ve kullanıcı deneyimini yeniledi. cikmiş müdahale zincirine bakması daha ispanya ve Mısır bireylerin oranı 2025’te yüzde ülkede 2 milyon hizmet veren ve 27 bin Bu hizmetle bugüne kadar 10 sonra oluşacak finansal ve ekonomik kriz- Faaliyet sonuçlarıyla ilgili bilgi lerde önceden önlem alınabilmesi bağla- 19.2 iken bu yıl yüzde 37.6’ya farklı hizmetle tüketiciye ulaştıklarını milyona yakın kredi notu sorgusuna veren Değim, Türkiye’de son 12 ayın mında önem kazanmaktadır. yükseldi. belirterek şöyle devam etti: “Kullanıcı ulaştıklarını da anımsatan KKB Çünkü düzenleyici kurumların görevi kriz en fazla talep gören hizmetlerinin l Türkiy E Tüm Emlak beklentilerini, hizmet taleplerindeki Genel Müdür Yardımcısı Burcu çıktıktan sonra tasfiye kararı vermekle sona evden eve nakliyat, boya badana, ev Müşavirleri Federasyonu Başkanı değişimleri, hizmet verenlerin Türkmen, şu noktayı öne çıkardı: ermemektedir. Kriz ortaya çıkmadan önce temizliği, direksiyon dersi ve fayans Ali Taylan, 1 Aralık’a ertelenen performansını sürekli takip ediyoruz. “Kullanıcı artık yalnızca verisini toplumsal refahı korumaları esas onların gö- döşeme olduğunu, İtalya’da klima “Güvenli Ödeme Sistemi”nin Özel algoritmalarla tahminler görmek değil, bu verinin ne anlama rev tanımının çekirdeğini oluşturmaktadır. E o zaman biz de soralım tüm bu sentez- montajı, İngiltere’de halı kaplamanın sağlıklı uygulanabilmesi için geldiğini ve finansal durumunu yapıyoruz. Yorumları ise sadece lerden sonra. öne çıktığını belirtti. Değim, yurtdışı tapu harcının düşürülmesini, daha bilinçli değerlendirebilmek hizmetlerden yararlananlardan Denetlemekle görevli kurumlar görev- bir kerelik değer artış vergisi yatırımlar konusunda da İspanya ve için hangi seçenekleri göz önünde alıyoruz. Aldığı hizmeti beğenmeyip lerini yaptı mı? muafiyeti istedi. Mısır’ın öncelikli olduğunu kaydetti. bulundurabileceğini de bilmek açıktan yorum yapmaktan kaçınanları Ve onları kim denetledi? istiyor.” l Ekonomi Servisi için de ‘gizli yorum’ alanımız var. l Ekonomi Servisi