Catalog

6 NİSAN 2026 PAZARTESİ EKONOMİ 9 EmEk vE mEslEk örgütlErinE görE işçi Bayramı politik Bir dönüşüm Eşiği Emekçiler tek ses olacak! Pentagon’da DİSK, KESK, TMMOB ve TTB 1 Mayıs için bir araya geldi; ekonomik yıkıma ve değersizleştirmelere karşı “Yakamızın ren- ‘gleichschaltung’ gi ne olursa olsun örgütlü güçle hayatımızı değiştireceğiz” dedi. BD’de Savunma Bakanı Pete şçi Bayramı yaklaşırken emek de vermek istiyoruz” diye konuştu. Hegseth, savaşın tam ortasında, APentagon’da büyük çaplı ve meslek örgütleri de hazırlıkla- Sadece sigortalı işçilere bakıldığın- bir tasfiye gerçekleştiriyor. Birçok İra başladı. 1 Mayıs Emek ve Da- da, 2025’te toplamda 2.5 trilyon li- terfi de ırk, din, cinsiyet temelinde yanışma Günü için ortak çağrı met- ranın yüksek enflasyon ve adalet- dondurulmuş. Bunlar sıradan gelişmeler ni üzerinde çalışan emek hattının siz vergiler karşısında eridiğini söy- değil. sözcüleri, bölüşümün da- leyen Çerkezoğlu, 2026’nın ilk iki ha da adaletsizleştiği ger- ayında da bu kaybın 268.7 milyar li- Süreç olarak faşizm çeğiyle 1 Mayıs’a gidildi- Modern demokrasilerde sivil ra olduğuna dikkat çekti ve “Şubat otoritenin ordu üzerinde anayasal ğini vurgulayarak birin- ayında işçilerin birikimli toplam enf- çerçevede denetim kurması elbette cil talebin ekonomik yıkı- lasyon ve vergi kaybı, 2025’in ilk ELİF meşrudur. Ancak askeri komuta ÖZGE YALÇIN ma karşı ara zam olacağı- iki ayına göre yüzde 53.7 arttı” dedi. kademesindeki ani, keyfi tasfiyeler dığı yüzde 11’lik zammın, TÜİK ve- Ayrıca bilim ve tekniğin dışlandığı, nı açıkladı. Çerkezoğlu şu ifadeleri kullandı: özellikle savaş veya jeopolitik rilerine göre bile yüzde 10’unun eri- rantın esas alındığı politikalar ülke Devrimci İşçi Sendikaları Konfe- “Politik talepler açısından da gerilim dönemlerinde farklı bir anlam diğine dikkat çekti. Emekçilerin bir geleceğini tehdit ediyor. Ama siya- derasyonu (DİSK), Kamu Emekçileri kazanabilir. Çünkü bu tür hamleler kritik bir yerdeyiz. Demokrasi, yalnızca komuta zincirini değil, ordunun diğer önemli gündeminin ise özel- sal ve ekonomik kriz karşısında bü- Sendikaları Konfederasyonu (KESK), adalet, barış taleplerinin işçi sınıfı kurumsal özerkliği ile siyasal iktidar likle sendika değiştirdiklerinde bas- yüyen emek ve demokrasi mücade- Türk Mühendis ve Mimar Odaları açısından ne kadar hayati olduğunu arasındaki dengeyi de etkiler. Birliği (TMMOB) ve Türk Tabipleri kı, angarya iş, sürgün, mobbing hat- lesinin yarattığı değişim iradesini çok geniş kesimlere anlatacağımız “Süreç olarak faşizm” kavramı bu Birliği’nin (TTB) Ankara’da başlattı- ta işten atılma tehditleri olduğu- de görüyoruz” dedi. bir süreç olacak. Yakamızın rengi tür gelişmeleri anlamaya yardımcı nu vurgulayan Koçak, “Yarattıkları TTB Genel Sekreteri Önder Okay ğı toplantılar İstanbul’da devam ede- ve partilerimiz ne olursa olsun olabilir: Bu süreçte faşist hareket ekonomik krizlere savaşları gerek- da emek mücadelesinin bütüncül bir cek ve diğer örgütlerle de bir araya oluşur, örgütlenir, seçimlerle ya da örgütlü olduğumuzda bu güç ile bir darbeyle devlete erişir, burada gelinecek. çe