Catalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 1 MART 2026 PAZAR 2 olaylar ve görüşler İran darbesinde hükümeti devrildi. Darbenin ardından Şah, İngilizlerle petrol Kabul edilmeyen anlaşması imzaladı. 2013 yılında ABD hükümeti, protestoculara Emperyalizm, ödeme yapmak ve yetkililere Lumumba, rüşvet vermek de dahil olmak Musaddık, Allende 1 Mart tezkeresi üzere, dış politika girişimlerinin bir ve Atatürk! medi” diye itiraz ettim. Oturumu Mustafa Özyürek parçası olarak darbedeki rolünü yöneten Bülent Arınç beni ve AKP BD ve İsrail, İran’a resmen kabul etti. CHP E. GruP BaşkanvEkili Grup Başkanvekili Salih Kapusuz’u saldırıyı başlattı. HHH görüşmek üzere çağırarak toplan- A Trump’ın canlı bdullah Gül başkanlığındaki Salvador Guillermo tıya ara verdi. Ben anayasa ve iç konuşmasını tüylerim Allende Gossens AKP hükümeti tarafından, ürpererek izledim: tüzüğe göre salt çoğunluğun şart 26 Haziran 1908-11 Eylül AABD’nin Irak işgalini gerçek- Dünya ve özellikle de olduğunu ve 267 oya ulaşılamadı- 1973 leştirmesini garanti altına almak Ortadoğu bölgesi uzun ğını, tezkerenin kabul edilmediği- 1970’ten 1973’teki için 1 Mart 2003’te Türkiye Büyük vadeli bir istikrarsızlığa nin açıklanmasını istedim. Salih ölümüne kadar mahkûm görünüyor. Millet Meclisi’ne getirilen tezkere Kapusuz, “Evet oyları çoğunlukta, üç yıl boyunca Şili Tam bu arada, ülkemizde reddedilmişti. tezkere kabul edildi” dedi. Gerek- Cumhurbaşkanı olarak neler oluyor; neden ve nasıl ABD Başkanı Bush, 2002 yılı ba- li incelemeyi yapan Arınç oturumu görev yapan Latin oluyor? harından itibaren dünya kamuo- açıp tezkerenin reddedildiğini ilan Amerika’da liberal Cuma günkü yazımda, yunu, Irak’a saldırıya hazırlama- etti. Bu kez CHP grubu alkışlama- demokratik bir sistemde İktidarın küçük ortağının ya çalışıyordu. Bush, Irak Başkanı ya başladı. seçimle işbaşına gelmiş “İmralı’ya statü istemesi” Saddam’ın elinde kimyasal silahlar ğında hükümeti kurdu. AKP hükü- ‘ABD’den değil TBMM’deki basın bölümüne ge- olan ilk Sosyalist siyasetçi. üzerine, biraz ironik bir dille, olduğu ve El-Kaide’yi himaye etti- metinin ilk işi ABD’ye verilen söz lerek tezkerenin reddedildiğini Ancak Kongre’de Emperyalizmin, Türkleri Allah’tan korkun’ ği iddiasını ortaya atarak ABD’nin doğrultusunda Irak işgalinde Tür- Türkiye’ye ve dünya kamuoyuna çoğunluğu elinde tutan sağ ve Kürtleri, Ortadoğu’da, AKP’lilerin içinde tezkereye “Ha- Irak’ı işgaline hazırlanıyordu. kiye topraklarının üs olarak kulla- partiler ve yargıyla sık sık açıkladım. ANZAKLAR gibi kullanmak yır” diyeceklerin sayısı artıyordu. Irak Savaşı’nı kamuoyuna pazar- nılmasını öngören tezkereyi hazır- çatışma yaşadı. Bu sonucun alınmasında CHP istediğine değinmiştim. Tabii CHP’liler olarak bizim millet- lamaya çalışan ABD, dünyada