Catalog

18 HAZİRAN 2026 PERŞEMBE EKONOMİ ekonomi@cumhuriyet.com.tr 9 CUMHURİYET 24 AYAR DOLAR Av RO sterlİn FAİZ BORSA ALTIN ALTIN 46.32 53.88 62.29 41.37 14.421 43.841 6.459 2 kuruş 16 kuruş 2 kuruş 0.32 puan 72 puan 191 lira 4 lira En büyük 500 sanayi şirketinin üretimden satışları, 2025’te 11.1 trilyon lirayı aştı Kârda güçlü artış! Apartheid şimdi küresel 2025’te, toplam faaliyet kârı yüzde 57.1, dönem kârı yüzde 64.7 arttı. İSO Başkanı Bahçıvan ise kârlılık rasyolarının azartesi günü şöyle bir yazıya rastladım: “İltica Hakkının 10 yıllık ortalamanın çok altında kaldığını belirtti. PSonu- Küresel Kuzeydeki ülkeler kapılarını kalıcı olarak anayinin nabzını yıllardır dedi. 10 yıllık ortalaması yüzde 6.8 kapatıyor.”(Foreign Policy). Yazı tutan ve İstanbul Sanayi olan “dönem kâr-zarar toplamı/net “Küresel Kuzey’de” hükümetlerin SOdası’nca (İSO) hazırlanan satış” oranı da yüzde 2.6’dan yüzde sınır kontrollerini sıkılaştırdığını, hak “Türkiye’nin 500 Büyük 3.4’e çıktı. 500 büyük şirketin 348 kazanma koşullarını daralttığını, sınır dışı Sanayi Kuruluşu (İSO 500)” kâr, 152’si zarar etti ve 2024’teki etme işlemlerini hızlandırdığını, gözaltı uygulamalarını genişlettiklerini, aile araştırmasının 2025 yılı sonuçları, gibi bir sonuç oluştu. Bahçıvan birleşimini kısıtladıklarını, sorumluluğu 2024’te büyük sorunlar yaşayan en önemli sorun listesinin ilk üçüncü ülkelere devrettiklerini sanayicilerin geçen yıl kısmen sırasına ise finansmanı yerleştirdi. anlatıyor. Sığınma talebinde bulunma nefes aldığını gösterdi. “Finansman gideri/faaliyet kârı” hakkı kâğıt üzerinde hâlâ var ama İSO Yönetim Kurulu Başkanı oranı yüzde 96.6’dan yüzde 84.9’a pratikte hızla anlamsızlaşıyor. Erdal Bahçıvan’ın dün açıkladığı düşse de yüzde 64.5 olan 10 Çok uygun bir model sonuçlara göre İSO 500’ün yıllık ortalamanın çok üstünde Gerçekten de “Küresel Kuzey’in” 2025’teki üretimden net satışları, kaydedildi. Bahçıvan bunu şöyle sığınmacılar, göçmenlik politikalarına 2024’e kıyasla yüzde 28 artarak yorumladı: “Finansmana erişimin bakınca, günümüzde Apartheid’in 11.1 trilyon lirayı aştı. Reel artış Güney Afrika’nın eski (1948- güçleştiği ve maliyetlerinin yüksek ise yüzde 2.1 oldu. Buna karşın 1994) rejimi olmaktan öte, küresel kaldığı ortamda, sanayicinin esas kapitalizmin işleyiş mantığı haline 2022-2024’te hep reel düşüş faaliyetleriyle yarattığı değer, geldiğini görüyoruz. Apartheid, siyah yaşanmıştı. İhracat ise yüzde önemli ölçüde finansman yükü çoğunluğun emeğini ekonominin 8.4 artışla 104.7 milyar dolara tarafından aşındırılıyor.” beyaz merkezinde sömürüyor ama ulaşarak önemli bir toplanma siyasal haklarını dışlıyor, onları özel İSO 500 tarafından istihdam içinde göründü. alanlarda (Bantustans) yaşamaya edilen kişi sayısı ise 2024’e zorluyordu. Bu yalnızca ırkçı bir ayrım kıyasla yüzde 2.5 düşüşle 803 bin İstihdam azaldı değildi, emek ile yurttaşlık arasındaki 677 kişiye geriledi. Bahçıvan, bu bağın koparılmasıydı. Bugün bu Yine 2025’te, 2024’ün ardından kapsamda sanayinin yüksek katma modelin ölçeği büyüdü, biçimi değişti; kârda önemli artış var: Faaliyet fakat mantığı aynı kaldı: “Apartheid” değeri ve teknoloji odaklı bir kârı yüzde 57.1 artışla 1 trilyon düzeni artık sınırların ötesinde küresel yapıya dönüşebilmesi için eğitimli lira, dönem kârı yüzde 64.7 