Catalog

17 MART 2026 SALI 4 HABER ATATÜRK DEVRİMLERİNİN, HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN SAVUNUCUSU ALİ SİRMEN’SİZ İKİ YIL Aydınlanmanın usta kalemi ‘Bayram Sirmen, Barış Derneği dava- yetki alanına giren sivil yaşamın ÇAĞDAŞ BAYRAKTAR sında tutuklanan isimlerdendi. müdahalesine karşıdır. Yani laik benim neyime’ Ali EmAl İST Devrimin yılmaz düzen din ve vicdan özgürlüğünün Sirmen Mine savunucusu, Cumhuriyet gazetesi savunuculuğunu herkes adına üstlenir. Sirmen ünya ve ülkemiz zor-zorlu bir dönem- Kyazarı ve Cumhuriyet Vakfı Eğer ibadet özgürlüğü sınırlanıyorsa den geçiyor. Yakın çevremizde yaşa- Yönetim Kurulu Başkanvekili Ali Sirmen Dnanlar hepimizi acılara boğuyor. Bun- orada laiklerin ciddi itirazlarıyla ca olumsuzluk içinde yaşam sevincimizi iki yıl önce aramızdan ayrıldı. Onurlu karşılaşması lazımdır.” kaybediyoruz. Bayram günlerine yaklaşırken ve tutarlı gazeteciliğin sembollerinden “Eğer laiklik yoksa ve herhangi birisi bayram sevincini bile yeterince duyumsaya- Sirmen, 10 Kasım 1939’da İstanbul’un tarafından yok ediliyorsa devletin mıyoruz. Gelin de böylesi olumsuz koşullar- Galata semtinde doğdu. Galatasaray derhal duruma el koyarak müdahalenin da “Bayram benim neyime” demeyin! Lisesi ve İstanbul Üniversitesi Hukuk men edilmesini sağlamak görevidir Aslında bayram günleri insanlar için se- Fakültesi’nden mezun oldu. Sirmen, laik düzenlerde. O açıdan bir zamanlar vinçli, keyifli dönemlerdir. Birbirlerini ara- 1972’de Barış Derneği’nin kuruluşunda kimi sosyal demokratların, daha yıp sordukları; aileleri, dostları ve çevreleri yer aldı. 12 Eylül askeri darbesinden doğrusu demokratik sosyalistlerin ile buluştukları anlamlı-güzel birlikteliklerdir. sonra Barış Derneği davasında şu ifadeleri akla geliyor: ‘Biz de Ama artık onları bile yapamaz, yaşayamaz yaşamdan sonra birden fark ettim ki Sirmen, Cumhuriyet’in nitelikli nice tutuklandı ve dört yıl hapis yattı. hale geldik. Toplumca adeta bir girdapta laiklikten yanayız ama din ve vicdan ben artık Mine’siz tek başına yaşamayı savunucusu gibi, cesur bir Cumhuriyet sürükleniyoruz! 1966’da Akşam gazetesinde yazmaya özgürlüğüne saygılı laiklikten!’ Sanki unutmuşum. Şimdi 80 yaşında bunu projesidir” diye ifade etmişti. başlayan Sirmen, Yeni Ortam ve din ve vicdan özgürlüğüne saygısız yeni baştan öğrenmeye çalışıyorum” Sirmen, düşün insanı kişiliğinin yanı Savaşın acıları Milliyet gazetelerinde yazın hayatına bir laiklik olabilirmiş gibi... Din ve diye belirtmişti. sıra beyazperdede de adından söz Ortadoğu’da yaşanan savaş her açıdan bizi devam etti. Cumhuriyet gazetesinde vicdan özgürlüğüne saygılı olmayan ettirdi. 1998-2001 yılları arasında “İkinci olumsuz etkiliyor. ABD ve İsrail’in İran’a saldı- “Dünyada Bugün” köşesiyle 23 Nisan ‘Bir Cumhuriyet projesi’ uygulamalar zaten laiklik değildir.” Bahar” dizisinde Antepli bir komiseri rısı ile başlayan savaş, giderek bütün bölgeyi 1974’te yazmaya başladı. Sirmen’in “Laik düzende devletin dini inançların Sirmen, 27 Ağustos 2019 tarihli oynadı. “Cumhuriyet” filminde ise ateş çemberine alıyor. Savaşın bölgedeki bi- Cumhuriyet’teki son yazısı ise 6 Mart her birine eşit mesafede bulunması ve lançosu her geçen gün