um- lamak oldu. 11 Eylül 1973’te ordu, Genel Başkanı Deniz Baykal’ın sa- Şimdi yine aynı konuda, vekillerimizin eksiksiz oturumla- madığı ölçüde savaş karşıtı tepki İşi garanti altına almak iste- CIA’nin desteğiyle bir tarihten dört örnek vererek vaş karşıtı kararlı konuşmaları, ra katılmaları için grup başkanve- ile karşılaştı. yen ABD başbakan Gül’ü değil, darbe düzenleyip askerler bir çözümleme yapmaya kamuoyunun ABD ve savaş kar- killeri Haluk Koç ve Oğuz Oyan ile Birinci Körfez Savaşı’yla (1991) AKP Genel Başkanı Recep Tayyip La Moneda Sarayı’nı çalışacağım. şıtı tavrı çok etkili oldu. Bülent birlikte yoğun çaba gösterdik. kuşattığında Allende, Irak’ı fiilen üçe bölen ABD, 11 Ey- Erdoğan’ı Washington’a davet et- HHH Arınç’ın uzun konuşmalara müsa- Nihayet 1 Mart 2003 günü tez- istifa etmeyeceğini ilan lül 2001’de gerçekleşen İkiz Kule- ti. ABD Savunma Bakan Yardımcısı Patrice Émery Lumumba mahası, bazı bakanların tezkereye kere görüşülecekti. AKP görüşme- etti ve aynı gün, sarayı ler saldırılarını da bahane ederek Wolfowitz, ABD Avrupa İşlerinden 2 Temmuz 1925-17 Ocak karşı çıkması ve “Abdullah Gül’ün lerin gizli yapılmasını istiyordu. savunanlarla tek tek Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı 1961 2003’te İngiltere ile birlikte Irak’ı tezkereye tam sahip çıkmaması” vedalaşarak ofisinde intihar CHP’nin savaş karşıtı görüşlerinin Demokratik Kongo Mark Grossman, Ömer Çelik, Cü- işgal kararı aldı. İşgal planı Türkiye da etkili oldu. etti. halka ulaşmasını istemiyorlardı. Cumhuriyeti’nin bağımsızlık neyt Zapsu ve Egemen Bağış, Re- toprakları üzerinden yapılıyordu. Abdullah Gül daha sonra Ta- HHH CHP olarak verdiğimiz önerge- mücadelesinin önderi ve ilk cep Tayyip Erdoğan’la görüştüler. rih dergisindeki söyleşisinde, ba- Mustafa Kemal Atatürk ler hakkında söz alarak gizli otu- başbakanı. Ecevit işgale karşı Bu hazırlık görüşmelerin- şından itibaren olumsuz bir tavır 1881-10 Kasım 1938 23 Haziran 1960’ta ilk rum öncesi görüşlerimizi aleni ola- den sonra Bush ve Erdoğan gö- İşgalde, Türkiye’yi üs olarak kul- sergilediğini ve reddinden mem- I. Dünya Savaşı’nı hükümeti kurdu. rak açıkladık. Genel sekreter Ön- rüştü. Görüşmede Irak’ı işgal lanmak isteyen Bush o zaman- nun olduğunu açıkladı. Erdoğan’ın kazanan İngiliz, Fransız Eylül ayında devlet başkanı der Sav, Meclis Başkanı Bülent harekâtında Türkiye’nin yardımı ki Türkiye başbakanı olan Bü- ve İtalyan ordularının Meclis dışından tezkereyi sahiplen- Kasavubu tarafından yasallığı Arınç’ın müsamahası ile uzun ve talep edilmiş ve ayrıntıları anla- lent Ecevit’i ikna etmek için Beyaz işgal ettiği Anadolu’da, mesi yeterli olmadı. şüpheli şekilde görevinden el etkili bir konuşma yaptı. Konuş- tılmıştı. Erdoğan, Bush’a Saddam Saray’a davet etti. Ecevit, Saddam