Catalog
Publication
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Years
- 2024
- 2023
- 2022
- 2021
- 2020
- 2019
- 2018
- 2017
- 2016
- 2015
- 2014
- 2013
- 2012
- 2011
- 2010
- 2009
- 2008
- 2007
- 2006
- 2005
- 2004
- 2003
- 2002
- 2001
- 2000
- 1999
- 1998
- 1997
- 1996
- 1995
- 1994
- 1993
- 1992
- 1991
- 1990
- 1989
- 1988
- 1987
- 1986
- 1985
- 1984
- 1983
- 1982
- 1981
- 1980
- 1979
- 1978
- 1977
- 1976
- 1975
- 1974
- 1973
- 1972
- 1971
- 1970
- 1969
- 1968
- 1967
- 1966
- 1965
- 1964
- 1963
- 1962
- 1961
- 1960
- 1959
- 1958
- 1957
- 1956
- 1955
- 1954
- 1953
- 1952
- 1951
- 1950
- 1949
- 1948
- 1947
- 1946
- 1945
- 1944
- 1943
- 1942
- 1941
- 1940
- 1939
- 1938
- 1937
- 1936
- 1935
- 1934
- 1933
- 1932
- 1931
- 1930
Our Subscribers Can Login And Read Original Page
I Want To Register And Read The Whole Archive
I Want To Buy The Page
15 TEMMUZ 2021 PERŞEMBE
8 DİZİ9
DAKİKA DAKİKA 15 TEMMUZ
15 Temmuz darbe girişiminin ardından Meclis tarafından hazırlanıp iktidar tarafından üstü kapatılan raporda işaret edilen zaaflar 5 yıl sonra artarak sürüyor
Ne oldu ve
neler yaşandı?
ethullahçı Terör Örgütü tarafından 15
Gizlenen raporda din istismarı vurgusu
FTemmuz 2016’da düzenlenen hain darbe
15 Temmuz’un
girişiminin üzerinden 5 yıl geçti. O gece 251
yurttaş şehit olurken, 2 bin 196 yurttaş da ga-
zi oldu. Dakika dakika şunlar yaşandı:
rejimi:
ethullahçı Terör Örgütü’nün (FE-
416.16: Kara Havacı-
İYİ PARTİLİ AYTUN ÇIRAY VE CHP’Lİ ZEYNEL EMRE RAPORU GAZETEMİZE DEĞERLENDİRDİ
TÖ) 15 Temmuz 2016’da kalkış-
lık Komutanlığı’nda görev-
12 Temmuz 2017’de dönemin TBMM Başkanı İs-
Ftığı darbe girişiminin ardından 5
li bir subay MİT’e giderek,
mail Kahraman’a sunulan ancak Meclis’te okun-
Şahsımcılık!
yıl geçti. Siyasi iktidar FETÖ tehlike-
FETÖ üyesi askerler tarafın-
sinin geçmediğini belirterek, yürür-
dan MİT Müsteşarı Hakan mayan Darbe Raporu’nda yer alan tespitlerle bu-
karanlık ve alçak gecenin beşinci
lükteki OHAL yasalarını uzatmaya ça-
Fidan’ın alınması için kuru-
gün yapılan hataların aynı olduğu görülüyor.
yılındayız. O gece tam aydınlanmadı
ma saldırı olacağını ihbar lışıyor. FETÖ’nün siyasi ayağının or-
O ama o gece üzerinden her türlü si-
‘ByLock kullanan siyasileri
etti. Fidan, Genelkurmay 2. taya çıkarılması için muhalefetin de
yaset devam ediyor.
Başkanı Orgeneral Yaşar
destek vererek hazırladığı FETÖ rapo-
Dönemin Genelkurmay Başkanı Hulusi
Güler’i telefonla aradı, konu
ru ise halen ortada duruyor. Komis-
Fidan
Akar ve MİT Müsteşarı Hakan Fidan her
hakkında bilgi verdi.
yon Başkanı Reşat Petek tarafından
şeyi anlatmadığı sürece o geceye ilişkin
417.32: Fidan tarafından Karargâh’a gön-
12 Temmuz 2017’de dönemin TBMM
soru işaretlerinin yanıtı, öngörülere, geliş-
derilen Müsteşar Yardımcısı Güler’i bilgilen-
Başkanı İsmail Kahraman’a sunu-
melerin yankılarına göre verilecek.
dirdi. Güler, Genelkurmay Başkanı Orgene- ve bürokratları vermediler’
lan ancak Meclis’te okunmayan Dar- O geceye ilişkin TBMM de sorumluluk
ral Hulusi Akar’a detaylı bilgi verdi ve Fidan’ı
be Raporu’nda yer alan tespitlerle bu- alıp bir komisyon kurdu, kalınca bir rapor
karargâha davet etti.
hazırladı. Ne yazık ki o rapor kayıp!
gün yapılan hataların aynı olduğu gö-
yılında “15 Temmuz Dar- 5 Temmuz Darbe Girişimi Araştırma Komisyonu Üyesi İYİ Parti İzmir Milletvekili Aytun Çı-
418.10: Fidan, Karargâh’a giderek komuta
Rapor Meclis Başkanlığı’na verildi, sonra
rülüyor. Muhalefet şerhleri ile birlik-
2016be Komisyonu”nda o dönem
1ray ve CHP İstanbul Milletvekili Zeynel Emre, iktidarın hazırlanan raporu tartışmaya açmak-
kademesiyle görüştü. Gelen ihbarın daha bü-
kayboldu! Sadece bu durum bile o geceye
te yaklaşık bin 400 sayfayı bulan ra- CHP Üyesi olarak görev yapan İYİ Parti İz-
yük bir planın parçası olabileceğini söyledi. tan çekindiğini, kamuoyunun yazılanları öğrenmesinden rahatsızlık duyduğunu ifade etti. Çıray,
ilişkin tahmin yürütmeyi sağlar!
