Catalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 27 EKİM 2026 SALI 2 OLAYLAR VE GÖRÜŞLER kapatmak değildir. Asıl görevleri, genel ahlakı oluşturmak ve Mekke Anlaşması korumaktır. Çünkü hukuk ve adalet, ahlakın NEJAT ESLEN temelidir; ahlak da Savcı ve EMEKLI TUĞGENERAL hukukun ruhudur. Kanun, yazılı onald Trump dönemi ABD ahlaktır; mahkeme yargıçların küresel jeopolitiği, küresel kararı ise bu ahlakın hayat bulmuş Dgüç mücadelesinde asıl rakip meslek ahlakı halidir. Çin’e karşı Hint-Pasifik bölgesinde Bir savcının avcılık ve yargıçlık: yoğunlaşmayı; Avrupa’nın güvenliğini iddianamesi, sadece bir Bir insanı Avrupalılara devretmeyi, Ortadoğu’da suçluyu hedef almaz; Sözgürlüğünden ise riskleri azaltmak ve tasarruf topluma “kabul edilemez mahrum etmek gücü! sağlamak amacı ile bölgeden çekilecek davranışı” da açıklar. Adaletin gücü mü, askeri gücünün oluşturacağı boşluğu, Bir yargıcın hükmü, zulmün gücü mü? bölgesel ittifaklar ile doldurmayı esas sadece sanığı mahkûm HHH ya da beraat ettirmez; o almaktadır. Bu aralar zorunlu olarak karar, milyonlarca insanın Çelişki gibi görünse de 11 Eylül ahlak, vicdan, siyaset vicdanındaki “Doğru nedir, üzerine köşe yazıları olayından sonra Ortadoğu’da başlatılan yanlış nedir” sorusunun yazıyorum... ABD girişimlerinin kapatılamamış yanıtını verir! Çünkü sorunlarımızı en önemli hesabı ise İran’dır ve İran, Hukukun terazisi, adalet anlamak ve çözmek şartlar nasıl gelişirse gelişsin ABD’nin bozulursa, toplumun ahlakı için, iki grubun, İktidar Ortadoğu jeopolitiğinin odak noktasıdır. da bozulur. mensupları ile savcı ve NATO ittifakı Sovyetler Birliği’nin stratejik aklın ürünü olduğu İran savaşı Ortadoğu’daki ve Yargı mensubunun yargıçların ahlaklarına Avrupa’da yayılmasını müşterek söylenebilir. Nitekim ABD’nin Suriye- özellikle de Körfez bölgesindeki dürüstlüğü, tarafsızlığı ve ve vicdanlarına bakmak tehdit olarak tanımlayan ülkeler Irak özel temsilcisi Tom Barrack, 20 cesareti, toplumsal ahlakın stratejik dengeleri değiştirdi. İran, gerekiyor! tarafından kurulmuş ve aynı tehdidi Ekim’de Doha Ekonomik Forum’unda temelini oluşturur. Bundan önceki ABD’nin saldırılarına bu ülkenin Suudi değerlendiren ülkelerin katılımı ile yaptığı konuşmada, “Seksen yıldır Rüşvet alan bir yargıç, yazılarımda İktidarı Arabistan’da, Katar’da, Bahreyn’de, genişlemiştir. Mekke Anlaşması’nda küresel güvenliği sağlayan Amerika yalnızca kendisini değil, oluşturan siyaset ile ahlak Ürdün’de bulunan üslerine yoğun füze açık müşterek tehdit tanımlaması artık yok. Petrol karşılığı güvenlik adaleti ve ahlakı da satmış ve vicdan konularını ve dron saldırıları ile darbeler vurarak olmadığı gibi üye ülkelere yönelik olur. dönemi bitti Herkes kendi bölgesel açıklamaya çalıştım. cevap verdi. Bu durum üslerde ciddi Baskıya boyun eğen bir tehditler ise farklıdır. Suudi Arabistan Şimdi sıra yargı ve ittifakını kurmalı’’ dedi ve örnek