Catalog

olduğunu düşünen efendi, Ezop’u çok 4 EKİM 2026 PAZAR 2 PAZAR YAZILARI sert biçimde azarlar: “Dünyanın en iyi şeyi dil midir?” Ezop, “Efendim, dünyada dilden daha iyi ne olabilir ki?” der: “Dil, felsefenin, bilimin ve aklın anahtarıdır. İnsanlar onunla eğitilir, onunla anlaşır, şehirler ve uygarlıklar kurar. Dil İngiltere’de umutlar olmasaydı adalet sağlanamaz, ticaret Siyaset ve yapılamaz, aşklar ilan edilemezdi. Tanrılara onunla dua edilir, şarkılar Ezop’un dili 2 onunla söylenir. Dil, insanı hayvandan ayıran en asil organdır.” yeniden yeşerecek uma günkü yazımda bu masalın Ksantus ve konuklar bu felsefi diktatörlere karşı “Ezop dili” açıklama karşısında söyleyecek Cadında bir eleştiri üslubu bir şey bulamazlar ve köle Ezop yarattığını belirtmiştim. ngiltere’nin çiçeği burnunda cezalandırılmaz. Bu masal her ne kadar bir kölenin, başbakanı Andy Burnham Ksantus ertesi gün, bu kez hiç efendisini felsefe ve mantık yoluyla İeylül ayı sonunda İşçi sevmediği, arasının bozuk olduğu mat etmesini ve cezadan kurtulmasını Partisi’nin yıllık konferansında rakiplerini ve siyasetçileri ağırlayacaktır. anlatır gibi görünse de aslında konuşma yaptığı sırada sık sık Ezop’tan intikam almak ve onu bu bütün insanlığa, özellikle de iktidar ayakta alkışlandı. En uzun alkışı sefer kesinlikle haksız çıkarmak için “Git, sahiplerine verilmiş bir “İNSANLIK” çarşıdan dünyanın en berbat, en zehirli, da babasından bahsederken dersidir! en kötü yiyeceğini alıp getir; onu ikram HHH gözlerinin dolduğu anda aldı. et” der. Ezop’un efendisi Ksantus, kendini “Keşke babam Downing Sokağı’nda Ziyafet saatinde Ezop mutfaktan dönemin en büyük bilgesi olarak gören, ailece yaşadığımız o mutlu tabakları getirince herkes çok şaşırır; kibirli ve cahil biridir. anı görebilseydi” cümlesi hem bütün yemekler yine dilden yapılmıştır. Her ziyafette, yaptığı yemekler salondakileri hem de televizyonda Misafirlerin önünde küçük düştüğünü hakkındaki öykülerle konukları izleyenleri duygulandırdı. düşünen Ksantus, “Sen benimle alay mı eğlendiren kölesi Ezop’un kendinden ediyorsun? Dün ‘en iyi şey dildir’ dedin, Manchester’ın eski belediye İşçi Partisi’nin yıllık konferansında daha bilgili ve zeki olduğunu gördükçe yaptığı konuşma sırasında gözleri bugün ‘en kötü şey’ diye önümüze yine onu haksız çıkarmak ve cezalandırmak başkanı Andy Burnham, temmuz dolan İngiltere’nin çiçeği burnunda dil koydun!” diye bağırır. için “çelişkili veya ucu açık” emirler verir. ayında başbakan olarak Downing başbakanı Burnham sık sık Ezop hiç istifini bozmadan tarihsel “Dil” masalı, Ksantus’un Ezop’u Sokağı 10 numaraya adım attığında ayakta alkışlandı. yanıtını verir: köşeye sıkıştırmak için kurduğu bu babası Roy, Alzheimer hastası “Efendim, dünyada dilden daha çelişkili tuzaklardan doğmuştur. olduğunu, “yarardan çok zarar” halkın enerji maliyetlerinin olarak bir bakımevindeydi ve kötü ne olabilir ki? Ksantus bir gün, önemli filozofları, getirdiğini, AB’den çıktıktan sonra düşürüleceğini belirtti. Son yıllarda oğlunun