ağırlaşıyor. Ortadoğu yazısında eşiyle ilgili duygularını gazetemizin kurucusu Yunus Nadi 2024’te yayımlandı. Sirmen, 85 yaşında tümden bir ateş topu haline geliyor. Savaşın bunlar arasında birinin veya birilerinin “Ömrünün 50 yıla yakın bir bölümünü Abalıoğlu’nu canlandırdı. acıları ağır bir drama dönüşüyor. aramızdan ayrıldı. diğerlerinin özgürlüğüne karışmasına Cumhuriyet gazetesi ile iç içe geçirmiş Sirmen, Cumhuriyet’te yayımlanan Elbette yıkım yalnızca insani acılarla da sı- Sirmen için yaşamındaki en büyük izin vermemesi, yansızlık (nötarite) olan Mine Sirmen’in ardından “Laiklik nedir” yazısında şu ifadeleri nırlı değil. Başta bölge ülkeleri olmak üze- kırılmadan birisi ise yol arkadaşı, eşi yalnızca buna saygı göstermek, söylenenler ve yazılanlar, çevresinde, kullanmıştı: “Laiklik mevcut değilse re, tüm halklar savaşın yarattığı ekonomik Mine Sirmen’in 18 Ağustos 2019’da inançların tehdit altında olması az kişiye mazhar olan bir sevgi ve saygı bir yerde demokrasi de yok demektir. yıkımdan da alabildiğine etkileniyor. Ener- yaşamını yitirmesi oldu. Sirmen, karşısında hareketsiz kalıp duruma çemberi oluşturduğunu gösteriyor” Demokrasinin özü, düşünce ve inanç ji, ulaşım, lojistik, gıda ve daha birçok sek- eşinin ölümünün ardından kaleme müdahale etmemek, laik düzenin derken “Söz konusu sevgi ve saygıyı da, özgürlüğü olduğuna göre laik düzen törde önemli sıkıntılar yaşanıyor. Savaş var aldığı “Bir Cumhuriyet projesi” başlıklı gereğini yerine getirmemek halinde Türkiye Cumhuriyeti’nin kazanımları dinin temellerini ne yadsır ne de olan sorunları katlayarak büyütüyor ve ade- yazıda, “Mine ile 58 yıllık birlikte laiklikten söz edilemez.” l İSTANBUl hanesine yazmak gerekir. Çünkü Mine doğrulamaya çalışır. Yalnızca kendi ta bir çığa dönüştürüyor. Ekonomik sıkıntılar Aslında savaş başlamadan da ülkemizde Sayıştay, Sekiz yıl önce hazırladığı, özel haStanelerle ilgili taSlak raporunu halen yayımlamadı ağır ekonomik sorunlar yaşanıyordu. Halkı- mızın önemli kesimi, ekonomik-sosyal prob- lemlerin burgacında adeta kıvranıyordu. Başta emekliler, emekçiler, asgari ücretliler olmak üzere dar gelirli kesimler; ağır geçim koşulları altındaydı. Tespitler ağır, rapor rafta Çevremizdeki sıcak savaşın olumsuzluk- ları adeta bunların üstüne tüy dikti! Başta akaryakıt olmak üzere iğneden ipliğe hemen HP’li Kayıhan Pala, edilmiştir. Bazı özel sağlık Önergede şöyle devam edildi: Raporda, bazı özel hastanelerde kamu her ürüne zam geldi. Yurttaş fiyat artışlarıy- TBMM Başkanlığı’nın kuruluşlarında üniversite ve “Sayıştay’ın incelemelerinde, la baş edemez durumda. Çarşı-pazar-mut- hastanelerinin 36’da 1’i kadar yenidoğan fak adeta yangın yerine dönüyor. Toplumun Cyanıtlaması istemiyle araştırma hastanelerinin 9’da Şanlıurfa, Van, Mardin, hizmeti verilmesine karşılık yaklaşık iki katı yoksul kesimleri gıdaya, zorunlu ihtiyaçlara verdiği soru önergesinde, 1’i kadar hizmet verilmesine Osmaniye, Antalya ve gelir elde edildiği belirtiliyor. erişmekte zorlanıyor. görevli denetim ekibi karşılık, üniversite ve Batman’da bulunan bazı Adalet arayışı tarafından tamamlanarak araştırma hastanelerinin iki özel hastanelerin, devletten yoğun bakım ve kuvöz kalma sürelerinin