olarak yıkıma neden oldu. savcı, yalnızca bir dosyayı adalete, yani savcı ve tarafından tehdit olarak algılanan da Mekke Anlaşması’nı göstererek Körfez ülkelerinin güvenliğini değil, toplumun adalet yargıçların ahlakına geldi! İran ve Husilerin, Pakistan tarafından antlaşmanın gerçek amacını deşifre anlayışını ve inancını da sağlaması gereken bu üsler bu HHH tehdit olarak algılanan Hindistan etmiş oldu. çökertir. Savcı ve yargıçlar, görevlerini yerine getiremediği gibi bu ve Taliban’nın Türkiye için tehdit Mekke Anlaşması’nın tanımlanmamış Bu yüzden savcıların ve benim kırk kez yazdığım, ülkeleri İran’ın hedeflerine dönüştürdü. olarak algılanmaması buna örnek amacı Suudi Arabistan’ın ve Körfez ekranlarda canlı yayınlarda yargıçların meslek ahlakları, Bir başka ifade ile Körfez bölgesi gösterilebilir. Müşterek tehdit bölgesinin güvenliğini sağlamak genel ahlakın hem kaynağı defalarca dile getirdiğim ülkelerinin güvenliğini sağlamaktan tanımlanmasının olmayışı, antlaşma hem de kalkanıdır. gibi, toplumun en ahlaklı olduğuna göre, doğal olarak sorumlu olan bu üsler, İran’ın saldırıları metnini ve antlaşmayı muğlak duruma “Hukuk, ahlakın insanlarıdır; çünkü tanımlanmamış tehdit ise İran ve karşısında kendi güvenliklerini bile temelidir” demek; ahlakın getirmektedir. yaptıkları iş, yani “meslek onun vekil güçleri olmaktadır. Oysa sağlayamadı. Gelişen bu durum Körfez ahlakları” zaten bunu hukukun önünde eğilmesi Antlaşmada müşterek tehdit Türkiye’nin İran ile iyi ilişkiler içinde ülkelerinde hayal kırıklığına neden gerektirmektedir. demek değildir. tanımlanması olmadığı için müşterek olması coğrafyanın dikte ettiği koşuldur Tam tersine, hukukun Ama yaşanan gözaltılar, olurken güvenlik kaygılarına yol aştı. hedef tanımlanması da yapılmamış; ve yaşamsal çıkarları, Türkiye’nin ahlaki bir öz taşıması, hapisler, duruşmalar, kimin, hangi şartlarda, hangi araçlarla nde her zaman İran ile iyi ilişkiler içi ahlaki değerleri koruması İran savaşı çekilmeyi kararlar, benim bu yargımı ve nasıl caydırılacağı tanımlanamadığı olmasını gerektirmektedir. sürekli sınıyor. gerektiğini söyler. hızlandırıyor için ise ittifakın caydırıcı etkinliği Oysa savcılar ve Savcı ve yargıç, bu özü Bütün bu gelişmelerle Körfez zayıflamıştır. Türkiye’nin jeopolitik kimliği yargıçlar, toplumun koruyanlardır. bölgesindeki ABD üslerinin İran’ın Antlaşma metninde müşterek tehdit, Onlar susar veya vicdanıdırlar... değişiyor sahip olduğu silah sistemleri nedeniyle yozlaşırlarsa ahlak da müşterek hedef, caydırıcı etkinlik Ve bunu hak da Mekke Savunma Anlaşması, Körfez hassas durumda olduğu ve bundan yozlaşır. etmelidirler! tanımlamaları olmadığı gibi ittifakın bölgesini önceleyen ve Ortadoğu HHH Onlar eğilirse adalet de böyle ABD’nin bu üsleri kullanarak sorumlu olacağı coğrafi bölge de coğrafyası ile ilişkili olan bir Daha önceki eğilir. Körfez bölgesi ülkelerinin güvenliğini tanımlanmamıştır