Catalog

2 EKİM 2026 CUMA EKONOMİ ekonomi@cumhuriyet.com.tr 9 CUMHURİYET 24 AYAR DOLAR Av RO sterlİn FAİZ BORSA ALTIN ALTIN 49.03 55.48 65.00 39.83 12.249 44.046 6.557 2 kuruş 24 kuruş 75 kuruş 0.14 puan 302 puan 174 lira 29 lira Eylül ayıyla birlikte fiyat artışları hızlanırken ekim ayı da yeni zamlarla başladı Çarşıda yangın büyük Asıl dip neresi? İTO, İstanbul TÜFE’deki oruyoruz birbirimize: “Dipteyiz... Peki YÜzde 22.59 YÜzde 26 aylık artışı yüzde 2.11 daha ötesi var mı?” Belli ki var. Benzine alıştıra istanbul’daki eğitim Patlıcan fiyatının S Her anlamıyla bir çöküşten fiyatında aylık artış marketteki aylık artışı hesapladı. TZOB, markette söz ediyoruz. Toplumsal, ekonomik, alıştıra zam demokratik, siyasi, kültürel... Kurumlar izlediği 35 ürünün 25, tarlada aşınıyor, eğitim sistemi çözülüyor, Benzinde tek seferde beklenen izlediği 28 ürünün 16’sının hukukun terazisi kaymış durumda... 12.48 liralık zam, motorinde olduğu Ekonomik çöküş, kurumsal yozlaşma, fiyatının yükseldiğini duyurdu. sistematik soygunlar, vurgunlar... Herkesin gibi kademeli ÖTV artışıyla üç aya ya- her gün konuştuğu, yaşadığı şeyleri yıldı. İlk artış 4.27 lirada kalırken ka- elecek pazartesi açıklanacak burada bir kez daha sıralamaya gerek yok. sım ve aralıkta yeni zamlar gelecek. Ama tam da bu yüzden başka bir resmi enflasyon (TÜFE) 1 Ekim’de eşel mobil sisteminin soruyu sormanın zamanı: Dünya baş Göncesi dün yayımlanan öncü döndürücü bir hızla başka bir çağa sona ermesiyle benzine ÖTV göstergeler, sorunların arttığını geçerken biz neredeyiz? Konu yapay kaynaklı yüksek zam bekleniyordu. zekâ... işaret ediyor: Artışın enflasyona etkisi tartışılırken Çünkü yapay zekâda yeni bir eşik daha İstanbul Ticaret Odası (İTO), Resmi Gazete’de yayımlanan aşılmış durumda. Daha ChatGPT ile perakende fiyat hareketlerinin cumhurbaşkanı kararıyla zam başlayan üretken yapay zekâ devriminin ne anlama geldiğini doğru dürüst kademelendirildi. Benzinde litre göstergesi olan İTO İstanbul kavrayamadan şimdi “ajantik yapay zekâ” başına ÖTV ekimde 7.90 lira, Tüketici Fiyat İndeksi’nin (İstanbul çağının kapısındayız. kasımda 11.36 lira, aralıkta 14.82 lira Bu kez karşımızda yalnızca sorularımıza TÜFE), Eylül 2026’da önceki aya görülmedi. Yıllık bazda ise yüzde izledi. Fiyatı en çok azalan ürün ise olacak. İlk zamla benzinin litresi yanıt veren, metin yazan, resim üreten (aylık) kıyasla yüzde 2.11, Aralık 55.89 artışla eğitim ilk sırada. Bunu yüzde 39.5 ile limon. Bunu da yüzde bir teknoloji yok. Hedef verilen, o hedefe İstanbul Avrupa Yakası’nda 84.65, 2025’e (9 aylık) kıyasla yüzde yüzde 43.45 ile sağlık izlerken 33.4 ile yeşil soğan, yüzde 21 ile ulaşmak için kendi ara görevlerini Ankara’da 85.60, İzmir’de 85.89 belirleyen, internette araştırma yapan, 26.19, Eylül 2025’e (yıllık) kıyasla gıdadaki artış yüzde 29.96 oldu. kuru soğan izledi. Üreticide izlenen liraya çıktı. Fiyat Adana’da 86.44, başka programlarla iletişim kuran, karar İTO Toptan Eşya İndeksi ise