Katalog

MERHABA “Vardım, varım, var olacağım!” diyen büyük savaşçı Rosa Luxemburg ve ölümsüz yapıtı İran Mektupları’yla çok sesli mektup romanının modern yaratıcısı Montesquieu kapağımızda. Paris Komünü’yle yaşıttı Luxemburg (5 Mart 1871 / 15 Ocak 1919), tarihin gördüğü en büyük kadın devrim- cilerden biri oldu. Dışlanmaya, yabancılaştırılmaya, hır- Yaşama vahşi saldırı: palanmaya karşı durdu. “Benim idealim, herkesi sevebi- leceğim bir toplumsal düzen” dedi. İsviçre’de siyaset ve ekonomi öğrenimi gördükten ‘Deli Yangın’ sonra yerleştiği Almanya’da SPD’de (Alman Sosyal De- mokrat Partisi) sosyalizmi öğretti. Kendini yenileyen bir kuramcı, eylemlerin en önünde yer alan etkili bir konuş- macıydı. Sürekli okuyarak kendini yeniledi. eli Yangın*, 12 yaşlarında ergen bir çocuğun, or- kunulur olmasını sağlıyor. man yangınından kurtulma mücadelesi verirken Troçki’nin “Teorik düşünme ve genelleme yeteneğiyle, YAZAR VE METİN İLİŞKİSİ D aynı zamanda bir olgunlaşma süreci yaşama ve sadece karşıtlarından değil, aynı zamanda yoldaşlarından Rodman Philbrick tarafından kaleme alınan Deli Yan- da ilerideydi. Çok zeki bir kadındı. Onun sıkı, kesin, parlak insana dönük anlayışlarını geliştirme sürecini anlatır. gın (Wildfire), iki gerçeği bize yansıtıyor. ve amansız üslubu, daima düşüncesinin hakiki bir aynası Serüven yüklü roman, Maine’deki bir yaz kampına Öncelikle yazarın yaşam deneyimini belirgin bir bi- olarak kalacak” dediği güçlü kalemiyle yazdı. katılmış olan Sam adındaki gencin mücadelesinin tanık- çimde ortaya koyuyor. Eğer bu olmasaydı metnin çılgın lığını yapar. Lenin, “O bizim için bir kartaldı ve öyle kalacaktır” dedi. gibi akışkanlığı gerçekleşmez ve dilselleşemezdi. Kampın olduğu, sonradan bir kundaklama gerçekleş- Bertolt Brecht anısına kaleme aldığı “Rosa Luxemburg İçin Yaşam deneyimi, doğanın farkında olma, iklim bilgisi, tiği anlaşılan bölgede sınırları belli olmayan bir orman Gömüt Yazıtı” şiirinde, “Alman sömürücülerinin emriyle yazma kültürüne yönelenlere ilginç bir tanıklık sunuyor. öldürüldü/ Ezilenler, gömün ayrılıklarınızı!” diye yazdı. yangını çıkarılmış, Sam ’in bir hatası onun kurtarma oto- Yazarın anlatım gücü ve becerisi bu konuda önem- büsünü kaçırmasına neden olmuştur. Bu, onun alevler 14 Ocak 1919’da yayımlanan son yazısında “Vardım, li bir durumu ortaya koyarken macera türünün salt bir arasında bir başına kalması anlamına gelmektedir. varım, var olacağım!” diyen Rosa Luxemburg’u saygıyla heyecan değil aynı zamanda psikolojik ve sosyolojik ta- Bu durum, onun kendini sorgulamasına ve çözüm yo- anıyoruz. Öner Yağcı’nın yazısı... nıklıklar sunabileceğini de bize gösteriyor. lu aramasına zorlayan bir süreci başlatacak, yaşamda İran Mektupları (Çev. Berna Günen / Türkiye İş Banka- ayakta kalmak için babası başta olmak üzere ona yaşa- ÇEVİRMENİN DİLİ sı Kültür Yayınları), çok sesli mektup romanının modern ma tutunma yolları öğretenleri yeniden anımsamasına yaratıcısı Montesquieu’nün, bu edebi türü felsefi, sosyo- Çevirmen, yazarın oluşturduğu tüm duyguları (korku, neden olacaktır. lojik ve siyasal analizlerle zenginleştirdiği