Catalog

13 MART 2026 CUMA EKONOMİ ekonomi@cumhuriyet.com.tr 9 CUMHURİYET 24 AYAR DOLAR AVRO STERLİN FAİZ BORSA ALTIN ALTIN 44.12 50.99 58.88 39.36 13.286 49.355 7.311 3 kuruş 20 kuruş 43 kuruş 0.34 puan 86 puan 348 lira 35 lira Para Politikası Kurulu, yeni kararını açıklayarak politika faizini yüzde 37’de tuttu Merkez ‘bekle-gör’ dedi Savaşın dili Enerji fiyatlarına dikkat çeken 101.5 DOLAR 12.8 MİLYAR DOLAR değişirken... Brent petrolün dün gördüğü en 6 Mart itibarıyla Merkez Bankası Cari açık ilk ay PPK, jeopolitik gelişmelerin yüksek varil fiyatı seviyesi toplam rezervindeki azalış avaşın dili var mıdır? Onca çaresizliğin, maliyet kanalı ve iktisadi ölümlerin, acıların dilinden bahsetmi- yüzde 69 arttı! Syorum. O evrensel. Benim sözünü et- faaliyet üzerinden enflasyon tiğim “karar vericilerin dili”. Gelin parçaları MERKEZ Bankası’nın ödemeler görünümüne etkilerinin birleştirmeye çalışalım... dengesi raporuna göre Ocak İran ile İsrail arasında karşılıklı saldırılar sürü- izlendiğini vurguladı. 2026’da, Ocak 2025’e kıyasla cari yor. Bombalar düşmeye devam ediyor ama sa- vaşın nereye evrileceği konusunda büyük bir açık yüzde 69.12 artışla 6.8 milyar erkez Bankası Para Polikası belirsizlik var. Petrol fiyatları yükseliyor, piyasa- dolara ulaştı. Ocak 2026 sonu Kurulu (PPK), Temmuz lar dalgalanıyor, bölge ülkeleri tedirgin. Herkes itibarıyla son 12 aylık açık ise 32.9 aynı soruyu soruyor: Bu savaş nereye kadar gi- M2025’te başlayan faiz milyar dolara yükseldi. 12 aylık açık decek? Belirsizlik sadece savaşın sonucu konu- indirim sürecine ara verdi. Aralık 2025 sonunda 30.1 milyar sunda değil. Savaşın dili de değişiyor. Merkez Bankası Başkanı ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in son dolardı. Detaylara göre kaynağı açıklamaları bu değişimin en çarpıcı göster- Fatih Karahan başkanlığında, belirsiz döviz giriş-çıkışını gösteren gesi. Pentagon’un geleneksel söyleminde yer üyeler Cevdet Akçay, Elif Haykır net hata ve noksan hesabı, 1.2 milyar alan “özgürlük”, “demokrasi” ya da “ulus inşa- dolar çıkış yönünde sonuç verdi. Bu Hobikoğlu, İshak Kara, Hatice sı” gibi kavramlar artık neredeyse hiç duyulmu- Ocak 2025’te 2.8 milyar dolar girişti. yor. Hegseth açıkça ABD’nin İran’a karşı “gök- Karahan, Fatma Özkul ile toplanan Ayrıca, yurttaşın yurtdışında emlak yüzünden ölüm ve yıkım yağdıracağını” söylü- PPK, dün yeni kararını açıklayacak dahilinde mali tedbirler alınmıştır. hasar kontrolünü şimdilik iyi yor ve askeri operasyonların amacını “maksi- alımı 208 milyon dolar, yabancılara politika faizini yüzde 37’de sabit Jeopolitik gelişmelerin maliyet götürüyorlar.” “Enerji fiyat şoku mum öldürücülük” olarak tanımlıyor. New York satış ise 163 milyon dolar oldu. tuttu. Bunun yanında, Merkez Times’ın Pentagon muhabiri Greg Jaffe’nin gelir gelmez merkez bankaları kanalı ve iktisadi faaliyet üzerinden aktardığına göre Hegseth, Irak ve Afganis- Yıllık hedefi aşabilir Bankası’nın gecelik borç verme enflasyon görünümüne etkileri faiz artırmaz. Kalıcı mı geçici tan savaşlarının başarısızlığını ABD ordusunun Hazine ve Maliye Bakanı faizi yüzde 40, borçlanma faizi de yakından takip edilmektedir.” PPK mi olduğuna, ikincil fiyat etkisi operasyonlarını “ahlaki ve siyasi hedeflerle sı- Mehmet Şimşek, “Jeopolitik yüzde 35.5’te bırakıldı. Kararıyla nırlandırmasına” bağlıyor. Ona göre savaşın