artışla düzeyde işliyor. ve yetkin insan kaynağına daha Biyopolitik emperyalizm kavramı 440.6 milyar lira oldu. Buna karşın fazla yatırım yapılması gerektiğini tam bu noktada anlam kazanıyor. İSO Başkanı Bahçıvan, son 10 söyledi. Emperyalist birikimin dayandığı yıllık ortalaması yüzde 10.4 olan kaynakları, artı-değeri üreten halklar, bu “faaliyet kârı/net satış” oranının Devreden KDV! değere el koyan karar merkezlerinden, yüzde 6.2’den yüzde 7.7’ye mülkiyet rejiminden, siyasal temsil Sanayicinin çözüm beklediği çıktığına atıf yaparak “Bu oranın, ilişkisinden dışlanıyorlar. İş gücü çevre diğer konularla ilgili de bilgi veren ülkelerde tüketiliyor üretilen artı-değer son 10 yılın ikinci en kötü değeri Bahçıvan, bu açıdan “devreden merkez ülkelerde birikiyor. ‘Yatırım şevkine darbe vurmayalım’ olduğunu unutmamak gerekiyor” KDV” alacaklarını bir kez daha Bu düzenin en görünür ayaklarından öne çıkardı. Bu rakamın sadece İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, güncel gelişmelerin de etkisiyle enflasyon biri ekstraksiyon (maden/mineral konulara yönelik soruları yanıtlarken ve faizde, orta vadeli programda çıkartma) emperyalizmidir. Madenler, İSO 500 şirketleri için 120.3 su havzaları, enerji kaynakları, tarım beyaz et sektörüne yönelik “kayyım” öngörülen düşüşün “epey bir milyar liraya ulaştığını, kamuyu arazileri ve ucuz işgücü, küresel atamalarıyla ilgili olarak geçen cuma süre daha gerçekleşmeyeceği”nin “sıfır faiz-belirsiz vade” ile finanse sermaye için birer “hammadde günü yaptığı açıklamanın arkasında görüldüğünü vurgulayarak sanayinin etmeyi sürdürdüklerini anımsattı. deposu” olarak görülüyor. Kâr olduğunu söyledi. Bahçıvan, farkı bir bakışla ele alınmasının Bahçıvan, sorular üzerine bu merkezde gerçekleşirken çevresel “Yatırım şevkine darbe vurmayalım. gerekliliğine dikkat çekti ve konunun çözümü için diğer yıkım, iş kazaları, yerinden edilme Gelişmelere böyle bakalım” “Enflasyon konusunda üstümüze (göç), toplumsal çözülme çevrede kuruluşların da aktif olmasını dedi. Bahçıvan ayrıca, jeopolitik düşeni yaptık” dedi. bırakılıyor. Çözülen toplumlardan istedi. l Ekonomi Servisi kaçarak Küresel Kuzey’e sığınmaya gelenler, düşmanlıkla, ırkçı şiddetle, kapalı kapılarla karşılaşıyorlar. Bu Yurttaşın yurtdışı nedenle bugün sömürü yalnızca Satınalma gücü ‘Hizmet’te düşüş ekonomik değil, aynı zamanda biyopolitiktir; çünkü hangi bedenlerin harcaması büyüdü geçen yıl geriledi ‘inşaat’ta yükseliş çalışacağına, hangi bedenlerin yerinden TÜİK’in dün yayımladığı “Satınalma edileceğine ve hangi bedenlerin TÜİK’in dün yayımladığı “Hizmet Bİrl Eşmİş Markalar Derneği (BMD) korunaksız bırakılacağına, hangi Gücü Paritesi, 2025” raporuna Üretim Endeksi, Nisan 2026” Başkanı Sinan Öncel, BMD ve Fast bedenlerin korunacağına “sistem” göre Avrupa Birliği İstatistik Ofisi raporuna göre hizmet üretimi, Company işbirliğiyle dün düzenlenen karar veriyor. Bu bağlamda, Kiarina (Eurostat) tarafından açıklanan Nisan 2025’e (yıllık) kıyasla yüzde toplantıda sektörünün mevcut gerilediğini, bu tutarın Ocak-Nisan Kordela’nın günümüzde kapitalizmin, SGP’ye kıyasla Türkiye’de kişi başına 2.2 artarken Mart 2026’ya (aylık) durumunu “kan kaybı” olarak niteledi. 