aylıkta yüzde 33.55, 12 aylık ortalamalara 28 ürünün ise 16’sında fiyat artışı, Antalya’da 86.85, Diyarbakır’da alan ve kimi durumlarda insan müdahalesi yüzde 1.96, dokuz ayda yüzde 20.32, kıyasla yüzde 36.66 arttığını 11’inde düşüşü görüldü. Bir üründe 87.07, Muş’ta 87.22 lira oldu. Vergi olmadan harekete geçebilen yapay zekâ ajanlarından söz ediyoruz. yıllıkta yüzde 25.90 ve 12 aylık açıkladı. Yıllık artış önceki ay yüzde değişim olmadı. artışlarıyla tüketicinin akaryakıt Yani teknoloji artık yalnızca “bilen” faturası da büyüyecek. 34.96 idi. ortalamada yüzde 23.11 arttı. Yıllık değil, “yapan” bir sisteme doğru Kuru fasulye lider l MUSTAFA ÇAKIR/An KARA artış önceki ay yüzde 25.07 idi. ilerliyor. (Konuyu Herkese Bilim Teknoloji Yıllıkta eğitim önde Dergisi’nin bu haftaki sayısında ayrıntılı ele Üreticide en çok fiyat artışı yüzde Yine, Türkiye Ziraat Odaları aldık.) Alt gruplara bakıldığında, aylıkta 62.5 ile kuru fasulyede. Bunu yüzde Birliği’ne göre eylülde markette Üstelik bunun ne anlama gelebileceğine en yüksek artış yüzde 22.59 ile 23.3 ile patlıcan, yüzde 15.5 ile izlenen 36 ürünün 25’inde fiyat ilişkin ilk ürkütücü örnekler yaşanmaya başladı. eğitimde yaşandı. Bunu yüzde 4.6 artışı, 11’inde azalış oldu. Fiyatı elma takip etti. En çok fiyat düşüşü Geçtiğimiz haziran ayında OpenAI’in bir ile ulaştırma izledi. En az artış en çok artan ürün yüzde 26 ile ise yüzde 48 ile kuru incirde. İnciri yapay zekâ ajanı, Avustralya hükümetinin ise yüzde 0.14 ile gıdada. Alkollü patlıcan. Bunu yüzde 21.1 ile kırmızı yüzde 30 ile limon, yüzde 20.7 ile Medicare istatistik sistemindeki bir açığı kullanarak sisteme girdi ve kamuya açık içecek ve tütün ile sağlıkta değişim mercimek, yüzde 18.5 ile sivribiber patates izledi. l Ekonomi Servisi olmayan dosyalara erişti. Kişisel sağlık verilerine ulaşılmadığı açıklandı ancak olayın kendisi yeterince çarpıcıydı: Bir yapay zekâ ajanı, kendisine verilen görevi Tüketiciye ‘acil 129 dolarla başladı 4.08 dolara indi yerine getirmeye çalışırken önüne çıkan engeli aşmış, bir kamu sistemindeki TÜRKiYe’de, özellikle son yıllarda 24.15 artışla 4 milyar 586 milyon eylem’ çağrısı güvenlik açığını bulmuş ve kullanmıştı. yüksek enflasyon ve düşen alım adede yükseldi. Buna göre 200 Daha da çarpıcısı temmuz ayında TÜKeTici Hakları Derneği Genel gücünün sembolü haline gelen 200 TL’nin tedavüldeki toplam kâğıt yaşandı. OpenAI’in siber güvenlik Başkanı Ergün Kılıç, Ticaret TL, bu özelliğini her geçen gün paralar içindeki payı da yüzde testlerinden geçen bazı modelleri, kendilerini internetten yalıtmak için Bakanlığı’nın düzenlediği 30. pekiştiriyor! 