Catalog
Publication
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Years
- 2026
- 2025
- 2024
- 2023
- 2022
- 2021
- 2020
- 2019
- 2018
- 2017
- 2016
- 2015
- 2014
- 2013
- 2012
- 2011
- 2010
- 2009
- 2008
- 2007
- 2006
- 2005
- 2004
- 2003
- 2002
- 2001
- 2000
- 1999
- 1998
- 1997
- 1996
- 1995
- 1994
- 1993
- 1992
- 1991
- 1990
- 1989
- 1988
- 1987
- 1986
- 1985
- 1984
- 1983
- 1982
- 1981
- 1980
- 1979
- 1978
- 1977
- 1976
- 1975
- 1974
- 1973
- 1972
- 1971
- 1970
- 1969
- 1968
- 1967
- 1966
- 1965
- 1964
- 1963
- 1962
- 1961
- 1960
- 1959
- 1958
- 1957
- 1956
- 1955
- 1954
- 1953
- 1952
- 1951
- 1950
- 1949
- 1948
- 1947
- 1946
- 1945
- 1944
- 1943
- 1942
- 1941
- 1940
- 1939
- 1938
- 1937
- 1936
- 1935
- 1934
- 1933
- 1932
- 1931
- 1930
Our Subscribers Can Login And Read Original Page
I Want To Register And Read The Whole Archive
I Want To Buy The Page
gorus@cumhuriyet.com.tr
28 EKİM 2026 ÇARŞAMBA
2 olaylar ve görüşler
YENİ PARTİ’NİN
Aşkla Cumhuriyet
İKTİDARI
tUnÇ sOYEr başlamış. İşte bu noktada iktidarın Demokrasi, Cumhuriyetin yüzyıllık
bekası, devletin bekası ile karışmış. birikimi ile inşa ettiklerini yükseltecek,
Değerli dostlar,
Bu sert ve kendi içine kapalı eksiklerini giderecektir. Dr.Engin Ünsal olarak yapılırsa, eğer
Rahmetli İlber Hoca’ya sormuştum:
örgütlenme modeli, muhalefeti farklı Cumhuriyetin demokratikleşmesi trafolara kediler girmezse
15. Dönem İstanbul mİlletvekİlİ
“Hocam tarih tekerrür mü ediyor?”
bir siyasi tercih olarak değil, devletin bu toplumun mayasına uyduğu ve seçmen oyunu özgürce
Gülmüş, “Bu derin bir mevzu” demişti.
güvenliğini tehlikeye atacak bir unsur gibi, istikbalini de aydınlatacak bir hiçbir tehdit altında
iyaset iktidar olmak
Onun derin bulduğu sulara girecek
olarak görüyor. Eleştiri, farklı düşünceye dönüşümdür. İnsanlık orta çağın olmadan kullanabilirse
Siçin yapılır. Bir
değilim ama büyük bir çoğunluğun
sahip olmak ya da yönetimin hatalarını karanlığından, dünya savaşlarının YENİ Partinin ilk genel
siyasi partinin iktidar
tarihin tekerrür ettiğine inandığını
düzeltmeye yarayan bir mekanizma acılarından sonra, özgürlük, eşitlik, seçimde iktidar olması
olabilmesi için üç veriye
biliyorum. Harari’nin kitaplarına
gibi değil, milli dayanışmayı zayıflatan kardeşlik köklerinden beslenen kaçınılmazdır.
mutlaka gereksinimi
bakarsanız, insanın bazı davranışları
bir davranış olarak görülüyor. Siyasal demokrasiyle iyileşmiştir. Ayakta AKP yükselirken
vardır; her şeyden önce
(örneğin yiyebileceğinden fazlasını alıp
iktidar artık bu noktada devletin kalmasını varlığını sürdürmesinin iktidar yıllarında o
partinin bir ideolojisi
saklama telaşı) 70 bin yıllık insanlık
varlığıyla özdeşleşiyor. dengesini demokraside bulmuştur. kadar çok dal kırmıştır
olmalı. İkinci olarak bu
tarihinin bile gerisine gidiyor.