porda FETÖ’nün bu zamana kadar na- mir Milletvekili Aytun Çıray, iktidarın çe-
418.30: Hulusi Akar,
ByLock’u olan siyasiler, devletin üst düzey bürokratlarının listesini istemelerine karşı verilmedi- O gecenin bir başka ilginç hattı da Tür-
kince ile hareket ettiğini belirterek, “İkti-
sıl geldiğinden, siyasi iktidarların te-
TSK Harekât Merkezi’ni ara-
kiye ile ABD arasındaki telefon trafiği. Zira
ğini söylerken Emre, darbenin ardından dinlenmesi gerekenlerin dinlenmediğini belirtti.
dar FETÖ’yü her yönüyle araştırmak için
mel zafiyetlerine kadar birçok başlık-
dı, havada bulunan araçların
ABD’nin darbenin ilk saatlerindeki yaklaşı-
komisyon kurdu. Sonra da raporu ve ona
ta bilgi yer verilirken, siyasi ayak ola-
indirilmesi emrini verdi.
“Darbe Araştırma Komisyonu, yap- mı şuydu:
yazılan muhalefet şerhini ortadan kaldır-
rak muhalefetin suçlanması ise dik-
419.26: Fidan,
ması gereken işi yapmadı” diyen Emre, - Tarafları sağduyuya davet ediyoruz!
dı. Meclis’e sunmayıp, tartışmaya açma-
kat çekiyor. TBMM’ye gelen ancak ik-
Marmaris’te bulunan Cum-
Bunun anlamı çatallı. Bir yorum şu:
“Dinlenmesi gereken kişiler dinlenme-
dı. Muhalefet şerhinden çekindiler. Ka-
tidar kanadının engellemeleri sonucu
hurbaşkanı Recep Tay-
di. Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar’ın, ABD her iki tarafla da diyalog kurup “Ka-
muoyunun orada yazılanları öğrenmesi-
okunmayan raporda dikkat çeken ba-
yip Erdoğan’ı aradı, ken-
zananı destekleyelim” dedi.
MİT Müsteşarı’nın, geçmiş dönemler-
ni istemedi. FETÖ’nün siyasi ayağının or-
zı bölümler şöyle:
disine ulaşamayınca ko- Bize göre öyle değil, şöyle:
de görev yapmış devlet bakanlarını din-
taya çıkmasından kaygılandılar. Bunu si-
ruma müdürüyle görüştü. - İki tarafı da “ben kazanacağım” duygu-
lememiz ve nasıl kadrolaştıklarını sor-
Akar
yasi ayağın araştırılmasına yönelik verdi-
‘GiZli H EdEfl ERi
Cumhurbaşkanı’nın güvenli- sunda tutalım. Güçler birbirine yakın olsun.
mamız lazımdı. Bunlar yapılmadı. Din-
ğimiz önergeleri reddederek de göster-
Darbe girişiminin ardın-
ğiyle ilgili bir problemin olup olmadığını ve ila- İki taraf da kazanamasın. İş, iç savaşa
lenmesi gereken kişileri davet etmedi-
ifŞa dön EMi’
diler. Çünkü raporun içeriğinin ve muha-
kadar gitsin!
ve güvenlik tedbirlerine ihtiyaç duyup duyma-
ler. Cemaat okulunda okumuş insanla-
dan kurulan komisyona
Raporda örgütün geçmişte dini bir
lefet şerhlerinin tartışılmasını istemedi-
Buna Türkiye’nin toplam gücü ve sağdu-
dıklarını sordu.
ra takibat yapılıp, ihraç edilirken o okul-
yapı olarak görüldüğüne dikkat çeki-
ler. Hâlâ siyasi ayağa ilişkin iktidar ses-
çağrılan eski Genelkur-
yusu izin vermedi! Herhangi bir kişi ya da
420.22: MİT Müsteşarı Hakan Fidan,
ları açanlara bir işlem yapılmadı. Bu-
söyledik ama
lirken, siyasi iktidarla kavganın baş- siz” dedi. AKP’li Cahit Özkan’ın Meclis’te
kurum değil.
Karargâh’tan ayrıldı.
nun örnekleri çok. Yargının amacı ada-
may başkanları, emniyet
ladığı 2010’lu yıllar “Gizli Hedefleri yaptığı bir konuşmada “Bizi 15 Temmuz
HHH
420.23: Akıncı 4. Ana Jet Üs
let duygusunu temin edip, onu sağlamak
hain kalkışmasına getiren şey 12 Eylül
İfşa Dönemi” olarak nitelendiriliyor.
Yeniden altını çizelim: O gecenin peşini
Komutanlığı’nda toplanan 33 Özel Kuvvetler
müdürleri ve siyasiler
mı yoksa AKP ve Erdoğan’ın siyasi ikbali
2010 Anayasa Referandumu’dur” sözleri-
Örgütün siyasi iktidarı hedef aldığı-
bırakmayacağız.
görevlisi Karargâh’a doğru harekete geçti.
için çalışmak mı?” ifadelerini kullandı.
ni anımsatan Çıray, “Bir nevi kendisini ve
na dikkat çekilen raporda bu dönem, örgüte ve darbe girişimi-
O geceden sonra ne oldu?
