Catalog

10 AĞUSTOS 2026 PAZARTESİ 6 HABER Ertan Aksoy, toplumun haksızlığa itirazının çok güçlü bir biçimde korunduğunu söyledi Seçmen artık daha kararlı eni Parti’nin kurulmasının en önemli ürkiye’de bir yüzde 40 sadece iktidarı, Demokrasi, hak Ysonucu seçmenin daha kararlı bir seçmene Tdiğer yüzde 40 sadece muhalefeti ve özgürlükler mi, dönüşmesi. Muhalefet önceki dönemlerde dinliyor. Bu iki yüzde 40 kendi dünyasına sadece hükümeti değiştirme motivasyonuna kapanmış durumda. Yüzde 20’yi ikna eden Kürt ayrılıkçılığı mı? sahipken şu an sol sosyal demokrat siyaset kazanıyor. Aradaki asıl sonucu belirleyen ktidar YENİ Parti’yi giderek daha içerisinde göreve gelen yeni kuşağı başarılı yüzde 20, her geçen gün daha kararlı bir çok kıskaç altına alıyor ve alacak kılabilme motivasyonu da kazandı. şekilde muhalefetten yana tutum alıyor. İda. Farkında değil misiniz, en büyük rakip kimse başı beladan kurtulmuyor. ksoy Araştırma Başkanı Ertan Bunu boşuna yazıyorum çünkü hepiniz Ertan a ksoy biliyorsunuz. Aksoy Cumhuriyet’in sorularını YENİ Parti CHP iken süreç P Ayanıtladı. 1984’te Erzincan’da doğdu. İlk ve komisyonuna katılacaktı ama n YENİ Parti’nin kuruluşu siyasette orta öğrenimini İstanbul’da, lisans katılmasına bir gerekçe aradı ve eğitimini ise Uludağ Üniversitesi dengeleri ne yönde değiştirdi? 0 gösterdi: Adına demokrasi ekletti. İktisat Bölümü’nde tamamladı. İki açıdan değişiklik yarattı. Şu Katılmasına karşı değildim, sonunda İstanbul Ticaret Üniversitesi’nde Dijital bizzat sürecin nereye gideceğini ana kadar yapılan ölçümlere göre Ekonomi alanında lisansüstü eğitim R yakından izlemesi gerekiyordu. bir, muhalefetin içerisinde sınırlı bir aldı. 2006’da Aksoy Pazar ve Kamuoyu Deneyim, teorik laflardan önemlidir. bölünme oluşturdu. Çok sınırlı bir Araştırma Şirketi’ni kurdu. Yaklaşık 20 Fakat komisyonun demokratik ve hak yıldır seçmen davranışları, kamuoyu kısım CHP’de kaldı, çoğu YENİ Parti’ye T özgürlükleri kapsaması için mücadele araştırmaları, ekonomi-siyaset ilişkisi, geçti. İki, hükümet tarafında büyük bir etmedi, sesli bir kampanya yürütmedi tüketici davranışları ve toplumsal (hadi birazcık yaptı diyelim). kopuş şu an için yok. Ama en önemli değişim konularında çalışmalar R Aslında böyle bir kampanya yürütmesi sonuç, seçmen kendi mahallesinde yürüten Aksoy, Ekonomistler için çok net bir fırsat vardı. Komisyonu daha kararlı bir seçmene dönüştü. Platformu’nda İcra Kurulu Başkanlığı zorlayacaktı. Açıkça biz de konuya bu E ile Sosyal Demokrasi Vakfı (SODEV) Yani muhalefetin 2023 öncesinde açıdan akıl edip yaklaşmadık. Ama yazarlar Başkanlığı görevlerinde bulundu. tutmayı başardığı ama sona doğru tek kişidir, orada ise koca bir parti ve fikir çeşitliliği var. Yani olması gerekir. tamamını tutamadığı yüzde 60’lık muhalefet bloku bugün çok daha Teorik laf edeceğim: kararlı bir biçimde karşımızda. Bu blok, Toplum geri adım atmadı Başkanın fikrine karşı olsa bile yanındakiler önceki dönemlerde sadece hükümeti fikirlerini söylemeliler ve demokratik bir değiştirme motivasyonuna sahipken n Bu değişim nasıl oldu? dahil olma dönemine başlıyor. mesafeli. Çünkü demokratik ve karar alınmalı. KK’nin 2023’te (ve