Catalog

28 ŞUBAT 2026 CUMARTESİ GELECEKTEN NOTLAR 11 Ölümsüzlüğün ? bulundu mu iri cüsseli, lar, bilgiler var. Ama dirilerek en doğru şekilde karar- zorba, kibirli üzerinden belli bir za- lar alabiliyor. “O hükümdar man geçmiş konular Kendi dijital ikizimizin Dijital yaşam mümkün mü? Gılgamış’ı engellemek ile ilgili sadece “hayal olması. Onun tarafından için tanrılar vahşi adam meyal” hatırladıkları- yönlendirilmek, onun tarafından 2003 yılında Oxford Üni- simler, videolar görüyoruz. Şans eseri, tam da bu yazı- Enkidu’yu gönderir. mız var. tamamen unuttuğumuz versitesi profesörü Nick Sahteyi gerçekten ayırmak yı yazdığım sıralarda, ilginç Fakat bir şekilde Yani belki de oturup hatıraların, tecrübelerin yıllar Bostrom bir makale yayım- neredeyse imkânsız hale bir videoya denk geldim. sonra hatırlatılması ve ona Enkidu ile Gılgamış birkaç gün/hafta, hadi ladı ve enteresan bir öner- geldi. Ve henüz 2026’dayız. Stanford Üniversitesi’nden göre hareket edebilmemiz. dost olurlar. Birlikte kötü ihtimalle birkaç mede bulundu: “Hepimiz 3026 yılını düşünsenize. Ve- Prof. Bejul Somaia insan Çocuklarımızın, yakınlarımızın bir simülasyonda olabili- ya 103026 yılını. Neyse, ko- beyninin dijital kopyasını farklı canavarları ay uğraşsak ve hatıra- riz çünkü bundan yüzler- nuyu çok dağıtmadan: çıkarmaktan bahsediyordu. biz bu dünyadan göçüp gittikten öldürürler. Buna kızan larımızı, bildiklerimizi ce, binlerce, belki milyon- Eğer simülasyon teorisi gi- Farelerde yaptıkları deney- sonra dahi dijital ikizimizle tanrılar Enkidu’yu kayda geçirsek muh- larca yıl sonra torunlarımız bi bir teori ileride gerçek- lerde farenin gerçek dünya- sohbet edebilmesi. Evet, bu tam hasta edip öldürürler. temelen kendi hatıralarımızla, bil- ‘Acaba bizim atalarımız na- leştirilebilecekse (ki gidişat da gördüklerini dijital dün- olarak biz değiliz belki ama bize diklerimizle, düşündüklerimizle Enkidu’nun ölümü Gılgamış’ı de- sıl bir dünyada yaşamışlar- onu gösteriyor, hatta kısa yada da görebildiklerinden en yakın şey bu olabilir. donattığımız bir ikizimiz olabile- rinden sarsar ve ölümsüzlüğün sır- dı’ diyerek bugünleri simü- süre önce Simile.ai isimli hatta fare beynini kontrol OpenAI, Google ve Meta gibi şir- cek. Bir “dijital” ikizimiz. rını aramak için yollara düşer...” le ediyor olabilirler.” (1999 şirket benzer simülasyon- edebildiklerinden bahsedi- ketler yeni cihazlar (örneğin akıl- Dünyanın en büyük hedge fonu Binlerce yıl önce yazılmış, yılı yapımı müthiş film lar yapmak için 100 mil- yordu. lı gözlükler) üzerinde çalışıyor ve sahibi Ray Dalio, böyle bir dijital Matrix’te de bir “kitlelerce yon dolar yatırım aldı), bu Bu ne demek? Dijital be- insanlığın bilinen ilk destanında bu cihazlar sayesinde hayatımı- yaşanılan simülasyon dün- da dijital varlıklara “bilinç” yinle gerçek beyin arasın- ikiz oluşturdu ve kullanıma sun- bile bir ölümsüzlük arayışı var. zın her anında bize yardımcı ola- ya” önermesi var ama Nick verilebilecek demek. Ya- daki köprüler kurulma- du bile. Adı “Digital Ray”. Ve belki de sonunda Bostrom’un akademik ağır- ni kendi varlığının farkında ya başlandı demek. Beyni- bilecek asistanlarımız