edip bedeli emeğiyle geçinenlere mücadele olduğunu vurgulayarak gerçekleşecek politik dönüşümlerin edindiği kapasite ile devleti, toplumu Gelirde ve vergide artan adaletsiz- ödetiyorlar. Yalnızlaşmamamız çok sağlıkçıların mücadelesinin hayatımızı nasıl değiştireceğini hatta egemen duyarlılıkları adım adım önemli. Kaybedecek bir şeyimiz kal- güvenceli ve şiddetsiz bir ortamda liğin, emeğin en temel gündemi ol- anlatmak, önümüzdeki dönemin değiştirerek ilerler. madı” diye konuştu. TMMOB Başka- maya devam ettiğini belirten Dev- emeğinin karşılığını almak; temel görevi olacak.” Faşist hareket ve kadroları devlete rimci İşçi Sendikaları Konfederasyo- nı Emin Koramaz, “Ülkenin kalkın- performans ya da ciro baskısıyla eriştiklerinde, ilk hedeflerinden ‘Kaybedecek şey kalmadı’ nu (DİSK) Başkanı Arzu Çerkezoğ- masının güvencesi, gençlerin gele- karşılaşmadan koruyucu sağlık biri bürokrasiyle güvenlik aygıtıdır. Çünkü devletin şiddet uygulama lu, “Bu adaletsiz düzeni ancak örgüt- KESK Eş Genel Başkanı Ayfer Ko- cek umudu olan mühendislik, mi- hizmetlerini önceleyen bir anlayışla, kapasitesi, siyasal bir projenin, çak, ilk defa memur emeklilerinin lenerek ve mutlaka birlik olarak de- marlık ve şehir plancılığı artık işsiz- ücretli kesimin ücretsiz ve eşit dolayısıyla da faşizmin en kritik ğiştirebileceğimizin mesajını ülke- de ücretlerinin açlık sınırı altında lik, güvencesizlik ve değersizleştir- nitelikli sağlık hizmeti aldığı bir dayanaklarından biridir. Bu noktada nin dört bir yanında güçlü bir şekil- kaldığına ve kamu emekçilerinin al- menin en görünür olduğu alanlar. sistem olduğunu söyledi. “gleichschaltung” (kurumların hizaya getirilmesi) kavramını anımsayabiliriz. Adolf Hitler iktidara geldikten sonra 1933-34 yıllarında devleti, toplumu kurumlar vergisi indirilecek, yabancıya ‘özel vergi rejimi’ uygulanacak Nazi ideolojisine göre dönüştürmek için “gleichschaltung” politikası uyguladı. Bürokrasi “temizlendi”; üniversiteler, eğitim, kültür kurumları yeniden düzenlendi. Devlet aygıtı Krizin fırsatı zenginlere Mehmet Şimşek anayasal düzenin değil rejimin ideolojik hedeflerinin taşıyıcısı haline geldi. azine ve Maliye Bakanlığı’nın güvenin sağlamlaştırılması, Hjeopolitik riskler nedeniyle basın özgürlüğünün sağlanması ‘Gizli bilgi’ iddiasına ‘Derin devlet’ filan belirsizlik yaşayan yatırımcıları ve sermaye hareketleri üzerinde Bugünün Amerika’sı elbette 1930’ların yalanlama Türkiye’ye çekmek için üzerinde bir kontrol olmayacağının Almanya’sı değil. Kurumsal dengeler, çalıştığı yeni teşvikler, “krizi fırsata benimsenmesi gerekiyor” dedi. federal yapı, faşist hareketin özellikleri, Hazine ve Maliye Bakanlığı, çevirecek destek paketi” olarak Ekonomist Arda Tunca da aynı toplumsal güç ilişkileri farklı. Ancak bazı Londra’da yatırımcılara faiz güncel tartışmalar, Trump rejiminin kamuoyuyla paylaşıldı. Geçen sene kriterleri vurgulamanın yanı sıra politikasına ilişkin bilgi verildiği bazı pratik uygulamaları devlet aygıtının ekonomi yönetiminin “vergide artık dünyada sektörel seçicilik iddialarıyla ilgili, “Bakan siyasi sadakat temelinde yeniden için Türkiye’yi