öncesinde şu an sol sosyal demokrat siyaset mesela dokunulmazlık “kalkması” konusunda Hükümet üniversitelileşme n Bu tablo karşısında siyasi adil bulmuyor. vb.) adaylığını dayatması üzerine herkes içerisinde göreve gelen yeni kuşağı üzerinden bir popülizm yarattı. partiler nasıl bir çizgi izlemeli? n Özel’in dokunulmazlığı aynı düşüncede miydi? İmamoğlu ve başarılı kılabilme motivasyonu da Göreve geldiğinde 1.5 milyon Bunun yarattığı avantajlar kalkar, yargılanır ve Mansur Yavaş’ın seçilme olasılığının en kazandı. civarı olan üniversite öğrencisi ve dezavantajlar var. Avantajı, tutuklanırsa toplumsal olarak yüksek olduğu belliyken PM ve MK’den n YENİ Parti’ye yönelik ilginin sayısı şimdi 7 milyonun üzerinde. eskiye göre taraftarınızı hızlıca nasıl bir kırılma olur? ses çıkmaması, seçimin kaybedilmesinde kalıcı bir seçmen desteğine dönüşme ortak/kolektif bir “suçlu” yaratır. Tayin Bu, öncelikle diploma enflasyonu artırabiliyorsunuz. Kararını sürekli Bunun sonucunu hafife almamak edici kararlar parti ve ülke hayatını birinci ihtimalini nasıl görüyorsunuz? yarattı. Artık sınıfsal geçiş eskisi gözden geçirip değiştirebilen gerek. Umarım ki böyle bir şey derecede ilgilendirir. Herkes koltuk derdine Açıkçası bunun hiçbir garantisi gibi eğitim üzerinden olmuyor. yeni bir sosyoloji var. Dezavantajı yaşanmaz. Fakat yaşanması mi düştü, KK şimdi bizi yerimizden eder diye. yok. Önceki dönemlere göre daha zor Hatta eğitim giderek sınıfsal da sizden öncekinden vazgeçen halinde düşünüldüğünden daha YENİ Parti’nin parti içi seçimlerde il ve daha kolay yanlar var. Olumludan geçişin önündeki bir engele doğru sizden de hızlıca vazgeçebilir. Bu fazla etki yaratabilir. Öfkeyi ve ilçelerde tüm üyelerin kararı başlarsak muhalif tabanda seçmen önemseniyor, ortak kararla biri seçiliyor. paradoksal olarak dönüşmeye nedenle siyaset artık önümüzdeki artıracaktır, seçmen daha büyük Yine tayin edici bir sürecin başındayız. daha dinamik ve kararlı. Öte yandan başladı. Artık Türkiye milyonlarca yıllarda daha dinamik olacak. bir hınçla iktidar değişikliği için Hem şişi hem kebabı yakacak belirsizlik siyasete yargı kararıyla müdahalenin nitelikli ve ucuz işgücüne sahip. Oy geçişleriyle daha hızlı çaba sarfedecektir. Fakat uzun durumunda alınan bir destekleme kararı, ardından CHP’den ayrılmak, güçlü karşılaşacağız. Yeni kuşakta eski vadede liderlerin etkisini yok sayan bence geniş bir katılımla alınmalıydı. bir YENİ Parti kurmak son derece ‘Üniversite sekülerleştirdi’ ezberlerin önemli bir kısmı geride bir okuma bizi yanlışa götürür. Sonunda sürecin son katarına CHP bindi. onurlu ve saygın bir tutum. Ama CHP Doğurduğu başka bir sonuç kaldı. Çünkü insanın olduğu her yerde seçmeninde, başta kurucu lidere olmak Evet konunun özüne dönelim ise şu: muhafazakâr ailelerin n En çok fezlekesi olan Özgür insanı harekete geçirebilmek için YENİ Parti baş düşmandır ve her türlü üzere, cumhuriyet ve cumhuriyet çocukları üniversite eğitimi Özel hakkındaki iddialar duygusunu harekete geçirebilmeniz çorap örülecektir. değerleriyle özdeşleşmesinden kaynaklı aldığı için sekülerleşmeye seçmen nezdinde nasıl karşılık gerekiyor. Duyguları ise idareciler