ünlü yapıtıdır. doğanın sesi karşısında yaşanan deh- Kaçış yollarını ararken Delpfy adın- şet, heyecan, sevgi), başarmanın ge- Yapıtta Avrupa uygarlığını yerinde incelemek da bir kızı, eski bir kulübede bulduğu amacıyla İsfahan’dan yola çıkan filozof ruhlu iki tirdiği dingin sevinci teklemeden okur- ve sadece akıl yürüterek çalıştırdığı ve İran soylusu, Usbek ve Rica, Paris’te kendilerininkine da yaratan bir dil oluşturmuş ve kay- sürmeye çalıştığı cipine alır. hiç benzemeyen dinsel ve kültürel geleneklerle tanışırlar nak metnin kendi kitlesinde uyandırdı- Aracına alıp kurtuluş aradığı sade- ve fikirlerini burada kaldıkları sekiz yıl boyunca, İran’da ğı duyguları çeviri metinde yansıtmayı ce Delpfy değildir. Ormanda çalışma kalan yakınlarına yazdıkları mektuplar yoluyla anlatırlar. becermiştir. Bu konuda onu içtenlikle mekânı olan yaşlı bir radyo programcı- Montesquieu, ahlaki değerler, görenekler ve yargıların kutlamak isterim. sı da bu kurtuluş sürecine dahil olur. gözlemcinin sosyal, kültürel ve siyasal bakış açısına gö- Mine Kazmaoğlu kaynak dile hâkim Metnin ana ekseni dört temel kav- re bütünüyle değişebileceğine dikkat çeker. olmanın ötesinde Türkçeye hakimi- ram üzerine oturuyor! yetini ortaya koyuyor ve bu hakimiyet Öyle ki ona göre yaşamda herkes gözündeki merteği 1- Doğa ile değil “doğa da mücade- dikkate almaksızın salt başkalarının gözündeki çöpe basit bir macera metni olmayan ro- le”: Sam doğa ile mücadeleye değil odaklanmaya gayret eder. manı hak ettiği psikolojik derinliğini de doğada kamp kurmaya gitmiştir. Biri- metne dili üzerinden sağlıklı bir biçim- Tam bir Aydınlanma çağı filozofu olan Montesquieu leri doğaya vahşice saldırmış ve onun zorbalık yönetimini eleştirmesine eleştirir ama hiçbir siyasal de aktarıyor ve okuru yormuyor. dengesini altüst etmiştir. Her yerde çı- rejimi örnek olarak sunmaz, kimsenin sandığı kadar masum karılan yangın kendi dinginliğinde ya- BU BİR ERGEN ROMANI olmadığı bir dünyada yaşadığımızı hatırlatır. şayan doğayı yok etmeye başlamış ve Deli Yangın, 12 yaş üstü tüm okurla- 1721 tarihli İran Mektupları, eleştirel düşünceden hiç içinde yaşayan tüm canlılar kaçmaya ra seslenen onlara yaşamda ortaya çı- vazgeçmememiz gerektiğini hatırlattığı için güncelliğini başlamıştır. Sam de kaçmaya çalışan- kan zorluklarla baş etme konusunda koruyan, kendi yüzyılına olduğu kadar günümüze de ait lardan biridir. yol arkadaşlığı yapabilecek bir kitap. bir yapıttır. Ferda Fidan’ın yazısı... 2- Bu mücadele gerçekleşirken karşılaşılan zorluklar- Sadece yangından kaçış yollarını bulmak değil anla- - Necdet Neydim (“Yaşama vahşi saldırı: ‘Deli dan yılmamak, “pes etmemek”: Bir kaçış söz konudur tılan o kaçışı gerçekleştiren geçmiş deneyimler, sorun- Yangın’” / Rodman Philbrick, Deli Yangın, Çeviren: Mine ama yola her an yeni ve çok tehlikeli engeller çıkmakta- larla başa çıkma uygulamaları, aklını kullanma, yol arka- Kazmaoğlu, Günışığı, 208 s.), dır. Burada asıl olan her zorlukta yeni çıkış yolları ara- daşlığı ve özveri. - Rıdvan Dansuk (Oğuzhan Akay, Gültekin Emre, Biz mak ve yenilgiyi kabul etmemektir. Genç