64.32’ye ulaştı. Bu pay; kurulmuş güvenlik ortamının dışına Tüketici Konseyi Toplantısı’nda Merkez Bankası’nın dün Eylül 2025’te yüzde 58.67, çıkmayı başardı. Açıkları kullanarak artırılmasını talep etti. Dijital tüketici hakları için acil eylem yayımladığı güncel verilere Eylül 2024’te yüzde 49.67 internete eriştiler ve dünyanın en büyük dolandırıcılık, hedefli reklamcılık çağrısı yaptı. Kılıç, tüketici göre Eylül 2026 itibarıyla idi. Ayrıca Türkiye’nin en yapay zekâ platformlarından Hugging ve yapay zekâ kaynaklı risklere haklarının yalnızca alışverişle tedavüldeki kâğıt para büyük kâğıt parası olarak Face’in sistemlerine girdiler. OpenAI daha sonra yayımladığı raporda olayı dünya için dikkat çeken Kılıç, “Tüketicilere sınırlı olmadığını, insan onuru ve (banknot) sayısı, önceki ilk tedavüle verildiği yıl olan bir “uyarı atışı” olarak nitelendirdi. yalnızca ‘dikkatli ol’ çağrısı yapmak aya (aylık) kıyasla yüzde 0.67, 2009’da, Merkez Bankası’nın demokrasiyle doğrudan ilişkili Üstelik mesele yalnızca OpenAI ile yeterli değildir” dedi. Kılıç, tüketici Eylül 2025’e (yıllık) kıyasla yüzde yıllık ortalama dolar kuruyla 129 olduğunu vurguladı. Gıda, su, sınırlı değil. Anthropic de kendi Claude 13.25 artışla 7 milyar 130 milyon dolara denk gelen 200 TL, bankanın barınma, sağlık, eğitim ve ulaşıma örgütlerinin karar süreçlerine modellerinin güvenlik testleri sırasında gerçek dünyadaki üç kuruluşun adede ulaştı. Bu kapsamda 200 1 Ekim’de açıkladığı kurla bugün erişimin güvence altına alınmasını katılmasını ve hak arama yollarının sistemlerine izinsiz eriştiğini açıkladı. TL’lik kâğıt paraların sayısı ise ancak 4.08 dolar ediyor. isteyen Kılıç, güvensiz ürünlere herkes için erişilebilir kılınmasını Bütün bunların ortak noktası şu: İnsan aylıkta yüzde 1.34, yıllıkta yüzde l ekonomi Servisi karşı önleyici denetimlerin istedi. l ekonomi Servisi onlara açıkça “Git, o sistemi hackle” dememişti. Sistemler kendilerine verilen hedefe ulaşmaya çalışırken önlerine çıkan engelleri aşmanın yollarını kendileri Fahiş kazanç elde edenlere, bunu kendi isteğiyle iade etmesi için IBAN verildi bulmuşlardı. İşte ajantik yapay zekâ dediğimiz yeni eşik tam da burada başlıyor. 468 Mil YAR Tl Ve şimdi dönüp Türkiye’ye bakalım. 25 eylül itibarıyla Dünyanın yapay zekâyı geliştiren en güçlü son iki haftada para şirketleri bile kendi yarattıkları sistemlerin Fonzedenin işi piyasası fonlarından çıkış davranışlarını denetlemekte zorlanmaya başlamışken; kurumları aşınmış, eğitim sistemi çözülmüş, liyakat mekanizması zedelenmiş, veri güvenliği ve denetim kapasitesi tartışmalı bir Türkiye bu yeni çağa ne kadar hazır? iyi niyete kaldı 3 hafta önce patlak veren ve yarım milyon yatırımcıyı etkileyen fon Emekliler 81 ilde vurgununda insan eliyle kurulmuş ilişkileri, ali piyasaları etki altına alan TL’nin altında olanlar için bu tutar, siyasi etkileşimleri ve denetimin neden zamanında işlemediğini hâlâ tartışıyoruz. meydana çıkıyor M“fon depremi”ni “teknik” olarak 1 milyon TL ve üzerinde olanlar için ‘Kamu kaynağı Şimdi önümüzde çok daha zor bir hafifletmek için adımlar sürüyor. en fazla 1 milyon TL olacak şekilde eMeKli örgütleri, seyyanen soru var: İnsanların yetişemeyeceği Bu kapsamda Sermaye Piyasası uygulanacak. Öncelik para piyasası hızda veri tarayabilen, karar alabilen ve zam davasındaki gecikmeyi ve