Catalog

27 MART 2026 CUMA EKONOMİ ekonomi@cumhuriyet.com.tr 9 CUMHURİYET 24 AYAR DOLAR Av RO sterlİn FAİZ BORSA ALTIN ALTIN 44.37 51.40 59.61 42.71 12.727 44.671 6.355 1 kuruş 2 kuruş 49 kuruş 0.59 puan 237 puan 2041 lira 151 lira Körfez bölgesindeki savaş, zaten zor durumda olan çiftçinin sorunlarını daha da büyüttü Tarımda üretim çıkmazı Kötülüğün TZOB, özellikle gübre ve mazotta destek paketine ihtiyaç YÜzDe 3.86 YÜzDe 8.69 duyulduğunu açıklarken TÜSEDAD temel gıdalarda enflasyon Tarımsal Girdi-Fe’de Tarım ÜFe’de sıradanlığı, Ocak 2026 artışı Ocak-Şubat 2026 artışı artışının kaçınılmaz duruma gelmeye başladığını belirtti. vasatlığın iktidarı irdi maliyetlerinden ürün satış uzama ihtimalini de göz önünde eveye sormuşlar “Neden boynun eğri?” fiyatlarına, dondan kuraklığa, bulundurarak üreticilerimizin diye. Deve yanıtlamış: “Nerem doğru Gyetersiz desteklerden ithalat üzerindeki maliyet baskısını Dki?” Türkiye’de ve dünyada son yıllarda baskısına kadar bir dizi sorunla hafifletecek acil tedbirleri hayata yaşadıklarımıza bakınca bu söz neredeyse içinde bulunduğumuz çağın özeti gibi duru- boğuşan tarım sektörü, ABD ve geçirmeye davet ediyoruz. Özellikle yor. Çünkü artık eğri olan tek tek olaylar de- İsrail’in İran’a saldırmasıyla gübre ve mazotta bir destek paketine ğil, giderek bütün sistem. başlayan savaş nedeniyle daha ihtiyaç duyulmaktadır.” Sadece habercilik yaptıkları için gözaltı- na alınan gazeteciler, gizli tanıklar ya da zor- zor günler yaşamaya başladı. Bu lama itirafçılarla aylarca tutuklu kalan beledi- Destek yüzde 1 olmalı kapsamda, sektör temsilcileri de ye başkanları ve görevliler, ihmal ve yüküm- Sosyal medya hesabından birbiri ardına açıklama yaparak lülüklerini yerine getirmeyenler yüzünden ya- duyuru yayımlayan Tüm Süt, Et şanan cinayet gibi kazalar (Kartalkaya otel sorunlara ve çözüm önerilerini yangını, Dilovası’ndaki patlama, öğrenci yur- ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri gündeme taşıyor. YÜzDe 8.00 dunda asansör düşmesi, Soma maden ka- YÜzDe 13.94 Derneği (TÜSEDAD) da destek Türkiye Ziraat Odaları Birliği Gıda Yİ-ÜFe’de Gıda TÜFe’de zası ve daha onlarcası) bir bakanın hakkın- ve fiyat açıklanmadan üreticinin (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Ocak-Şubat 2026 artışı daki suçlamalara yanıt vermek ve edindiği Ocak-Şubat 2026 artışı servetin kaynağını açıklamayı bırakın, onun plan yapamadığını bildirdi. 2026 Bayraktar da savaşın tarımsal yerine tapu bilgilerini sorgulayan memurun yılına ilişkin çiğ süt ve buzağı Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyon girdi piyasaları üzerine etkisini görevden alınması... Bunlar tek tek ele alın- desteklerinin hâlâ açıklanmamış Üyesi Ömer Fethi Gürer ise tarım değerlendirerek 26 Şubat ile 26 Mart dığında bile ağır örnekler. Ama asıl ürkütücü İstihdam kaybı çok olan, artık şaşırtmıyor olmaları. olmasının üreticiyi belirsizlik sektörünün 2025’te yıllık bazda arasında kimyasal gübre fiyatlarının TÜİK’in önceki gün yayımladığı Benzer bir tabloyu dünyanın geri kalanın- içinde bıraktığını belirten yüzde 