Cumhur İttifakı, DEM, CHP, PKK, çok güçlü bir aidiyet ve bağlılık söz başladı. Çünkü üniversite eğitimi buluyor, bu süreç siyasi değil, liderler harekete geçirir. O İmralı ittifakı anayasaya da evet konu. CHP’den ayrıldığınızda büyük sekülerleştiriyor ve dünyanın desteğini etkiliyor mu? nedenle ki Özel’in tutuklanması diyecektir, Kürt siyasal hareketinin bir konfor alanından da çıkmış beklentilerine yanıt verecek şekilde. Bu hiçbir yerinde insanlar görmüş Seçmeni çok daha kararlı hâle geldiğimiz yer itibarıyla en az onu ittifak, anayasada ne olduğu bilinmeyen oluyorsunuz. Örneğin YENİ Parti yakın olduğu daha demokratik, daha getiriyor, herkes kendi hanesinde ilgilendiren bir konu artık. Özel’in tavizlerin karşılığı başkanlık seçimlerinde zamanda kurultaya gidecek, anlaşılır özgürlükçü bir ortamın gerisine bir vicdan mahkemesi kuruyor ve özgür biçimde siyasi mücadeleye de evet oyunu kapsamaktadır. nedenlerle yeni kadrolar ekleme gitmek istemez. Bu nedenle o vicdan mahkemelerinde devam edebilmesi Türkiye Bu çerçevede DEM için YENİ Parti de ihtiyacı hissedecek ve gelen her isim muhafazakâr ailelerin de genelde bu baskıyı demokrasisinin konusudur. düşmanlar arasındadır. ayrı bir tartışmaya dönüşecek. Örneğin Kürt siyasal hareketi, tüm kesimleriyle çocukları artık yeni üretenler mahkûm oportünisttir, kaypaktır; nedeni en keskin milliyetçi CHP’ye geldiğinde bir sosyolojiye ‘Ezber hataya götürür’ oluyor. Toplum, Muhafazakâr anlaşılırdır, tek amaç bu siyasal kimse “Bu parti faşist bir parti mi sahip. O sosyoloji yaşananların adil n “Kararsızlar parti kursa en harekete, anayasal ve yasal Türklerle olacak?” kaygısı taşımazdı. Çünkü CHP babalarında, mahallenin yeni olmadığını, yargı çok oyu alır” diye bir ezber var- ortak eşit yeni bir kurucu karakter büyüklüğüyle gelen isimleri eritirdi. dedelerinde süreçlerinin tek dır. Kararsızlarda durum nedir, kazandırmaktır. nesli merkeze Ama YENİ Parti’de başka bir siyasal İktidar yanlısı bir hukukçu ile ekranda olduğu gibi sağın taraflı ilerlediğini, kararsızları yanına kim, nasıl beraberiz. Sordum: Ortak yeniden sonuçla karşılaşacağız. Kadroya dahil uçlarında değil, doğru iktidarda olanların çeker? kuruluş amacı var, ne düşünüyorsunuz; olan her isimde parti, seçmen tarafında merkezin hemen ise herhangi Bu ezberler siyaseti hataya götü- soruya yanıt bile vermedi. koşuyor. yeniden kantara çıkacak. dibinde. Benzer bir zulme maruz rüyor. Türkiye’de seçmen davranı- n CHP’nin büyüklüğünün farklı bir örneği seküler kalmadığını görüyor. şında birkaç tane temel durum var. Demokrasi rafta ve lafta ideolojileri eritmesinden söz ettiniz, mahallelerde de görüyoruz. Bu, seçmenin vicdanında bir Biri, genelde seçimlerde katılım Demokrasiyi kabul etmek, anayasa peki “Asla CHP’ye oy vermem” Daha yeni kuşaklarda eskisi gibi emirlerini yerine getirmek, hukuku yüke dönüşüyor ve muhalefetin yüksek olur. Diğeri de seçimsiz dö- diyenler açısından YENİ Parti CHP’de ruhuyla uygulamak, ifade özgürlüğünü bir türban tartışması yok. Ama arkasında daha kararlı bir duruş nemde kararsız seçmen sayısı faz- tanımak, hak ve özgürlükleri dokunulmaz olmayan bir avantaj sağlayacak mı? dini cemaatlere, tarikatlara