Catalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 12 MART 2026 PERŞEMBE 2 olaylar ve görüşler tanımlayan “1961 Anayasası”na karşı yaptıkları Faşizan “12 Mart 1971 Dünya düzeni öldü mü? Askeri Darbesi”dir. Dördüncü Darbe, “1961 İLKER BaŞBUĞ Anayasası”nı tümüyle ortadan kaldıran, Faşizan “1982 Anayasası”nı -15 Şubat 2026 tarihleri yapan “12 Eylül 1980 Askeri arasında toplanan Münih Darbesi”dir. 13Güvenlik Konferansı’na Üçüncü darbe: HHH katılan liderlerin çoğu, 1945 sonrası Sağcıların topluma kabul dünya düzeninin öldüğünü ilan ettirmeye çalıştıkları “Resmi 12 Mart etti. 1945 sonrası dünya düzeni ile İdeoloji”, Menderes’in “28 Nisan kastedilen ne idi? ugün, ülkemizi bu karanlık Tahkikat Encümeni Sivil Darbesi”ni 1- 22 Temmuz 1944’te 44 ülke döneme taşıyan “12 Mart 1971 darbe saymaz! BDarbesi”nin 55. yıldönümü. temsilcisi; savaş sonrası uluslararası Üstelik 27 Mayıs, 12 Mart ve 12 Bugünkü sorunlarımızın para-finans düzeninin kurallarını Eylül Askeri Darbelerini de aynı temellerini atan bu darbe, “Çok ve bunun kurumlarını tartışmak nitelikte görür. Partili Düzen”in üçüncü darbesidir! Oysa bu yaklaşım, sadece ve tasarlamak üzere, ABD’de New HHH gerçeklere karşı değil, aynı zamanda Hampshire eyaletinde toplandılar. İsmet İnönü, tarihe, Devrimcilerin siyasal tarihe ve bilime de aykırıdır: Burada yeni dünya düzeni için oluşan kendi kurdukları rejimin iktidarını, 12 Mart ve 12 Eylül Askeri Darbeleri, düşünceler daha sonra, Bretton tedirler. Belki tek değişen devletlerin seçim yaparak, “Muhalefete” (yani 27 Mayıs Askeri darbesiyle aynı iran petrolleri Woods düzenine ve prensiplerine isimleridir. Karşı Devrimcilere-Devrim Karşıtlarına) nitelikte değil, tam tersine ona ve İran’da bu olaylar yaşanırken dönüştü. Emperyalist Sovyetler Birliği’nin barışçı yolla devreden bir “Demokrasi onun getirdiği 1961 Anayasası’na 25 Nisan 1945’te San Francisco Bretton Woods denince insanların 1946’da İran’da gerçekleştirmeye çalış- Kahramanı” olarak geçmiştir. karşıdırlar. Konferansı da toplandı. Konferansın aklına daha çok ekonomik kararlar Ne yazık ki Demokrat Parti, tıklarını, neredeyse 80 yıl sonra bugün HHH konusu Birleşmiş Milletler (BM) idi. gelmektedir. Bunların başında kendisine dürüst, adil ve şeffaf başka bir emperyalist ülke ABD, ulusla- Dönemin Genelkurmay Başkanı Birleşmiş Milletler Antlaşması 25 da ABD Doları’nın uluslararası seçimlerle devredilen bu iktidarı, rarası hukuku darmadağın ederek maa- Orgeneral Memduh Tağmaç, 12 Haziran 1945’te 59 devlet tarafından ödemelerde rezerv rolünün kabul Demokrasi’yi geliştirmek için değil, lesef gerçekleştirmeye çalışmaktadır. Mart Darbesi’nin nedenini “Sosyal imzalandı. tahrip etmek için kullandı. edilmesi bulunmaktadır. Altın-dolar Münih Güvenlik Konferansı’nda ifade uyanış ekonomik kalkınmayı aştı” diye CHP’nin mallarına el koydu, başta İran meseleyi, BM Genel Kurulu’na çıpası da orada kabul edilmişti. edildiği gibi bugün uluslararası kuralla- belirterek demokrasiye karşı tavrını ifade ve basın özgürlüğü olmak götürdü. İngiltere ve ABD yeni rın yok sayıldığı, güçlünün haklı olduğu ortaya koymuştu! 