ayrıca, son dönem gelişmelerin de görülüp görülmediğine bakarlar” gerginliklerle artan enerji tek bir amacı olmalı: Düşmanı yok etmek. Bu ilgili bir değerlendirme notu da etkisiyle, enflasyon görünümünde yorumunu yapan Uğur Gürses, yaklaşımın sembolik bir işareti de İran operas- fiyatları nedeniyle 2026’da cari yayımlayan PPK, enflasyonun ana “belirgin ve kalıcı” bir bozulma PPK’nin de bunu vurguladığını yonunun adı: (Operation Epic Fury) Epik Öfke. açık program öngörülerimizin eğiliminin şubat ayında yataya olması durumunda para politikası belirtti. Faizle ilgili gelişmeler böyle Bir zamanlar ABD askeri operasyonları “Ka- üzerinde gerçekleşebilir. Güçlenen lıcı Özgürlük” gibi yüksek (!) idealleri çağrıştı- yakın seyrettiğini belirtirken güncel olurken ABD ve İsrail’in İran’a duruşunu sıkılaştıracağına dikkat makroekonomik temellerimiz ran isimler taşırdı. Bugün ise operasyonların duruma ilişkin şu vurguyu yaptı: saldırmasıyla başlayan savaştaki çekti. Önceki faiz kararıyla ilgili sayesinde bu artışın yönetilebilir adı bile değişen zihniyeti ele veriyor: Savaş ar- “Jeopolitik gelişmeler neticesinde yeni gelişmeler, özellikle petrol notta “kalıcı” vurgusu yoktu. tık açıkça öfke ve intikam diliyle anlatılıyor. olduğunu değerlendiriyoruz” Ama aynı anda başka bir gerçek daha var. belirsizlikler artarken, küresel fiyatlarını dalgalandırıyor. Brent derken İris Cibre, 12 aylık açığa ABD Başkanı Trump’ın söyleminin piyasalara Sakin ve sürprizsiz risk iştahında bozulma ve enerji petrolün varil fiyatı dün yine 100 atıfla şunu vurguladı: “Son 2 yılın göre değişimesi. Petrol fiyatları yükseldiğinde Kararı değerlendiren Prof. Dr. en yükseği. Finansman tarafında fiyatlarında yükseliş gözlenmiştir. doları aştı. İç piyasada ise dolar/ ton düşüyor, borsalar gerilediğinde “Savaş doğrudan yatırımlarda nette de yakında bitebilir” mesajı geliyor. New York Söz konusu unsurların Hakan Kara, “Sakin, sürprizsiz ve TL 44.1225’e kadar çıktı. Borsa Times’ın dikkat çektiği gibi yatırımcılar arasın- yabancının brüt yatırımlarında da enflasyon görünümü üzerinde temkinli bir metin” diyerek şöyle İstanbul 100 Endeksi ise 13 bin 441 da bunun için bir ifade bile ortaya çıkmış du- düşüş görülüyor. Yerlinin yurtdışı oluşturabileceği riskleri sınırlamak devam etti: “Mevcut ekonomi puanı gördükten sonra günü yüzde rumda: TACO/Trump Always Chickens Out. yatırımları ise hem sermaye hem Yani piyasalar sert tepki verdiğinde Trump amacıyla sıkı para politikasını yönetiminin enflasyon performansı 0.65 artışla tamamladı. gayrimenkulde artıyor.” geri adım atıyor. destekleyici kararlar ve eşgüdüm zayıf olsa da kriz yönetimi ve l Ekonomi Servisi Savaş film gibi sunulduğunda... Bu çelişkili tabloyu daha da tuhaf kılan bir başka unsur ise savaşın medyada sunuluş biçi- Savaş hammadde fiyatını uçurdu, üretici acil vergi indirimi istiyor mi. Beyaz Saray’ın sosyal medya hesaplarında bombardıman görüntülerinin popüler müzikler- le ve film sahneleriyle birleştirilerek paylaşılması eleştirilere yol açıyor. Patlayan bombalar, aksi- yon filmi müzikleri, Hollywood karakterleri... Sa- Çiftçiden gübre uyarısı vaş neredeyse bir gösteriye dönüşüyor. Oysa sahadaki gerçeklik çok daha karmaşık. Savaşın askeri boyutunda da dikkat çekici MUSTAFA ÇAKIR bir paradoks var. Yıllardır ağır yaptırımlar al- Limonda ithalat tında yaşayan İran, Batı’nın