420.46: Darbenin gece saat 03.00’te baş-
partisini suçlamış oldu. Ama Türkiye’ye
Çıray Emre
Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ve onun Bugünkü rejim oldu!
layacak olması nedeniyle Karargâh’tan er-
‘Başka cemaatlere
ne ilişkin bilgi verdi
dinletemedik
15 Temmuz’u sadece 2010 referandumu
şahsında AKP hükümetine karşı baş- Erdoğan yıllarca başkanlık sistemini
ken ayrılan Genelkurmay Strateji Daire Başka-
madı! Bürokrat ve siyasilerin HTS kayıtla- kadro açılıyor’
getirmedi. 15 Temmuz’u getiren hadise
lah Gülen ile yan yana gelmelerine va-
kendi tabanına bile anlatamadı. Toplumun
lattığı gizli mücadele olarak nitelen-
nı Tümgeneral Mehmet Dişli, özel aracıyla ge-
l Eski İçişleri Bakanı Efkan Ala: Örgüt 2002’de AKP’nin iktidara gelmesiyle baş- rını istedik o da verilmedi. Daha önemlisi
rıncaya dek yazılı ve görüntülü kanıtla- 15 Temmuz’dan sonra alınması gere-
yüzde 70’i kesinlikle karşıydı. Kalanı da ay-
diriliyor. 7 Şubat 2012 tarihli MİT
ri döndü.
1980’lerden itibaren devletin önemsediği ka- komisyonun dinlemek istediği çok önem-
ladı. 2004 Milli Güvenlik Kurulu’nun FETÖ
rını sunmuştuk. Hal böyle olunca rapo- ken derslerin alınmadığını belirten Em- rıntıyı bilmek istiyordu. Ancak 15 Temmuz
Müsteşarı’nın ifadeye çağrılması ha-
421.00: Dişli, Hulusi Akar’ın makam oda-
demelerine sızmaya başladı. 17-25 Aralık’tan ile ilgili tavsiye kararına uyulmadı. Döne- li şahsiyetler dönemin Başbakanı tarafın-
ru basamadılar, tartışmaya bile açama- re, şu ifadeleri kullandı: “FETÖ benze-
sonrası gibi bir şok ortamında bu dayatı-
sına girerek, kendisine “Komutanım operas- disesi örgütün niyetinin ifşası olarak
sonra başlatılan soruşturmalar sonucu ör- dan engellendi. Cezaevinde tutuklu olan-
min Başbakanlık Müsteşarı’nın ‘2004 Mil-
dılar. Resmi evrak haline getiremedi- ri işler olmaması için torpilli atama yap- labilirdi.
yon başlıyor, herkesi alacağız, taburlar, tugay- kabul edilirken, 17-25 Aralık yolsuz-
güt mensuplarının emniyetin operasyonel bi- li Güvenlik Kurulu kararını rafa kaldırdık. ların dinlenmesine de izin verilmedi. Ko-
ler. AKP-FETÖ arasındaki ilişkilerin bel- mayacaksın, cemaatlerden gelen isimle- Öyle oldu. Bahçeli’nin açtığı yol, giderek
lar yola çıktı, biraz sonra göreceksiniz” diye-
luk operasyonunun örgütün gerçek
rimlerinde, istihbaratında, emniyet müdür- misyona bilgi vermesini istediğimiz hiçbir
Bunun hukuki sorumluluğunu ben aldım,
geleriyle ortaya konulması demek siya- re kadro açmayacaksın. Alınması gere- genişletildi.
rek darbeyi tebliğ etti. Hulusi Akar’ın söyle-
yüzünü ortaya koyduğu ifade edili-
leri seviyesinde yüzde 90’ların üzerinde bir siyasi sorumluluğunu Sayın Erdoğan al- yaşayan eski cumhurbaşkanı bu davetimi-
si ayağın ortaya çıkması demekti. Siya- ken derslerden biri bu olmalıydı. Ama bu Türkiye’nin onlarca, yüzlerce yıllık de-
nenlere tepki gösterdiği ve bu girişimi hiçbir
yor. Raporda, örgüte adam kazandır-
oranda olduğu görüldü. zi kabul etmedi. Bunların tamamı sürecin
dı’ diye kitabında beyanı var. Ama hâlâ bu mokrasi birikimi adeta tüketildi.
si ayak dediğimiz şey AKP’nin kendisi. ders alınmış gibi mi? Kesinlikle hayır. FE-
şekilde desteklemediğini belirtti. Geri adım at-
mada kilit rol oynadığı ifade edilen
l Eski Emniyet Genel Müdür Yardım- sorumluluğu almış gibi gözükmüyorlar” di- üstünü örtme amaçlıydı. Kurulan komis- 15 Temmuz’un ardından 20 Temmuz’da
AKP ve FETÖ iç içe geçmiş bir yapı. Yıl- TÖ yok ama başka cemaatlere kadro açı-
mayan Dişli, odanın dışına çıkarak hazır du-
dershanelerin kapatılmasından geri
cısı Emin Arslan: Daha önceki yıllarda si- yona ek süre dahi verilmeden sonlandırıl-
ye konuştu. getirilen olağanüstü halin (OHAL) beşinci
larca her işi birlikte yapmışlar. Ekono- lıyor. Yaşananlar önceden tespitli mi?
rumda bekleyen ekibe, komutana müdahale
dönüş olmaması üzerine, örgütün ik-
yasi değil, gizlice devletin ilgili kurumlarına dı” dedi. CHP’nin FETÖ ile ilişkilendirilme- yılda, üç yıl daha uzatılması 15 Temmuz’un
mik olarak güçlenmesi sağlanmış. As- Tespitli. Bir devlet müsaade etmediği sü-
etmeleri emrini verdi.
tidara kendi medyası üzerinden sopa
sızmaya çalışan bu örgüt, rahmetli Turgut sine ilişkin de Çıray, “Bu topu taca atmak- sonuçlarının devam ettiğini gösteriyor.