olabilecek. Ray Dalio, uzun yıllar önce ya- ölümsüzlüğün sırrını bulmak lığı olduğu için ondan de- olan (ama neden var oldu- mizdeki her biyolojik nöro- Muhtemelen 2020’lerden sonra do- şadığı kötü bir yatırım tecrübe- üzereyiz. vam edelim.) ğunu tam açıklayamayan), nun dijital kopyasını çıkara- ğan çocuklar tüm hayatlarında on- si sonrası iflas ediyor ve o günden Yani Nick Bostrom’a göre düşünebilen, mantık yürü- bilirsek acaba bilincimiz de Dijital ölümsüzlük lara yardımcı olacak ve hayatları- sonra yaptığı her hatadan ders çı- bir “ata simülasyonu” için- tebilen dijital varlıklar. kopyalanmış olur mu? Tüm düşüncelerinizi, bildikleri- na tanıklık edecek teknolojilerle kararak bunları not etmeye baş- de yaşıyor olabiliriz. Dijital Acaba bir gün, bu yazıla- nizi, yaşadıklarınızı, hatıralarınızı donanacaklar. Tabii bu teknolojiler lıyor. Sonrasında da bu bilgile- bir dünyadayız ama elbette Bilincin aktarılması rı dijital beynimle yazabile- bir yapay zekâ sistemine yükledi- sayesinde hayatımız hakkında bir- ri “Principles” (İlkeler) isimli ki- farkında değiliz (Zaten far- cek miyim ve siz de dijital Yani bir gün dijital ola- ğinizi ve ondan sizin gibi davran- çok veri de bolca toplanabileceği kında olsak simülasyonda rak bilinçli şekilde yaşamak beyinlerinizle okuyabilecek tabında herkesle paylaşıyor. Bu- hata olduğu için muhteme- mümkün olabilir. Sade- misiniz? O gün geldiğin- masını istediğinizi düşünün. için dijital ikizlerimizin oluşturul- günlerde popüler olan yapay zekâ len hata düzeltilip simülas- de, iletişim kurmak için ya- ce buradaki “bilinç” kavra- ması çok daha kolay olacak (İşin Bunu yapması zor elbette. “Koca sistemlerinden çok önce kendisi- yon tekrar başlatılırdı). zı yazmaya/okumaya ge- mı felsefi açıdan tartışma- MUĞLA BÜYÜKŞEHIR BELEDIYESI’NDEN güvenlik, mahremiyet gibi kısımla- bir ömrü nasıl anlatayım?”... ne bir yapay zekâ sistemi yazdırı- Bu olabilir mi? Açıkçası rek kalacak mı? Bir gün biz ya açık. Ama bir dakika, biz rını başka bir yazıda konuşuruz). Öyle mi gerçekten? Tüm hatıra- yor ve öğrendiklerini hep bu siste- öyle bir dönemde yaşıyoruz şu ana kadar bilinçli diji- de bu harfleri, taş yazıtları Kısacası, bir gün biyolojik larımızı, bildiklerimizi biz de bir me yüklüyor. Böylece yeni bir ka- TARIMA Kki “Bu kesinlikle olamaz”APS AMLI DESTEKtal varlıklar oluşturmaktan inceler gibi “eskiden ne ka- genel “özet” olarak hatırlamıyor rar alması gerektiğinde bu siste- olarak ölsek bile, muhtemelen demek çok mümkün değil dar ilkel yöntemlerle bilgi bahsettik. Var olan bilincin muyuz aslında? Elbette düşündük- me danışarak bir anlamda kendi dijital olarak yaşamamız mümkün gibi. Sadece 2-3 yıl öncesine paylaşımı yapıyormuşuz” dijitale aktarılması müm- çe, sorguladıkça canlanan hatıra- dijital kopyası tarafından yönlen- olabilecek. göre inanılmaz gerçekçi re- diyecek miyiz? kün mü, bunu konuşmadık. YAŞIM: 1 MilYon Dijital ölümsüzlük fikri birçok hastalığı tedavi a lphaFold ile milyonlarca çok ilginç. Fakat artık edebiliyor, ortalama insan proteinin 3 boyutlu yapısı 1 sıkça konuşulan farklı bir ömrünü uzatabiliyoruz. yılda bulundu (Eskiden tek ölümsüzlük fikri daha var: Sorun şu ki: Bu süreç bir tane proteinin yapısını Fiziksel ölümsüzlük. çok yavaş işliyor. Yani bulmak için bir doktora Uzun yıllar önce bir yıllarca araştırma yapmak, yapmak gerekebiliyordu). t ED etkinliğinde a ubrey testler yapmak, bir tedavi Deepmind Funsearch ile de Grey isimli birinin veya ilaç bulunduysa onay matematik alanında, GPt konuşmasını dinlemiştim: süreçlerinden geçmek gibi 5.2 modeli (Opena I) teorik Multinet Up’ın teknoloji iştiraki inventiv, kapalı devre ödeme sistemleri, dijital cüzdan “Yaşlanmak aslında birçok adım olduğu için tıp fizik alanında keşifler altyapıları, mobil POS çözümleri, sadakat sistemleri ve siber güvenlik hizmetleriyle bir hastalıktır” gibi bir alanındaki hızımız halen yapıldı. şirketlerin, dijitalleşme süreçlerini tek çatı altında yönetmesini sağlıyor. düşünce o zamanlardan yeterli değil. Kısacası yapay zekâ ile aklıma takılmış. Bu noktada bize bilimsel keşifleri (çok) Yaşlanmanın bir hastalık yardımcı olabilecek hızlandırmamız mümkün. inventiv, yapay zeka tabanlı siber ve operasyonel devamlılığı açısından gibi olduğu, her hastalık müthiş bir teknoloji var: tek ihtiyacımız daha zeki güvenlik çözümleriyle kritik altyapılarda stratejik bir konu haline geldi. inventiv’de gibi tedavi edilebileceği Yapay zekâ. modeller, daha iyi çipler riskleri en aza indiriyor ve şirketlerin güvenliği tek seferlik bir denetim değil, yani yaşlanmanın Yapay zekâ sayesinde, ve daha çok elektrik. Ve bu operasyonel devamlılığını güvence sürekli güncellenen ve yaşayan bir süreç durdurulabileceği fikri son daha önceki yazılarımda alandaki yüzlerce milyar altına alıyor. Şirketlere yönelik ödeme olarak ele alıyoruz. Parçalı yaklaşımların yıllarda gittikçe daha sık bahsettiğim “1 milyon dolarlık yatırım da bu sistemlerinden sadakat programlarına, körlük riski yaratabildiğini bildiğimiz konuşulmaya başlandı. Einstein” ya da a nthropic ihtiyaçları karşılayacak mobil çözümlerden siber güvenliğe kadar için bütüncül bir mimari ve düzenli Geçen yıl Gelecekten CEO’su Dario a madei’nin gibi görünüyor. uzanan dijital dönüşüm faaliyetlerine periyodik kontrollerle ilerliyoruz. Ancak Notlar video-röportajında bahsettiği “bir şehir Yani her sabah yeni ilişkin açıklamalarda bulunan inventiv görüştüğümüz Prof. Derya dolusu dahi” fikrine keşiflere, yeni buluşlara biz güvenliği yalnızca riskleri önlemekten Unutmaz da benzer şeyler ulaşmak çok yakında uyandığımız günlerden Genel Müdürü Çağlayan Yıldırım: ibaret görmüyoruz. Güvenliği statik söylemişti: “Binlerce yıl mümkün olacak gibi çok uzak değiliz (kişisel inventiv olarak, kapalı devre ödeme bir savunma refleksi olarak değil, yaşamamız mümkün görünüyor. tahminim: 2030’lar). Bu sistemlerimizle şirketlere kendi finansal ihlal anındaki dayanıklılık kapasitesi olabilir.” 