35 ABD Doları, bir ons altına eşit kaydıyla, bütün Temel Hak ve Darbeyi destekleyen kurulmuş BM’nin prestijinin büyük bir düzensizlik ortamı içinde bu- olacaktı. IMF’nin hukuki temelinin ve Özgürlükleri yok etti, kendisine oy Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay, sarsılmasını istemediklerinden lunulmaktadır. Dünya Bankası’nın hukuki temeli de vermeyen Kırşehir’i ilçe yaptı, 70- “Türkiye’yi solcu gençlere mi emanet 1946’da Sovyetler Birliği’ni ABD dur- İran’ı desteklemediler. İran çaresiz, yine orada kabul edilmişti. 80 yaşındaki gazetecileri hapse attı, edeceğiz, elbette vatanını milletini durmuştu. Bugün ABD’yi kim durdura- Sovyetler ile görüşme yoluyla sorunu Bugün, Bretton Woods klasik en sonunda da Meclis’te kurduğu seven, milliyetçi, mukaddesatçı bilir? Herhalde ABD’yi durdurabilecek çözmek istedi. 4 Nisan 1946’da olarak pek geçerli değil. 1971’de “Tahkikat Encümeni” ile “Çok Partili İmam Hatip mezunlarına” diyerek 12 tek güç ABD’nin yine kendisidir. Bu ko- bir anlaşmaya varıldı. Sovyetler ABD, doların altına çevrilebilirliğini Düzen”in ilk darbesini “Sivil” olarak Mart 1971 darbesinin sağcı yönünü nuda yazılı ve görsel medyaya da büyük İran’dan çekilecek ancak buna karşın askıya aldı. Ama IMF ve Dünya yaptı. belirlemişti. bir sorumluluk düşmektedir. Sıcak oda- kuzey İran petrollerini Sovyetler’le Bankası küresel sistemin içinde HHH Temel hak ve özgürlükler sınırlandı larında koltuklarında oturanlara, ger- beraber işleyip yüzde 51 hissesini de kurumsal görevlerine devam ediyor. “Çok Partili Düzen”deki darbeler, ve kısıtlandı, Devlet Güvenlik çekte yaşanan trajik olayların adeta bir Sovyetler’e verecekti. Bu arada, ABD sırasıyla şöyle özetlenebilir: Daha da önemlisi, Bretton Woods’ta Mahkemeleri kuruldu, “Sosyal uyanışı” film gibi veya sanal bir oyun gibi yan- 6 Ağustos 1945’te Hiroşima’ya, 9 Birinci Darbe, Demokrat Parti’nin kabul edilen ABD Doları’nın rezerv destekleyen bütün örgütlenmeler ve sıtılmasıyla bir yere varılamaz. Önem- yaptığı “28 Nisan 1960 Tahkikat Ağustos 1945’te ise Nagazaki’ye atom akımlar bastırıldı. para rolü, bugün için de ABD için li olan; çatışmaların yarattığı insanlık Encümeni Darbesi”dir. bombalarını atarak dünyada ilk ve tek İlhan Selçuk bile işkenceye tabi yaşamsal öneme sahip olmaya devam dramlarının ve çatışmaların nasıl son- İkinci Darbe, Anayasal Demokratik tutuldu. nükleer güce sahip ülke olmuştu. Bu etmektedir. Ancak Bretton Woods’un landırılabileceği yönündeki düşüncele- Rejim’i tahrip eden “Tahkikat 1975’te de Birinci Milliyetçi Cephe gelişme elbette Sovyetler’i tedirgin bir de pek üzerinde durulmayan, rin ortaya konulmasıdır. Encümeni Sivil Darbesi”ne karşı, Hükümeti kurduruldu ve Türkiye, etmişti. Sovyetler 1946 Mayıs yeni dünya düzenine yönelik bazı Demokrasi’yi yeniden kurmak ve Emperyalizmin, sağcı politikacıların, ayında İran’ı tamamen boşalttı. Daha ‘Güç dengesi stratejisi’ prensipleri vardı. işletmek için askerlerin yaptığı “27 tarikatların egemenliğinde, siyasal sonra da İran Parlamentosu yapılan Yine, ana konuya 1945 sonrası dün- Mayıs 1960 Askeri Darbesi”dir. cinayetler ve baskılar yoluyla, yayılmacı siyaset antlaşmayı reddetti. ya düzeninin nasıl öldüğü konusuna ge- Üçüncü Darbe, yine askerlerin 12 Eylül Darbesine ve bugünlere ri dönersek Sovyetler Birliği, NATO’ya ABD, iç pazarlarını “serbest Türkiye Cumhuriyeti’ni “Demokratik, getirilerek bir Oligarşinin kucağına karşı bir güç