Catalog

14 NİSAN 2026 SALI DIŞ HABERLER dishab@cumhuriyet.com.tr 7 AVr ASYA GÜn DeMi Merkez sağın lideri Magyar, 16 yıllık aşırı sağcı iktidarı sona erdirdi Trump’ın Avrupa bozgunu Orban devri kapandı acaristan’da geçen Ülkesinin yeniden AB ve Mpazarki parlamento NATO’da güçlü bir ortak Seçimlerin kesin olmayan olmayan seçimlerinimn Avrupa memnun, olacağını vurgulayan sonuçlarına göre Magyar liderliğindeki hiç de 9.5 milyon t isza yüzde 53 oy alırken Orban’ın Fidesz nüfuslu bir Orta Magyar, “Bize hükümetin Washington sessiz Partisi yüzde 38’de kaldı. Barajı aşan Avrupa ülkesinin musallat ettiği tüm üçüncü parti aşırı sağcı Mi Hazánk ise iç işlerinden ibaret Ülkenin rotasını Rusya’dan Avrupa’ya kuklaların istifasını talep yüzde 6’ya yaklaştı. olmayacağı, bunun Avrupa’daki güç dengeleri kaydırma sözüyle seçimi kazanan açısından önemli bir seçim süreci olacağı Magyar Orban ediyorum” dedi. Pater Magyar’ın tarihi zaferi, Avrupalı belliydi (ben de bu konuyu bu köşede birkaç liderlerde de sevinç yaratırken ABD’de kez naçizane dile getirmiştim). Bu yazıda acaristan’da önceki gün sessizlikle karşılandı. Rusya’dan da kısaca ele alacağımız üzere seçimlerin, yapılan genel seçimlerde ise temkinli bir açıklama geldi. dünyadaki güç dengeleri bakımından ve Rusya- MPeter Magyar liderliğindeki Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov dün, Ukrayna Savaşı bakımından önemli etkileri merkez sağ Saygı ve Özgürlük “Macaristan’ın yeni liderliğiyle yüksek olacak. Partisi (Tisza), 16 yıldır iktidarda derecede pragmatik ilişkilerimizi Fakat beni şaşırtan, pek çok aydının sürdürmeyi dört gözle bekliyoruz” olay aşırı sağcı Viktor Orban’ın Macaristan’da on altı yıllık Viktor Orban açıklamasında bulundu. iktidarının sona ermesine bakarak “Yaşasıııın, Macar Yurttaş Birliği Partisi’ni Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı tek adam rejimi sona erdi” türü yorumlar (Fidesz) geride bırakarak seçimi Ursula von der Leyen, “Macaristan yapması oldu. açık farkla kazandı. Oysaki bu seçimlerde, Macaristan’ın iç siyasi Avrupa’yı seçti” derken Almanya Macaristan Ulusal Seçim etkenlerinden ziyade, uluslararası şartlar Başbakanı Friedrich Merz “güçlü ve Ofisi’nin verilerine göre katılımın belirleyici oldu. Seçimlerde ağır yenilgiye birleşmiş bir Avrupa” için Magyar’a yüzde 77.80’e ulaştığı seçimde 199 uğrayan Başbakan Orban, muhafazakâr “güç birliği” çağrısında bulundu. sandalyeli mecliste 138 sandalyeyi sağ çizgide bir politikacı ve ABD’deki İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Cumhuriyetçilerle, Başkan Trump’la aynı Magyar’ın partisi Tisza kazandı. “Bugün Avrupa ve Avrupa’nın değerleri çizgide. Ortak çizgilerinin olduğu bir konu Tisza böylece anayasal çoğunluk kazandı” ifadelerini kullandı. uzlaşmacı bir tutum takınacağının kaçınma çağrısı yaptı. da, Rusya-Ukrayna savaşı: Her ikisi de bu için gerekli olan 133 sandalyeyi Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel mesajını veriyor. Magyar, “Bize hükümetin musallat savaşın bir an önce sona ermesi gerektiğini Macron “Avrupalı bir Macaristan’ı de elde etmiş oldu. Orban