Catalog
Publication
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Years
- 2026
- 2025
- 2024
- 2023
- 2022
- 2021
- 2020
- 2019
- 2018
- 2017
- 2016
- 2015
- 2014
- 2013
- 2012
- 2011
- 2010
- 2009
- 2008
- 2007
- 2006
- 2005
- 2004
- 2003
- 2002
- 2001
- 2000
- 1999
- 1998
- 1997
- 1996
- 1995
- 1994
- 1993
- 1992
- 1991
- 1990
- 1989
- 1988
- 1987
- 1986
- 1985
- 1984
- 1983
- 1982
- 1981
- 1980
- 1979
- 1978
- 1977
- 1976
- 1975
- 1974
- 1973
- 1972
- 1971
- 1970
- 1969
- 1968
- 1967
- 1966
- 1965
- 1964
- 1963
- 1962
- 1961
- 1960
- 1959
- 1958
- 1957
- 1956
- 1955
- 1954
- 1953
- 1952
- 1951
- 1950
- 1949
- 1948
- 1947
- 1946
- 1945
- 1944
- 1943
- 1942
- 1941
- 1940
- 1939
- 1938
- 1937
- 1936
- 1935
- 1934
- 1933
- 1932
- 1931
- 1930
Our Subscribers Can Login And Read Original Page
I Want To Register And Read The Whole Archive
I Want To Buy The Page
25 OCAK 2026 PAZAR
6 GELECEKTEN NOTLAR
Makineli
adamlar
devri
başlıyor
Hasret bitiyor mu?
Acaba diyorum,
apay zekânın tarihçesini
DÜNYANIN en önemli
araştırırken karşıma çıkan insanlık aynı
teknoloji etkinliklerinden
Yilginç terimlerden biri hayallerin etrafında
biri olan CES her yıl Las
“makineli adam”dı. dönüp dolaşıyor
Vegas’ta yapılıyor. Bu yıl
Taa 1920’ler itibarıyla karşımıza ve bir mesafe
birçok ilginç teknoloji
çıkan ilginç bir kavram bu kaydedemiyor mu?
tanıtıldı.
“makineli adamlar” (ya da yapay
Ama benim bireysel
100 yıllık
adamlar, suni adamlar, robotolar)...
olarak ilgimi çeken
“Bir roboto neler yapabilir?” yolculuk
konular daha çok yapay
başlıklı haberden alıntılar:
Sonra şunu fark
zekâ ve “makineli
ediyorum: Son adamlar”la ilgiliydi.
?Bu, Berlinli bir robotodur ki
1930’ların gazete kupürlerinde
100 yılda inanılmaz bir mesafe
mükemmel surette sinema
“makineli adamlar” hep iki
kaydetmişiz.
operatörlüğü yapabilmektedir.
kollu, iki bacaklı metal insanlar
Uzaya çıkmamızdan tutun,
?Kendisine verilen selama ve
olarak resmedilmişti. Ancak bu
dünyanın bir ucundaki
müsafahaya mukabele eder.
yıl CES’te NVIDIA CEO’su Jensen
insanlarla görüntülü olarak
Huang sahneye çıktığında,
?Ve nihayet; madenden yapılmış
konuşabilmemize, aradığımız
bu asırlık tanım yerine çok daha
olmasına rağmen güzel bir
bilgiye anında erişebilmemize,
kapsayıcı bir kavram koydu:
kadını öpmekten aciz değildir.
nano boyutlardaki mikroçip
fiziksel yapay zekâ (physical AI).
aracın fizik kurallarını ve insan
bileşenlerine, yapay zekâ İnsansı robotlar
“Gelecek harplerde makineli Jensen’in vizyonuna göre
davranışlarını anlaması demek.