‘Uzlaşı arayışında oldular’
keriyede, yargıda, eğitimde kadrolar rece o devlete paralel bir devlet kurula-
422.05: Darbeci askerlerin kontrolündeki reddütsüz olarak alınmış ve uygulanmış ve minde Emniyet ve Jandarma istihbaratından
göstermeye çalıştığı, operasyon için Geçmişte darbe dönemlerinin yoğunlaş-
Özal zamanında artık resmen açık bir şekil- tır. Kılıçdaroğlu’nun ve CHP’nin böyle bir
17/25 Aralık sürecinde iktidarın FETÖ vermişler. Bu imkânları verenlerin yar- maz. ‘Bu zaten 50 yıllık projeydi, hangi
uçaklar Ankara’da alçak uçuş yaptı. TSK’nin kendi içerisindeki hainleri temizle- da kendilerine isim bazında gelen bir bil-
düğmeye basıldığı kaydediliyor. Si- de devlet kadrolarına yerleşmeye başladı... yapı ile ilişkilendirilemeyeceği açıktır. Gü- tırılmış OHAL’i bile bu kadar uzun hüküm
ile uzlaşma arayışında olduğunu söyleyen gılanması demek AKP’nin yargılanma- iktidar olsa buna kalkışacaklardı’ yaklaşı-
422.10: Köprüyü kontrol altına almak için me gayretleri en üst seviyeye çıkarılmıştır. gi bulunmadığını, hukuken askeri persone-
sürmedi.
yasi iktidar 2010’lu yıllarda kendi- 1987 yılında özel sınıf uygulaması başlatıl- nümüzde mücadele cemaate, dini inançla-
Aytun Çıray, “17 Aralık darbe tabanlı yol- sı demek. Yargı bağımsız olmadığı için- mı doğru değil. Evet bu bir projeydi ama
Kuleli Askeri Lisesi Komutanlığı’ndan hareket li karargâh dışında izleme yetkilerinin olma-
Meclis’in devre dışı bırakıldığı, denetim
dı. Yüzde 80’i Fethullahçı kadroların Emni- rı nedeniyle istismar edilerek alınmış olan
sine yönelik tehdidin ardından Fet-
‘Hükümet bir şey yapmadı’ suzluk olayları kamuoyunda tartışılmaya de böyle bir durum gerçekleşmedi” de- gizli kapaklı emelleri için uğraşan cema-
eden FETÖ’cülerin komutasındaki askeri birlik dığını, böyle bir birim kurulması için talepte
mekanizmalarının yok edildiği, her şeyin
yete ve amir statüsünde yerleşmesi bu uy- insanların cezalandırılmasıyla sonuçlan-
hullah grubunu örgüt olarak niteler- açıldığında ne yazık ki AKP’nin en üst dü- di. AKP’nin bir tarih koyarak 17/25 at, AKP iktidara geldiğinde omuz omuza,
l Eski Genelkurmay Başkanı Hilmi
Boğaz Köprüsü’nü tek yönlü trafiğe kapattı. bulunduklarını ancak uygun görülmediği bil-
tepedeki bir kişinin iki dudağı arasına sıkış-
gulamayla oldu. Bizim Emniyet Teşkilatın- dı. İş insanları konusunda FETÖ borsaları-
ken, raporda Balyoz ve Ergenekon zey iki kişisi gazeteci Fehmi Koru’yu Fet- Aralık’ı milat kabul ettiğini anlatan Em- el ele hareket etmeye başladı. İki farklı
Özkök: 2002 yılında Genelkurmay Baş-
422.35: Atatürk gilerin paylaştı. Askeri okullara sızılma olayı
tığı bu sisteme ne ad vereceğiz?
da en fazla, İdris Naim Şahin döneminde nın kurulduğuna dair çok önemli iddialar
hullah Gülen’in ayağına gönderdi. Uzlaş- re, “Peki bu tarih milatsa, sonrasında organizasyonun birleşmesiyle sızma de-
gibi kumpas davalarında iktidarın kanlığına atandım. 2004 Ağustos ayında-
Havalimanı’na tanklarla ge- bu okullara ÖSYM tarafından yapılan sınav-
Yakın geçmişte birkaç önerimiz olmuştu.
emniyet müdürlüklerinin yüzde 80’i, istih- var. Görülüyor ki yine bu işten gücü olan,
ma arayışları oldu. Eğer 17 Aralık’tan son- caydırıcı uygulamalar neden yapılma- ğil, yerleşme dönemi yaşandı. AKP dev-
birlikte hareket ettiği örgütün hâkim ki Milli Güvenlik Kurulu’nda silahlı kuvvet-
len askerler kontrol kulesi- la öğrenci alınmasıyla gerçekleşti. Sorunu
Erdoğan’ın, “Fransa, Almanya, İngiltere
barat ve KOM dairelerinin hemen hemen önemli makamlara sahip olan kişiler zarar
ra Fehmi Koru bir uzlaşma çıkarabilseydi, dı? 17/25 Aralık’tan 15 Temmuz’a ka- letin bütün kapılarını FETÖ için açtı. MİT
ler komuta katı olarak bunun bir örgüt ol-
ve savcılarına siyasetin içinde kim-
ne girdi. mülakatla çözmek için personel temin mer-
ve şahsım bir araya geldik” sözünden ha-
tamamı bu örgütün kontrolüne girdi. görmedi. Hukuki takibatla muhatap olma-
25 Aralık olmayacaktı. Ve 25 Aralık olma- dar FETÖ’nün paralel bir devlet yapılan- Başkanlığı’nın sunduğu bilgi notunda
duğunu, çok büyük bir imkân ve kabiliyete
lerin yol verdiğine dair açıklama bu-
423.10: Başbakan Bina- kezleri kurmamıza rağmen bu merkezler de
reketle “şahsım rejimi” çok uygun düştü.
l Eski Emniyet Genel Müdürü Meh-
dı. Yeterli soruşturma yapılmadı. Bu işin
saydı, 17 Aralık’a bir darbe teşebbüsü de- ması olduğu ve mücadele edilmesi ge- ‘Darbe yapılabileceğine yönelik bilgiler
sahip olduğunu dile getirip “Bir icra planı
lunmuyor.
li Yıldırım, yaşananları ‘kal- örgüt tarafından ele geçirilmiş.