kullanılmamalı’ eyleme geçebilen yapay zekâ ajanları Kurulu (SPK), tasfiyedeki fonlardan fonlarında. Öte yandan SPK, 17 ekonomik sıkıntılar nedeniyle finans sisteminde kötüye kullanılmaya c HP Karabük Milletvekili Cevdet “fahiş kazanç” elde edenlerden, Eylül’deki tasfiye listesinde yer alan Anayasa Mahkemesi önünde başlandığında onları kim, hangi Akay, fon krizindeki ön ödeme intihar eden emekli polis memuru kendi isteğiyle bunu iade etmek A1 Capital Portföy, Bulls Portföy ve kurumlarla ve hangi teknolojik kapasiteyle kararını olumlu bulduğunu denetleyecek? Ali Şekeroğlu’nun durumunu isteyenler için TMSF adına “isteğe Pardus Portföy’ün kurucusu olduğu ancak piyasayı sakinleştirmek Türkiye’nin yapay zekâ çağındaki protesto etmek amacıyla bugün bağlı iade hesapları” açıldığını fonlara ilişkin tasfiye sürecinin için yeterli olmadığını belirtti. kapasitesi ne? Eğitimden hukuka, ülke genelinde eşzamanlı basın duyurdu. İade edilenler ilgili ardından bunun dışındaki ilgili kamu yönetiminden finansa, “Herkesin alacağı tam, net olarak açıklamaları yapacak. Seyyanen dezenformasyondan istihdama kadar ne fonların katılma payı sahiplerine fonları tekrar işleme açacak. tespit edilmeli. Fahiş kazanç Zam Mağdurları Platformu çatısı kadar hazırız? dağıtılmak üzere tasfiyeyi yürüten elde edenler de cezalandırılmalı” Hazır olmadığımızda yapay zekâ altında bir araya gelen 26 emekli BiST 100 nefes aldı diyen Akay, kamu kaynaklarının Ziraat Bankası ve İş Bankası’na mevcut zayıflıklarımızı büyüten bir çarpana örgütünün açıklamasına göre dönüşebilir. kullanılmasına karşı çıktı. Böyle Süreçle ilgili açıklama yapan aktarılacak. ana eylemler ise Ankara Sakarya Üstelik mesele finans sistemiyle sınırlı değil. bir adımın yurttaşa ilave vergi Cumhurbaşkanı Yardımcısı Borsada işlem gören hisselerin Meydanı ve İstanbul Kadıköy’de Yapay zekâ ajanlarının kamu olarak yansıyacağını, yatırım ve Cevdet Yılmaz, Fon Koordinasyon alım-satımından elde edilen benzer yönetimine, bankacılığa, sağlığa, eğitime, saat 17.00’de düzenlenecek. sosyal harcamaları azaltıp gelir enerji sistemlerine, şirketlere girdiği bir Emekliler, özellikle “Para için Kurulu’nun ikinci toplantısının kazancı geri ödemek isteyenler dağılımını bozacağını vurguladı. dünyadan söz ediyoruz. İnsanların bugün değil onurumuz için!” sloganıyla bugün yapılacağını, sorunların için de TMSF adına “genel hisse yaptığı pek çok işi üstlenecekler; karar Akay, halka arzdan yüksek gelir meydanlara çıkacak. l An KARA çözümü ile sermaye piyasalarının süreçlerine katılacak, milyonlarca veriyi iade hesabı” açıldı. SPK, ayrıca elde eden şirket sahiplerinin de tarayacak, işlemler yapacaklar. Doğru yoluna daha güçlü devam edeceğini Tera Portföy, Pusula Portföy, Atlas incelenmesini istedi. İktisatçı Prof. kullanıldıklarında olağanüstü bir verimlilik Portföy ve Hedef Portföy’ce kurulan söyledi. Hazine ve Maliye Bakanı KISA.... KISA... KISA... Dr. Yalçın Karatepe ise SPK’nin yaratabilirler. Kötü niyetli