başbakan olduğunun akademisyenleri ve asilleri evinde Tüm yalanlar dilden dökülür, iftiralar İngiltere’de göç kontrolünün çalışan, hizmet alan herkesin onunla atılır. Kalpleri kıran, dostlukları farkında bile değildi; kısa süre ağırlamak üzere büyük bir ziyafet zorlaştığını, üye ülkelerle bu bitiren, aileleri yıkan dildir. Savaşlar onun yakındığı sağlık sisteminde düzenler. Ezop’u çağırarak ona “Pazara sonra, eylül ayında da 86 yaşında git. Paranın satın alabileceği en lüks, yüzünden çıkar, krallıklar ve şehirler konuda anlaşmanın zorlaştığını reforma gidilerek herkesin yaşama veda etti. Bir babanın dilin kışkırtmasıyla yok olur. Dil, adaleti dünyanın en güzel, en faydalı ve en ifade eden Burnham; faydalandığı yeni bir yaşayabileceği en büyük gurur iyi yiyeceği neyse onu al gel ve pişirip yanıltan yalan yere yeminlerin, ihanetlerin ulusal bakım hizmeti yeniden AB üyeliğine farkında olmasa da kendisine ve hilelerin yuvasıdır. İnsanlığın başına konuklarıma ikram et” der. kurulacağını, sosyal yeşil ışık yaktı. On verilmişti. Bakımevinde töreni Konuklarına da o gece “Dünyanın en gelen en büyük felaketler, dilden bakım hizmetinin yıl süren düşük izlemek için televizyon başına iyi yemeğini ikram edeceğini” bildirir. kaynaklanır.” finansmanını sağlamak büyümenin ülkeyi toplananlar babaya, “Bak Ezop çarşıya gider, bütçenin tamamını Ksantus ve konuklar, onun gülsEREn için 2030 yılından zayıf bir konuma kullanır ve ziyafet vakti geldiğinde bu sözleri karşısında bir şey Roy, oğlun başbakan!” diye toZKoPARAn itibaren emekli maaş söyleyemezler ve Ezop yine masaya tabak tabak yemekleri getirir. düşürmesinden dolayı gösterdiklerinde gözlerinin joRdAn artışlarını düzenleyen Ancak herkes şaşırır, çünkü bütün cezalanmaktan kurtulur! ekonomi üzerindeki dolduğunu, sanki olayı algıladığını yemekler dilden yapılmıştır. Çorba dil HHH “triple lock” (üçlü kontrolün bir kısmını söyleyeceklerdi. Burnham çorbasıdır; ardından dil salatası, dil Ezop aslında bütün muktedirlere, kilit) mekanizmasında düzenleme kaybettiklerini belirtti; “Gelecek konuşmasında, babasının fırınlama, dil kavurması ve dil tatlısı özellikle de kendilerini ölümsüz sanan yapılacağının sözünü verdi. on yıl böyle olmayacak” dedi. zamanında eğitim/sınav sistemi ikram edilir. zalimlere, sadece İNSAN olduklarını Burnham son zamanlarda Uzun vadeli hedeflerin altını çizdi. yüzünden üniversite eğitimi Misafirler “Dünyanın en iyi yemeği bu ve İNSAN olmanın gereklerini gündemde olan Galler ile AB ile yapılacak zirvede, ortak mu?” diye Ksantus’u eleştirirken rezil anımsatmıştır! alamadığını, anne babasının işçi İskoçya’nın ayrılma isteğine de göç yönetimi ve sınır kontrolü sınıfından geldiğini, ilk evlerini değinerek “Bölünmek yerine, üzerine işbirliğinin artırılmasının hangi zorluklarla inşa ettiklerini değişen bir dünya karşısında hedeflendiğini vurguladı. anlattı. Başbakan, “Bütün birlikte durarak her zaman daha Konferans başında farklı bir kusurlarına karşın bu ülke babama AşK, öf Ke ve s Andı K güçlü olacağız. Bu