dengesini oluşturmak üze- ticaret” prensibi altında, özellikle Bm üyeliği ve nat O Laik ve Sosyal Hukuk Devleti” olarak atıldı. re 14 Mayıs 1955’te Varşova Paktı’nı 2. Dünya Savaşı’nın mağluplarına, ABD 20 Eylül 1947’de yaptığı kurduklarını hatırlamalıyız. Bugün Almanya ve Japonya’ya açıyordu. açıklama ile petrol antlaşmasının 1945 sonrası dünya düzeninin öldüğü- reddedilmesinden dolayı İran Bu ayrıcalık zamanla, Hindistan, nü itiraf eden Avrupalı liderlerin, nasıl beklenmedik neticelerle karşılaşırsa, İsveç, Arjantin, Mısır, Endonezya, Vatan- emek- Cumhuriyet bu noktaya gelindiğini, ne hatalar ya- İran’ın bütünlüğünü koruyacağını Singapur ve Tayland’da da açıldı. pıldığını da özeleştiri konusu yapmaları dünya kamuoyuna açıkladı. Sovyetler ABD ayrıca, deniz ticaretinin bir zorunluluktur. bu tutum altında çatışmayı göze merkezlerden “meşruiyetini” alan Kaan EROĞUZ güvenliğini sağlama görevini de Bu sorunun ilk yanıtı bugün alamadığı için geri çekilmek zorunda bu karşıdevrim saldırısının hedefini ARAŞTIRMACI yükleniyordu. Bu nedenle diğer Avrupa’da; Kardinal Richelieu, Klemens kaldı. “Vatan-Emek-Cumhuriyet” şeklinde ülkelerin deniz kuvvetine sahip von Metternich ve Otto von Bismarck nsanlığın, önüne ancak çözebileceği 1946’da, Sovyetler’in Türkiye’ye ifade etmek isabetli olacaktır. olmasına pek gerek yoktu. Belki gibi yetenekli liderlerin olmayışıdır. Bu İsorunları koyabileceği Marx’ın yönelik tehditleri de ortaya çıkmıştı. Dolayısıyla, bu karşıdevrim saldırısına de en önemlisi; ABD Bretton üç isim “güç dengesi stratejisi”nin yara- “Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı” Boğazlarda üs ve Kars ile Ardahan karşı oluşturulacak siyasal hattın Woods’a katılan ülkelere nükleer tıcıları ve uygulayıcılarıydı. Bu üç dev- isimli eserinden bu yana tekrarlanan bölgelerinin Rusya’ya terkinin temel savunma merkezlerini de şemsiye dahil, Sovyetler’e karşı let adamı bugün bulundukları yerden bir tespittir. Marx, bu tespitiyle maddi istenmesi konusu, Türkiye’nin BM’ye bu üç başlıkta toplamak yerinde onları korumayı kabul ediyordu. kalksalar, gördükleri manzara karşısın- koşulların oluşumuna vurgu yaparak üye olmasını acil ve zorunlu bir hale olacaktır. Emperyalizmin ülkemizi, Tek istediği, katılanların Soğuk da bugünün liderlerine her halde şunla- insanların ancak maddi bir zemini getirmişti. bölgemizi ve tüm mazlum milletleri Savaş’ta ABD’nin istediği şekilde rı söylerlerdi: olan, olgunlaşmış sorunlarla karşı tehdit eden saldırganlığına karşı Stalin’in yönetimindeki Sovyetler Güç dengesi stratejisi her şeyden ön- mücadelede yanında olmalarıydı. karşıya kalabileceğini ve bu maddi “vatan”, sermayenin kâr güdüsüyle Birliği’nin İran’ı işgal ederken aynı ce kendi gücünüze dayanmalıdır. Da- Böylece ABD küresel güvenliği zeminin de üretim araçlarındaki milyonlarca emekçinin kanını zamanda Türkiye’den bazı taleplerde ha sonra yapılacak ittifaklar ile bu gü- sağlayacak emperyalist bir devlet gelişmişlikle belirlenebileceğini emmesine karşı “emek” ve ortaçağ bulunması üzerinde durulması ve cünüzü daha da güçlendirebilirsiniz. Si- vurgulamıştır. Ona göre, bir sorunun olmaya adımlarını atıyordu. gericiliğinde birleşip 1923 Devrimi düşünülmesi gereken bir noktadır. lah satın almak için para gerekir. Re- veya