“makineli adam” artık sadece Fakat tabii bizi en çok
adamlar mı çarpışacak?” sistemleriyle (“madenden”
Yani dedelerimizin hayal ettiği
insansı robotlar değil, içinde zeka ilgilendirmesi gereken konu,
“Makineli adamlar düşünebilir yapılmış makinelerle) sohbet
o metal şoför, artık görünmez
barındıran, dünyayı algılayan ve insansı robotlar olmalı. Neden
mi?” “Misafir karşılıyor, kahve çay eder noktaya gelmemize
bir şekilde aracın şasisine,
kararlar alan her makineydi. insansı robotlar? Çünkü biz
kadar müthiş teknolojiler
pişiriyor, ortalığı süpürüyor, çocuk
sensörlerine ve işlemcilerine
binlerce yıl içinde etrafımızdaki
geliştirebilmişiz.
dadılığı yapıyor.”
Akıllı arabalar sinmiş durumda.
her şeyi kendimize göre
“İçinde adam olmadan uçan
1930’lara ait bu tarz haber
1930’larda “şoförlük yapan şekillendirdik. Bacaklarımızla
tayyareler”imiz de var, uzayda
başlıklarını görünce neredeyse
Akıllı dev makineler
robot” dendiğinde, muhtemelen çıkabileceğimiz merdivenler,
100 yıl sonra çok benzer konuları uçan uydularımız da. Hatta
direksiyonun başına oturup “Makineli adam” hayali sadece ellerimizle kavrayabileceğimiz
konuştuğumuzu fark ediyorum. “ortalığı süpüren” makine
pedallara basan metal bir adam kapı kolları, parmaklarımızla
ev işleri veya şoförlükle sınırlı
“Gelecek harpler” geldi geçti ama hayali gerçek olmuş bile, robot hayal ediliyordu. Jensen Huang’ın basabileceğimiz tuşlar yaptık.
değildi; onların ağır işlerde,
sahnede açıkladığı Mercedes- Yani bir robotun etrafımızda
içinde makineli adamlar yoktu. süpürgeler gittikçe yaygınlaşıyor
madenlerde ve inşaatlarda
Benz ile yapılan işbirliği, bu gerçek anlamda var olabilmesi
Ya da misafirlerimizi karşılayan, ve evimizde kendi kendilerine çalışması da muhtemelen
hayalin sınırlarını genişletti. Artık için en ideal form bir insan
çocuk dadılığı yapan bir makineli dolaşıp ortalığı temizliyorlar. bekleniyordu. CES’te gösterilen
direksiyonun başına geçecek bir formu. Bu nedenle robot
Caterpillar (CAT)’e ait iş
adam henüz ortaya çıkmadı. Ne mutlu...
robota ihtiyacımız yok; çünkü şirketleri insansı robotlara ayrı bir
makineleri, bu beklentinin de
arabanın kendisi robota dönüştü. önem veriyor.
şekil değiştirdiğini kanıtladı.
(Transformers hayranları bu Neyse ki CES’te Boston
Bir ekskavatörün operatör
duruma şaşırmayacaktır sanırım.) Dynamics’e ait “Atlas”, sağa
koltuğuna oturan bir robot
NVIDIA ve Mercedes’in
sola kung-fu tekmeleri atan
yerine, ekskavatörün kendisi
tanıttığı yeni nesil otonom
Unitree’ye ait G1 gibi birçok
, Kuruml arın Güvenlik
çevresini gören, toprağın
sistemler, aracın sadece yoldaki
farklı insansı robot tanıtıldı.
yoğunluğunu tartan ve kazı
şeritleri takip etmesini değil,
Kimi piyano çalan, kimi pin-
ve Karar Alma Süre çlerini yaparken devrilmemek için
“akıl yürütmesini” (reasoning)
pon oynayan, kimi omurilik
ağırlık merkezini ayarlayan
sağlıyor. “Alpamayo” adı verilen
ameliyatı yapmaya çalışan bu
akıllı bir varlığa dönüşüyor.
Yapay Zeka ile D e stekliyor
ve otonom araçlar için geliştirilen
robotlar eminim 100 yıl önceki
Jensen Huang’ın “en büyük
bu yeni yapay zekâ modeli, tıpkı
büyüklerimizi çok şaşırtırlardı.