ülkesini yeniden Avrupa eksenine ettiği tüm kuklaların istifasını savunuyor. Dahası bu konuda Trump’ın memnuniyetle karşılıyoruz” mesajını liderliğindeki Fidesz 55 sandalyede çevirerek dondurulmuş hâldeki on talep ediyorum” diyen Magyar, Avrupa’daki en büyük destekçisi, Macaristan paylaşırken İngiltere Başbakanı Keir kalırken seçim barajını aşarak ve Slovakya yönetimleriydi. Orban’ın rakibi milyarlarca Avro’luk AB desteğinin Cumhurbaşkanı Tamas Sulyok, Starmer, “Bu tarihi bir an, sadece meclise girmesi beklenen üçüncü Tisza Partisi lideri Peter Magyar ise Batı’da serbest kalmasını sağlamayı, bu Başsavcı Gabor Balint Nagy Macaristan için değil, Avrupa özellikle Rusya karşıtı çevrelerin, yani ABD’deki parti aşırı sağcı Mi Hazank yedi yolla zayıflayan Macar ekonomisini ile Anayasa Mahkemesi ve demokrasisi için de” dedi. Demokratların, İngiltere’nin ve AB’nin vekillik kazandı. güçlendirmeyi vadediyor. Magyar medya denetim kurumu İtalya’nın sağcı Başbakanı Giorgia desteğine sahipti. Bu bahsettiğimiz ülkeler ve Macaristan’da Orban, Avrupa ayrıca Orban tarafından bloke yöneticilerini istifaya davet etti. Meloni, Magyar’ı “net seçim çevreler, muhalif aday Magyar’a her türlü açık Birliği’ne (AB) yönelik sert edilen 90 milyar Avro’luk Ukrayna Magyar konuşmasında, üçte iki zaferinden” ötürü kutladı, arkadaşı desteği verdi. Dolayısıyla burada halkın tek eleştirileriyle biliniyordu. Orban’a da “yıllardır süren yoğun kredisinin önündeki veto engelini çoğunlukla bu isimlerin görevden adam iktidarına isyanı falan değil, çok somut Macaristan başbakanı yıllardır işbirliği için” teşekkür etti. şekilde Batı’nın iki kanadının çatışmasıydı söz kaldıracağını açıkladı. Ukrayna’ya alınabileceğini vurguladı. Ukrayna lideri Volodimir Zelenski de konusu olan. Avrupa’nın başta Ukrayna konusu silah yardımlarına Magyar “Ülkemizi dolandıranlar hesap Orban’ın Rusya’yla da iyi ilişkilerinin “Avrupa’da barış, güvenlik ve istikrarı olmak üzere önemli kararlarını karşı olsa da Kiev’e yönelik dili verecek” diyen Magyar, Orban olmasına karşılık Moskova, Macaristan sağlayacak işler için birlikte çalışmaya veto ediyordu. Rusya’yla da yakın Orban’ınki kadar sert değil. Göç dönemindeki yolsuzluklara karşı seçimleriyle ilgili açıklama yapmaktan hazırız” mesajını paylaştı. bağlara sahip olan Orban, AB’nin konusunda ise sertlik yanlısı da hesap soracağını belirtti. Bu kaçınmıştı. Zira Macarların tarihsel olarak Moskova’ya karşı atacağı her adımı politikaları sürdürmesi bekleniyor. arada Orban döneminin sona Ruslardan hoşlanmadığını Rusya da iyi mümkün olduğunca geciktirme biliyor (Macarlar’ın kendilerini Ortodoks ve ermesiyle Budapeşte borsası rekor ‘Macaristan’ı kurtardık’ Müslümanlara karşı Katolikliğin doğudaki ya da etkisini azaltma yönünde 2024’te Fidesz’le yollarını ayırdı seviyeye yükseldi. Macar para kalkanı olarak görmelerine karşılık Rusların girişimde bulundu. Magyar, seçim sonuçlarının birimi forint, Avro karşısında kendilerini Ortodoksluğun koruyucusu olarak Orban ayrıca Avrupa başta açıklanmasının ardından başkent 2022’den bu yana en yüksek Peter Magyar, 