üniversite Tabii sorunlar yalnızca savaş ve ekonomi Ekim 2018’de Sayıştay’a katından daha fazla gelir elde daha fazla ödeme almak hizmetleri alanında, özel ve Sağlık Bakanlığı’na konularıyla sınırlı değil. Bir de Silivri’de sü- sunulan edildiği tespit edilmiştir.” için, yenidoğan bebekleri sağlık kuruluşlarının bağlı olarak çalışan kamu ren İBB davasında simgeleşen ülkemizdeki “üniversite kamu hastanelerine uygulamalarına ilişkin hastanelerinden daha yüksek hukuk ve adalet arayışı var. Ülkenin kurucu ‘Suiistimal riski’ var hastanelerinin göre çok daha uzun süre çarpıcı tespitlere yer olduğu görülmüştür.’” ve birinci partisi CHP, siyaseten kuşatılma- Önergede, Sayıştay’ın “Bu mali yapılarının kuvözde beklettikleri tespit verildiğine işaret eden Pala, Önergede, raporun ya çalışılıyor. Başta İstanbul’un seçilmiş bü- durumun özellikle Doğu ve yükşehir başkanı Ekrem İmamoğlu olmak sürdürülebilirliği edilmiştir.” önergesinde şöyle devam içeriğine dair şu bilgilere MUSTAFA üzere, birçok belediye başkanı yargı kıskacı Güneydoğu Anadolu’daki 2018 yılı taslak TBMM Başkanvekili etti: “Raporun ‘2.1.4.1. yer verildi: “Raporda, bazı ÇAKIR altında bulunuyor. özel sağlık kuruluşları ile raporunun” Bekir Bozdağ sorulara, Özel Sağlık Kuruluşlarının özel hastanelerde kamuya İşte böyle bir ortamda “hak-hukuk-adalet” metropollerde bulunan bazı üzerinden yaklaşık sekiz Sayıştay Başkanlığı’ndan Yapmış Olduğu Suiistimaller’ ait hastanelerin 36’da 1’i talebi yükseliyor. Toplumun büyük çoğun- hastanelerde çok yaygın yıl geçtiği halde Sayıştay’ın alınan cevapla yanıt verdi. başlığı altında şu ifadeler kadar yenidoğan hizmeti luğu, açılan davaları ve belediyelere yöne- ortaya çıkması bu alanda lik hamleleri “siyasi dava” olarak değerlen- halen yayımlamadığına Yanıtta, “Bahse konu raporun yer almaktadır: ‘İncelemede verilmesine karşılık elde diriyor. Silivri’deki davanın canlı yayınını sa- suiistimal riskini açık bir dikkat çekti. bu minvalde süreçleri ülkemizin hemen her yerinde edilen gelirin kamu sağlık nıklar ve muhalefet ısrarla isterken iktidarın şekilde göstermektedir” Denetim raporunda tamamlanmamıştır” dendi. genel itibarıyla özel sağlık kuruluşlarının yaklaşık bundan kaçınması özellikle dikkat çekiyor. tespitine yer verildi. özellikle yenidoğan l ANKARA kuruluşlarında kuvözde iki katı olduğu tespit Temel mesele Öyle anlaşılıyor ki yaşanan siyasal, hu- kuksal ve ekonomik sorunları aşmanın yo- İyİ Parti’nin Güneydoğu lu, iktidar değişiminden geçiyor. İçinde bu- İYİ PARTİ SİYASİ ALAN AçMAK İSTİYoR ‘Mülakat, Gürlek’in de ziyaretinin yalnızca bir lunduğumuz bütün sorunlar burada düğüm- temas turu olmadığı, leniyor. 24 yıldır işbaşında bulunan siyasi ik- aynı zamanda bölgede tidar artık tümüyle yorulmuş ve tükenmiştir. samimiyet testi olacak’ siyasi alan açma hedefi Ancak değişimi bir türlü kabullenmemekte- taşıdığı da gözlendi. dir. Bugün yaşanan sorunların temelinde bu MUSTAFA ÇAKIR dönemlerde on kişilik Parti yönetimi, uzun gerçeklik vardır. kadroda beş kişi yazılıyı süredir AKP ile d Em Parti İşte bunun için, öncelikli ve temel mese- AdAl ET Bakanlığı arasında sıkıştığı ifade kazanıyor ve bu beş kişi le, iktidarın sandıkta değişimini sağlamak- personeli, görevde