mesafe yaratıyor. ladır ama sona doğru mutlaka bü- kabul etmek... Bunların olmadığı biri CHP’nin zannedildiği gibi güçlü bir n Özel’in tutuklanmasının korunuyor. yük oranda karara dönüşür. O yüz- ülkede Kürt meselesini çözmek mi? bagajı yok. Örneğin kırsala gittiğinizde alıştırıldığı yönünde n Aynı kuşağın iki farklı den seçimsiz dönemde yapılan öl- Otoriter rejim, kendini yeniden seçtirecek bebek patlaması kuşağında (baby yorumlar yapılıyor. Siz bunu görüşü birbirine yaklaşıyor her şeye evet diyecektir. çümlerin götürdüğü böyle bir ha- bommer), sınırlı bir grubun hâlâ 2023 seçimlerini iktidarın normalleştirme çabası görüyor mu, sekülerlerin çocukları ile talı alan var. Oysa oraya gelene ka- kazanmasında önemli bir etken de kahvehanelerde bunu tartıştığını musunuz? muhafazakârların çocukları dar çok daha başka bulgular ve o CHP ve KK’yi PKK ile özdeşleştiren görebilirsiniz. Ama Türkiye’de Türkiye’de artık olağandışı merkezde mi buluşuyor? seçmeni ikna etmek için çok büyük propagandasıdır. Başarılı olmuştur. seçim sonucunu belirleyecek sayısal birçok şey olağana dönüştü. Seküler mahallenin yeni imkânlar söz konusu. Şimdi ise iktidar aynı güçlerle ittifak çoğunluğa sahip değiller. Hatta yapılan Duyarsızlık değil, tam tersi nesli merkeze doğru yürürken yaparak seçimleri kazanmanın peşinde. ölçümlerde karşıtlık oranı en düşük Aklıma Suriye ve Irak geliyor! duyarlılık ve hassasiyet artıyor, Kazanmanın formülü muhafazakâr mahallenin yeni Dün belirtmiştim, kurulan üçlü askeri parti CHP. şaşkınlık azalıyor. Seçmenin nesli merkeze doğru koşuyor. Bu Burada biz genelde kutuplaşma- ittifak da seçimlerde önemli bir askeri güç öfkesi, bağlılığı, haksızlığa nedenle ileri dönemde merkezde ya bakarız. Orada da gördüğümüz algısını kullanacaktır. Umarım askeri bir ‘Dönüşüm yaşanıyor’ itirazı çok güçlü bir biçimde buluşma söz konusu olacak. şey şu: Türkiye’de bir yüzde 40 sa- müdahale olmaz mesela Yemen vb’de. korunuyor. Türkiye’de umudu Öte yandan muhafazakâr tabanda n Nedenlerinden biri dece iktidarı dinliyor. Başka bir iki başlıkta toplayabiliriz: Bir, anlamlı bir sosyolojik dönüşüm olarak diploma enflasyonuna yüzde 40 da sadece muhalefeti din- tüm yaşananlara rağmen siyaset Çömez hakkında başlatılan yaşanıyor. Özellikle 45 yaş altı dikkat çektiniz, peki şu anda liyor. Bu iki yüzde 40 kendi dünya- mücadeleden vazgeçmedi. İki ve muhafazakârlarda koşar adım yaşanan siyasi atmosferin, sına kapanmış durumda. Aradaki soruşturmaya tepki yağdı belki daha kıymetlisi, yaşananlar merkeze doğru gelme durumuyla karşı muhalif belediyelere yönelik yüzde 20’yi ikna eden kazanıyor. İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez, karşısında toplum da sinmedi, geri karşıyayız. Torunları dedeleri gibi CHP operasyonların etkisi nedir? n Şu an yüzde 20 nereye Meclis Genel Kurulu’nda önceki gün yap- adım atmadı. Bunun çok güçlü karşıtı değil, hatta tam tersi. Arzu ettiği Günlük siyasi gelişmelerden yakın? tığı konuşmasında çerçeve yasanın Adalet emareleri var. Örneğin partisine fırsat eşitliği ve düşünce özgürlüğünü öte insandaki değişim daha Yüzde 20, 30’a çıkmış değil. Yani Komisyonu’ndan geçmesinin ardından Sin- aidiyeti en yüksek olan DEM Parti büyük oranda CHP ve CHP’li belirleyici. Bu kuşaklarda eskisi iktidar bloku 40’tan 30’a gerileme- can 1 Nolu Cezaevi’nde isyan çıktığını iddia seçmeni bile partisiyle ayrışıyor. kadrolarda gören yeni bir kuşak var. gibi ideolojilere dair güçlü bir di ama aradaki asıl sonucu belirle- etmişti. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı da ‘ DEM seçmeninin duruşu Özel’in Dolayısıyla “CHP’nin bagajı” iddiası bir aidiyet yok. yen yüzde 20, her geçen gün daha dün Çömez hakkında “Sincan Cezaevi’nde öncülük ettiği siyasal ilerleyişe grup liberal tarafından sık dillendirilen Ben şöyle tarif ediyorum: Yeni kararlı bir şekilde muhalefetten ya- isyan” iddiası nedeniyle “Halkı Yanıltıcı Bilgi- daha yakınken iktidara bir o kadar eski bir ezberden ibaret. kuşaklarda ait olma dönemi bitti, na tutum alıyor. yi Alenen Yayma” suçlamasıyla soruşturma başlatıldığını açıkladı. Soruşturmaya TBMM Genel Kurulu’nda tep- kiler geldi. Muhalefet partileri tekmil tepki gösterdi. YENİ Parti Grup Başkanvekili Gök- Toplumsal barışı büyütme’ karşılıksız kaldı han Günaydın, “Bu memleket muz cumhu- riyeti değil. O cumhuriyet başsavcılığının ne haddine” derken İYİ Parti Grup Başkanveki- n Terörsüz Türkiye olarak ihtiyaç duyulur. Türkiye’de de şu öne çıkarılarak teröristlerin komedyenlerin işi gereği yaptığı li Uğur Poyraz, “Normal vatandaş ne halt ye- adlandırılan süreçte yasa çıkarma an yaşanan bu. Güçlü bir kamuoyu salınması nasıl destek yaratır? espriler yüzünden tutuklanması, sin” tepkisini gösterdi. Yeni Yol Partisi Grup aşamasına gelindi. Kamuoyu desteğini beklemek gerçekçi değil. Bunun örneğini çoğaltabiliriz. onlarca sivil toplumcunun, Başkanı Mehmet Emin Ekmen, “Bu kürsü mil- sürece neden güçlü bir destek Bu nedenle siyasetin birinci önceliği Uzun yıllar barışçıl bir tutum düşünce insanının, akademisyenin letin kürsüsüdür” dedi. DEM Parti Grup Baş- vermiyor? kapsayıcı bir tutumla hareket etmek tercih eden Selahattin Demirtaş içeride olması “Toplumsal barışı kanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit de “Kürsü do- Bu tür konularda kamuoyu desteği olmalı. Ama iktidar muhalefeti sürece içeride. Öte yandan geçmişte terör büyütmeye çalışıyoruz” anlatısını kunulmazlığına helal getirebilecek her türlü oluşturmak kolay değil. Bu dünyada dahil etmedi. Bu süreç kamuoyunun örgütünün faaliyetleri içerisinde karşılıksız bırakıyor. Toplumda tutumun karşısındayız” diye konuştu. TBMM da böyle. Çünkü insanlar, “Terör da mesafeli kalmasına yol açtı. bulunmuş isimlerin affedilmesi sahici olmayanın tutma ihtimali Başkanvekili Pervin Buldan; kürsü dokunul- örgütü direkt silahlı müdahaleyle yok n Siyasiler, akademisyenler, veya serbest bırakılması meseleyi yok ve toplum bu anlamda kimin mazlığını anımsatarak doğru bir usul olma- edilsin” ister ama gerçek böyle olmaz, komedyenler tutuklu sahicilikten çıkarıyor. Gencecik samimi veya sahici duygulara sahip dığını belirtip konu hakkında TBMM Başkanı genelde finalde bir müzakereye yargılanırken, “barış” söylemleri çocukların paylaşımları nedeniyle, olduğunu iyi okuyor. Numan Kurtulmuş ile görüşmek için oturu- ma ara verdi. l ANKARA/Cumhuriyet ‘