Bugünün Türkiye’si ise 1900’lerin Bugün de yine bir yol ayrımındayız. ki düşerken tutunacak
ideolojiyi yansıtacak
Ben yalnızca yakın tarihimizden bir
başındaki Osmanlı İmparatorluğu’ndan İttihat Terakki gerçeği de demokrasi dal bulamayacaktır.
bir iktidar programı
hatırlatma yapacağım. 1789 Fransız
çok farklıdır. Cumhuriyet ile beraber uygulamaları da belleğimizde Geçim sıkıntısı yaşayan
olacak ve son olarak bu
İhtilali, insanlık tarihinin en önemli
İttihat ve Terakki tarihe karışmış, yerini koruyor. Geleceğe hangisinin halk müthiş bir bunalım
programı uygulayabilecek
dönüm noktalarından biri olmuştur.
yeni Türkiye’nin temelleri atılmaya rehberliğinde yürüyeceğiz zaman içindedir. Emekli milyonlar
bilinçli kadroları olmalı.
O tarihten itibaren özgürlük, eşitlik,
başlamıştır. Bu temeller; milliyetçilik, gösterecek. Ancak ben sağduyusunu yaşamdan umudunu
İdeoloji önemlidir çünkü
kardeşlik gibi pek çok kavram ve değer
devletçilik, halkçılık, laiklik, devrimcilik ve ferasetini bu topraklarda bazen kesmek üzeredir. Asgari
partinin hangi amaçlara
tüm dünyada ağırlığını hissettirmeye
ve cumhuriyetçiliktir. Hedefler ise tohum gibi saklayan Anadolu insanının ücretle çalışan milyonlarca
odaklanması gerektiğini
başlamıştır.
bu ilkeler doğrultusunda kalkınmak aydınlığı seçeceğinden hiç kuşku işçinin yarın umudu yok
belirler. Sol ideoloji
II. Mahmut, yeni dünyanın
ve muasır medeniyetler seviyesini duymuyorum. edilmiştir. Bir tarım ülkesi
toplumun yoksul kesimini
değerlerini Osmanlı İmparatorluğu ile
yakalamak olmuştur. Halkın halk için olan ülkemizin tarım
ve üretim ilişkilerini
Çare yine demokrasi
buluşturmaya gayret eden hamlelere ve
yönetimi, dar bir kadro hareketinin üreticileri emeklerinin
önemser. Sağ ideolojiler
ilerici düzenlemelere kapı aralamıştır. Binlerce yıldır zaman zaman
inisiyatifini kırmış, farklı siyasi karşılığını alamadan borç
toplum varsıl ve tutucu
Bir yandan otoriteyi merkezileştirirken farklılıklara tahammülsüzlük gösterilse
öznelerin rekabetinin doğmasına imkân içindedir ve hükümet
kesimini korunmasını öne
bir yandan moderniteye doğru yol de, bir arada yaşamanın deneyimlerini
yaratmıştır. ithal ineği ithal samanla
çıkarır.
almıştır. O yıllarda ortaya çıkan üst üste koyarak bugünlere erişen
besleme politikasını
İdeolojiyi yaşama
Cumhuriyetin güvencesi
Jön Türk hareketi; Tanzimat’ın ve toplum bu zenginlikten beslenmeye
ısrarla dürdürmektedir. Bu
geçirmek için iktidar
Islahat Fermanı’nın ardından I. ve devam edecektir.
demokratik katılım
sonucun mimarı olan AKP
programının hazırlanması
II. Meşrutiyet süreçlerinde İttihat ve Geçmişi, bugünü ve geleceği daha
Böylece çok partili seçimler, kitlesel yaptığı yanlışların bedelini
ve seçmene sunulması
Terakki hareketine evrilmiştir. Temel iyi anlamayı sağlayan bu deneyim;
siyasal örgütlenmeler, gelişmiş bir özel ilk seçimde mutlaka
gerekir. İktidar programı
hedef, toprak kayıplarıyla giderek kimseyi dışarıda bırakmamayı, gerçek
sektör ve anayasal kurumlar ortaya ödeyecektir.
gerçekçi olursa seçmenin
küçülen ve gücünü kaybeden Osmanlı’yı kurtuluşun mümkün olan en geniş
çıkmıştır. Mustafa Kemal Atatürk yeni
desteğini kazanır ve o
Kaybedecek
kurtarmak ve eski şanlı günlerine dayanışmayla oluşturulacak tahkimatla
bir toplum inşa ederken toplumun tüm
partiye iktidar kapısını
döndürmektir. yaratılabileceğini gösterir.
zaman yok
katmanlarının yönetime katılmasını
açar. İktidarın sürekli
İttihat ve Terakki hareketinin ilk “En milliyetçi benim. En ilerici benim.