8.8 küçüldüğünü anımsatarak yüzde 8.6-26.5 arttığını açıkladı. “İşgücü İstatistikleri, 2025” da da görüyoruz. Gazze’de on binlerce in- TÜSEDAD, Körfez bölgesindeki şu çağrıyı yaptı: “Tarım Kanunu’nun “Ülkemiz, tarımsal üretimde sanın yaşamını yitirdiği saldırılar karşısın- raporuna göre yıllık bazda 21 maddesinde yer alan milli gelirin da uluslararası sistemin büyük ölçüde ses- kullanılan kimyasal gübre ve mazot savaşın etkilerine de atıfla şu tarımda istihdam edilen kişi sayısı siz kalması, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik yüzde 1’i çiftçiye destek olarak hammaddelerinin yüzde 90’ını ithal konuları öne çıkardı: “Artan yem 4 milyon 560 bin kişiye düştü. meşruiyeti olmayan saldırıları, birkaç ay ön- ediyor” diyen Bayraktar, yine aynı ve enerji maliyetleri karşısında verilir maddesi gereği bu kesime Bu sayı 2024 yılında 4 milyon ce Trump’ın Venezuela’ya müdahale ede- 827 bin kişi, beş yıl önce (2021) 4 tarih aralığında mazot fiyatlarının ayakta kalmaya çalışan üretici için 772 milyar lira destek verilmesi rek devlet başkanı Maduro’yu kaçırması; milyon 948 bin kişiydi. Yine TÜİK Küba’ya hiçbir meşru gerekçe olmadan on da yüzde 22.3 yükseldiğini kaydetti. zaman kaybı değil, netlik hayati gerekiyordu. Ancak 2026’da 168 yıllardır süren ambargolar, çifte standartlar, verilerine göre 2025’te tarım Bayraktar şöyle devam etti: önemdedir. Yem, enerji ve lojistik milyar liralık destek ayrıldı. Artık güçlünün hukukunun giderek norm haline sektörünün toplam istihdam maliyetlerindeki artış et ve süt bu desteğin kanuna uygun olarak “Tarımsal üretimin devamlılığı ve gelmesi... Liste uzayıp gidiyor. içindeki payı yüzde 14’e düştü. Bu Tepkiler elbette var ama düzen değişmi- fiyatlarını hızla yükseltirken süt verilmesi sağlanmalıdır. Ayrıca gıda arz güvenliğinin sağlanması pay 2024’te yüzde 14.8, 2021’de yor. Çünkü yaşadığımız bu dönem iki kav- ürünleri ve temel gıdalarda zam ve tarım kesimi ve nakliyeciler ile için temel girdilerde çiftçilerimize yüzde 17.2 idi. Ayrıca tarımdaki ramla açıklanabilecek bir noktaya doğru ev- yönelik desteklerin artırılması gıda enflasyonunda artış kaçınılmaz esnaf için kredi yapılandırmasına riliyor: Vasatlığın iktidarı altındayız ve kötülük istihdamın yaşlanması da önemli hızla sıradanlaşıyor. Üstelik bu yalnızca belir- büyük önem taşıyor. Bu kapsamda hale gelmektedir.” gidilmeli, faizler silinmelidir.” bir sorun. li rejimlere özgü değil. Kendini “ileri demok- ilgili kurum ve kuruluşları, savaşın Yine dün açıklama yapan TBMM l Ekonomi Servisi rasi” olarak tanımlayan ülkelerde de, melez demokrasilerde de, otokratik yapılarda da farklı derecelerde aynı eğilimi görmek müm- Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, çıkışların yoğunlaşabileceğini belirtti kün. Sorunun kökü, tek tek siyasal krizlerin ötesinde, daha derin bir zihinsel ve kurumsal dönüşümde yatıyor. Peki nasıl oldu da bu hale geldi insanlık? Yönetenler ile yönetilen- ler arasındaki uçurum nasıl bu denli derinleş- Türkiye’ye sermaye uyarısı ti? Neden “görevini hakkı ile yapmama; etik değerleri