2025’te 284 milyar lira olduğunu piyasa rasyonalitesini, seküler sermaye gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYH) kıyasla yüzde 0.6 azaldı. Aylıkta en Aylık anketlerinin mayıs sonuçlarıyla vurguladı. Aynı dönemde yerli kart mantığını, sonsuz değer üretme endeksi 67 puan oldu ve AB (27 hızlı düşüş yüzde 2.2 ile konaklama ilgili bilgi veren Öncel, üyelerinin sahiplerinin yurtdışı harcamaları ise 227 potansiyelini norm olarak kabul eden bir ülke) için 100 olan ortalamanın 33 ve yiyecek hizmetlerinde oldu. yüzde 52’sinin Mayıs 2025’e kıyasla milyar liradan 341 milyar liraya yükseldi. “üst-ırk” (posthüman/immortal) ile dini puan altında kaldı. Türkiye ile ilgili Yıllıkta en yüksek artış ise yüzde 30’un altında bir oranla ciro Öncel ayrıca, perakendecinin çözülmesi yahut etik-geleneksel değerlere bağlı endeks 2024 yılında ise 72 puandı. yüzde 13.9 ile ilgi ve iletişim artışı bildirdiğini açıkladı. “İndirimli gereken en öncelikli sorununun ise fahiş kalan, sermayenin sınırsız akışına uyum SGP ayrıntılı olarak tanımlanmış hizmetlerinde. satışların toplam satışa oranı yüzde sağlayamayan, dolayısıyla sistemin kira olduğunu anımsattı. Öncel, ideal standart bir mal ve hizmet Ayrıca “İnşaat Üretim Endeksi, gözünde yalnızca ölümlülüğü temsil 40 ve üzeri olanların oranı yüzde 56 kira/ciro oranının yüzde 10 olduğunu sepetinin farklı ülkelerdeki fiyat Nisan 2026”ya göre inşaat üretimi eden bir “alt-ırk” (sadece -biyolojik- olmuş. Cironun yarısının indirimli belirterek şunları söyledi: “Bu oran oranı olarak tanımlanıyor. Böylece insan) arasındaki ayrıma işaret eden yıllıkta yüzde 2.1, aylıkta yüzde satıştan kârsız gelmesi çok sağlıksız” yüzde 16 ve üzeri diyenlerin oranı “biyo-ırkçılık” kavramı da anlamlıdır. ülkeler arasındaki fiyat düzeyi dedi. Sektördeki en kritik değişimlerden 0.7 arttı. İnşaatta; yıllıkta yüzde 2024’te yüzde 20, 2025’te yüzde 42 iken farklılıkları gideriliyor ve uluslararası birinin de harcama yönündeki sapma 12.3, aylıkta yüzde 1.4 ile en yüksek yılın ilk dört ayında yüzde 56’ya çıktı. Yeni ‘alt-ırk’ anlamda gerçek fiyat ve hacim olduğunu belirten Öncel, Türkiye’de Haziran 2022’de 100 bin liralık kiranın artışlar bina dışı yapıların inşaatı Göç rejimlerinde yaşanan son karşılaştırmaları yapılabiliyor. yabancı kartlarla yapılan harcamaların dolar karşılığı 6 bin 68’ken bugün 11 bin sektöründe hesaplandı. değişimler de bu biyopolitik mantığı l Ekonomi Servisi Ocak-Nisan 2026’da 229 milyar lira 164 dolar.” l El İF ÖZGE YAl ÇIN l Ekonomi Servisi açığa çıkarıyor. 2024 itibarıyla dünya genelinde uluslararası göçmen sayısı 304 milyona çıktı; dünya 36.9 milyon Devlet Memurları Konfederasyonu, Ankara’da tutulmayan sözlere dikkat çekti: mülteci ve 8.4 milyon sığınmacı barındırıyor. Bu koşullarda, bu insanlara yardım etmek yerine, birçok ülke sınırlarını sıkılaştırıyor, sığınma hakkını daraltıyor, başvuruları hızlandırılmış sınır Sabır taşımız çatladı dışı etme mekanizmalarına bağlıyor ve güvenlik söylemiyle göçü kriminalize ediyor. Yani emek, sermaye için evlet Memurları dolaşabilir kalırken insan, hak sahibi KISA... KISA... KISA... DKonfederasyonu, dün bir özne olarak değil; denetlenmesi Madenciler başka Ankara’da, üzerinde “sabır taşı” gereken bir risk olarak kodlanıyor. l ABD’de Halkbank davasına yazılı bir kayayı balyozla parçaladı İklim krizi bu eşitsizliği daha da bakan Manhattan Bölge Y argıcı madene gidecek! sertleştiriyor. 