pahalı ve geliş- İlaç fiyatına rtadoğu’daki savaşın ardından miş silah sistemlerine erişemeyince farklı bir OHürmüz Boğazı’nda yaşanan kapısını açtılar yol izlemek zorunda kaldı: Pahalı ve karmaşık yeni formül geçiş sorunları gübre fiyatlarını hızla silahlar yerine ucuz ama seri üretilebilen sis- YANLIŞ tarım politikaları temler geliştirmek. Bu yaklaşımın en dikkat artırdı. Ziraat Mühendisleri Odası BEŞERİ tıbbi ürünlerin çekici ürünü Shahed serisi kamikaze dronlar Türkiye’nin kendi kendine yeterli Başkanı Baki Remzi Suiçmez, verim fiyatlandırılmasına ilişkin oldu. Köpük, kontrplak ve basit piston motor- olduğu ürünlerde bile ithalata kaybı yaşanmaması için gübrede larıyla üretilebilen bu dronlar pahalı hava sa- cumhurbaşkanı kararı yenilendi. yönelmesine neden oluyor. Son vunma sistemlerini aşmak için çok sayıda ve ÖTV ve KDV düzenlemesinin acilen gübre hammaddesinde dışa bağımlı Buna göre fiyatlandırmada örnek limon oldu. Ocak ayında düşük maliyetli saldırılar gerçekleştirebiliyor. yapılması gerektiğini söyledi. olduğuna dikkat çekti. Azotlu kullanılacak 1 Avro değeri, bir önc eki ortalama 70 lira olan limonun Başlangıçta ambargonun zorladığı bir çö- Mart ve nisan ayları buğday, arpa gübrelerin temel kaynağı olan züm gibi görünen bu strateji zamanla modern yılın Merkez Bankası günlük Avro fiyatı marketlerde 100 liraya savaşın yeni mantıklarından biri haline geldi. gibi hububat üretiminde verim doğalgaz ve amonyağın büyük döviz satış k uru ortalamasının kadar yükselince hükümet, limon Ukrayna savaşında Rusya’nın yoğun biçim- açısından kritik olan üre gübresinin ölçüde savaşın etkilediği bölgelerden ithalatında gümrük vergisini geçici yüzde 65’inin uyarlama katsayısı de kullandığı Shahed dronları Batılı orduların olarak düşürdü. tarlalara atıldığı dönem. Ancak savaş geldiğini belirten Suiçmez, fosfatlı ile çarpılmasıyla hesaplanacak. da dikkatini çekti. Pentagon ele geçirilen ba- Resmi Gazete’de yayımlanan zı Shahed modellerini inceleyerek tersine mü- nedeniyle gübre hammaddesinin gübrelerin ana girdisi olan kükürdün Resmi Gazete’nin bugünkü karara göre Venezuela’dan hendislik çalışmaları başlattı. sayısında yayımlanan konuya önemli geçiş güzergâhlarından biri de Katar üzerinden Türkiye’ye yapılan ithalatta yüzde 32.4, ilişkin karara göre, beşeri tıbbi olan Hürmüz Boğazı’nda yaşanan ulaştığını hatırlattı. Dronlar... İran yaptı ABD diğer ülkelerden yapılan ithalatta ürünlerin fiyatlandırılmasında AB aksama fiyatları yukarı çekti. İhracat kısıtlamasının iç kopyaladı yüzde 54 olan gümrük vergisi ülkeleri arasından Sağlık Bakanlığı Türkiye’nin gübre hammaddesinde piyasayı korumak açısından Ortaya çıkan tablo oldukça ironikti: ABD bu- 31 Temmuz’a kadar yüzde 10’a tarafından belirlenecek en az 5, gün Lucas (Low-Cost Uncrewed Combat At- büyük ölçüde dışa bağımlı olması doğru bir adım olduğunu belirten indirildi. tack System) adlı yeni saldırı dronunu gelişti- en fazla 10 ülke “kaynak ülke” da artışın etkisini büyüttü. Gemi Suiçmez, bunun tek başına yeterli Ziraat Mühendisleri Odası rirken büyük ölçüde İran’ın Shahed-136 mo- olarak esas alınacak. Buna göre ilaç trafiğindeki sorunların etkisiyle olmayacağını söyledi. Tarım Kredi Başkanı Baki Remzi Suiçmez, delinin mantığını izleyen bir tasarım kullan- fiyatlarında kullanılan kur, 1 Nisan’a üre gübresinde yüzde 11.15, DAP Kooperatifleri’nin