önemsememe; başkasının haklarına saygı göstermeme; yanlışa itiraz etme yerine örfez’deki savaşın ateşi susma” genel tavır haline geldi? Kyükselirken küresel çapta Böyle durumlarda resmin bütününü gör- meye çalışmayı yeğlerim. Yıllar önce okudu- faaliyet gösteren örgüt, kurum ve Özelleştirmede ğum Alain Deneault’nun Vasatlığın İktidarı şirketler, Türkiye’yi de ilgilendiren kitabı ve gazetede onunla ilgili yazdığım ya- uyarı ve tahminlerini açıklamaya zı aklıma geldi. Buraya da özetleyerek ala- ‘satış’ fırtınası! devam ediyor. yım: Deneault’ya göre vasat bir insanın baş- lıca becerisi, diğer vasatı tanımasıdır. Birbir- Bunlardan Avrupa İmar ve Cumhur BAŞKAnı kararı ile lerini hızla bulurlar, birbirlerine alan açarlar, Kalkınma Bankası (EBRD), savaşın Türkiye’nin çeşitli illerindeki 54 karşılıklı destekle büyüyen bir ağ oluştururlar YÜzDe 28.9 taşınmaz daha özelleştirme gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYH) ve sonunda ortalamayı norm haline getirirler. s&P’nin Türkiye kapsamına alındı. Böylece vasatlık bir eksiklik olmaktan çıkar, büyümesini yavaşlatabileceği ile ilgili ortalama uyulması gereken bir ölçüye dönüşür. Bu enflasyon tahmini Bu yerlerin 25’i Ankara Elmadağ uyarısında bulunurken Mısır ve düzen birdenbire ortaya çıkmaz. Sanayileş- Hasanoğlan’da ve birbirine Türkiye’den sermaye çıkışlarının me, işbölümü ve uzmanlaşmanın aşırı par- bitişik parsellerden bulunuyor. ayrıca Türkiye ile ilgili 2026 yılı “kontrol altında” olduğunu ancak çalanmasıyla birlikte insanlar ürettikleri işin Bunun yanında, örneğin İstanbul bütününden kopar. Ne yaptığını tam bilme- manşet enflasyon tahminini yüzde “yoğunlaşabileceğini” belirtti. Başakşehir İkitelli 1’de yer alan den üretir, sonuçlarını düşünmeden uygular, 20.8’den yüzde 26.7’ye yükseltti. EBRD, enerji ve gıda gibi faktörlerin İhracatta düşüş anlamını kavramadan tekrar eder hale gelir. taşınmaz geniş bir alanı kapsıyor. Kredi derecelendirme kuruluşu yanı sıra şoku hafifletmeye yönelik Bu süreçte sistem, hem fazla nitelikli olan- Yine Aydın Didim Akyeniköy’deki ları hem de fazla yetersiz olanları dışarı iter; S&P Global ise enerji fiyatlarındaki mali kaynak kapasitesi de göz yüzde 48.4 oldu taşınmaz da çok büyük bir geriye itaat eden ortalama kalır. Laurence yükseliş ve asgari ücretteki artışa önüne alındığında, çatışmalardan alan. Özelleştirme işlemleri J. Peter’ın ortaya koyduğu “Peter ilkesi” bu TÜr KİYe İhracatçılar meclisi, atıfla 2026 yılı ortalama enflasyon en çok etkilenen ekonomiler 31 Aralık 2028 tarihine kadar tabloyu tamamlar: İnsanlar yetkin olmadıkla- ABD ve İsrail’in İran’a saldır- tahminini yüzde 23.4’ten yüzde rı pozisyonlara kadar yükselir ve kurumlar gi- tamamlanacak. Gelir ise giderler arasında Türkiye, Lübnan, Ürdün, masıyla başlayan savaşın tica- derek ortalama yeterlilik düzeyine sıkışır. düşüldükten sonra Milli Savunma 28.9’a çıkardı. Savaşın etkileriyle Irak, Mısır ve Ukrayna’nın rete etkisine ilişkin rapor ya- Vasatlığın iktidarı, açık bir baskı rejimi gibi Bakanlığı’nca bina, tesis, lojman ilgili bu değerlendirmeler yapılırken