2024’te 295 milyondan ve verilen sözlerin tutulması Richard Berman, ilgili davayı fazla insan akut gıda güvencesizliği TÜr KİYE Maden-İş Sendikası Orta çağrısını yineledi. Çalışma ve düşürdüğünü açıkladı. Bankaya, yaşadı; 2 milyar insan güvenli içme Anadolu Şubesi Başkanı Talih Koca- Sosyal Güvenlik Bakanlığı önünde 2019’da İran’a yönelik yaptırımları suyu güvencesinden yoksundu; 800 bıyık, yedi günlük mücadele sonun- toplanan memurlar 1. dereceye ihlal ettiğini iddiasıyla dava milyon kişi ise açlıkla karşı karşıyaydı. da Doruk Madencilik işçilerinin ala- ulaşan tüm kamu çalışanlarının açılmıştı. Bu durum tesadüf değil. Küresel yastığa huzurla koyabilmesidir. caklarının, “Çalışma ve Sosyal Gü- l TÜr KİYE Esnaf ve Sanatkârları 3600 ek gösterge hakkından ısınma, kuraklık, su savaşları, ürün Burada yalnızca bir ücret sorunu venlik Bakanlığı nezdinde, Enerji ve Konfederasyonu Genel Başkanı yararlanması, çalışma barışının kaybı ve fiyat şokları üzerinden Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın kont- yok sosyal adalet sorunu var. Kamu Bendevi Palandöken, borç yapılan- sömürüyü derinleştiriyor; en ağır yükü sağlanması ve kamu personeli rolünde” güvenceye alındığını belir- çalışanı artık sadece hayatta kalmak ise iklim krizine en az katkıda bulunan dırmada faiz oranının sıfır olma- arasında oluşan mağduriyetlerin terek 23 Temmuz’a kadar kıdem, ic- değil insanca yaşamak istiyor. Kamu yoksul toplumlar taşıyor. sı gerektiğini, önceki uygulamaların giderilmesinin bir zorunluluk ra dahil tüm yasal hakların işçilere Sonuçta yeni Apartheid, duvarlarla çalışanı olmazsa kamu hizmeti böyle olduğunu söyledi. olduğunu açıklandı. ödeneceğini belirtti. değil, yaşamın dolaşımını düzenleyen sürdürülemez. Kamu hizmetini l Düny A Bankası, Türkiye’nin Bu ödeme olmazsa yeniden görünmez mekanizmalarla kuruluyor. Emek yok sayılamaz yenilenebilir enerji dönüşümünü ayakta tutan insan ekonomik olarak eylem başlatacaklarını açıklayan Bir tarafta sermaye, veri, mineraller ve hızlandırmak amacıyla 400 milyon ayakta durmakta zorlanıyorsa bu Memurlar, taleplerinin milyonlarca Kocabıyık, ayrıca firmanın bu su için sınırsız hareket; diğer tarafta Avroluk ek finansmanı onayladı. madeni çalıştırmasının zor kamu çalışanının ortak beklentisi sürdürülebilir mi? Bu sistem güven insan için sınırlı hareket, sınırlı hak, Böylece batarya depolama olduğunu vurgulayarak şöyle devam sınırlı nefes. Küresel düzenin hakikati olduğunu ifade ederken Devlet üretmez. Bu nedenle devletin sözü yatırımlarına destek de genişletildi. etti: “İşçileri başka madenlere şu: Artık-değer çevrede üretiliyor, fakat Memurları Konfederasyonu Genel senet olmalıdır. 3 yıl bekleyen l BAnKAcılı K Düzenleme ve yerleştireceğiz. Amasra’ya, yaşamın güvenliği merkezde korunuyor. Başkan Yardımcısı Ümit Demirel, memur ve emekli somut adım Denetleme Kurulu, BİM ve iş tirakleri Soma’ya...Kimse boşta kalmayacak. Bu yüzden Apartheid artık küresel; bir maaşın sadece bordrodaki sayı istiyor. Biz kimsenin emeğinin yok tarafından Dost K atılım Bankası’nın sermayenin düzeni ise hem ekonomik 150 arkadaşımız çalışmak istiyor.” olmadığını vurgulayarak şöyle sayılmasını istemiyoruz. “ hem biyopolitik hem de biyo-ırkçı. kuruluşuna izin verdi. l mUSTAFA ÇAKIr /ANKAr A devam etti: “Bir maaş insanın başını l ANKARA