ve bu nedenle de antlaşmadır. Bu antlaşma, Türkiye’yi Bu yüzden onların yazılarımda belirttiğim sağlayamayacağı ve bu üslerden bölgesel coğrafi bütünlüğü olmayan üyelerden asli ekseninden uzaklaştırmakta, güney meslek ahlakı ve vicdanı, gibi, hukuk ve adalet bir çıkarlarını geliştiremeyeceği anlaşıldı. oluşan ittifakın hangi coğrafi bölgede bir mesleğin değil, bir jeostratejik eksenine angaje etmekte ve toplumdaki genel ahlakın Bu önemli gelişme, ABD silahlı veya bölgelerde oluşacak krizlere karşı en önemli kaynağıdır. toplumun ahlakı ve Soğuk Savaş döneminde Avrupa ülkesi kuvvetlerinin Batı Asya’da geleneksel tedbirler alacağı da açıklanamamıştır. Savcı ve yargıçların vicdanıdır. olarak tanımlanan Türkiye’yi, Ortadoğu yığınak stratejisini terk ederek mevcut meslek ahlakı, Anayasa HHH ülkesine dönüştürerek jeopolitik Antlaşmanın amacı ne? kuvvet yapısını ve konuşlanmasını ve yasalar tarafından Bu yazıyı okuyan savcı kimliğini değiştirmektedir. Aslında antlaşma metninde ne ve yargıç öğrencilerim, yeniden değerlendirmesine yol açtı. İran belirlenen kuralları, adalet Oysa Türkiye, Ortadoğu ülkesi ile uygulamayı emreder. okurlarım, evlatlarım, yazdığı veya ne yazmadığı pek de savaşı, ABD’nin Ortadoğu’daki askeri değildir. Olmamalıdır. Çünkü Ortadoğu Ve onlar bu görevlerini kendi kendinize önemli değildir. Belli ki tehdit, hedef gücünün yeniden konuşlandırılması kronik istikrarsızlıkların, mezhep yerine getirirken toplumun her an, “Tutum ve tanımlamalarının açıkça yapılması sürecini hızlandırırken ortaya çıkacak ve bireyin ahlakını da davranışlarımla, çatışmalarının, dış müdahalelerin istenmemiştir veya bu tanımlamaları güç boşluğunun ise bölgesel güçlerin kararlarımla, bu toplumun belirlerler. süregeldiği, tehlikelerle dolu, kaos yapmak mümkün olmamıştır. Bölgedeki kuracağı ittifaklarla doldurulması Onların meslek ahlakı, vicdanı olmayı hak içindeki bataklıktır. son gelişmeler ve ABD’nin değişen düşüncesinin güç kazanmasına neden yalnızca kanun maddelerini ediyor muyum?” diye Yazıya şu sorularla son verelim: bölgesel stratejisi de dikkate alındığında, oldu. Bu süreçte, ABD’de, Ortadoğu’da ezberlemek ya da dosya sormalısınız! Mekke ittifakı, ABD’nin bölgeden antlaşma metninde açıkça yazılmış ortaya çıkan güç boşluğunun çekilmesi ile oluşan güç boşluğunu olmamasına karşın Mekke ittifakının bölgesel güçlerin oluşturacağı doldurabilecek öncelikle Suudi Arabistan’ın ve Körfez bölgesel ittifaklarla doldurulmasının midir; Körfez bölgesinin güvenliğine odaklanacağını uygun olacağına dair teşvik edici bölgesinin ve hatta bu amaçla tesis edildiğini ifade değerlendirmeler yapılıyordu. Mekke güvenliğini etmek mümkündür. Savunma Anlaşması işte böylesine bir sağlayabilecek Sonuç olarak, Mekke ittifakının, süreçte oldu. midir? Suudi Arabistan’da rejimin istikrarını Antlaşmada muğlaklık Zaman bunun sağlamayı, bu ülkeyi ve Körfez mümkün olmadığını