bulunduğunu ifade etti. yımladı ve şuna dikkat çekti: çalışmaz. Daha incelikli bir mekanizma ku- yapımında ve “stratejik hedef piyasalardaki hareketlilik de “savaşın seyrinin mevcut şe- rar. “Düşünme” der. “Uyum sağla.” “İtiraz et- planı yılı programı”nda yer alan 100 doların üstünde me.” Bunu doğrudan söylemez ama eğitim- kilde devam etmesi durumun- sürüyor. Güne 100 doları aşarak den başlayarak her alanda hissettirir. Yara- inşaat programındaki faaliyetler ile da Körfez ülkelerine ihraca- “Ekonomik Görünüm, Mart başlayan ve 103 doları gören Brent tıcılık rahatsız eder, sorgulama tehdit olarak yatırım programında kullanılmak tımızın yıllık olası kaybının 5 2025” raporunu yayımlayan petrolün varil fiyatı, günü de 102 algılanır, farklı olan sistem dışına itilir. Üni- üzere Hazine’ye aktarılacak. milyar dolara ulaşması bekle- OECD, Türkiye ekonomisi için versitelerde, kamu kurumlarında, hastaneler- dolarda kapattı. Dolar/TL ise dolaylı l mus TAFA ÇAKır / An KAr A niyor.” r apora göre 1-24 mart de, şirketlerde benzer bir düzene rastlamak Aralık 2025’te açıkladığı 2026 müdahalelerle 44.4 seviyesinde 2026’de Körfez ülkelerine ya- mümkün. Sistem, sorgulamayan, uyum sağ- büyüme tahminini yüzde 3.4’ten yatay şekilde işlem görürken BİST pılan toplam ihracat, geçen yı- layan, talimatı uygulayan ortalama insanı ter- KISA... KISA... KISA... yüzde 3.3’e düşürdü, küresel 100 Endeksi, günü yüzde 1.8 gibi cih ediyor. la kıyasla yüzde 48.4 düşerek Tam bu noktada Hannah Arendt’in “kö- ekonomi için 2026 tahminini ise dikkat çekici bir düşüşle tamamladı. 716 milyon dolar oldu. l mer Kez Bankası altın tülüğün sıradanlığı” kavramı devreye giriyor. yüzde 2.9’da sabit tuttu. OECD, l Ekonomi Servisi rezervi, 20 Mart’la sona eren Arendt, Nazi bürokratı Adolf Eichmann’ın yargılanmasını izlediğinde karşısında şey- haftada ton bazında son 7.5 yılın tani bir canavar bulmaz. Sıradan bir memur en büyük haftalık düşüşünü görür. Emirleri uyguladığını söyleyen, yaptığı kaydederek 50 ton geriledi ve Rekabet gücünde gerileme sürüyor işin sonuçlarıyla zihinsel bağ kurmayan, klişe 771.6 ton oldu. Bu kapsamda cümlelerle konuşan biri. Arendt’in vardığı so- fiziki satış tahmini 22 ton. nuç sarsıcıdır: Kötülük çoğu zaman fanatik- TÜsİAD Maliyet Bazlı Rekabet Gü- lu seyrine karşın ara malı ve işgücü ma- l AKP’nin hazırladığı kanun lerden değil, düşünmeden itaat eden sıradan cü Endeksi’nin (TÜSİAD-RGE), 2025 yılı liyetlerinin rakip ülkelerin üzerinde ger- insanlardan doğar. Bürokrasi sorumluluğu teklifiyle, İŞKUR’a kayıtlı 18-25 yaş dördüncü çeyrek (ekim-aralık) sonuçla- çekleşmesi belirleyici oldu. İşgücü verim- dağıtır, dil gerçeği örter, prosedür vicdanın gençlerin işe alımında işverenlere rı dün açıklandı. Buna göre TÜSİAD-RGE, liliği rakip ülkelerin üzerinde artmaya yerini alır. Böylece kimse kendini suçlu his- ücret ve prim desteği sağlanacak. önceki çeyrekteki değerine (90.1) kıyasla devam etse de bu durum firmaların ma- setmez. Herkes görevini yaptığını düşünür. İşsizlik Fonu’ndan karşılanacak cat pazarlarındaki maliyet bazlı rekabet yüzde 