görevi, babamın konuşma yapacağını söyleyen iyi bir yaşam sundu ve oğullarına görmeyi arzuladığı türden fırsat Burnham bazen güldürdü, bazen kendisinin elde edemediği fırsatlar eşitliği, dayanışmayı temsil eden ağlattı, meslektaşlarını överek verdi. Babam bunun farkındaydı ve bir Britanya’yı inşa etmek ve haklarını teslim etti; dayanışma, bunun için minnettardı” dedi. ülkeyi bir arada tutmak için var birlik duygularıyla insanların Babasının hastalığından dolayı gücümle mücadele etmek adına içine dokundu, umutları yeşertti. hem yaşlıların karşılaştığı kullanacağım. Birleşik Krallık’ın En önemlisi de konuşmasında güçlükleri hem de sağlık/bakım son başbakanı değil, aksine siyasette eksikliği sıkça dile personelinin sorunlarını yakından onu işler hale getirecek şekilde getirilen “dürüstlük” sunduğunu, gören Burnham, bu alanlardaki yeniden yapılandıran ilk başbakanı herkesin sevdiği ülkesi için net bir iyileştirmelere öncelik vereceğini olacağım. Hep beraber yapabiliriz, yön çizdiğini ifade etti. vurguladı. yapacağız, yeniden umutlanabiliriz” İkinci Dünya Savaşı sonrası sözleriyle genç yaşlı herkese umut AB üyeliğine yeşil ışık yaktı dönemin en büyük sosyal konut verdi. Dünyanın umuda ihtiyacı Başbakan Burnham’ın, inşa hamlesi başlatacağını, olduğu günlerde, çıkmayan canda İngiltere’nin Avrupa Birliği (AB) İngiltere’de evsiz olup sokakta umut vardır diyelim. üyeliğinden ayrılmasına ilişkin yatmak zorunda kalan hiç Paris’in sonbaharında yalnızca romantizm yok. sözleri ise şaşırttı. Brexit’in yanlış kimsenin kalmayacağını, gjtozkoparan@gmail.com 29 eylül’de f ransa’da kamu çalışanları daha iyi ücret ve çalışma koşulları için sokaklara döküldü. aris’in bazı mevsimleri vardır; Pyaşanır. Ama sonbaharı biraz daha başkadır. Eylül geldiğinde insanın içine yalnızca bir mevsim değil, bir duygu da yerleşir. Sen Postacısız hiç olmaz! Nehri’nin üzerinde ağır ağır alçalan güneş, yağmurlu kaldırımlar, anada’nın 28 bin postacısının Kanadalı yaşlı evlerinin kafelerin camlarında biriken buğu, Komuzlarında manevi bir mesuliyet kapılarını bundan böyle masalarda yarım kalmış kahveler var: Yalnızlığıyla gün geçiren yaşlıların “Postacı iki defa çalacak!” ve sokak lambalarının altında kapısını çalıp iyi durumda olup birbirine sokulan çiftler… Paris olmadığına bakmak! sonbaharda biraz daha romantik 42 milyonluk nüfusun, kentlerde ve baştan çıkarıcıdır. Kadınların bile bahçeli tek katlı evlerde, kırsalda uzun paltoları, atkıların arasından ise ıssız yaşayanlarının sayısı 10 Metroda, kafede, fırında ekmek sırasında… görünen yüzler, rüzgârda dağılan saçlar, milyon kadar; neredeyse nüfusun Fransa’daki seçim tartışmasının bir köşe başında ansızın yanağa bir buse… yüzde 24’ü. X kuşağı denilen gençliğin merkezinde yalnızca adaylar ve partiler Şehrin kaldırımları sanki bir film platosuna öncesinde, 1946-1976 arası doğanlar yok; emeğin değeri, kuşaklar arasındaki dönüşür. “Baby Boomer” kuşağı idi ve artık adalet ve devletin vatandaşlarına karşı Elbette Paris’in sonbaharında yalnızca yaşlandı. sorumluluğu