sorunlar dizisinin ortaya Zamanla serbest ticaret yerini kazanımlarını hedef alanlara karşı 1945 sonrası kurulan dünya fahı sağlamak için de para gerekir. Bir çıkması, onu çözebilecek araçların “Cumhuriyet” mücadelesi, düzen dışı gümrük duvarlarına bırakacaktı. düzeninin belki de en önemli kuruluşu ülke bunlardan herhangi birini yeterli ve toplumsal aktörlerin de ortaya birleşik bir mücadelenin omurgasını Burada “Sovyetler Birliği o BM’ydi. Kurulduğu ilk günlerde İran miktarda sağlayamadığında sorunlarla çıktığını göstermektedir. oluşturacak ana siyasal hattı sorununa bile çözüm üretemeyen tarihlerde gerçekten yayılmacı karşılaşabilir. Önemli olan devlet adam- Ülkemiz, bugün birçok sorun ve kriz özetlemektedir. BM’nin bugünkü uluslararası sorunlar bir siyasete sahip miydi” sorusu larının hem silahları hem de refahı, dü- dinamiği içerisinde bulunmaktadır. karşısında çaresizliği bu kurumun sorulabilir ve şöyle yanıtlanabilir: 2. şüşlerine yol açan aşırılıklar üretme- Kapitalist-emperyalist sistemin Laiklik ve kamuculuk şart mutlaka yeni düzenlemeye tabi Dünya Savaşı esnasında, Amerika den dengeli bir şekilde gerçekleştirmeyi küresel düzeyde yaşadığı krizler, Diğer taraftan, bugünün tutulmasını zorunlu kılmaktadır. ve İngiltere, İran üzerinden Sovyet sürdürebilmesidir. Avrupa ülkeleri ola- sisteme bağımlı bir ülke olarak Türkiye’sinde bu üç mücadele hattı 1948’de Sovyetler’in Batılıları Rusya’ya yardım etme kararı rak 2. Dünya Savaşı’nda büyük yıkım- Türkiye’deki ekonomik krizleri farklı kalkış noktalarına sahip Berlin’den çıkarmak için teşebbüse aldılar. İran, Almanya taraftarı bir larla karşı karşıya kaldınız. Belirli bir de derinleştirmekte, yoksul halk olmaktan ziyade iç içe geçen ve geçmeleri ortaya bir buhran çıkardı. Bu politika izliyordu. Bu nedenle bu süreyi bu yıkımlardan kurtulmaya ayır- kesimlerini her geçen gün daha da ortaklaşması gereken bir mücadele buhran ABD’ye Sovyetler’le bir işbirliği isteği kabul etmedi. Bunun üzerine manız kabul edilebilir. Ancak belirli bir yoksullaştırmaktadır. 2008 krizinden stratejisini de nitelemektedir. Ülkenin yapma olanağının kalmadığını gösterdi. Sovyet Rusya ile İngiltere, İran’ı refah seviyesine ulaştıktan sonra, kendi bu yana dünya ekonomisinde bağımsızlığını savunmanın yolu nasıl Bu durumda yeni bir barış düzeninin işgal etti ve 29 Ocak 1942’de İran’la güvenliğinizi de düşünmek zorundaydı- yaşanan durgunluk ve daralmanın Cumhuriyet Devrimi kazanımlarını kurulması zorunluydu. 4 Nisan 1949’da bir ittifak anlaşması imzalandı. nız. Güvenliğinizi başka ülkelere dayan- ekonomik etkileri, pandemi sonrası savunmaktan; aydınlanmacılık, Kuzey Atlantik İttifakı (NATO) kuruldu. Sovyet ve İngiliz askerleri İran dırmanızın, bir gün size pahalıya mal hızlanan bölgesel ve yerel çatışma laiklik ve kamuculukta ısrar NATO’nun ana görevi muhtemel Sovyet topraklarında bulunacaktı. Ancak olabileceğini düşünmeliydiniz. ve savaşlarla birleşerek komşu etmekten geçiyorsa, ülkenin yayılmasını önlemekti. ABD de Bretton savaş sona erdikten sonra, altı ay ülkelere yönelmekte ve bölgemizde çoğunluğunu oluşturan ve yoksulluk Woods’ta tespit edilen prensipler h akkın şansa kalması... içinde Sovyet ve İngiliz askerleri sürdürülmektedir. Irak ve Suriye’den sınırının altında kalan