Catalog

19 HAZİRAN 2026 CUMA 11 İng İl İzce kökenli permakültür, Kapitalizmin İngilizce “kalıcı” (permanent) Etrafı betonlarla çevrilen insanlık, betonlarla çevrelediği ve “tarım” (agriculture) insanlık, bir yandan kelimelerinden ortaya çıkan bir kavram. Doğadaki ekosistemleri huzur bir yandan sağlıklı çözümü yeniden özünde arıyor örnek alarak kendi kendine ve ulaşılabilir gıdaya yetebilen, sürdürülebilir ve doğa dostu yaşam alanları ve tarım ihtiyaç duyuyor. İşte bu sistemleri tasarlamayı amaçlayan noktada toprak; hem bütünsel bir tasarım yaklaşımı. işlenmek hem de iyileşmek için en ideal çözüm. Önce pandemi, ardından afet riskleri ve devamında ekonomik parametreler, seda Çimenyayla kent yaşamının cazibesini ortadan kaldırdı. İmkânı olan yurttaşlar memleketlerinde ya da hayalindeki kasabalarda yeni bir yaşam kurmaya çalışırken kent yaşamında istemsizce kalan yurttaşlar ŞİFA ise “yeşil parantezler” açarak nefes alıyor. önetimsel ekonomik tercihler, fakiri daha Yfakir, zengini ise daha zengin yapıyor. Bu denklemde toprakta kaybolmaya başlayan orta sınıf ise hem hayatta kalmaya çalışıyor hem de özünü korumaya. Belediye gibi kurumların doğa odaklı verirken, öğrencilerimle öğrendiklerimle birlikte evdeki hangisinin yanına gelmeli, projeleri, “beyaz yakalılar” Çağdaş Antalya bölgesindeki otellerin bitki sayım artık kontrolden hangisi birbirini besler, ‘kardeş için kentte doğaya Bayraktar sürdürülebilirlik çalışmalarını çıkmıştı. Tam bu arayıştayken bitkiler’ hangileridir derken dönme alanı yaratıyor. inceliyorduk. Bir videoda, otel Kadıköy Belediyesi’nin bostan masanın başında yazdım çizdim Kent içinde doğa arayışına mutfaklarından çıkan organik çekilişini duydum ve şansımı planlamalar yaptım. Şu an başlayan kişilerden birisi ise ‘Konu atıkların, otelin kendi bostanında denemek istedim. Fenerbahçe’de bostanımı haftada 4 gün ziyaret Seda Çimenyayla. 37 yaşında ve gübreye dönüştürüldüğünü heves 6 aylığına bir bostan bana tahsis edebiliyorum. Bana bazen Kadıköy’de yaşayan Çimenyayla, yalnızca çiftçi ve şaşkınlıkla izledik” dedikten edilmişti. O anki mutluluğumu soruyorlar, haftada 4 gün gitmek 10 yılı aşkın kurumsal çalışmanın sonra o an sınıfta çocuklarla tarif etmem imkansız” ifadelerini zor olmuyor mu?’ diye. Aksine, ardından eğitmenliğe geçerken yaşadıkları aydınlanmanın “Biz kullanıyor. artık gitmemek zor geliyor. Oraya doğayla bağının tohumunun sayısı değil’ bunu evdeki mutfak atıklarımızla gittiğimde zamanın nasıl geçtiğini memleketindeki anneanne “Kıyaslanamaz bir duygu” yapamaz mıyız?” sorusunu asla anlamıyorum, saatlerce bahçesinde atıldığını söylüyor. Çağdaş BaYRaKTaR Bostan sayesinde tohumların beraberinde getirdiğini işaret vakit geçiriyorum. İlk topladığım ‘Saksılar bana toprakla buluşma fırsatı ediyor. Bu sorunun yanıtının ürünler yeşil soğan, roka, nane BİRç OK etken sonucunda olduğuna değinen Çimenyayla, yetmiyordu’ ise onu permakültür dünyasıyla ve o mis kokulu salatalıklar yurttaşların doğaya Sonrasındaki süreci şöyle yönelim isteği artsa tanıştırdığını... oldu. Dalından koparmanın “Toprağın kokusunu, dalından anlatıyor: “Benim için hayal da çiftçi sayısındaki Çimenyayla, yaşadığı tadı hiçbir market alışverişiyle koparılan meyvenin tadını aldıktan artış, yeni bir tarım gibi bir şeydi. Bostanı teslim aydınlanmanın onda yarattığı kıyaslanamayan bir duygu. sonra, betonlar arasına sıkışınca politikasını gerekli kılıyor. alır almaz, bende hummalı etkiyi “Bir Apartman dairesinde Bostanımda büyüyen, serpilen o hissin hasretini hep çektiğimi Cumhuriyet’e konuşan bir hazırlık başladı. Tabii işin yaşayan bir kentli olarak, sebzeleri toplayıp