Devamında “şahsımokrasi” ya da “şahsım-
met Kılıçlar: Ben Emniyet Genel Müdürü soruşturma komisyonu kurularak devle-
yapılsın, bu iş takip edilsin” dedik. Hükü- nilmeyecekti. Ergenekon, Balyoz olayla- rektiğine yönelik 14 Milli Güvenlik Ku- dış makamlarla paylaşıldı’ diye bir açıkla-
kışma’ olarak niteleyerek, l Emekli Jandarma Kurmay Albay ve
rasi” tanımları durumu daha anlatılabilir
olarak 2011 yılının sanırım temmuz ayında
tin elindeki bütün belgelerle derinlemesi-
rı, MİT Müsteşarına yapılan hain operas- rulu kararı var. Savcılık tarafından tes- ma var. Darbe öncesi yazılan Ankara Ça-
meti kesin olarak bilgilendirdik ancak on-
BEŞ TEMEl Zafiy ET
“Türk ordusu içerisindeki bir Yazar Mustafa Önsel: FETÖ’nün askeriye-
hale getirdi.
atandım. Ben göreve başlarken sayın ba-
ne soruşturulmadan, değerlendirilmeden
dan sonra bir şey yapıldığını görmedik. yon... Bu tür görevlerdeki kişiler devletin pit edilen bilgilere göre 14 Güvenlik Ku- tı iddianamesinde de FETÖ’nün darbe gi-
grubun darbe girişiminde Hazırlanan raporda, 15 Temmuz ye sızması 1982’de Harp Okulu’nda tama-
Ne var ki, bunlar da işin cılkının çıktığını
kanımızla bunları çok açık konuştum. Sa-
bir yere varılması imkânsız. İlk seçimlere
l Eski Genelkurmay Başkanı Işık namusudur. Türkiye’yi 15 Temmuz’a gö- rulu kararına rağmen, askeriyedeki top- rişiminde bulunacağına dair açıklamalar
bulunduğunu” duyurdu. men sivil lise kökenli öğrencilerden olu-
darbe girişimine gelinceye kadar
tam anlatmıyor. Belki de şu daha uygun:
Yıldırım
yın bakana açıkça arz ettim çünkü kendisi-
kadar bu konuda bir umudum yok. İktidar
Koşaner: MİT’ten ve Emniyetten gelen bil- türen bütün aşamalar AKP’nin siyasi İs- lam atamaların yüzde 70’i yine FETÖ’cü- var. 15 Temmuz’un öncesinde elde olan
423.37: Yaşar Güler, şan özel bir sınıf oluşturulması ile başladı.
tehdidin önlenememesi, devletin en Şahsımcılık!
ni de önceden tanıyordum. Ama maalesef
değişikliğinden sonra bunun yapılacağına
giler dahilinde Yüksek Askeri Şûra karar- lamcı takıntısı nedeniyle olmuştur” ifade- ler tarafından yapıldı. Onlara kadro açıl- bu verilerle neden bir şey yapılmadı? Ya-
darbeci Cemil Turhan ve iki Özel Kuvvetler Bu öğrenciler 1985’te mezun olup göreve
Zira en tepedeki şahsımın yanı sıra altta
kritik kurumlarına nasıl bu kadar
atamalarda, mesela, ben göreve geldiğim-
inanıyorum” diye konuştu.
ları ile ilgili personelin silahlı kuvvetler-
lerini kullandı. Komisyon üyelerinin talep- dı. 17/25 Aralık’tan sonra yapılan iş- şananların tam olarak ortaya çıkarılması
personeli tarafından elleri ve kolları bağlı vazi- başladıktan çok sonra bunların çoğu gene- da irili ufaklı şahsımlar oluştu. Onların da
büyük oranda sızıldığı ve fark edil-
de belki 81 müdürün 65-70’i FETÖ’cüydü,
den ilişiği kesiliyordu. Ancak bazı basın or- lerinin iktidar tarafından karşılanmadığını lemlere baktığımızda darbe girişimine için soruşturmaların daha da derinleşti-
yette, Halil Gül’ün pilotluğunu yaptığı helikop- ral oldu ve hemen hepsi darbe teşebbüsü-
altında, etrafında şahsımcıklar var. Aslında
mediği ile darbe girişiminin neden ben göreve geldikten sonra atamalarla bu
ganlarının kamuoyunda oluşturduğu “Na- ‘iç içe geçmiş yapı var’
kaydeden Çıray, “ByLock’u olan siyasiler, kadar görünen etraflı bir mücadele yok. rilerek yapılması lazım. Bunu iktidar iste-
tere bindirilerek Akıncı Üssü’ne götürüldü. ne katıldı. Ergenekon, Poyrazköy, Balyoz bu şahsımcıklar, tosuncuklardan da öte.
sayı 75’e çıktı.