1 milyon Einstein’ın durumda birçok hastalığa, ekosistemlerini güvenli ve kontrol üzerinden tanımlıyoruz. Tatbikatlar ve ÇAĞLAYAN YILDIRIM bilimsel sorunlar belki de tüm hastalıklara edilebilir biçimde yönetebilecekleri inventiv Genel Müdürü saldırı simülasyonlarıyla iş sürekliliğini Peki nasıl olacak bu? üzerinde 7x24 çalıştığını çare bulunması da altyapılar geliştiriyoruz. Mobil POS güçlendiriyor, yapay zeka destekli düşünsenize. tek mümkün olabilecek. insan a slında bunun net çözümümüz Posvent sayesinde akıllı telefonları modelleme ve karar destek sistemleriyle riskleri cevabını henüz bilmiyoruz. ihtiyaçları: Elektrik. ömrü bir anda uzamaya saniyeler içinde POS cihazına dönüştürüyor; ödeme Bildiğimiz tek şey şu: Bilimsel keşiflerin, tıptaki başlayacak. Ve belki bazı erken tespit ederek operasyonel süreçleri optimize alma, gün sonu, faturalama ve raporlama süreçlerini Yeterince zaman ve ilerlemelerin ne boyutta bilim insanlarının iddia ediyoruz. Bu noktada yapay zekayı, dijital dönüşümde araştırma ile birçok olacağını düşünsenize. ettiği gibi fiziksel olarak tek platformda topluyoruz. stratejik bir kaldıraç olarak konumlandırıyoruz. hastalığın çaresini bulma Ve bunun olması için da çoook uzun (Binlerce Örneğin, Securvent çözümümüzle ağ güvenliği, “Sadakati veriyle harmanlayarak sürdürülebilir şansımız var. Öyle de 100 yıl beklemeyeceğiz. yıl? Milyonlarca yıl?) mobil ve web uygulama penetrasyon testleri, oluyor zaten araştırdıkça Şimdiden ilk emareleri yaşayabileceğimiz günlere hale getiriyoruz” kaynak kod ve firewall analizleri ile kırmızı takım ve teknoloji de ilerledikçe gelmeye başladı bile. Önce ulaşacağız. Sadakati tek seferlik bir kampanya olarak değil, veri operasyonları yürütüyor, bu süreci bir “tam kan analitiğiyle sürekli optimize edilen sürdürülebilir sayımı” gibi değerlendiriyoruz. Çünkü önemli bir ilişki modeli olarak ele alıyoruz. Bu yaklaşım olan yalnızca bulgu üretmek değil, bu bulguları doğrultusunda geliştirdiğimiz Walvent dijital cüzdan doğru analiz edip anlamlandırmak. Ayrıca, Zero altyapımız, iki gün gibi kısa bir sürede entegre Trust yaklaşımıyla her kullanıcı ve cihazı dışarıdan edilebilen esnek bir yapı sunuyor. Kullanıcılar geliyormuş gibi doğruluyor, Varlık Envanteri Yönetimi harcama, bakiye yükleme, puan biriktirme ve ile tüm dijital varlıkları görünür ve kontrol altında kampanya katılımı gibi işlemleri tek uygulama tutuyoruz. Güçlü şifre politikaları ve çok faktörlü üzerinden gerçekleştirebiliyor. Ayrıca, yapay zeka kimlik doğrulama bu yapının temelini oluşturuyor. destekli analizlerle de kişiselleştirilmiş öneriler Geniş bir pencereden bakıldığında, inventiv olarak sunarak kullanıcı bağlılığını artırıyoruz. Parantez teknolojiyi parçalı çözümler bütünü değil, entegre çözümümüzle ise markalara yalnızca “harcadıkça bir ekosistem olarak ele alıyoruz. Şirketlerin ödeme kazan” modeli değil, aynı zamanda zaman, frekans, alma, kullanıcı deneyimi tasarlama ve dijital kategori ve davranış bazlı ödül mekanizmaları varlıklarını koruma süreçlerinin birbiriyle konuşan bir tasarlama imkânı sağlıyoruz. mimari içinde kurgulanması gerektiğine inanıyoruz. Amacımız, şirketlerin kendi ekosistemleri içinde “Siber güvenlik artık teknik değil, stratejik kontrol edilebilir, özelleştirilebilir ve ölçeklenebilir bir başlık” bir teknoloji altyapısına sahip olmasını sağlamak. Dijitalleşmenin hızlanmasıyla birlikte siber güvenlik Bu hedef doğrultusunda çalışmalarımıza devam teknik bir başlık olmaktan çıkıp şirketlerin itibarı edeceğiz. (Bu bir ilandır.) formülü