edilen bölge siyasetinde tır. Unutulmamalıdır ki bu iktidar gitmeden içerisinden yüksek puan alternatif bir siyasi hat hiçbir ekonomik-sosyal sorun çözülemez. yükselme ve unvan alan ve sıralamaya giren İçinde bulunduğumuz koşullarda ne yeni bir oluşturmayı amaçlıyor. değişikliği sözlü 1 kişinin vicdana, ahlaka, anayasa yapılabilir ne de tam anlamıyla “te- Parti kurmayları, İyİ sınav sonuçlarının insanlığa sığmayan Hamzaçebi rörsüz Türkiye”ye ulaşılabilir. Bu bağlamda, Parti’nin bu bölgelerden açıklanmasını nedenlerle elenip 4 Müsavat tüm siyasal ve toplumsal muhalefet öncelik- milletvekili çıkarmayı beklerken Birleşik kişinin atamasının yapıldığını Dervişoğlu le iktidar değişimine odaklanmalıdır. hedeflediğini belirtiyor. Kamu-İş’e Bağlı Büro-İş biliyoruz” dedi. Sendikası Genel Başkanı Alay İnsanlığa ağıt Yeni atanan Adalet Hamzaçebi’den uyarı geldi. Bayram haftasında bayram sevincini du- Bakanı Akın Gürlek’in ilk yumsayamayanlar olarak bizim de belleği- Hamzaçebi, sözlüde “torpil” açıklamalarında, “haktan, mizin ve yüreğimizin kıvrımlarında günler- van’dan diyarbakır’a olmamasını isterken mülakatın hukuktan, adaletten yana dir bir ağıdın tınıları dönenip duruyor... Geç- aynı zamanda yeni bakan bir tutum izleyeceğini” mişte bir emek direnişinde vurulan işçi Şerif ile bakan yardımcılarının vurguladığını anımsatan Aygün için yakılan bu ağıt, sanatçımız Rah- “samimiyet testi” olacağına Hamzaçebi, “Sendika olarak mi Saltuk’un sesinden günümüze kadar ‘umutsuzluk’ başrolde dikkat çekti. talebimiz net. Öncelikle ulaşıyor. Biz de bugünlerde bu ağıdı halkı- Hamzaçebi, “Bir yandan da cumhurbaşkanının söz mız ve tüm insanlık için söylüyoruz. çarpıcı biçimde ortaya koydu. getirilen sorun ekonomik MERVE KILIÇ ‘Hakları yenilecek mi’ endişesini verdiği halde yerine İçinde bulunduğumuz tüm olumsuzluklara İl binasının önünden geçen bir kriz oldu. Özellikle kırsal taşıyorlar. Mülakat konusunda getirilmeyen mülakatların karşın, yine de bayramınızı şimdiden iyi di- İyİ Parti lideri Müsavat yurttaş Dervişoğlu’nu görünce bölgelerde yaşayan yurttaşlar Adalet Bakanlığı’nın karnesi çok leklerimizle kutluyoruz. Tam da bayram ön- bir an önce kaldırılmasını Dervişoğlu, 12-15 Mart “Bu gelen kim, hangi bakan” hayvancılığın neredeyse bitme cesinde; “Bayram benim neyime” diyen bu da iyi değil. Bir önceki sınavda istiyoruz. Kimsenin hakkının tarihleri arasında Güneydoğu diye sordu. Genel başkan noktasına geldiğini söyledi. ağıdın adeta yüreğimize kazınmış unutul- ‘torpile aracılık’ iddiaları yenilmemesini bekliyoruz” diye maz sözleriyle okurlarımızı selamlıyoruz: “... Anadolu’da kapsamlı bir olduğu söylenince ise “Hangi “Hayvancılık bitti”, “Buradan basına da yansımıştı. Hatta o konuştu. l ANKARA bitsin artık kara zulüm / bayram benim ne- ziyaret programı yaptı. parti” diye sormayı sürdürdü. çıkamadık” gibi ifadeler sıkça yime / hep bize mi bunca ölüm / kan dam- Van’dan başlayan program “İYİ Parti” yanıtını alınca verdiği dile getirildi. Bölge halkı lar yüreğime / ezilip duruyoruz / bayram be- Muş, Bitlis, Hakkâri, Şırnak ve cevap dikkat çekti: “Bu soğukta siyasilerin bölgeye yeterince nim neyime / iktidara yürüyoruz / gül dam- YKS başvurularında düşüş: Batman