önceden haber alınamadığı gibi so-
maz kılan, içki içmeyen atılıyor” şeklindeki
devletin üst düzey bürokratlarının listesi- 15 Temmuz Darbe Girişimi Araştırma 15 Temmuz’dan sonra da FETÖ’cü olan- mez ama her detayın tam olarak aydınla-
423.50: Ankara’nın dört bir yanından güç- gibi davalarla ordu içinde tasfiyeye gidile- Her birinin ayrı nüfuz alanı var. Bazen biri
l Eski Genelkurmay Başkanı ve Sa-
rulara yanıt aranırken, temel bazı
imaj nedeniyle şûra kararları engellenme-
ni istedik, verilmedi. Her meslekten, in- Komisyonu Üyesi olan CHP İstanbul Mil- lar AKP’ye biat ediyorsa kendini kurtar- tılması için bunun er ya da geç yapılması
ötekinin sahasına giriyor, cıngar çıkıyor.
lü patlama sesleri geldi. Darbe girişimine tep- rek örgütün önü açıldı. 2008’den itibaren
vunma Bakanı Hulusi Akar’ın komisyo-
zafiyet alanlarının ortaya çıktığına
ye başladı. Bu nedenle son 8-9 yıldır TSK
sandan FETÖ’cü çıktı ama siyasetten çık- letvekili Zeynel Emre de “Raporda Fetul- mış sayıldı” diye konuştu. lazım.” SÜRECEK
ki gösteren yurttaşlar sokaklara dökülmeye disiplinsizlik ve sağlık sorunları gibi sebep- Hepsi birden devletin üstünde tepinip pa-
na 30 Mayıs 2017 tarihinde gönderdiği
vurgu yapılıyor. Örgütün oluşturdu-
kendini koruyamaz duruma düştü. (Dar-
yını istiyor.
başladı. lerle askeri okullardan da tasfiyeler başla-
yazılı beyan: Devletimizin bir süredir FE-
ğu tehdide bakıldığında 5 temel za- beden önceki yılları kastediyor) Örgüt
HHH
400.04: Cumhurbaşkanı ilk açıklamasını dı. 2012’de ise şakirt olmayan askeri lise-
Bombalanan Meclis’te mil-
TÖ/PDY ile yürüttüğü mücadele bizim de
fiyet ya da soruna dikkat çekilirken, mensupları TSK’ye yerleşerek güçlendi ve
Bu böyle devam edebilir mi?
yapmaya başladı. lere giremez duruma geldi. letvekilleri ve basın men-
kurumsal olarak azami dikkat ve hassasi-
üretilen sahte bilgi ve belgelerle davalar
yine siyasi ayağa ilişkin herhan-
Ortada bir düzen olsa bu soruya yanıt
400.15: Darbeci askerler TRT binasını ba- l Eski Başbakan Ahmet Davutoğ- supları sığınağa geçti.
yetle içinde yer aldığımız bir mücadeledir.
açılarak TSK’nin önemli kadroları tasfiye
gi bir değerlendirmede bulunulmu-
verilebilir ama düzen yok. Türkiye’de siya-
sarak, haber spikeri Tijen Karaş’a Yurtta Sulh lu: 2015 YAŞ toplantısında bana ve Sa-
FETÖ/PDY’nin tarafımızdan fark edilme-
edilerek örgüt mensuplarına yer açıldı.
yor. FETÖ’nün örgütlenmesi ve din
set “liderci” bir anlayışla yapılıyor. Ancak
Konseyi adına korsan bildiri okuttu. yın Cumhurbaşkanımıza intikal eden bil-
mesi söz konusu değildir ve hatta en üst
istismarına işaret edilirken, 4-6 yaş
şahsımcılık “liderci” bir anlayış değil. Ben
400.24: Erdoğan, CNN Türk’e Facetime ile giler, birlikte yaptığımız istişari görüşme-
seviyede risk olarak tanımlanmıştır. Ayrı- ‘MiT’ten bilgi alamadık’
din eğitiminden Kuran kurslarına, yaptım oldu! Hepsi bu!
bağlanarak lerde değerlendirilmiş ve TSK’nin teamül
ca yakın geçmişe kadar bu yapılanma (FE- l Eski Genelkurmay Başkanı Or-
Erdoğan ayakta durmak için iki şey yap-
imam-hatip liselerinden ilahiyatlara,
Hande Fırat ve kuralları da göz önünde bulundurula-
TÖ) ve dini motifli hareketin tüm kamuo-
general İlker Başbuğ: 1992 yılında MİT
mak zorunda:
diyanet eğitim merkezlerinden Yük-
aracılığıyla rak bu güzide ve stratejik kurumumuzun
yunca malum olduğu bir gerçektir. Bu ya- Müsteşarlığı’na sivil getirildikten sonra as-
Ya çözüm üretecek ya sorun üretecek!
sek dini ihtisas merkezlerine varın-
yurttaşlara bu tür yıkıcı unsurlardan arındırılması için
pılanmanın devletin sivil, asker ve polis
keri kadroların tedricen azaltılarak sıfır nok-
Ekonomiden iç barışa çözüm üretme gü-
çağrıda bu- caya kadar birçok din eğitim kuru- kapsamlı adımlar atılmıştır. Esasen FE-
tüm kurumlarına uzunca süredir yavaş ve tasına getirildiğini, bu nedenle TSK’ye sız-
cünü yitirdi. Çıkış yolu, sorun üretmek!
lundu. munda yaşanan çeşitli problemlerin TÖ/PDY mensuplarının kendilerini gizleye-
sistematik bir şekilde kendisini gizlemek
malar ve içinde oluşan cuntalar hakkın-
Karşılaştığı bir sorunu aşmak için daha
401.40: rek bürokrasiye sızma çabalarının gerçek
giderilmesinin aciliyet olduğu söyle-
suretiyle sızarak, işi bir darbe ile seçilmiş da MİT’ten bilgi alamadık. Görev yaptığım
büyüğünü üretiyor, oluyor bitiyor... Toplum
Boğaziçi mahiyeti, toplumun dini inançlarının sos-
niyor. Günümüzde FETÖ’den boşa- hükümeti devirmeye, TSK’yi ve Türkiye’yi
2002-2010 arası dönemde de Fethullahçı-
onunla uğraşırken önceki unutuluyor.