1981’de görmesi gibi tarihten gelen etkenleri bir yana olmak üzere tüm dünyada popülist Budapeşte’de Tuna Nehri kıyısında Budapeşte’de dünyaya geldi. katolik değere ulaştı. bıraksak da Sovyetler Birliği’nin 1956’da Macar lisesinde okuyan Magyar, eğitimini sağ muhafazakâr ve aşırı sağ toplanan on binlerce destekçisine İsyanı’nı kanla bastırması, Macarların ulusal Budapeşte’de ve Berlin Humboldt Orban tebrik etti hareketler açısından da bir rol hitaben yaptığı konuşmada, hafızasında bütün tazeliğini hâlâ korur). Üniversitesi’nde hukuk alanında modeldi. Seçim kampanyası “Birlikte Orban sistemini sandıkta Orban, Magyar’ı telefonla Orban’a uluslararası alanda en net desteği tamamladı. Siyasete eski başbakan Viktor Trump verdi. Trump’ın sosyal medyadan sürecinde ABD Başkanı Donald devirdik, Macaristan’ı kurtardık” arayarak zaferinden dolayı tebrik Orban’ın Fidesz Partisi’nde başlayan Magyar, Macarları Orban’a oy vermeye çağırmasına Trump sosyal medya hesaplarından dedi. Ülkesinin yeniden AB ve etti. Basın toplantısında seçim Orban hükümetinin Avrupa Parlamentosu ek olarak ABD Dışişleri Bakanı Rubio ve ABD ile ilişkilerini yöneten ekipte yer aldı. Orban için oy istemişti. NATO’da güçlü bir ortak olacağını sonucunun “net ve acı” olduğunu Başkan Yardımcısı Vance, Macaristan’ı ziyafret “Fidesz’e katıldığım zamanki parti ile Seçimlerin kazananı Magyar vurgulayan Magyar, görev belirten Orban, “Seçmenler bize edip Orban’a desteklerini açıkladı. bugünkü arasında büyük fark var” da muhafazakâr bir isim. Ancak süresi sona erecek olan Orban’a, ülkeyi yönetme sorumluluğunu ve diyen Magyar, 2024’te t izsa’yı söz konusu Brüksel’le ilişkiler yeni hükümetin çalışmalarını imkânını vermedi. Kazanan partiyi kurarak iktidara aday oldu. Muhalefete ingiltere olduğunda Orban’a göre daha etkileyecek kararlar almaktan tebrik ettim” dedi. ve AB desteği İngiltere’nin başını çektiği cepheyse muhalefet adayına böyle bangır bangır oy çağrısında bulunmadıysa da İngiliz ve Alman devlet yayın kuruluşları çok açık şekilde ‘Türkiye’yi yeni Orban’ın aleyhinde yayınlar yapıp Magyar’ı parlatıp durdular. Seçimlere birkaç gün kala, ABD Hürmüz’de düşman ilan etme Orban’la Putin arasındaki ilişkileri ortaya çıkarıp kara propagandaya odaklandılar. ABD’de bizim bildiğimiz, adını duyduğumuz arayışındalar’ yayın organlarının pek çoğu da Demokratlara ablukayı başlattı yakın olduğu için, muhalefet lideri Magyar’ı Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, biz, Trump’ın siyasi rakiplerinin gözlüğünden ABD-İran arasındaki ateşkes öğrendik. görüşmelerinde tarafların Trump’a Avrupa ülkelerinde tepkiler çok başlangıç pozisyonlarını ortaya yoğun olduğundan, onun bir kişiye açık koyduklarını belirterek “Başlangıç destek vermesinin olsa olsa ters etki yarattığı pozisyonları her zaman için biraz görüldü. Ayrıca Trump’ın açık destek verdiği maksimalist olur. Daha sonra adayın kaybetmesi, Trump’ın prestijine de taraflar arabulucuların desteğiyle ağır bir darbe anlamına geliyor. Kazananlarsa bir noktada buluşturmaya çalışırlar. liberal ve Rusya karşıtlığını savunan kesimler