bölgesinin enerji altyapısını farklı Savunma antlaşmaları müşterek gösterecektir. etkilere karşı korumayı amaçlayan tehditlere karşı oluşturulur. Örneğin, Bayram yaklaşırken… KAYA ÇETIN temsilcilerin varlığı da yönetime öne çıkaranlar, açık- örtülü yasallık kazandırmaz. pazarlıklara girişebilirler. Laikliği EĞITIMCI savunacaklarına yemin edenler, Temsil sorunu laikliğin kökünü kazımaya ücün tek bir elde ya da küçük Cumhuriyetlerde temsilci sıvanabilirler. Gbir elit yapıda toplandığı seçiminin amaca ulaşması iki Demokrasiyi geliştirecekleri toplumlar, çoğu kez dinsel temel koşula bağlıdır. Bunlardan vaatleriyle erke gelenler; bir kisveye büründürülen birincisi, halkın kendi çıkarlarını demokrasinin verdiği olanaklardan buyruklarla yönetilirler. görebilecek bilinç düzeyine yararlanarak demokrasiyi ve Eğitimimizden yiyeceğimize, ulaşabilmiş olmasıdır. Seçmen cumhuriyeti ortadan kaldırmaya giyeceğimize kadar her şeye eğitimle, hukukla, laiklikle, çalışabilirler. yönetimdeki bu “seçkinler” grubu ülkesinin bağımsızlığıyla, üretimle karar verir. Cumhuriyeti beslemek ve kaynakların bölüşümüyle Cumhuriyetlerde ise toplumsal kendi yaşamı ve çıkarları Cumhuriyetin gıdası emektir, yaşam, halkın koyduğu ve arasında bağ kurabilmelidir. birkaç yılda bir sandığın başına gerektiğinde değiştirebildiği Bu bağları kuramayan, gitmekle ya da bir siyasal kurallarla düzenlenir. ilişkileri değerlendiremeyen partiye üye olmakla iş bitmiyor; Cumhuriyet, her şeyden önce toplumlar, temsilci seçimini cumhuriyet emek istiyor. Emek egemenlikle ilgili bir kavramdır. doğru yapamazlar. Yönetenlerin vermezsek birileri çıkar, toplumun Halk, seçimlerde kullandığı ustaca kullandığı alalamalara yüz yıllık kazanımlarına el koyar; oyla istencini yönetime yansıtır, kapılarak oylarını çoğu kez kendi “Cumhuriyeti kutlayacak mıyız, seçtiği temsilciler aracılığıyla da aleyhlerinde kullanırlar. anacak mıyız (!)” ikileminde sıkışıp yönetime katılır. İkincisi ise halkın, seçtiği kalırız. Cumhuriyet yönetiminin temsilciyi denetleyebilmesidir. Atatürk’ün yaktığı Aydınlanma işlerlik kazanabilmesi için temsil Denetim kanalları kapalıysa ateşi içinde gelişmiş bir toplum görevini üstlenenlerin, halk temsilciler, kişisel çıkarlarını olarak; halkımızın, cumhuriyetten adına hareket etmeleri ve halkın öne çıkarıp seçimlerde verdikleri başka bir yönetim biçimini kabul çıkarları için çaba harcamaları sözlerin tersini yapmaya edebileceği beklentisi akılcı gerekir. Yönetenler bir kişi, yönelebilirler. değildir. Tersini düşünenler belki aile ya da grubun çıkarlarına Bağımsızlığı savunacaklarına görece başarılar elde edebilirler hizmet ediyorsa; adı cumhuriyet söz verenler, küresel sermayenin ama sonunda Atatürk’ün açtığı olsa bile o yönetim gerçekte bir temsilcilerine dönüşebilirler. akıl ve bilim yolunun aydınlığında cumhuriyet değildir. Bu durumda Üniter yapıyı, ülkenin birliğini cumhuriyet kazanır.