Köprüsü’nü geçmeye çalışan protestocuların yal hayattaki tezahürlerini bir tehdit olarak
lan kadrolara ‘cüppeli amiral’ örne- kontrol altına alma noktasına getirmeye lar konusunda MİT’ten hiçbir bilgi verilmedi.
15 Temmuz’un beşinci yılında güncel
üzerine ateş açıldı, camilerden sela okunarak tanımlayarak dindar kişilerin bürokraside
cüret etmesi, devletin diğer kurumları da
ğinde olduğu gibi yine farklı cema- O zamanki MİT Müsteşarı Emre Taner, gay-
soru işaretlerini bir araya getirince ortaya
halka darbe girişimine karşı sokaklara çıkma yer almasını çeşitli yöntemlerle engelle-
dahil pek çok kimsenin beklemediği bir ri resmi olarak 100 sayfalık kadar bir rapor
at ve tarikatlara mensup kişilerin ge-
şu çıkıyor:
çağrısı yapıldı. yen, bu yolda hukuk dışı uygulamalara da
durumdu. Ancak, yakın geçmişte yaşanan
verdi. Raporda cemaatle ilgili basında ya-
tirilmesi, denetimsiz Kuran kursla-
O gece devam ediyor!
402.50: F-16’lar ve askeri helikopterler başvurmaktan çekinmeyen vesayetçi/dar-
gelişmelerin (07 Şubat, MİT tırları ve 17- pılanması, ekonomik gücü gibi genel bilgi-
rında dini istismarın sürmesi ve liya-
TBMM binasını vurmaya başladı. Meclis’in gi- beci anlayış temsilcilerinin hastalıklı dav-
25 Aralık vb.) böyle bir hainliğin varlığının
ler bulunduğunu ve sadece 8-9 polisin ce-
katsiz kadroların devlete yerleştiril-
riş kapılarının yakınlarına dört bomba atıl- ranışları sebebiyle başlangıçta tam olarak
somut şekilde ortaya çıkmasını sağlama- maat mensubu olduğu veya ilişkisi olduğu-
mesi hazırlanan raporla çelişen baş-
dı. Milletvekilleri ve basın mensupları sığına- teşhis edilememiştir. AYM, infaz yasasının
sıyla birlikte, tedbir ve çalışmalarımız te-
na dair bilgi bulunduğunu 2002-2010 döne-
lıklar arasında yer alıyor.
ğa geçti.
403.30: Darbeci askerler Doğan Medya
iptal istemini reddetti
Center’ı basarak CNN Türk’ün yayınını kesti.
15 TEMMUz da RBE GiRiŞiMi VE ÖMER HaLisd EMiR 204 Bin HaBERd E yER BULd U
404.00: Cumhurbaşkanı Erdoğan, savaş
nayasa Mahkemesi (AYM), yaklaşık 100
uçaklarından gizlenmek için yolcu uçağıyla
Abin hükümlünün cezaevlerinden tahliye
Rapo Rda siyasi ayağın izi yok
İstanbul’a geldi.
edilmesini sağlayan infaz düzenlemesinin iptal
aporda siyasi iktidarların ör- birliği yapmakla suçluyor. Muha- muhalefet tarafından kullanılma- reti artık bitsin” sözleriyle çağrı- Raporda CHP’nin örgütle iliş-
404.07: Erdoğan’ın Atatürk Havalimanı’nda
istemini reddetti.
Rgüte dolaylı ya da üstü kapa- lefetin bilgisi dışında rapora son- sının örgütü aklama girişi olarak da bulunduğu, 2010 referandum kilendirilmesinin suç ortaklığı-
kendisini karşılayan kalabalığa “Bu bir ayak-
AKP ve MHP gruplarının ortak hazırladığı in-
lı biçimde yaptığı yardımlara yer radan eklenen bölümde CHP ör- kabul ediliyor. sonuçlarının ardından örgüt lide- nı perdeleme olarak görüldüğüne
lanma, ihanet, vatana ihanet hareketidir. Bu-
faz düzenlemesine ilişkin kanun teklifi, TBMM
Gündemden düşmeyen konu
verilmezken, 2002 genel seçim- güt ile işbirliği yapmakla suçla- rine teşekkür etmesi, eski Baş- işaret edilerek, “Genel Başkanı-
nun bedelini çok ağır ödeyecekler” dedi.