eve getirmek, söyleyebilirim” diyen Çimenyayla, Topuzoğlu Tarım Ekonomisi Derneği eğitimini alınca rastgele de atıklarımı dönüştürme fikri onlarla mutfağa girmek inanılmaz “2013’ten beri İstanbul’dayım. Bu Yönetim Kurulu Başkanı ekemiyorsunuz; hangi bitki beni resmen büyüledi. Okudum, mega şehirde o çocukluk ruhumu keyifli bir hale geldi benim için.” İpek Süer Topuzoğlu, tarımın yalnızca çiftçi araştırdım ve o yoğun iş yaşatabilmek için bulabildiğim meselesi olmadığına dikkat çekti. temposunun arasında radikal bir her küçük alanı yeşertmeye l Ülke tarımı açısından yurttaşların karar verip İSMEK’in (İstanbul çalıştım. Evim hep balkonluydu, o tarıma yönelmesi neden önemli? ‘Yavaşlık lüksü’nü özlüyoruz’ Büyükşehir Belediyesi Sanat ve Nüfusumuz 2025 yılı itibarıyla 86 milyonu balkondaki saksılarda yeşillikler aşmış durumda. Buna karşılık üreticilerin Meslek Eğitimi Kursları) uzun büyüttüm. Ama ne yapsam Kend İ emeğinin somut, o dünya duruyor. Bir tohumu üçte birinden fazlası 65 yaşın üzerinde, süreli bahçıvanlık eğitimine yenilebilir, dokunulabilir bir ürüne ekiyorsun ve ona “Hadi çabuk ol, içimdeki o büyük boşluğu, o genç çiftçilerin oranı ise yüzde 5 seviyesine dönüştüğünü görmek, insana çabuk büyü, hiç vaktim yok, seni yazıldım” diyerek anlatıyor. gerçek toprak hasretini tam olarak kadar gerilemiş durumda. Bu tablo tarımın inanılmaz bir tatmin ve varoluşsal fazla bekleyemem” diyemiyorsun. dindiremiyordum. Saksılar bana bir güven duygusu veriyor. Şehir O domatesin kızarması için karşı karşıya olduğu en önemli yapısal “İlaç gibi geldi” asla yetmiyordu” sözleriyle içinde yaşamı bizi korkunç bir tüketim güneşin doğması, zamanın geçmesi sorunlardan biri. Ancak konu sadece çiftçi Haftada bir gün, uygulama dolmayan o boşluğu anlatıyor. çılgınlığına ve hıza zorluyor. Her şey gerekiyor. Toprak bize sabretmeyi, sayısı değil. Tarım; gıda güvencesi, kırsal alanında geçirilen vaktin şehir Bu aşamada hayatının akışını bir tıkla kapımızda, mesajlar anında yavaşlamayı ve o anın içinde kalmayı kalkınma, doğal kaynakların korunması karmaşasından sonra “ilaç gibi” değiştiren bir tesadüfe dikkat iletiliyor, işler “acil” koduyla geliyor. öğretiyor. Şehirde kaybettiğimiz ve iklim değişikliğine uyum açısından geldiğini belirten Çimenyayla, Ruhumuz bu hıza yetişemiyor, o “yavaşlık lüksünü” özlüyoruz çeken Çimenyayla, “Turizm stratejik bir sektör. Pandemi ile iyice “Bahçıvanlık eğitiminde yoruluyor. Ama bostana gittiğimde aslında. eğitimi veren bir okulda eğitimler açığa çıkan, iklimsel olaylar ve savaşlar vesilesi ile yaşamak zorunda kaldığımız gıda krizleri bize sadece ülkemizdeki tarımsal faaliyetlerin değil gezegende bu faaliyetin ne kadar önemli olduğunu sürekli hatırlatıyor. Şirket gıda rejiminin etkilerini ensemizde sürekli hissederken; yurttaşların tarıma ‘Biyolojik hafızamız doğada’ yönelmesi, gıda sisteminin birkaç büyük aktöre bağımlı hale gelmesini önleyecek, 2025 verilerine göre ise dünya ekrana sıkışmış durumda. 300 bin kırsal alanların boşalmasını yavaşlatacak İnsanlık bir yandan genelinde insanların günde yıllık insan bedeni güneşe, toprağa, belki tersine göçü başlatacak, yerel bilgi yaklaşık 7 saati “çevrimiçi”. Bugün harekete, kabile yaşamına ve yüz ve biyolojik çeşitliliğin korunmasına betonla bir yandan dijital gelinen noktada ise yeni bir yüze ilişkilere göre şekillendi. katkı sağlayacak, gıda üretimi ile tüketim çağ ile adeta yalnızlığa kırılmanın içinde olduğumuzu Bugün ise aynı beden yapay arasındaki bağı yeniden kuracak, iklim söyleyen psikolog Dr. Bora ışık altında, ekran karşısında, krizine karşı daha dirençli üretim mahkûm ediliyor. Küçükyazıcı, “Bu