kısa sürede üç kez dı. Başka bir deyişle, yaptırımların İran’ı ittiği Türkiye’nin limonda kendi kendine “ucuz ve çok sayıda dron” stratejisi artık dün- kadar 26.87 TL, 1 Nisan itibarıyla ise gübresinde yüzde 5.79, amonyum zam yaptığını hatırlatan Suiçmez, yeterli olduğunu vurgulayarak, yanın en güçlü ordularından biri tarafından da 29.11 TL olarak uygulanacak. fiyat sorunlarının ithalatla sülfatta ise yüzde 14.08 oranında gerekli önlemler alınmazsa çiftçinin benimsenmiş durumda. çözülemeyeceğini söyledi. artış yaşandı. Ürenin tonu 29 bin tarlaya yeterli gübre atamayacağını Sahadaki siyasi tablo ise en az askeri geliş- Geçmişte tarlada baskılanan meler kadar karmaşık. 900 liraya, DAP 34 bin 400 liraya, ifade etti. Suiçmez, “Hububatta zaten Özelleştirme tam İran’da yeni bir lider var: Mücteba Hamaney. fiyatlar nedeniyle limon ağaçlarının amonyum sülfat ise 16 bin 200 liraya kuraklık ve maliyetler nedeniyle İran’ın 37 yıldan beri dini lideri olan babası Ali kesildiğini hatırlatan Suiçmez, gaz devam ediyor yükseldi. Artan fiyatlar üzerine üretim düşmüştü. Şimdi gübre Hamaney’in yanı sıra annesini, eşini ve oğlunu “Çözüm ithalat değil, üreticinin da saldırılarda kaybeden biri . Kendisinin de ya- hükümet üre gübresinin ihracatını 7 kullanımı azalırsa verim daha da kâr ederek üretimde kalmasını RESMİ Gazete’de dün yayımlanan ralandığı söyleniyor. Tüm bunların İran’daki yeni Mart 2026’dan itibaren yasakladı. gerileyebilir. Bu nedenle gübrede sağlayacak destekler ve doğru liderliği çok daha sert bir çizgiye iteceği belirtili- cumhurbaşkanı kararları ile Ankara Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı ÖTV ve KDV indirimi hızla hayata yor. Peki kendi kamuoyunda zaten sert eleştiri- pazarlama politikalarıdır” dedi. Gölbaşı’ndaki (Taşpınar-İmar) 1612 Baki Remzi Suiçmez, Türkiye’nin geçirilmeli” dedi. l ANKARA ler alan Trump, kasım seçimlerini de göz önüne metrekarelik taşınmazın 78 milyon aldığımızda tavır değiştirebilir mi? liraya Maşallah Bucağa, İzmir Yani savaş bitse bile kriz bitmeyebilir. Güzelbahçe’deki (Kahramandere) Büyük güçler açısından da tablo karmaşık. İran savaşı petrol fiyatlarını yükselttiği için 1284 metrekarelik taşınmazın 143 TÜSİAD’dan ‘eşit temsil’ çağrısı kısa vadede Rus lider Vladimir Putin’e eko- milyon liraya Onay Gayrimenkul nomik nefes aldırıyor. Ancak aynı savaş Platformu’nun 2026 Şubat verilerine ELİF ÖZGE YALÇIN Danışmanlık’a satışı onayladı. Rusya’nın müttefiklerini koruma kapasitesinin göre Borsa İstanbul’da işlem gören Ayrıca Ankara Gölbaşı’ndaki sınırlı olduğunu da gösteriyor. TÜRKİYE’de şirketlerin yönetim şirketlerin yönetim kurullarındaki kadın (Ballıkpınar), Ankara Altındağı’ndaki Bir başka riskli başlık ise ABD’nin İran’da- kurullarındaki kadın oranı hedeflerin oranı yüzde 19.4’te kaldı. ki Kürt grupları sahaya sürme ihtimali. Böy- (Yenituran) ve İzmir Konak’taki le bir senaryo İran’da etnik bir iç savaşı tetik- gerisinde kalmayı sürdürüyor. Avrupa TÜSİAD dün düzenlediği toplantıda iş (Umurbey) taşınmazlarla ilgili leyebilir ve Türkiye’yi de doğrudan çatışmanın Birliği’nde zorunlu oran yüzde 33, imar değişikliklerine onay verilerek dünyasına “Ölç, İzle, Dönüştür” çağrısı içine çekebilir. Avrupa Dış İlişkiler Konseyi’nin Sermaye Piyasası Kurulu’nun tavsiye geçirebilmesine bağlı olduğunu Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) yaptı