Yeter ki ateşkese ulaşmada, devam oldu. ettirmede daimi kalıcı niyetleri Magyar’ın iktidara gelmesiyle AB’nin olsun. Benim gördüğüm şu anda Ukrayna’ya tahsis ettiği 90 milyar Avro’luk her iki taraf da ateşkes konusunda kredinin üzerinden Macar vetosu kalkar. Bundan da ötede, Rusya-Ukrayna Savaşı’nı bir samimi, ihtiyacın farkında” dedi. an önce bitirmeyi isteyen Trump’ın peş peşe Anadolu Ajansı’na verdiği ABD ve İran’ın Pakistan’da yürüttüğü Yarbay İbrahim Zülfikari, ABD’nin çözmek için tüm çabalar sürüyor” güç ve prestij kaybına uğraması, onun Rusya röportajda gündeme ilişkin müzakerelerin başarısızlıkla İran’a ait gemilere uluslararası sularda dedi. ve Ukrayna üzerinde baskı yapma imkânını değerlendirmelerde bulunan Fidan, sonuçlanmasının ardından Amerikan müdahale kararını “yasa dışı bir eylem Uluslararası Denizcilik Örgütü azaltacağı için Ukrayna savaşının uzamasını “Her zaman için bir İsrail faktörü donanmasının Hürmüz Boğazı ve korsanlığın bir işareti” olarak Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, isteyen İngiliz-Alman kanadının etkisi artmış olduğunu” dile getirdi. “İsrail’in ablukası dün Türkiye saatiyle 17.00’de nitelendirdi. hiçbir ülkenin “masum geçiş olacak. Bu da Rusya-Ukrayna savaşının bir süre buradaki oyun bozanlığını hep başladı. ABD Başkanı Donald Trump Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail hakkını ya da uluslararası transit daha devam edeceğini gösteriyor. hesapta tutmak gerekiyor. Biz bunu sosyal medyadan yaklaşan İran Bekayi de “yasadışı savaşın, küresel geçiş için kullanılan uluslararası Batı’nın iki çıkar grubu arasındaki çatışmayı, Amerikalılara da diğer taraflara gemilerini yok edecekleri tehdidinde ekonomiye karşı intikam eylemleriyle boğazlarda seyir özgürlüğünü “Macar halkının diktatöre karşı mücadelesi” gibi da sürekli söylüyoruz. İranlılar bulundu. kazanılamayacağı” değerlendirmesinde yasaklayamayacağını” belirtti. sunmak ne kadar doğru, bu yazdıklarım eşliğinde özellikle Amerikalıların yaptığı İran donanmasına ait 158 geminin bulundu. Trump’ın bu adımıyla bunun tekrar düşünülmesi iyi olur sanırım. teklife bir cevap verecekler diye trump yine yalnız kaldı “imha edildiğini” iddia eden ABD kendisine zarar vereceğine işaret eden denizberktay@yahoo.com düşünüyorum” ifadelerini kullandı. başkanı, “Vurmadığımız şey ise ‘hızlı Bekayi, “Kendi yüzüne inat olsun diye İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Tarafların iyi gittiği takdirde saldırı gemileri’ olarak adlandırdıkları burnunu kesmek hiç mantıklı olur mu?” ülkesinin İran ile yaşanan savaşta 45 veya 60 gün müzakerelerin az sayıdaki gemileri; çünkü bunları paylaşımı yaptı. yer almayacağını ve ABD’nin deniz devam edebilmesi için ilave bir küba: Ölmemiz ciddi bir tehdit olarak görmedik” dedi. ablukasına destek vermeyeceğini ateşkesin gündeme gelebileceğini ‘Ateşkes devam ediyor’ açıkladı. Fransa Cumhurbaşkanı ABD Merkez Komutanlığı vurgulayan Fidan, “Nükleer konuda gerekiyorsa ölürüz Emmanuel Macron ablukaya katılmayı (CENTCOM) da “İran limanlarına Pakistan ve Katar ateşkese saygı olay ‘ya hep ya hiç’e