hem onları hem de onların çektirildi. masında tezkerenin anayasaya ay- Hüseyin’in bölge ülkelerine tehdit rejimini eleştirmesine rağmen, desteğiyle Batı’dan ve Tezkerenin reddinin 4 Eylül’de Albay Mobutu kırı olduğunu, BM kararı olmadı- olduğunu bildiğini, Irak’ın bir an devrilmesine, Irak’ın birliğinin bo- Doğu’dan saldıran Yunan önderliğindeki bir askeri sonuçları ğı için “uluslararası meşruiyetinin” önce silahsızlandırılması gerektiği- zulmasına karşı çıkıyordu. ve Ermeni ordularını cunta yönetimi ele geçirdi ve ABD, tezkerenin reddedilmesin- bulunmadığını belirttikten sonra ni söylemişti. Bush, Türkiye’nin stratejik ortak bozguna uğratan, yine Lumumba 1 Aralık 1960’ta den çok rahatsız oldu. Türkiye’ye AKP’lilere dönerek “ABD’den değil Emperyalistlerin desteği ve olduğu, çıkarların kesiştiğini söy- Mobutu’ya bağlı birlikler Tezkere Meclis’te gelen askerlerini ve gemilerini gü- Allah’tan korkun, Allah’tan” de- kışkırtmalarıyla ayaklanan leyerek Ecevit’i ikna etmeye ça- tarafından tutuklandı. neye kaydırdı. Bush, Türkiye’nin sö- 65 bin Amerikan askerinin, 259 di. Bu söz İslami hassasiyeti yük- tarikatçı ve etnikçi isyanları lıştı. Irak, İran ve Suriye’ye aske- Tutuklu bulunduğu züne güvenilmez bir müttefik ol - bastıran ve İngilizlerin uçak ve helikopteri ile Türkiye top- sek milletvekillerini çok etkiledi. ri harekât yapılabileceğini söyledi. başkentteki hapishaneden duğunu ilan etti. Padişah’a kurdurduğu raklarında konuşlanarak Irak’ın iş- “ABD istedi diye müslüman bir ül- alınarak bağımsızlığını ilan Ancak Ecevit bu komşu ve Müslü- Hilafet ordusu Kuva-yi 4 Temmuz 2003’te Irak’ın Süley- galini gerçekleştirmesini öngö- keye saldırıya niçin yardım ediyo- eden ve siyasi alandaki baş man ülkelere askeri harekâta sıcak İnzibatiye’yi yenen, İstiklal maniye kentinde Türk Özel Kuv- ren Bakanlar Kurulu tezkeresi gün- ruz” demeye başladılar. düşmanı olan Tshombe’nin bakmadıklarını söyledi. Savaşı’nın Başkomutanı vetleri askerlerinin başına çuval deme gelince CHP Genel Başkanı ABD’nin Irak’a saldırısına kar- emrindeki Katanga bölgesine Bu kez ABD, Türk Silahlı Kuvvet- ve Meclis Başkanı, Türkiye sevk edildi ve arkadaşları ile şı kamuoyunu “Savaşa hayır” mi- geçirildi. R. Tayyip Erdoğan bunu Baykal, “Füzelerle savaşı kazanırsı- leri (TSK)’ne yöneldi. ABD Başkan Cumhuriyeti’nin Kurucusu birlikte kurşuna dizildi. Cesedi önemsemedi. nız ama füzelerin üzerinde otura- tingleri ile etkileyen CHP, Önder Yardımcısı Dick Cheney, Türkiye’ye ve ilk Cumhurbaşkanı. sülfürik asit ile eritilerek yok Gizli oturumun tutanakları ara- mazsınız, siz gidersiniz biz kalırız. Sav’ın görüşme öncesi konuşma- geldi. İsmail Cem ve Genel Kurmay Çöken, savaşta yenilen edildi. dan 23 yıl geçmesine rağmen Biz komşularımızla dost kalmak is- sı ve genel