kırılma Dijital yalnızlaşmış ve sürekli modellerinin yaygınlaşmasını sağlayacaktır. Küçükyazıcı çağ ile başladı. Bir zamanlar uyarılmış bir sinir sistemiyle Bu nedenle tarımın geleceği, toplumun Çağdaş BaYRaKTaR toprağın, hayvanın, mevsimlerin yaşam mücadelesi veriyor” tamamının geleceğiyle doğrudan ve güneşin içinde çalışan insanlar; bugün ifadelerini kullandı. bağlantılıdır. KİTle Sel insan sağlığı açısından ekranın, masanın, floresan ışığın ve kapalı l n asıl bir tarım politikasına betonlaşma tehdit yaratırken dijital ofislerin içinde yaşamını sürdürüyor” dedi. ‘n ostalji değil, ihtiyacımız var? dönüşüm ise bireysel olarak insanları hatırlatma çabası’ Uzun yıllar boyunca tarım çoğunlukla yalnızlaştırıp depresifleştiyor. ABD Çevre ‘İnsanlık ekrana sıkıştı’ Belki de bu yüzden daha fazla üretim, daha fazla girdi Koruma Ajansı 2025 raporuna göre Modern insanın, uyanık olduğu sürenin kullanımı, daha fazla ihracat ekseninde çocukluğumuzun filmlerinde ve zamanımızın yaklaşık yüzde 90’ını kapalı neredeyse üçte birini dijital ortamda değerlendirildi. Ancak iklim değişikliği, Yeşilçam sahnelerinde insanların ortak alanlarda geçiriyoruz. DataReportal yaşadığına dikkat çeken Küçükyazıcı, kuraklık, biyolojik çeşitlilik kaybı, kırsal hayali bahçeli bir evdi. Çünkü insan “Bunun bedeli yalnızca nüfusun yaşlanması ve çiftçi gelirlerindeki doğadan uzaklaştığında yalnızca İnsanlığın zaman kaybı değil. çevresinden değil, kendisinden sorunlar artık yalnızca üretim odaklı bir Yalnızlık artıyor, yüz uyanışı yaklaşımın yeterli olmadığını göstermekte. de uzaklaşır” diyen yüze ilişkiler azalıyor, Yeni tarım anlayışı şu dört temel üzerine Küçükyazıcı, sözlerine hareket azalıyor ve kurulmalıdır: Gıda egemenliği, agroekolojik şöyle devam etti: “Bugün Bug Ün sıklıkla karşımıza çıkan “ d oğayla iç içe ruh sağlığı üzerindeki dönüşüm, kırsal refah, kısa ve adil tedarik hobi bahçelerine, kırsal yaşam, kendi bahçesi olan evler, organik tarım baskı giderek yaşama ve küçük zincirleri. alanları ve yeşilin içinde bir hayat” ifadelerinin büyüyor” uyarısında Türkiye’nin ihtiyacı olan şey yalnızca daha ölçekli tarıma yönelen yalnızca pazarlama stratejisi olmadığını belirten, bulundu. “Son yıllarda Küçükyazıcı, “Bu, aslında insanın kendi özüne duyduğu fazla üretim değildir. Daha dirençli, daha insanların aradığı depresyon ve anksiyete derin özlemin yansıması” dedi. Özellikle pandemi adil ve daha ekolojik bir gıda sistemidir. şey yalnızca organik oranlarındaki sonrasında milyonlarca insanın; şehir yaşamının, Tarım; sadece ekonomik bir faaliyet değil, domates ya da salatalık yükseliş de bu büyük betonlaşmanın, yoğun çalışma temposunun ve kapalı değildir. Aradıkları toplumun sağlığını, doğanın geleceğini dönüşümden bağımsız alanlarda geçirilen hayatın ruhsal ve fiziksel bedelini ve ülkenin gıda egemenliğini belirleyen şey; kaybettikleri değerlendirilemez” daha net fark ettiğini belirten Küçükyazıcı, “evlerde stratejik bir yaşam alanı olarak görülmelidir. ritim, yavaşlama hakkı, diyen Küçükyazıcı, geçirilen uzun aylar boyunca birçok kişi ilk kez Bu çerçevede yeni tarım vizyonunun toprakla temas ve içsel “Biyolojik hafızamız kendisine ‘Biz gerçekten böyle yaşamak temel sorusu “Nasıl daha fazla üretiriz?” dengedir. Doğaya dönüş bir doğada; çünkü insan için mi yaratıldık?’ sorusunu sordu. Ve nostalji değil, kendi biyolojik değil, “Nasıl toprağı, çiftçiyi ve toplumu hâlâ doğaya uyumlu bir uyanış başladı” tespitinde birlikte güçlendiren bir gıda sistemi bir tasarım. Fakat hafızamızı yeniden hatırlama bulundu. kurarız?” olmalıdır. modern yaşamın ritmi çabasıdır.” ? 4 4 PeRMAKÜlTÜR ned İR