1.5 gerileyerek 88.8 puan oldu. Ya- liyet bazlı rekabet gücü üzerinde belirgin Vasatlığın iktidarı ile kötülüğün sıradanlığı desteklerin süresi 6 ila 18 ay. tam burada kesişir. Vasatlık düşünmeyi orta- koşullarının daha doğru anlaşılması için pılan değerlendirmeye göre bu gelişme- bir etki yaratmadı. Bilindiği gibi bu en- dan kaldırır. Düşünmenin olmadığı yerde ise hazırlanıyor. l ekonomi servisi de ise yurtiçi enerji maliyetlerinin olum- deks, Türkiye ekonomisinin temel ihra- kötülük hızla normalleşir. İnsanlar bir nokta- dan sonra kabul edilemez olanı kaçınılmaz, iğrenç olanı gerekli olarak görmeye baş- lar. “Ama...” diye başlayan cümleler çoğalır. “Yanlış ama şartlar böyle.” “Doğru değil ama ‘Dönüştürülecek ‘Kuşaklar arası mecburuz.” İşte o an, kötülük sıradanlaşır. Sonrası gerçekten çorap söküğü gibi gelir. varlık olmayalım’ dengeler önemli’ Bugün belki de en tehlikeli eşikteyiz. Çün- kü kanıksıyoruz, her biri son derece önem- İsTAn Bul Ticaret Odası TÜr KİYe Bilişim Vakfı (TBV), 2026 yılı li olayları sıradan kabul etme eğilimi artıyor. (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, Olağan Genel Kurul Toplantısı’nda Gazeteciler gözaltına alındığında, savaşlar “strateji” diye anlatıldığında, hukuk eğrildi- düzenledikleri “Dijitalleşme ve 2026 hedeflerini ve stratejik yol ğinde, insanlar ölürken dünya sessiz kaldı- Yapay Zekâ: Veriden Değer Üretmek” haritasını paylaştı. Toplantıda güncel ğında kısa süre konuşup hayatımıza devam programında yaptığı konuşmada, değerlendirmeler yapan TBV Yönetim ediyoruz. Kötülüğün sıradanlaşması tam firmalarını satın alıp yapay zekâ ile konumunda. Bu durum, kuşaklar tüm imalat sektörü firmalarını yapay Kurulu Başkanı Faruk Eczacıbaşı, da budur. Asıl tehlike kötülüğün varlığı de- dönüştürmek için 100 milyar dolarlık arası dengelerin önemini gösteriyor” zekâ ile kendilerini dönüştürmeye “Vakfımızın ömrü, internet çağının ğil, ona alışmamızdır. Çünkü alıştığımız anda fon kurduğu haberlerini okuduk. dedi. Ayrıca teknolojiye “iyilik için sorgulamayı bırakırız. Sorgulamayı bıraktığı- çağırdı. Avdagiç, bu kapsamda ömrüyle neredeyse bire bir örtüşüyor. mız anda ise vasatlığın iktidarı tamamlanır. Bu, gelişmekte olan tüm ülkelerdeki bir kaldıraç” olarak baktıklarını dile şöyle bir uyarıda bulundu: “Eski tarz Bugün Türkiye’de bireylerin yüzde Devenin yanıtı belki de bu yüzden bu ka- sanayi firmaları için açık bir tehdittir. getiren Eczacıbaşı, sürdürülebilirliğin üretim yapan firmaları yapay zeka 91’i internet kullanıyor. Genç kuşak dar sarsıcıdır. Her şey eğrildiğinde, artık Ya kendinizi dönüştürürsünüz ya da bu yeni paradigmanın temel taşı ile dönüştürmeliyiz. Zira küresel bir teknolojiyi hayatın doğal bir parçası boynun neden eğri olduğu sorusu anlamı- başkalarının dönüştüreceği bir varlık olması gerektiğini vurguladı. teknoloji devinin dünya genelinde olarak içselleştirirken, deneyimli nı yitirir. Geriye tek bir soru kalır: Gerçekten haline gelirsiniz.” l ekonomi servisi l ekonomi servisi düz olan ne kaldı? eski tarz üretim yapan sanayi kuşak sistemi yöneten aktörler