da var. romantizm yok. Bu güzel görüntülerin Her dört kişiden biri yaşlı, emekli Paris’in sonbaharında tek bir arkasında öfke, kaygı ve gelecek maaşı alıyor, Kanada hükümeti yılda fotoğraf karesine üç ayrı dünya hesapları da var. 29 Eylül’de 90 milyar dolar sosyal ödeme yapıyor; ıssızlığın ortasında kendi sesinden Yaşlılığı postacıyı bekleyerek sığabiliyor: Bir kaldırımda Fransa’da kamu çalışanları bütçeye ciddi yük. başkasını duyamayan bu “ihtiyarların” geçirmek istemeyip huzurevlerine birbirine sarılmış iki sevgili… Bir greve çıktı. Öğretmenler, Dahası, bu gidişle her yıl yüzde 5 halini hatırını sorma işini onlara gitmeye hazır olanların sayısı bu yıl meydanda haklarını savunan sağlık çalışanları, itfaiyeciler oranında bu harcamaların artacağı bıraktılar. 455 bin yurttaş. Yataklar boşalsın diye sülEyMAn emekçiler… Bir gazete bayisinin ve diğer kamu emekçileri daha öngörülüyor. Kanada’nın Gerçi bu yönde bir bekliyorlar. Çok acıklı ama öyle. tosunoğlu önünde seçim haberlerini iyi ücret ve çalışma koşulları 10 eyaleti, üç özerk yönetmelik hükmü yok Elbette sorun daha derinde için sokaklara döküldü. okuyan insanlar… bölgesindeki yaşlıların ancak önemli bir gelişme yatıyor, kuşaklar ve aileler arasındaki Sendikalar bütçe kesintilerine ve 2027’de İlk bakışta birbirinden uzak görünen nüfus kütüğünü var. Postacıların sendikası uçurumlar, uzaklıklar, gençlerin kamu çalışanlarının temel ücretlerinin bu görüntülerin ortak noktası ise aynı: dökmeyelim ortaya MAhMut şEnol olan CUPW (Canadian kentlere göçmesi; say say, liste uzar dondurulması planına tepki gösterdi. İnsanların nasıl bir yaşam sürmek ama sadece Alberta’da Union of Postal Workers) gider. Öyle anlaşılıyor ki Kanadalı Paris’te polis kaynaklarına göre yaklaşık 30 istedikleri. Greve çıkanlar emeklerinin evinde pinekleyenlerin 2025’te hükümete bir yaşlı evlerinin kapılarını bundan böyle bin kişi gösterilere katıldı. karşılığını, sandığa hazırlananlar ise oranı yüzde 20 civarında; gerisini rapor sunarak dağıtıcıların nasılsa “Postacı iki defa çalacak”! Bir tarafta Sen Nehri kıyısında romantik kendilerini ve ülkelerinin geleceğini kimin tahmin ediniz. oradan geçtikleri için kapıları James M. Cain’in ünlü romanından yöneteceğini belirlemek istiyor. bir akşam, diğer tarafta pankartlar, çalıp hatır sormasını yasal zemine sinemaya uyarlanan “The Postman Bak postacı geliyor sloganlar ve yürüyüşler… Paris’in oturtmayı önerdi. Örneğin, postacı Always Rings Twice / Postacı Kapıyı İki Paris’ten dünyaya... Kamusal sağlık harcamalarının sonbaharındaki çelişki burada saklı: Güzel 3-4 günden beri kapıda birikmiş Kere Çalar”ın temasında o ikinci çalış yüzde 40’ından fazlasını yaşlılara Paris’in sonbaharı işte bu nedenle yal- bir şehirde yaşamak, mutlaka güzel bir gazeteleri, dolup taşmış posta felaketin işaretidir. Hollywood’un iki harcamak gerekiyor. Öte yandan nızca romantik bir manzara değil, modern yaşam sürmek anlamına gelmiyor. Paris’in kutusunu, kapıda bırakılmış pizzaları, defa filme aldığı bu eserin en