başkan Deniz Baykal’ın Başkanı Kıvrıkoğlu ile görüştü, an- ve işgal edilen bir Orta Çağ Şubat 2002’de Belçika AKP’li TBMM yönetimleri tarafın- tiyoruz” dedi. kapalı oturumdaki konuşması ile cak olumlu bir sonuç alamadı. İmparatorluğu olan, bir Din- hükümeti “Lumumba’nın dan açıklanmadı. Fakat Erdoğan, Tezkerenin TBMM’ye sunulma- AKP milletvekillerini geniş ölçüde Tarım Devleti niteliğindeki öldürülmesine giden hayır oyu verenleri tespit ederek ABD iktidar arıyor sından önce CHP grubu toplanarak etkilediler. Osmanlı’nın çağ gerisi olaylarda inkâr edilemez bir konuyu görüştü, grup kararı alın- Deniz Baykal’ın Bülent Arınç ta- tasfiye etti. Ecevit’ten umudu kesenler, ABD kalmış sosyoekonomik, sorumluluk payına sahip mamasına rağmen tüm üyeler ret rafından dört kez uzatılan etkili Tezkereyi hazırlayan hüküme- yanlısı bir hükümet aramaya baş- kültürel ve siyasal enkazı olduğunu” kabul eden bir oyu vereceklerini açıkladı. tin milli savunma bakanı, “TSK konuşması milletvekilleri tarafın- ladılar. Ecevit’in sağlığı bozulmuş- üzerinde, yepyeni, Üniter, açıklama yayımladı. ve CHP’nin başına gelenler 1 Mart dan dikkatle dinlendi. Ulusal, Bağımsız, Çağdaş tu, koalisyonda “Başbakan çekil- Temmuz 2002’de ABD ‘Savaşa hayır’ tezkere reddinin sonucudur” de- Başbakan Abdullah Gül’ün ka- Demokratik ve Laik Sosyal bir sin” talepleri başladı; DSP dağıldı. hükümeti CIA’in, Lumumba mişti. Hukuk Devleti olan Türkiye palı oturumdaki konuşması çok Devlet Bahçeli ve Mesut Yılmaz 3 mitingleri karşıtlarına para ve Cumhuriyeti’ni kurdu. zayıftı. Grup başkanvekili olarak Başta Deniz Baykal olmak üzere Kasım 2002’de erken seçim yapıl- politik destek yardımında CHP olarak TBMM’de AKP’li mil- HHH “Gazete malumatını bize aktardı- 1 Mart tezkeresine kararlılıkla karşı ması kararı aldı. Refah Partisi’nden bulunarak ve Mobutu’ya letvekillerini tezkereye “Hayır” de- Kendisine karşı çıkan nız dediler” dedim. çıkanlar olarak hepimiz bedel öde- silah ve askeri eğitim ayrılarak R. Tayyip Erdoğan baş- meleri için etkilemeye çalışırken liderleri kendi ülkelerindeki Abdullah Gül, “Amerikan as- dik. Yaptığımız onurlu görevin her sağlayarak Lumumba’nın kanlığında AKP’yi kuran yenilik- halkı, kamuoyunu etkilemek için insanları kullanarak yok eden öldürülmesinde rol kerleri Türkiye’den ne zaman çıka- türlü bedele değdiğine inanıyoruz. çi kanat, ABD’nin isteklerini yerine “Savaşa hayır” mitingleri düzenli- Emperyalizm, el koyduğu oynadığını ortaya çıkaran 22. dönem milletvekilleri olarak getirecekti. cak” sorusuna “Bilmiyorum” yanı- yorduk. Demokratik kitle örgütle- ve bölüştüğü Osmanlı belgeleri açıkladı. her yıl olduğu gibi bugün de Ma- tını vermişti. rinin de desteklediği mitingler, ge- İmparatorluğu’nun kalbi olan HHH Aranan parti AKP mak Kültür Merkezi’nde tezkere- niş katılımlı ve coşkuluydu. Anadolu’da, savaşla kendisini Muhammed Hidayet TBMM’deki oylama nin reddedilişini CHP Genel Baş- AKP hızla örgütlendi. CHP Genel Başkanı Deniz kovan Mustafa Kemal Musaddık Tezkere oylamasına 533 millet- kanı Özgür Özel ile birlikte kutla- Muhafazakâr seçmenin desteği- Baykal’ın konuşmalarından ve ka- Atatürk’ü asla affetmedi: 16 Haziran 1882-5 Mart 1967 vekili katıldı. 