milyonlarca çerçevesinde, NATO’nun da lideri Donald Trump’ın 20 Ocak 2017’de ABD sonra İran’a yönelik saldırılar bu İran topraklarını boşaltacaklardı. emekçinin emek mücadelesini olacaktı. başkanı oluşu, Avrupa ülkeleri liderleri- sürecin güncel örneğidir. savunmak da vatanın bağımsızlığını Savaş resmen 2 Eylül 1945’te NATO Soğuk Savaş döneminde nin “güç dengesi stratejisi”nin gerekleriy- ve Cumhuriyetin kazanımlarını bitti. İngiltere askerlerini İran’dan önemli görevleri başarıyla tamamladı. le yüz yüze gelmelerini sağladı. Üç temel nokta savunmaktan geçmektedir. çekmeye başladı. Ama bugün NATO’nun geleceği de ABD ile İsrail’in 28 Şubat 2026 günü Bölgemizde yaşanan bu emperyalist İnsanlık, önüne her zaman Sovyetler’de bir hareket olmadığı tartışılmaya açılmıştır. Bu tartışmaların İran’a karşı başlattığı savaş, dünyada kuşatma ve saldırılar, iç siyasetimizde çözebileceği sorunları koyabilmiştir. nasıl sonuçlanacağı da pek gibi, Sovyetler kasım ayında İran uluslararası kuralların olmadığı, güçlü- iktidar bloku eliyle yürütülen Bugün ülkemizin karşı karşıya kaldığı Azerbaycan’ında ayaklanma bilinmemektedir. nün haklı olduğu ve ortaya büyük bir Cumhuriyet karşıtı saldırılarla saldırıların hedefi, çözümün de çıkarttılar. Muhtar Azerbaycan düzensizliğin çıktığının yeni bir göster- eşgüdümlü ilerletilmektedir. kendisini oluşturmaktadır. “Vatan- u luslararası hukuk Cumhuriyeti’ni 12 Aralık 1945’te gesi oldu. Ülkenin bağımsızlığı, emekçilerin Emek-Cumhuriyet” mücadelesini kurdurttular. Olaylar bununla darmadağın Shakespeare VI. Henry oyununda şöy- insanca yaşam hakkı ve Cumhuriyet programlaştıracak ve bu program kalmadı. Mahabad’da bağımsız Sonuçta; 1945 sonrası kurulan dün- le diyor: “Gücün eridiği yerde, kural çö- kazanımlarının aydınlanmacı-kamucu etrafında halkın geniş kesimlerini bir Kürt Cumhuriyeti’ni de ya düzeni bugün ciddi sorunlarla kar- zülür. Kuralın çözüldüğü yerde hak şan- birikimi aynı çevreler tarafından birleştirebilecek bir toplumsal kurdurttular. Bu iki kurulan devlet, şı karşıyadır. Ancak değişmeyen bir şey sa bırakılır. Geriye kalan ise söze değil, yoğun saldırı altında bulunmaktadır. muhalefet gereksinimi yaşamsaldır, kendi aralarında hemen bir ittifak var: Emperyalist devletler dünde vardı, silahtan çıkan sese daha çok benzeyen Emperyalist-kapitalist günceldir ve gerçekçidir. imzaladılar. bugün de varlıklarını devam ettirmek- bir uğultudur.” Ordnaryüs Profesör Sadr Dplomas tarhçs Doç. Dr. Türkye, özellkle son 20 yıllık Maksud Arsal’ın, Tanzmat’ın Hüner Tuncer, Osmanlı’nın son dönemde, hızla şçleşen br yüzüncü yılı nedenyle 1939 dönemnde Avrupa devletleryle toplum yapısına sahptr. yılında kaleme aldığı bu eser, olan lşklern rdelyor, Türkye’dek toplumsal ve laklkten kopan devlet Balkanlar coğrafyasının elden syasal gelşmeler yönetmlernn başına nelern çıkışını özetlyor ve o dönemde kavrayablmek ve geleceğn çok açık şeklde yapılmış olan yanlışlıkları gözler etkleyeblmek çn Türkye şç ortaya koyuyor, laklğe hava gb, önüne seryor. sınıfını tanıyablmek, su gb gereksnmemz olduğunu anlayablmek, davranışlarını tarhsel gerçeklerle kanıtlıyor ve analz edeblmek gerekr. geleceğe ışık tutuyor. 13,5x20,5 / 118 Sayfa / İnceleme 13,5x20,5 / 200 Sayfa / İnceleme 13,5x20,5 / 303 Sayfa / İnceleme