üzerinden Diyarbakır’a ancak o yiğit gelir buralara.” gelmediğini de dile getirdi. lar yüreğime.” Ziyaret sırasında ağır kış Temaslarda sık dile getirilen dek uzandı. Dört gün süren koşulları da dikkat çekti. Kar görüşlerden biri de bölgedeki ziyaretlerde il başkanlıkları Gelecek vaat edilmiyor ve buzla kaplı yollara rağmen siyasi tablonun iki parti ziyaret edildi, iftar programları program kesintisiz sürdürüldü. arasında sıkıştığı yönündeki ECE İÇMEZ bırakılmakta. Çünkü bu ülkede yapıldı. Dervişoğlu’nun turu Haberal’dan çağrı: değerlendirme oldu. Birçok üniversite diploması artık boyunca en çok görülen tablo Şehit aileleriyle iftar ÜNİv ERSİTEyE giriş sınavı yurttaş bölgede siyasi tercihin gençlere güvenli bir gelecek ise ekonomik yıkım, siyasete Sessiz kalmayın! YKS’ye başvuru sayısı hızla Ziyaret programının en büyük ölçüde AKP ile DEM Parti vaat etmiyor” dedi. güvensizlik ve geleceğe dair düşüyor. 2024’te 3 milyonun dikkat çekici başlıklarından arasında kaldığını ifade etti. Eğitim maliyetinin umutsuzluk oldu. BAŞKENT Üniversitesi kurucusu Prof. üzerinde olan aday sayısı Hakkâri’de yurttaşlar katlandığını belirten Şen, biri PKK ile mücadelede büyük Dr. Mehmet Haberal, Ortadoğu’da tarafından dile getirilen 2026’da 2 milyon 425 bine “Barınma krizi, fahiş kiralar, Tepki değil ilgi kayıplar veren ailelere yapılan yaşanan insanlık dramına karşı vicdan bazı iddialar ise istihdam geriledi. Ekonomik koşullar, ulaşım ve yaşam giderleri ziyaretler oldu. Şırnak’ta PKK Ziyaretlerde dikkat çeken çağrısında bulundu. “Dr. Ayten Berkalp’ın özellikle üniversite mezunu öğrenciler için üniversiteyi ile 38 yıldır mücadele eden tartışmasını gündeme getirdi. başlıklardan biri de İYİ Parti Yaşadıklarıyla Kıbrıs Türk Milli Mücadelesi” işsiz sayısının artması, neredeyse ulaşılamaz hale Babat ailesi ziyaret edildi. Yurttaşların aktardığına göre heyetine yönelik olumsuz başlıklı konferansta konuşan Haberal, gençler arasında “Diploma iş getirdi. Birçok aile çocuklarını Dervişoğlu daha sonra Tatar yaklaşık 6 bin kişinin İŞKUR bir atmosferin görülmemesi bilim dünyasının sessiz kalmamasını istedi. başka bir şehirde okutabilecek aşiretini ziyaret ederek Halil üzerinden 9 aylık geçici garantisi sağlamıyor” algısının oldu. İl başkanlıkları ve iftar Savaşın sona ermesi için uluslararası sözleşmeli personel olarak işe güçlenmesine neden oluyor. ekonomik güce sahip değil. programlarında yurttaşların Tatar’ın iftar sofrasına konuk baskının artırılması gerektiğini vurgulayan Eğitim-İş İzmir 1 No’lu Şube Öğrenciler ise aldıkları Dervişoğlu’na sıcak ve ilgi dolu oldu. Diyarbakır’da ise korucu alındığı ancak bu alımlarda Haberal, “Bilim insanları insanlığın Başkanı Özgür Şen, “Gençler, desteklerle ya da çalışarak bu yaklaştığı gözlendi. Şırnak’ta şehit Abdurrahman Çokvar’ın AKP il ve ilçe teşkilatlarının vicdanıdır. İnsan hayatını savunmak için üniversite hayali kurmak yerine maliyetleri karşılayamıyor” parti binası önünde yaşanan ailesiyle iftar yapıldı. belirleyici olduğu ileri sürüldü. seslerini yükseltmelidir” dedi. geçim derdiyle karşı karşıya ifadelerini kullandı. l İZmİR bir diyalog bölgedeki tabloyu Ziyaretlerde en sık dile l ANKARA l ANKARA/Cumhuriyet İZLENİM