unutul - bilim ve tıptaki gelişmeler yaşlıların dünyanın da bir aynası. Seine kıyısında aşk ışıkları ne kadar büyüleyici olursa olsun, ay açılmamış perdeyi, tütmeyen bacayı maz isimlerini, Jack Nicholson ve Jes- ömrünü uzatıyor; bu da güzel bir şey devam ediyor, kafelerde kahveler içiliyor, sonunda hesabını denkleştirmeye çalışan fark ederse, çalınan zile cevap yoksa sica Lange’in rolleri paylaştığı gerilim elbette. sokaklarda moda ve sanat var. Meydanlar- için kira, elektrik faturası ve market fiyatları polise haber vermeli, hatta yetki filminde izlemiştik. Bakıyorum da bi- Geriatrik disiplini denilen yaşlıya da ise insanlar haklarını savunuyor, siya- daha somut bir gerçektir. sağlanırsa kapıyı kırıp içeri girmeli; zim Türk edebiyatında postacısı içinde bakım, özen, önem ve desteğin setçiler yaklaşan seçimler için ülkenin gele- bunlar hayat kurtaracaktı. gezinen pek romana rast gelmiyoruz; çerçevesi de geniş. Kanada bu sandık yaklaşırken ceğine ilişkin planlarını açıklıyor. Şehrin bir “Bay Konsolos” başlıklı roman hariç! anlamda dünyada hizmet sunan Bütün bu tartışmaların üzerinde 2027 yanında öpüşen iki insan, diğer yanında yü- Yatak boşalsın diye Oysa Batı’da postacısız hiç olmaz! ülkeler sıralamasında ilk beşin içinde. cumhurbaşkanlığı seçiminin gölgesi var. rüyen binlerce emekçi… Bütün bu görün- Şili’nin romancısı Antonio bekliyorlar Uzun dönemli bakımevleri, evde Fransa, seçimlere yaklaşık yedi ay kala tülerin üzerinde, geleceğe ilişkin kararların Skármeta’nın romanından filme uyar - Ne varsa yine sendikacılarda var; bakım, hemşire desteği, acil servis gibi bütçe, emeklilik ve kamu hizmetlerinin verileceği bir seçim var. Belki de bir ülkenin lanan “Il Postino”daki genç İtal- Postacılar Sendikası dağıtıcının kapıyı hizmetlere bir tek eksik kalıyor; bu geleceğini tartışıyor. Eski Başbakan Édouard gerçek başarısı, insanlarına yalnızca iş ve yan dağıtıcı, Komünist Parti üyesi açan yaşlıyla bir süre muhabbet insanları ara sıra yoklamak, kollamak, Philippe’in emeklilik yaşının kademeli para sağlamak değil; sevecek, gülecek, din- Mario’ya ne demeli! Yalnızca bir kişi- “Bu sabah nasılsınız?” diye sorup etmesini de öneriyordu. Postacılara olarak 65’e çıkarılması ve tam emeklilik için lenecek ve umutla bakacakları bir yaşam ye mektup dağıtır, oturup bir de soh- gönül almak. ilk yardım eğitimi verilmesi, gerekirse 45 yıllık prim süresi önerisi de tartışmayı sunabilmesidir. bet eder: Nâzım Hikmet’le beraber adı İşte burada devreye postacıları ilk müdahalenin dağıtıcı tarafından yeniden alevlendirdi. Paris’te siyaset artık Paris bu sonbaharda bize üç kelimeyle yan yana yazılan dünyanın büyük şairi sokmayı akıl ettiler. Yalnız yaşayıp yapılmasını da rapora iliştirdiler; yalnızca televizyon ekranlarında ya da sesleniyor: Aşk, öfke ve sandık. Pablo Neruda’ya… sabahtan akşama insan yüzü henüz resmi bir cevap yok, herhalde ulusal meclis koridorlarında konuşulmuyor. tosunoglu.sul@gmail.com göremeyen, her şeye sahip ama hükümet bunları düşünüyor. senolasenola@gmail.com