ve yönetimde kadınların eşit (ECFR) Ortadoğu ve Kuzey Afrika Programı ettiği oran ise yüzde 25. Ancak Türk vurguladı. İnci, Türkiye’de yüksek temsiline yönelik göstergeleri içeren yetkilendirildi. Öte yandan ÖİB, Başkan Yardımcısı Ellie Geranmayeh’in The Guardian’da yayımlanan makalesine göre “Av- Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği’nin takip listesi ile ölçüm formunu tanıttı. eğitimli kadınlar için bile en büyük Sivas Merkez’deki (Budaklı) toplamı rupa Birliği cephesinde bu durum kaygı ile izle- (TÜSİAD) 2024’te yaptığı “iki yıl içinde TÜSİAD Başkan Yardımcısı Perihan yapısal engelin bakım yükü olduğunu 11 bin metrekare olan iki taşınmaz niyor”. Geranmayeh’e göre Kürtleri kullanmak için satış yoluyla özelleştirme ihalesi yüzde 25, beş yıl içinde yüzde 33 kadın İnci, belirsizliklerle şekillenen küresel belirtti. İnci yönetimde kadınların eşit ABD ve İsrail’e kısa vadede askeri avantaj sağ- açtı. Son teklif verme tarihi ise 1 yönetim kurulu üyesi” çağrısı henüz ekonomide toplumların başarısının temsili için dönüştürücü mekanizmalara layabilir. Ancak bunun sonucu büyük olasılıkla Nisan. l Ekonomi Servisi istenen karşılığı bulmadı. Veri Analiz tüm bireylerin potansiyelini harekete ihtiyaç bulunduğunu da sözlerine ekledi. İran’da uzun sürecek bir iç savaş ve bölgesel is- tikrarsızlık olacaktır. Bu nedenle Washington’ın böyle riskli bir stratejiye yönelmek yerine siyasi bir çıkış yolu araması gerektiği savunuluyor. l TÜRKİYE, Uluslararası Enerji bazı plastik ürünlerin kullanımıyla Kırtasiyeci ‘Made in EU’dan umutlu Kısacası bu savaş sadece İran ile İsrail ara- Ajansı’nın petrol rezervi salımına ilgili sınırlamanın 1 Eylül’den itibaren sındaki bir çatışma değil. Enerji piyasalarından AVRUPA Birliği’nin (AB) kamu Birliği ilişkisi ve güçlü üretim destek için stoklarından 11.6 milyon kademeli başlayacağını söyledi. küresel siyasete, askeri doktrinlerden bölgesel alımlarında Avrupa üretimine öncelik altyapısı sayesinde Avrupa değer varili piyasaya sunacak. Enerji ve Tabii dengelere kadar uzanan çok katmanlı bir kriz. l TÜİK’in dün yayımladığı “Süt ve tanımayı hedefleyen “Made in EU” zincirinde daha güçlü bir konum Ve belki de en dikkat çekici olan şu: Savaşın Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Süt Ürünleri Üretimi, Ocak 2026” yaklaşımı Türkiye’de yaklaşık 10 bin elde edebileceğini söyledi. Keresteci, dili değişiyor. Ama tarihin bize defalarca göster- bu petrolün 90 gün içinde serbest raporuna göre ticari süt işletmeleri işletmenin yer aldığı kırtasiye “Türkiye üretim kapasitesi, kalite diği bir gerçek var: Savaşların dili ne kadar sert- kalacağını belirtti. tarafından toplanan inek sütü leşirse sertleşsin, sonuçları çoğu zaman planla- sektörünü umutlandırdı. Tüm standartları ve Avrupa pazarına yanların hesapladığından çok daha karmaşık olur. l ÇEVRE, Şehircilik ve İklim Değişikliği miktarı, ocak ayında bir önceki yılın Kırtasiyeciler Derneği (TÜKİD) yakınlığı sayesinde güvenilir bir Ve bugün Ortadoğu’da, tam da böyle bir Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel aynı ayına kıyasla yüzde 0.4 arttı ve Başkanı Taha Keresteci, tedarik merkezidir. Daha görünür dönemin kapısı aralanıyor olabilir. Müdürü Fatih Turan, tek kullanımlık 945 bin tona ulaştı Türkiye’nin AB ile Gümrük olma potansiyeli var” dedi. KISA... KISA... KISA...