insanın hızlı tüketme isteğine yanıt veriyor ve Bu Şiirleri Süs Olsun Diye Yazmadık / Lando), 3- Yola çıktığın arkadaşına “güven ve işbirliği”: elpfy, yoğun bir macera yaşatıyor ancak sonunda durup bir yolda jipine aldığı bir kızdır. Onunla çatışmalı ama ay- - A. Celal Binzet ((Stephen Eric Bronner, Modernizm düşününce ayrıntılar daha bir akılda kalıyor ve bunlar nı zamanda uyumlu bir yol arkadaşlığı vardır. Arkadaşlık Barikatlarda: Estetik, Politika, Ütopya / Çeviren: Ayşe asıl yaşam deneyimine katılan zenginlikler oluyor. çatışmasızlık değil çatışmadan uzlaşı çıkarabilmektir. Boren / İletişim), Her ne kadar sorunları aşarken tesadüfi kolaylıklar 4- Ayakta kalabilmek aynı zamanda “travmalarla yüz- - Alin Kayalar (Müge İplikçi, Sahte Cennetten Kaçış, (anahtarı üstünde bir cip) ortaya çıkıyor olsa da ergen leşmek ve aşmak”. Doğan), insanın köşeye sıkışma duygusunu ortadan kaldıracak - Kaan Egemen (Selçuk Demirel, Hayali Canavarlar armağanlar şeklinde algılanabilir. SAM NASIL BİR ÇOCUK? Atlası, Yapı Kredi), Sam, geçmişindeki sorunlarla yüzleşmek ve kendi- SONUÇ - Feridun Andaç (“Bir sesin çoğaldığı söz iklimi: Nilay ni arındırmak için kampa gelmiştir. Ancak bu arınma ve Yetişkin ve ergen arasında köprü olabilecek bir kitap Özer” / Ol!.., Komşu / Korkuluklara Giysi Yardımı, Yasak yüzleşme yangından kaçarken anımsadığı değerlerle Deli Yangın. Dahası yetişkinin de keyifle okuyacağı bir Meyve / Yüzü Kelebeklerle Örtülü, Everest), gerçekleşebilmiştir. macera romanı. - Yunus Bekir Yurdakul (“Yapay zekâ yapay kalmazsa… Sam, başlangıçta özgüvensiz ve geçmişin yükü altın- Üstelik çoğu zaman insanların neden olduğu orman ” / Nehir Yarar, Ölümsüzlüğün Öyküsü, Bilgi), da ezilen bir çocukken, hayatta kalma süreci onu hızla yangınlarıyla boğuşan bir ülkede aynı zamanda ergen- - Vitrindekiler, kısa tanıtımlar, Emek Yurdakul’dan olgunlaştırıyor. lerin sorunlarını da yakalamak ve tartışmaya açmak açı- Güncel ve Mustafa Başaran’dan Bulmaca ile de düşün Delphy ile kurduğu bağ, sadece fiziksel bir yardımlaş- sından işlevsel bir rol oynayabilecekmiş gibi duruyor. trafiği sürüyor! ma değil, aynı zamanda duygusal bir destek mekaniz- masına dönüşüyor. Karakterlerin kusurlu ve insani tep- * Deli Yangın / Rodman Philbrick Çeviren: Mine İyi okumalar... kiler vermesi (korkmaları, hata yapmaları) hikâyenin do- Kazmaoğlu / Günışığı Kitaplığı / 208 s. / 2025. lİmtiyaz Sahibi: Cumhuriyet Vakfı adına: Alev Coşkun l Yayın Yönetmeni: Gamze Akdemir l Tasarım: Serhan Eren l Sorumlu Müdür: Betül Berişe l Yayımlayan: Yeni Gün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık AŞ l İdare Merkezi: Prof. Nurettin Mazhar Öktel Sok. No: 2, 34381 Şişli- İstanbul l Tel: 0 (212) 343 72 74 (20 hat) Faks: 0 (212) 343 72 64 l Uets: 25999 - 15079 - 37611 l Reklam Genel Müdürü: Evsun Sinem Alkan l Reklam Rezervasyon: Tel: 0 (212) 343 72 74 Mail: reklam@cumhuriyet.com.tr l Baskı: İleri Basım KItap Mat. Amb. Reklam Tanıtım Yay. ve Teknik Hiz. Tic. AŞ, Yenibosna Mah. 29 Ekim Cad. No: 11A/41 Bahçelievler - İSTANBUL. l Yerel süreli yayın l Cumhuriyet gazetesinin ücretsiz ekidir.