dönerse açıkça reddetmedi ancak İngiltere ile giden veya buralardan çıkan” tüm gösterilmesi çağrısında bulundu. özellikle zenginleştirmeyle ilgili Venezuel A Devlet Başkanı gelecek günlerde Hürmüz Boğazı’nda gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişini Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, konuda, orada bir ciddi engelle Nicolás Maduro’nun seyrüsefer özgürlüğünü yeniden tesis yasaklayacağını duyurdu. Petrol “Ateşkes hâlâ devam ediyor ve karşılaşabiliriz diye düşünüyorum” kaçırılmasının ardından etmeyi amaçlayan bir konferans tankerleri gibi diğer tüm gemilere şu anda, çözülmemiş sorunları şeklinde konuştu. Küba’ya abluka hiç olmadığı planladıklarını söyledi. ise serbest geçiş hakkı kadar ağırlaştı. Önceki Almanya da ablukaya katılmayacağı- tanınacağını belirten ‘israil düşmansız gün Amerikan NBC News nın sinyalini verdi. Rusya ise tarafların CENTCOM, kısmi ABD Başkanı ‘Trump’tan yaşayamaz’ televizyonunun “Meet kabul etmesi durumunda İran’a ablukanın Basra Körfezi Diaz Canel Donald Trump, geçen Fidan ayrıca İsrail’in bölgedeki the Press” programında ait zenginleştirilmiş uran- ve Umman Körfezi’ndeki korkmuyorum’ cumartesi Pakistan’da İran’la saldırıları ve yayılmacı siyasetini yumu depolayabilecekle- konuşan Küba Devlet Başkanı Miguel tüm İran limanlarını müzakereler sürerken Aziz Petrus Suriye’de büyük bir sorun alanı ri teklifinin halen ge- Diaz Canel, olası ABD işgaline değinerek kapsadığını bildirdi. Bazilikası’nda dünya barışı için düzenlenen dua etkinliğine katılan olarak gördüklerini de söyleyerek çerli olduğunu belirt- “Kendimizi savunuruz ve eğer ölmemiz İran Silahlı Papa 14. Leo’yu hedef aldı. Kendisinin İsa’ya benzer resmedildiği bir görsel “Bu bizim için büyük bir risk” dedi. ti. İran petrolünün gerekiyorsa ölürüz” ifadesini kullandı. Kuvvetleri’nin paylaşan Trump, “İran’ın nükleer silaha sahip olmasının sorun olmadığını İsrail’in İran’dan sonra düşmansız en önemli alıcıla- Kübalıların vatanını ne pahasına savaş düşünen bir Papa istemiyorum. ABD başkanını eleştiren bir Papa istemiyorum. yaşayamayacağını savunan Fidan, rından Çin, planı olursa olsun savunacağını dile getiren yönetiminden Eğer ben Beyaz Saray’da olmasaydım Leo da Vatikan’da olmazdı. Papa Leo aklını “Sadece Netanyahu yönetimi değil, eleştirerek stra- Canel, “ABD’nin, Küba’ya karşı bir askeri sorumlu birimi başına toplamalı, sağduyulu davranmalı” ifadelerini kullandı. Trump’ın açıklamalarına muhalif olan bazı insanların da tejik öneme sa- saldırı başlatması, cerrahi bir operasyon Hatemu’l yanıt veren Papa, Trump ve yönetiminden korkmadığını belirterek “Savaşa karşı yüksek Türkiye’yi bir yeni düşman ilan etme hip boğazdan yürütmesi ya da bir devlet başkanını Enbiya Merkez sesle konuşmaya devam edeceğim” dedi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da “engelsiz” ge- arayışında olduğunu görüyoruz” kaçırması için hiçbir gerekçesi olacağına Karargâhı Trump’ın, Papa 14. Leo’ya eleştirilerini ve kendisini Hazreti İsa şeklinde tasvir etmesini kınadı. çiş talep etti. değerlendirmesinde bulundu. inanmıyorum” dedi. Sözcüsü