Genel Kurulu’nda 14 Nisan 2020’e kabul edil-
a KP-fETö
lerinde tek başına iktidar olan nırken, “CHP’nin FETÖ’nün siyasi bakan Binali Yıldırım’ın Türk- mız Sayın Kemal Kılıçdaroğlu’na
mişti. Teklife, terör, cinayet, uyuşturucu, ka-
Ka RdEŞliği ŞERHi
AKP’ye örgütün desteğinden söz emellerine hizmet eden tutum ve çe Olimpiyatları’nda Fethullah dönük ithamların, rapora sinsice
dına şiddet ve cinsel suçlar haricinde, cezanın
ethullahçı darbe girişiminin ar- rilerine göre ise sosyal medyada hit Ömer Halisdemir konusunda da- rildi. Listenin 3. sırasında yer alan
edilmiyor. Örgüt ile AKP’li siya- davranışları 15 Temmuz darbesi- Gülen’in şiirini okuması, eski Mil- eklenmesi, 15 Temmuz gibi bir
İktidar kanadının sonradan ek-
yarısı oranında infaz uygulanacağı hüküm al-
Fdından olaylara ilişkin haber- son bir ayda 15 Temmuz Darbe Gi- ha fazla habere yer verdiği görülü- televizyonda ise 15 Temmuz Darbe
silerin medyaya yansıyan bir- ne giden süreçte FETÖ/PDY te- lediği ve ortak hazırlanan ilk ra- li Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik’in yıkımın ardından ihtiyaç duyulan
tına alınmış, yaklaşık 100 bin hükümlü erken
ler de gündemden hiç düşmedi. rişimi ile ilgili 158 bin 500, Ömer yor. İnternet mecrasında 15 Tem- Girişimi ile ilgili 18 bin 375, Ömer
çok görüşmesi ve gerçekleştiri- rör örgütünü cesaretlendirici bir “Cemaat devlete sızmıştır.. kar- uzlaşma, birlik ve beraberlik ru-
pora ilişkin ise muhalefetin şerhi
tahliye olmuştu. CHP teklifin anayasaya ay-
Medya Takip Merkezi (MTM) tara- Halisdemir ile ilgili olarak da 3 bin muz ile ilgili 138 bin 277 haber yer Halisdemir ile ilgili olarak da 342
len ortak organizasyonlara deği- nitelik taşımıştır. CHP liderinin dikkat çekiyor. Raporda CHP’nin galar güler” sözleri ile komisyon huna atılan son dinamit olmuş,
kırı olduğunu belirterek, AYM’ye başvurmuş-
fından 10 bini aşkın yayın üzerin- 500 yorum ve paylaşım yapıldığı alırken, Şehit Ömer Halisdemir ile haber yayımlandı. Konuya en çok
nilmezken, örgütün AKP’ye yakın FETÖ’nün bir terör ve suç örgütü başkanı Reşat Petek’in ekranlar- iktidarın menzilini ve algısını gün
örgüt ile ilişkilendirilmesine kar-
tu. AYM Genel Kurulu, dün yaptığı oturumda
den yapılan taramalara göre, son görüldü. ilgili olarak da 21 bin 38 habere yer yer verilen yazılı basın detayına ba-
bir görüntü vermeye çalıştığı ile- olduğu ortaya çıktığı 17/25 Ara- şı, örgüt ile AKP’li siyasi ve yö- da Fethullah Gülen’i öven sözle- gibi ortaya çıkartmıştır. 15 Tem-
CHP’nin iptal talebini reddetti. AYM’den iptal
bir yılda 15 Temmuz Darbe Girişi- verildi. Her iki konuda da ikinci en kıldığında ise yerel yayınlar, her iki
ri sürülüyor. Yine darbe girişimi- lık 2013 darbe girişiminden son- rinin yer aldığı konuşmayla bir- muz darbe girişimi, aydınlatılma-
neticilerin basına yansıyan bel-
kararı çıkması halinde yasanın kapsamının ge-
internet ve yazılı
mi ve Ömer Halisdemir konusu ba- çok haberin yer aldığı mecra olan konuda 17 bin 119 habere imza ata-
nin ardından tüm siyasi partile- ra bu örgütle sıkı bir amaç birli- geli birçok ilişkisine yer veriliyor. likte eski bakan Ali Babacan’ın sı gereken bir şey değil; işbirlik-
nişlemesi, infaz indiriminden yaptıkları konuş-
basın önde
sın, TV ve internet mecraları topla- yazılı basında ise 15 Temmuz Darbe rak toplam 7 bin 604 haberin işlen-
rin Meclis’te ortak bir deklaras- ği içine girdiği gözlemlenmiştir” Türkçe Olimpiyatları’nda Gülen’i lerinin, yoldaşlıkların, suç ortak-
“AKP-FETÖ kardeşliği” başlık-
ma veya yazdıkları yazılar nedeniyle cezaevin-
mında 204 bin 10 haberde yer bul- Haberlerin mecra dağılımına ba- Girişimi’ne 24 bin 182 haberde de- diği ulusal yazılı basına göre daha
yona imza attığı ve Yenikapı’da deniliyor. Yine iktidarın dersha- lı bölüm açılan raporda, Cumhur- öven konuşmasının görüntüleri- lıklarının perdelenmesi ve muha-
de olan gazeteci ve siyasetçilerin de arasında
406.42: Boğaz Köprüsü’nde barikat kuran
düzenlenen mitinge rağmen siya- ne krizi sonrasında örgüt üyele- nin yar aldığı birçok belgeye yer lefetin felç edilmesi için bir lütuf- du. Medya Takip Merkezi’nin sos- kıldığında ise internetin hem 15 ğinilirken Ömer Halisdemir ile ilgi- fazla habere yer vermiş görünüyor.
başkanı Erdoğan’ın örgütün lide-
olduğu siyasi mahkûmların yararlanması bek-
darbeci askerler teslim oldu.
si iktidar, muhalefeti örgüt ile iş- rince sızdırılan birtakım bilgilerin ri Fethullah Gülen’e “Bu sıla has- veriliyor. tur” ifadelerine yer veriliyor. yal medya takip servisi DigiLup ve- Temmuz Darbe Girişimi hem de şe- li olarak da bin 796 habere yer ve- l İç Politika
leniyordu. l ANKARA/ Cumhuriyet