Multinet Up iştiraki olarak, ödeme sistemleri, sadakat uygulamaları ve
robotlar” olarak tanımladığı bu
bir insan şoför gibi çevresini
Fakat 100 yıl önceki
siber güvenlik alanlarında faaliyet gösteren inventiv, yapay zeka destekli
makineler, muhtemelen yakın
gözlemliyor ve kararlar alıyor.
büyüklerimiz ilk şoku atlatıp bu
çözümleriyle şirketlerin dijitalleşme, siber güvenlik ve veriye dayalı karar
gelecekte etraflarındaki insanları
Örneğin, önünüzdeki aracın
robotlara daha yakından bakınca,
alma ihtiyaçlarına yanıt veriyor.
dönüş yapacağını “öngörerek” algılayıp onlara zarar vermeden,
hâlâ bir şeylerin eksik olduğunu
yavaşlıyor ya da şerit değiştiriyor. milimetrik hassasiyetle
fark edebilirlerdi: insana ait o
apalı devre ödeme sistemlerine
Bu, kodlanmış bir kural değil;
çalışabilecekler. zarif ve çevik, zeki hareketler.
ihtiyaç duyan kurumlar için
Kyenilikçi çözümler geliştiren
ve siber güvenlik hizmetleri sunan
inventiv’in Genel Müdürü Çağlayan
100 yıl öncesine
Yıldırım, inventiv’in yapay zeka destekli
çözümlerine yönelik açıklamalarda
‘gelecekten notlar’
bulundu: Özellikle son birkaç yıldır
yapay zeka araçlarının şirketlerin iş Ey asr-ı evvelin hayalperestleri!
Tasavvur ettiğiniz o “makineli adamlar”
yapış biçimlerine entegre olmasıyla
bugün demirden ve çelikten birer hakikat
birlikte daha fazla güvenlik açığı ve
oldu. Fennin ve ilmin terakkisiyle onlara
siber risk meydana geliyor. Bu risklerin
yürümeyi, hatta konuşmayı öğrettik. Lakin
minimuma indirilmesi için şirketler,
biliniz ki o madeni vücutlara her nevi
Zero Trust (Sıfır Güven) yaklaşımını
marifeti yüklesek de insan ruhundaki o
benimsemeli ve saldırı simülasyonlarını
latif hissiyatı henüz bahşedemedik.
iş süreçlerinin vazgeçilmez bir parçası
Velhasıl suretleri tamam,
olarak ele almalı. Çünkü saldırı
lakin siretleri hâlâ
simülasyonlarına yapılan 1 birimlik
noksandır.
Çağl ayan YILDIRIM
yatırım, gerçek bir ihlal sonrası ortaya
(inventiv Genel Müdürü)
çıkabilecek 100 birimlik zarar ve kaybın
önüne geçebiliyor.
“2025 yılında hata sayımızı yüzde getirmek.
“Veriye dayalı tahminleme ile finansal
30 azalttık”
süreçleri kolaylaştıracağız”
inventiv olarak yapay zekayı,
Hızı yavaşlatan faktörler
yazılım geliştirme ve güvenlik Bütçe tahminleme süreçleri birçok kurumda
hala manuel, parçalı ve geçmişe dönük verilerle
süreçlerimizin merkezine stratejik bir
ROBOTLARIN insan seviyesinde yapay zekâlara internetteki bataryalara ihtiyaç var.
ilerliyor. inventiv olarak bu yapının finans
kaldıraç olarak konumlandırıyoruz.