mümkün kılacak bir devlet modeli Ülkede demokrasi rafa
olması programı
kadroları büyük ölçüde subaylardan, En doğrusunu ben bilirim. En çoğunu
ortaya koymuştur. Cumhuriyetin kaldırılmış ve sorumsuz
uygulayacak partili
doktorlardan, öğretmenlerden, ben hak ediyorum” egoizmi her yetki
kurumsal düzenlemeleri, vatandaşları tek adam yönetimi
kadroların inançlı, bilinçli
memurlardan, öğrencilerden ve eğitimli sahibini zehirler. İyileşme; her farklılığı
eşit, adil, güvenli bir ülkede yaşatma bütün hızı ile devam
olmasına ve oluşturacağı
meslek sahiplerinden oluşuyor.* düşman görüp cezalandırmaktan
güvencesini vermek gayreti içinde etmektedir. Demokrasinin
bürokrasinin siyasi kadro
Ekonomik üretimden kaynaklanan vazgeçmekle başlayacaktır.
temel kurumları olan
olmuştur.
ile uyumlu çalışmasına
sınıfsal güce ya da seçimlerle kazanılmış Namus, dürüstlük, haysiyet gibi
bağımsız yargının,
Bu çerçevede; hükümetler değişebilir
bağlıdır.
siyasal meşruiyete sahip olmadıkları değerlerden yoksun olanlardan
özerk üniversitenin,
fakat mahkemelerin tarafsızlığı,
için, iktidar olma hedefi gizli, katı arındıkça, farklı fikir ve siyasi görüşler
Sandık güvenliğine özgür basının üstüne
kamu görevlilerinin hukuka bağlılığı,
hiyerarşisi olan örgütlenmelerle bünyeyi güçlendirecektir. Bu memleket
örtü örtülmüş,
kurumların özerkliği ve yurttaşların eşit
dikkat
birlikte çok sert mücadele yöntemleri en büyük zararı farklı fikirlerden bürokrasi tamamen
hakları hükümetin siyasal tercihlerine
AKP’nin başarısız
geliştirmelerine neden olmuş. Askeri değil, kibir, açgözlülük gibi ahlaki siyasallaştırılmıştır.
göre değişmemelidir. Seçimi kazanmak
sosyoekonomik programları
ve sivil bürokratik kadrolar, devlet düşkünlüklerden görmüştür. Böylesine tahrip edilmiş
devletin tüm kurumlarını teslim almak
sonucu CHP, iktidara aday
içindeki bağıntılarını geliştirerek Tarih tekerrür edecekse, bu kurumların yeniden
anlamına gelmemelidir. Ne yazık ki
birinci parti konumuna
güçlenmişler, zamanla, devletin nasıl hastalıklara getirilecek en iyi tedavi yapılandırıp öz kimliklerine
denetim mekanizmalarında ortaya çıkan
geldi. İktidarı kaybedeceği
kavuşturulması zaman
yönetileceğini en iyi kendilerinin –daha iyisi bulunana kadar– hâlâ
zafiyetler bu kazanımları tehdit etmiş,
sanısına kapılan AKP,
alacaktır.
bildiğini düşünmeye başlamışlar. Önce demokrasidir. İyileşme; refahı topluma
güçlerini zayıflatmıştır.
CHP’yi bölerek onun iktidar
Parlamenter rejime
dini ve dili farklı olanları, ardından yayacak, söz hakkını özgürleştirecek,
Yine de apaçık ortaya çıkmıştır ki
olma olasılığını yok etmek
geçiş ve ülkenin yeniden
aynı fikirde olmayanları da inkâr edip siyasi katılım mekanizmalarının
ülkeyi kurtarma isteği taşıyan insanlar
için siyasallaşan yargıyı
aydınlanması kolay
uzaklaştırarak düşmanlaştırmış, hareket önündeki tıkanıklıkları aşacak
artık bir avuç asker-sivil bürokrattan
kullanarak son CHP’nin
olmayacaktır. Seçmen
böylece yalnızlaşarak daracık bir kadro demokratik cumhuriyetle devam
ibaret değildir. Ülke çok daha zengin
38. olağan kurultayını
sabırsızdır ama bu
yönetimine dönüşmüş. edecektir.