264 kabul 250 ret oyu yacağız. ni aldı. Seçimden önce Erdoğan muoyundaki savaş karşıtı havadan Bugünlerde ülkemizde ve 1951’den 1953’e kadar verildi. 19 milletvekili çekimser oy ABD’ye gitti, önemli temaslarda etkilenen AKP’lilerin sayısının da bölgemizde olup bitenleri, İran başbakanı olarak görev kullandı. Katılanların salt çoğun- bulundu. ABD Savunma Politikala- gittikçe arttığı görülüyordu. Ulus Devlet yapısına ve yapan, toprak reformunu ve Kaynaklar: rı Kurulu’nu yöneten Richard Per- AKP’li bir bakan bana, “Şu luğu olan 267 rakamına ulaşılama- Lozan’a yönelik reddiyeleri, petrolün millileştirilmesini le ile iki buçuk saatlik uzun bir gö- Allah’ın işine bak, sizinle aynı pa- mıştı. Başkan önce 264 oyla tez- l Zihni Erdem, CHP’nin Üzerindeki İran’a yapılan son saldırıyla gerçekleştiren politikacı. rüşme yaptı. ralelde oy kullanacağız” dedi. kerenin kabul edildiğini açıkladı. Eller, İmge kitabevi, 2025. birlikte, biraz da bu Kermit Roosevelt Jr. perspektiften görmeye Erdoğan, mahkûmiyeti nedeniy- Tezkereden bahsettiği anlaşılıp AKP’liler bunu alkışlarla karşıladı. l Mustafa Özyürek, Tahta Bavulla liderliğindeki Birleşik Krallık çalışın bakalım! le seçime milletvekili adayı olarak “TBMM gelen tezkerede imzanız CHP grup başkanvekili olarak Çıktım Yola, Doğan Kitap, 2014. (MI6) ve Amerika Birleşik Tek çare yine Atatürk: katılamadı. Seçimden birinci çı- var” denilince “İmza başka oy baş- “Salt çoğunluk olan 267 oya ula- l Onur Öymen, Baskılara Direnir- Devletleri (CIA) istihbarat “Yurtta barış dünyada barış!” kan AKP, Abdullah Gül başkanlı- ka” demişti. şılamadığı için tezkere kabul edil- ken, Remzi Kitabevi, 2020. teşkilatlarının desteğiyle 1953 Yitirdiğimiz yalnızca seçim mi? siyasetin en güçlü araçlarından bir özeleştiri yapmak zorundayız. Daha somut çözümler. değil, doğrudan insan yaşamıyla aykut nuhoğlu biri, dinin siyasallaştırılması Uzun süre yönetimde kalmak, Daha kapsayıcı bir dil. ilgilidir. Güvenli yapılar, planlı oldu. Yoksulluğun ve yolsuzluğun zamanla kendini yineleyen bir dile, Daha açık, daha katılımcı bir kentler, kamusal sorumluluk... inşaaT MÜHEnDiSi, daralan bir kadroya ve zayıflayan yönetim anlayışı. Bunlar ideolojik tartışmaların değil, gölgesinde bile, bu dil üzerinden ESki kaDIkÖY BElEDiYE BaşkanI bir heyecana dönüşebiliyor. Meslek örgütlerinin üyeleriyle bağı mesleki ciddiyetin konusudur. siyasal