hareket edebilmelerini milyarlarca cümleyi okutmak Son olarak iş dönüp dolaşıp
Bu doğrultuda kod inceleme ve ön yüz ekiplerinin süreçlerini zorlaştırdığını tespit
yavaşlatan bazı faktörler var. kolay ama bir robota fiziksel güvenliğe geliyor. Robotun
geliştirme gibi süreçlerimizde yapay ederek, bu sorunu merkeze alan bir çalışma
En temel mesele, gerçek dünyada “milyarlarca kez kapı insanla omuz omuza çalışması
başlattık. Kısa sürede yapay zeka destekli bir
zekadan faydalanarak iş akışlarımızı
dünyadaki kaos. Laboratuvarda kolu tutmayı” denetmek hem için hata payının sıfıra yakın
AR-GE sürecine dönüşen çalışmamız ile geçmiş
verimlileştiriyoruz. Bu yaklaşım,
kusursuz görünen, taklalar atan çok maliyetli hem de uzun bir olması lazım. Yani mesele
organizasyonel yapımıza doğrudan katkı gelir ve gider verilerini ekonomik göstergelerle
bir robot; ışık açısı değişince, iş. Bilim insanları çareyi farklı sadece robotu yürütmek değil;
birlikte ele alan tahmin modelleriyle farklı
sağladı. 2025 yılında hata sayımızı,
zemin biraz kayganlaşınca, robotlardan toplanan tecrübeleri onu gerçek hayata, güvenle
senaryolar ürettik. Süreci bir “tam kan sayımı”
2023 ve 2024 yıllarının ortalamasına
nesnelerin yeri değişince ortak bir havuzda birleştirmekte ve sürdürülebilir şekilde
kıyasla yüzde 30 azalttık. Ayrıca, yapay gibi ele alarak yalnızca bütçe sonuçlarını değil,
veya araya bir cisim girince ve “yapay veri”lerle eğitimi “yerleştirmek”.
bu sonuçlara etki eden tüm bileşenleri birlikte
zeka destekli çalışmalarımız yalnızca
bocalayabiliyor. Simülasyonlarda hızlandırmakta arıyorlar. 100 yıl öncesinin “madenden
analiz ettik. Ayrıca, zaman bazlı verileri ve
yazılım geliştirme süreçlerimizde değil,
öğrendiklerini sokağa ve eve Üçüncüsü ise beceri ve yapılmış makine adamlarına”
kurumsal müşterilerimize sunduğumuz bu verileri etkileyen etmenleri birden fazla
taşımak hâlâ zor. Bu yüzden genelleme konusu. Bugün birçok kıyasla oldukça farklı bir noktada
güvenlik çözümlerinde de karşılığını modelle birlikte ele alan bir yapı tasarlayarak,
mühendisler, robotlar gerçek robot tek bir işin uzmanı; ortam olduğumuz kesin. Önümüzde
kullanıcıların kendi verileriyle farklı tahmin
buluyor. Yapay zeka destekli siber hayatta çuvallamasın diye değişince yeniden ayar istiyorlar. hâlâ aşılması gereken zorlu
modellerini aynı anda çalıştırabildiği ve “dijital ikizler” ve sürprizli Oysa bizim hayalimizdeki o birkaç viraj daha var gibi
güvenlik platformumuz Securvent,
senaryolarla onlara sanal dadılık yapan, kahve pişiren görünüyor. Fakat tahminimce
kurumsal dijital altyapıları gerçek sonuçları karşılaştırmalı olarak görebildiği
ortamda güvenli bir şekilde makineli adamlar için hem önümüzdeki yıllarda bu alanda
bir platform oluşturduk. inventiv olarak hem
zamanlı olarak izliyor, anomali tespiti
binlerce kez hata yapıp gördüğünü anlayıp eyleme inanılmaz gelişmeler olacak ve
tahminleme çalışmalarımızı genişletmeye
yapıyor ve potansiyel tehditleri daha
öğrenmeyi öğretiyorlar. döken daha genel bir zekâya, 2030’larda insansı robotlarla
oluşmadan belirliyor. Amacımız sadece hem de bu yaklaşımdan doğan, ürün olarak
İkinci büyük engel ise veri. hem de daha hassas tutuş sokaklarda karşılaşmaya
dijitalleşmeyi kolaylaştırmak değil, konumlandırdığımız platformu geliştirmeye
Bugün sohbet ettiğimiz sağlayan ellere ve daha dayanıklı başlayacağız.
devam edeceğiz.
bunu sürdürülebilir ve güvenli hale
ADVERTORIAL