ellerde ya da denetimsiz bırakıldıklarında ise aynı fonların nihai yatırımcılara tasfiye Mehmet Şimşek ise yatırımcılara isteğe bağlı iade hesaplarına tepki l BRen T petrolün vadeli varil kapasite büyük bir kırılganlığa dönüşebilir. göstererek “Yatırımcıyı korumakla mümkün olan en kısa süre ve sonucunda hak kazanacakları İşte Türkiye açısından mesele fiyatı, dün yine 100 doları geçti. görevli bir düzenleyici kurum mu, en yüksek düzeyde ödeme için ödemeye mahsuben ara ödeme burada ağırlaşıyor. Çünkü yapay zekâ Dün itibarıyla aylık artış yüzde 6.3. kazanç sağlayanlara ‘gönlünüzden boşlukta çalışmayacak. Nasıl bir ülkeye yapılmasına karar verdi. Bunda adımların atıldığını açıkladı. l Tic AReT Bakanlığı’nca ne koparsa’ diye hesap numarası geliyorsa onun kurumlarının, hukukunun, MKK tarafından hesaplanacak net Düşüşte olan BİST 100 ise dün yapılan düzenlemeyle, taşınmaz eğitiminin, insan kaynağının üzerine açıklayan bir kurum mu?” diye yatırım tutarı dikkate alınacak. kısmen toparlandı ve günü yüzde oturacak. Sağlam kurumlara gelirse satışlarına ilişkin zorunlu “Güvenli sordu. l MUSTAFA ÇAKIR/ onları güçlendirebilir. Nitelikli bir eğitim Ödemeye esas tutar, ödeme 2.53 artışla tamamladı. Dolar/TL Ödeme Sistemi” uygulamasının An KARA sistemine gelirse insanın kapasitesini başlangıç tarihi 1 Aralık olarak 49.04’ü gördü. l Ekonomi Servisi tarihindeki net yatırımı 1 milyon artırabilir. Güçlü bir hukuk düzeninde belirlendi. üretkenliği artırırken hakları koruyacak l KiT ve özelleştirme sınırlar içine alınabilir. Peki tersi? Kurumları zayıf, hukuku programındaki kuruluşların borç Sanayide ‘bozulma’ 2.5 yıldır sürüyor aşınmış, eğitim sistemi nitelik kaybetmiş, stoku, Haziran 2026’da 1.1 trilyon liyakati terk etmiş bir ülkenin elinde bu iSTAn BUl Sanayi Odası (İSO) Türkiye sonra üretimini artıran gıda ürünleri lira oldu. teknoloji neye dönüşür? İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri oldu. S&P Global Market Intelligence l MISIR ve soya fasulyesi gibi Ve daha önemlisi: Dünya yapay zekâ ile Endeksi), eylülde 48.1’den 47.9’a Ekonomi Direktörü Andrew Harker, geleceği yeniden kurarken biz bugünün ürünlerin verimliliğinde kritik sorunları içinde debelenerek bu yarışın ne gerileyerek 50 eşik değerinin altında Ortadoğu’daki savaşın etkilerinin rol oynayan diamonyum fosfat kadar dışında kalacağız? kaldı. İmalat sektöründe faaliyet sürdüğünü, jeopolitik belirsizliğin çeyrek ortalamasının ikinci çeyreğin gübresinin ton fiyatı, ilk dokuz Belki de “Dipte miyiz?” diye yanlış soru- koşulları 2.5 yıldır her ay bozulurken büyümeyi sınırladığını söyledi. Üçüncü hafif üzerinde olmasının toparlanmaya ayda yüzde 28.4 artarak 802.5 yu soruyoruz. Asıl dip, geleceği yakalama izlenen 10 sektörün dokuzunda çeyrekte görünümün önemli bir değişim yönelik temkinli sinyaller verdiğini dolara çıktı. kapasitemizi kaybettiğimiz yer olacak... üretim yavaşladı. Tek istisna, yedi ay göstermediğini belirten Harker, PMI’ın kaydetti. l ekonomi Servisi