cazip hale getirme adalet” iddiasıyla getirdiği asgari olduğuna dikkat çekerek “Vergi Şimşek, yerli ve yabancı hiçbir düzenlenmesi bir “gleichschaltung” gerekçesiyle “özel vergileme rejimi” kurumlar vergisinde şimdi indirim indirimi yatırım miktarını artırabilir toplantıda, prensip olarak faiz politikası izlendiğini gösteriyor. getirilmesi gündemde ve bu, büyük öngörülürken yabancılar için ancak hangi yatırımın geleceğini politikası hakkında asla yorum Bu bağlamda sıkça tartışılan konular- oranda vergi muafiyeti anlamına yapmamaktadır. Reuters haberinde “özel vergi rejimi” tasarlanıyor. belirlemez. Teknoloji transferi dan biri de Trump yönetimine en temel geliyor. izlenim olarak aktarılan para Ekonomistler ise ücretle sağlayan, üretim kapasitesini kadroları getiren, yasal değişiklik öne- politikasına ilişkin değerlendirmeler, Destekleri yorumlayan Prof. Sinan rilerini (ilk haftada imzaladığı 200’den yaşayanların karşı karşıya kaldığı geliştiren ve küresel değer bakanlığımızı ve bakanımızı fazla kararnameyi) hazırlayan “Project Alçın, bölgede 20 trilyon dolar adaletsizliğe dikkat çekiyor. zincirlerine entegre olan yatırımlar 2025”tir. The Heritage Foundation çev- bağlamamaktadır” dendi. Merkez düzeyinde bir sermaye olduğunu, Paylaşılan bilgilere göre imalatçı- için ise yalnızca vergi teşvikleri resinde hazırlanan bu 900 sayfalık kap- Bankası’ndan yapılan açıklamada bu sermayenin yeni alanlara doğru ihracatçıların vergi oranının tek yeterli değil” dedi. Siyasal iktisatçı samlı plan, federal bürokrasinin önem- da “Tüm paylaşımlar halihazırda hareket etmesinin beklendiğini ama haneli rakamlara düşürülmesi İnan Mutlu ise şu tepkiyi gösterdi: li bölümünün görevden alınabilmesini, kamuya açık olan para politikası Türkiye’nin “offshore” niteliğini gündeme gelecek. Türkiye’de “Ne yapacaklarını bilmedikleri devlet kurumlarının anayasal bağımsız- metinleri ve yayımlanmış yerleşik yabancıların veraset üstlenmesinin tek başına vergi ortada. Pırlantadan ÖTV almayın lığının tasfiye edilerek seçilmiş yürüt- makroekonomik verilerle sınırlıdır” menin siyasi programına bağlanması- ve intikal vergisinden istisna indirimi veya istisnasıyla mümkün ama şirketlerin kurumlar vergisini dendi. l ekonomi Servisi nı öneriyordu. tutulması da paket kapsamında olamayacağını vurgulayarak indirin(!) Fırsatlar zenginlere, fatura “Derin devletin temizlenmesi” yer alıyor. Ayrıca yabancı sermaye “Bu isteniyorsa hukuk sistemine vatandaşa.” l Ekonomi Servisi gerekçesine dayandırılan bu Çocuklar risk altında öneriler aslında, anayasada tanımlı TicareT Bakanlığının görevler, sınırlar içinde hareket eden, hükümetlerden “bağımsız” bürokrasinin sorumluluğundaki ürün gruplarında profesyonel özerkliğini zayıflatmayı, yılın üç ayında yürüttüğü Esnaf ve çiftçi yeni destekler bekliyor devlet aygıtını, siyasi sadakat esasına denetimlerde 2 bin 104 parti ürün eleKTriK ve doğalgaza yapılan yüzde daha da artıyor. Esnaf rahatlamadan göre yeniden şekillendirmeyi, böylece incelendi. Dokuz parti üründe kapitalist demokrasinin devlet ve 25 zam ile küresel gerilimlerin artırdığı piyasa rahatlamaz” dedi. güvensizlik, 21 parti üründe hükümet ayrımını ortadan kaldırarak petrol fiyatları, esnafın maliyet Öte yandan TZOB Genel Başkanı uygunsuzluk tespit edilirken 4.4 devleti başkanının iradesi altında yükünü ağırlaştırdı. Türkiye Esnaf ve Şemsi Bayraktar da artan maliyetlere milyon lira ceza verildi. Güvensiz “1”leştirmeyi hedefliyordu. Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) dikkat çekti. 2025’te 65 ilde yaşanan Ürün Bilgi Sistemi’ndeki son 10 ABD’de savaşın çok riskli (ve Genel Başkanı Bendevi Palandöken, zirai donun üretimi olumsuz bildirimden altısını, çocukların tartışmalı) bir kara harekâtı aşamasına enerji giderlerindeki artışın doğrudan etkilediğini belirten Bayraktar, kullandığı boya kalemleri ve boya geçmesi beklenirken Kara Kuvvetleri fiyatlara yansıdığını belirterek esnafa Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin malzemeleri, çocuk giyim, pelüş Komutanı General Randy George’u, özel enerji ve ticari akaryakıt tarifesi de maliyetleri daha da artırdığını oyuncaklar ve parmak boyalar Bendevi Palandöken Şemsi Bayraktar yanı sıra Gen David Hodne ve Maj çağrısı yaptı. Palandöken, “Elektrik, ifade etti. Bayraktar tüm ürünlerde kategorisinde yer alan ürünler Gen William Green Jr’ın erken emekli maliyetlerini katlıyor, bu da doğrudan oluşturdu. Geçen sene ise 48.6 doğalgaz ve akaryakıta gelen zamlar girdi sorunu yaşandığını belirtti ve olmaya zorlanması özel bir anlam milyon lira ceza uygulanmıştı. esnafımızın belini büküyor. Enerji ürün ve hizmet fiyatlarına yansıyor. desteklerin acilen artırılmasını istedi. kazanıyor. George Hodne, ordunun l ekonomi Servisi giderlerindeki artış, işletmelerin Sonuçta enflasyon üzerindeki baskı l ekonomi Servisi dönüşüm ve eğitim komutanlığını yönetirken Green ise ordunun din görevlileri biriminden sorumluydu. Nisan 1994... Türkiye’nin yakın Türkiye gibi enerjiye bağımlı bir ğı 28 bin TL maaşı kiraya mı, daha ye- Birincisinin Hegseth’in keyfi tarihinde peş peşe yaşanan ekonomi için bu artış, yalnızca ni yüzde 25 artan elektrik ve doğalgaz düzenlemelerine, ikincisinin de evanjelik 5 krizlerden birinin yıldönümüydü ithalat faturasının kabarması faturalarına mı, okul masraflarına mı Hıristiyanlık ideolojisinin ordu saflarında dün. 32 yıl önceyi hatırladım. anlamına gelmiyor. Kur baskısı, harcayacağını bilemeyen asgari ücretli yaygınlaştırılmasına karşı olduğu, Bütçe her zaman olduğu gibi açıktı, pahalılığı enflasyon ve hayat oluşturuyor sanki! en azından uyum sağlayamadığı döviz yükseliyordu, sıcak parayla zincirleme biçimde büyüyor. Açlık sınırının daha şimdiden 4 varsayılabilir. gelen sermaye çıkışı hızlanmıştı. Enerji maliyeti yükseldiğinde bin TL altında kalan asgari ücretle, Kısacası, sorun yalnızca bir ya Başbakan Tansu Çiller’in “beynimin ulaşım zamlanıyor, gıda toplam çalışanların yüzde 60’ına yakını da birkaç askerin kariyeri değil; yarısı” dediği Hazine Müsteşarı fiyatları ve kiralar yükseliyor. geçinmeye çalışıyor. Acaba talebi devlet kurumlarının hangi ilkeye göre Yurttaşa düşen Osman Ünsal Japonya’ya para Ekonomi baştan sona yeniden 20 bin TL maaşla yaşamaya değil işleyeceğidir. Kurumlar anayasal bulmaya gitmişti. fiyatlanıyor. Zaten daha ölmemeye çalışan emekli mi artırıyor? düzenin tarafsız mekanizmaları olarak Ardından 2001 krizi ve hâlâ devam şimdiden başladı. Ekonomiyi yönetenlerin ücret hep zam ve vergi mı kalacak, yoksa giderek daha eden 2021 krizi... AKP’nin bu kabus karşısın- konusuna bu bakışının nedeni aslında fazla siyasi projelerin araçlarına mı Türkiye iki yıldır Hazine ve Maliye Siyasi aktörler değişti. 