insan kaynaklarına, eşitlik ve adalet
“yok hükmünde” sayan
gerçekler şimdiden halka
İnanıyorum ki ikinci yüzyılında
içinde bu kaynakları ülke yararına
“mutlak butlan” kararı
İktidarın bekası, devletin
anlatılmalı ve bir yandan
Cumhuriyet, bu memleketi uğruna
kullanabilecek mekanizmalara sahiptir.
aldırdı. Kendisi ile uyum
da iktidarın program ve
bekasına dönüştüğünde
fedakarlık edecek kadar seven insanlar
Milliyetçilik, muhafazakârlık, ilericilik,
içinde çalışacak, girdiği
kadro hazırlığı şimdiden
Osmanlı’nın parçalanmasını önleme eliyle demokrasiyle taçlandıracaktır.
ülkücülük veya diğer değerler kimsenin
hiçbir seçimi kazanamamış
başlatılmalıdır.
kaygısı giderek yerini ne pahasına O günlerin özlemiyle Cumhuriyet
tekelinde değildir.
CHP’nin eski genel
Gölge kabine
olursa olsun iktidarı kaybetmeme Bayramı’mız kutlu olsun.! Aşkla…!
Bütün mesele bu zengin kaynakların
başkanını yeniden partinin
çalışmalarına ara
hedefine bırakmış. Hatta devleti *Bu yazıya Prof. Dr. Doğu Ergil’in
yönetime katılımının nasıl
başına getirdi. Sandı ki
verilmeden devam edilmeli
koruma görevini yaptığını düşünen bu yazıları kaynaklık etti, ilham verdi.
güçlendirileceğidir. İnsanlık tarihi içinde
CHP’nin direniş gücü yok
ve her gölge bakanlığa
kadrolar, kendi iktidarlarını da devletin
bu meseleye dair bulunan en iyi çözüm, İzmir 1 Nolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza
olacak... Ama öyle olmadı
milletvekillerinden ilim
korunmasının önkoşulu olarak görmeye İnfaz Kurumu Koğuş B/63, Buca - Kırklar
en büyük yenileşme hâlâ demokrasidir.
ve AKP’nin operasyonu ters
adamlarından, partililerden
tepti. CHP bölündü, YENİ
atanacak üçer kişilik
Parti kuruldu ve bu yeni
heyetler yurt çapında
girişim seçmende yarattığı
çalışmaya başlamalı ve
heyecan dalgası ile iktidar
bakanlıkların yapacağı
Mavi Vatan ve Libya
adayı birinci parti olmaya
işleri ve değiştirilecek
devam etti.
yasaları listelemelidir.
Alanı anlaşmasına karşı çıkmıştır. Bu bağlamda, yetki alanına sahip olacaktı.
Dr. FikrEt BaYIr
Yapılacak ilk genel
Ülkenin kaybedecek
6 Ağustos 2020’de Mısır ile benzer bir anlaşma Sondaj faaliyetlerine geri dönülmeli
seçim dış müdahalelerden
zamanı yoktur. YENİ Parti
Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları
Zafer Partİsİ Genel başkan YarDımcısı (MEB) yaparak ayrı bir yetki alanı iddiasında
arınmış, sandık ve oy
bulunmuştur. mücadelesi, yalnızca enerji kaynaklarının iktidarı ülkenin son şansı
ürkiye’nin kıta sahanlığı ve münhasır
Yunanistan-Mısır Deniz Yetki Alanları paylaşımıyla sınırlı değildir. Kıbrıs Türklerinin güvenliği sağlanmış
olabilir...
ekonomik bölge (MEB) sınırları,
çıkar ve güvenliği dahil
Anlaşması ile belirlenen deniz yetki alanı,
Tkarasuları ötesindeki “deniz yetki alanı”nı
2019 yılında Türkiye ve Libya arasında yapılan olmak üzere Türkiye’nin
oluşturmaktadır. Bu alana kısaca Mavi Vatan
anlaşmada belirlenen koridoru tam ortasından açık denizlere erişimi,
demek mümkündür.
kıyı uzunluğu ve
kesmektedir. Bu nedenle Türkiye, bu anlaşmayı
Mavi Vatan içinde “karasuları” tam egemenlik
coğrafi konumundan
kabul etmemiş ve “yok hükmünde” saymıştır.
alanıdır. Karadeniz’de 12 mil, Ege ve Akdeniz’de
kaynaklanan ekonomik
Türkiye’den kıta sahanlığı
6 mil olarak uygulanmaktadır. Kıta sahanlığı ve
haklarının korunması,
MEB, genel bir kural olarak kıyı çizgisi boyunca
bildirimi bu mücadelenin ana
belirlenen esas hatlardan itibaren 200 mil
bileşenleridir.