destek üretilebildi. Bugün Değişimi ve yenilenmeyi yeterince zayıfladığında ilk yitirilen şey heyecandır. Eğer üyelerimizin gereksinimleri oda seçimlerinde ortaya çıkan bazı nşaat Mühendisleri Odası gerçekleştiremediysek, bunu kabul Heyecan olmadığında sandık boş kalır. ile ülkenin gereksinimlerinin simgesel tavırlar, bu siyasal kültürün İseçimlerini yitirdik. Seçimi kazanan etmek güç değil, erdemdir. Sandığın boş kalması ise yönetimin kesiştiği noktayı yeniden yansımasıdır. Bunu sert biçimde Uygarlık Mühendisleri Grubu’nun Meslek örgütleri daha güçlü, daha değişmesine yol açar. tanımlayabilirsek; mesleğin onurunu, eleştirmeliyiz. Sorunu yalnızca sonucu neredeyse “düşmana karşı bağımsız ve mesleğin kimliğini daha kamusal sorumluluğunu ve kurumsal buraya indirgersek kendimizi kazanılmış zafer” gibi sunması; Meslek odaları açık savunan yapılar olmalıydı. kimliğini yeniden güçlü bir zemine rahatlatır ama gerçeği ıskalarız. içlerinden birkaç kişinin tekbir yaşamsal önemde oturtabilirsek yitirilen bir seçim yeni Gerçek şu ki bu seçim Uygarlık Odamız, üyelerinin günlük mesleki getirerek karşı tarafı (Çağdaş bir başlangıcın kapısını aralayabilir. sorunlarıyla ülkenin kamusal Seçimin ardından yapmamız Mühendisler Grubu) düşmanlaştıran Mühendisleri Grubu’nun dramatik oy bir hava üretmesi kuşkusuz rahatsız gereksinimleri arasında güçlü bir gereken, mazeret üretmek değildir. Sorumluluğu başkalarına artışıyla değil, Çağdaş Mühendisler edicidir. Meslek örgütleri, ideolojik köprü kurabilmeliydi. Deprem “Onlar şöyle yaptı” diyerek yüklemeden, kendi payımıza düşeni Grubu üyelerinin önemli bir ya da inanç temelli kutuplaşmaların gerçeğiyle yaşayan bir ülkede, inşaat savunmaya çekilmek de değildir. üstlenerek yürümek zorundayız. bölümünün sandığa gitmemesiyle sahnesi değildir. Oda seçimleri bir mühendislerinin örgütünün hem Yapmamız gereken, üyelerle yeniden Yitirdiğimiz yalnızca bir seçim yitirildi. savaş değil, mesleğin geleceğine meslektaşının haklarını savunan hem bağ kuracak bir program geliştirmek, değildir. Yenilgiyi getirenin, bir Bu tablo bir uyarıdır ilişkin tercihtir. de kamu güvenliğinin güvencesi olan odayı yeniden meslektaşların evi dönemin yanlış alışkanlıkları 12 Eylül sonrasında kazanıp Ancak bütün enerjimizi bu bir ağırlığı olmalıdır. haline getirmektir. olduğunu da görmeliyiz.. görüntülere harcarsak asıl soruyu uzun yıllar sürdürdüğümüz bir Peki üyelerimiz ne bekliyor? Meslek odaları bu ülke için Şimdi yeni bir dil, yeni bir coşku ve ıskalarız: Biz neden yitirdik? yönetim pratiğinin ardından Daha görünür, daha elle tutulur bir yaşamsal önemdedir. Çünkü inşaat yeni bir örgütlenme anlayışı üretme Türkiye’de uzun yıllardır sağ bugün geldiğimiz noktada içten mesleki dayanışma. mühendisliği yalnızca bir işkolu zamanıdır.