1994’te da yol haritası ise şaşırtıcı değil. Açık- Uluslararası Para Fonu (IMF) kaynaklı dönüşecek? Bakanı Mehmet Şimşek öncülüğünde Tansu Çiller, 2001’de Bülent Ecevit lamalar gösteriyor ki yatırımcıya, ih- reçetelerde yatıyor. Almanya ve İtalyan faşizmlerinin bir acı reçete uyguluyor. Bu reçetenin ve Devlet Bahçeli, bugün ise Recep racatçıya destekler yolda. Vatandaşa Bu reçetelerin özünde yatırımcıyı, 1930’lardaki deneyleri bize “süreç de kararlı olduğu tek başlık var: Tayyip Erdoğan var. ise yine zam ve vergi artışı düşüyor. ihracatçıyı ve finansal sistemi koruyan olarak faşizm” içinde, faşist dönüşümün Ücretleri baskılamak, enflasyonla Krizlerden çıkış için önümüze konan Gelirlerde artış hiç gündemde bir çerçeve var. mücadeleyi vatandaşın sırtına hızlandırılması bağlamında kriz ve savaş reçete ise değişmiyor: değil. Aksine artmayacağının sinyali İşte savaşın yarattığı krizi çözmek koşullarının bir “fırsat penceresi” yüklemek. Devalüasyon, zam, faiz ve vergi Merkez Bankası Başkan Yardımcısı için akla ilk, yatırımcılara ve ihracatçı- olarak kullanıldığını gösteriyor. ABD’de artışı. Kamu harcamalarında -güya- Cevdet Akçay’ın geçen hafta muhabir lara vergi avantajları sunmanın gelme- de kara kuvvetleri komutanının İran ‘Petrol 150 olur mu’ kaosu kesinti, özelleştirme... arkadaşım Elif Özge Yalçın’a si bu yüzden. savaşının tam ortasında kovulması, Bugün tabloyu ağırlaştıran yeni Bunca senedir temcit pilavı gibi söylediği şu sözlerde yatıyor: Mesele sadece bir ekonomik kriz “Savaş Bakanı” Hegseth’in savaş bir durum söz konusu: Savaş. söylenen “yapısal reformlar” hep “Ücretlere düşük nominal artış değil. Yükün kimlere dağıtıldığıyla ilgili koşullarını, süreç olarak faşizmi Ortadoğu’da büyüyen gerilim, havada kaldı. Üretim yapısı, gelir verdiğinizde beklentiyi düzgün bir tercih meselesi. hızlandırmak için araçsallaştırdığını dağılımı, vergi adaleti gibi başlıklar petrol fiyatları üzerinden ekonomiyi yönetirseniz reel ücret artabilir. Ama Ve o tercih, her kriz döneminde gösteriyor. ABD’de “süreç olarak sürekli ertelendi. doğrudan etkiliyor. Küresel inandırıcılığınızı yitirirseniz asgari olduğu gibi yine değişmiyor: faşizm”, parlamenter sistem içinde piyasalarda petrolün varil fiyatının 150 Ancak “acı reçete” denilen uygula- ücreti yukarı basayım da işçi kurtulsun Rakamlar büyüyor, faturalar kaba- geri çevrilemeyecek bir noktaya hızla malarda değişmeyen tek bir tercih var: dolara çıkabileceğine dair senaryolar demek dünyanın en kötü kararıdır.” rıyor. Sıra vatandaşa geldiğinde, hep yaklaşıyor. Krizin yükünü topluma yıkmak... konuşuluyor. Akçay’ın korktuğu talep artışını, aldı- aynı cümle kuruluyor: “Sıkın dişinizi.”