Türkiye, zorunlu olmamasına karşın, 18 Mart
olarak belirlenir. Kıta sahanlığı, deniz yatağı ve
“Mavi Vatan”
2020’de, Doğu Akdeniz’deki kıta sahanlığı dış
toprak altını kapsarken, MEB deniz tabanına
temelinde şekillenen
sınırları koordinatlarını Birleşmiş Milletler’e
ilave olarak, su kütlesinden de “ekonomik”
deniz yetki alanları
bildirmiştir. Türkiye böylece adaların kıta
olarak faydalanmaya olanak sağlar. KS’nin ilan
konusu, ekonomik
sahanlığı olamayacağı tezini yaşama geçirmek
edilmesine gerek yoktur ancak MEB’in devletler
çıkarlar kadar
ve doğalgaz/petrol arama ve sondaj için
tarafından resmen ilan edilmesi ve Birleşmiş
Türkiye’nin savunma ve
bir zemin oluşturmak istemiştir. Ancak
Milletler’e kaydedilmesi gerekmektedir.
güvenliği için de hayati
bu eksik bir girişim olmuştur. Çünkü deniz
önemdedir. AKP’nin 24
tabanına ilave olarak su kütlesinin ekonomik
Türkiye–Libya Deniz Yetki
yıllık iktidarında Mavi
değerlerinden de yararlanabilmek için
Alanları Anlaşması Vatan yeteri kadar
münhasır ekonomik bölge anlaşmaları yapmak
savunulamamış ve
Türkiye ile Trablus merkezli Libya Ulusal ve münhasır ekonomik bölge sınırlarını da
zemin kaybedilmiştir.
Mutabakat Hükümeti arasında, 27 Kasım Birleşmiş Milletler’e bildirmek gerekmektedir.
Doğu Akdeniz’de,
2019’da imzalanan Deniz Yetki Alanlarının
AKP idaresindeki Türkiye, Libya hariç hiçbir
Kasım 2020’den beri
(MEB) Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat
Doğu Akdeniz kıyıdaş ülke ile MEB anlaşması
etkin şekilde sismik
Muhtırası ile Türkiye ve Libya arasındaki Deniz
yapmamıştır.
araştırma ve sondaj
Yetki Alanı sınırları (MEB) belirlenmiş ve iç
GKRY’nin MEB anlaşmaları
yapılmıyor olması,
hukuk onay işlemleri tamamlanarak Birleşmiş
Türkiye’nin aksine Güney Kıbrıs Rum Yönetimi
ekonomik kayıpların
Milletler’e kaydedilmiştir.
(GKRY); Mısır ile 17 Şubat 2003’te, İsrail ile artması ve alanda
Libya doğusuna hâkim Tobruk merkezli
17 Aralık 2010’da ve Lübnan ile ilk olarak 17
inisiyatif yitirilmesine
Temsilciler Meclisi, anlaşma hakkındaki
Ocak 2007’de (bu anlaşma Lübnan meclisinde
2020 ret kararını kaldırarak 20 Ekim 2026’da neden olmaktadır.
onaylanmayınca) ikinci kez 26 Kasım 2025’te Doğu Akdeniz’de
anlaşmayı onaylamıştır. Bu anlaşma
esas itibariyle 27 Kasım 2019 anlaşmasını MEB anlaşmaları imzalamış, iç hukuki onay Mavi Vatan’a daha
işlemlerini takiben BM kayıtları yapılmıştır.
tamamlamıştır. etkin sahip çıkılması
AKP hükümetinin bölge ülkeleri ile gerekli ve arama-sondaj
Yunanistan-Mısır arasındaki
müzakereleri yapmaması ve siyasi gerginlikler faaliyetlerine geri
anlaşma yaşanması, bölgedeki dengeleri etkilemiştir. dönülmesi bir
Yunanistan “adaların deniz yetki alanı Örneğin Mısır, GKRY yerine Türkiye ile MEB zorunluluk olarak
olduğu” iddiasıyla, Türkiye-Libya Deniz Yetki anlaşması yapmış olsaydı, daha geniş deniz görülmektedir.

