Catalog
Publication
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Years
- 2026
- 2025
- 2024
- 2023
- 2022
- 2021
- 2020
- 2019
- 2018
- 2017
- 2016
- 2015
- 2014
- 2013
- 2012
- 2011
- 2010
- 2009
- 2008
- 2007
- 2006
- 2005
- 2004
- 2003
- 2002
- 2001
- 2000
- 1999
- 1998
- 1997
- 1996
- 1995
- 1994
- 1993
- 1992
- 1991
- 1990
- 1989
- 1988
- 1987
- 1986
- 1985
- 1984
- 1983
- 1982
- 1981
- 1980
- 1979
- 1978
- 1977
- 1976
- 1975
- 1974
- 1973
- 1972
- 1971
- 1970
- 1969
- 1968
- 1967
- 1966
- 1965
- 1964
- 1963
- 1962
- 1961
- 1960
- 1959
- 1958
- 1957
- 1956
- 1955
- 1954
- 1953
- 1952
- 1951
- 1950
- 1949
- 1948
- 1947
- 1946
- 1945
- 1944
- 1943
- 1942
- 1941
- 1940
- 1939
- 1938
- 1937
- 1936
- 1935
- 1934
- 1933
- 1932
- 1931
- 1930
Our Subscribers Can Login And Read Original Page
I Want To Register And Read The Whole Archive
I Want To Buy The Page
gorus@cumhuriyet.com.tr
5 KASIM 2026 PERŞEMBE
2 OLAYLAR VE GÖRÜŞLER
kaçakçılığına
bulaştığı saptanmış,
bir üst rütbeli
İbn Haldun, Mukaddime
ordu mensubunun
yardımcılarının bile
bazı işlerde parmağı
olduğu haberleri
medyaya yansımış.
Devlet kurumlarının ilan
Rejim ve
ettikleri bilgilere, sayılara,
ve milliyetçilik üzerine
oranlara güven kalmamış.
Özetle “iyi ahlakı” yani
ahlaksızlık!
erdemi (fazileti) temsil
İbn Haldun’un siyasal olarak güce (iktidara) dayanan Neticede İbn Haldun, devletin
İLKER BAŞBUĞ
etmeleri ve korumaları
urada defalarca yazdım:
görüşlerinde öne çıkan bazı devleti kurmaları imkânını yalnızca asabiyyet sayesinde ve
gerekenler bile, bu işlevlerini
Ahlakın esas
noktalar şöyle özetlenebilir: yaratan kültür ve medeniyet din ve devlet işlerini birbirinden
slam dünyasının büyük
yerine getir(e)memişler.
Bkaynakları, inançlar,
ortamını ele almıştır. Mukaddime
A. Zeki Velidi Togan’a göre; İbn ayırarak kurulabileceğini ve
düşünürü İbn Haldun 1332
Neden ve çözüm nerede?
gelenekler, yasalar ve
medeniyetin bir anlatımıdır.
Haldun dindar bir Müslüman kurulan devletin yaşamasının;
İyılında Tunuslu asil bir ailenin
HHH
anayasadır.
İbn Haldun, devlete metafizik
olduğu halde din ve devlet işlerini siyasal erdemlerin kaybolmaması
oğlu olarak dünyaya geldi. Ailesi Siyasal yapı, belki tek
İyi ahlakın, yani erdemin
bir yükleme getirmeye
birbirinden ayırmayı bilmiştir. ve moral değerlerin terk
başına ahlakı yaratmaz ama
daha sonra İspanya’da Sevilla’ya (faziletin) taşıyıcıları ise aile ve
çalışmamıştır. Devletin ekonomik
Devleti medeniyeti mümkün edilmemesiyle mümkün iktidarın hesap vermediği,
devlettir (rejim, hükümet ve
yerleşti. Aile III. Ferdinand’ın
yapısıyla ilişkili olarak geliştiğini erdem (fazilet) kurallarının
kılan siyasal ve sosyal bir birim olabileceğini savunmuştur. iktidar).
Sevilla’yı fethetmesi üzerine
yerini, kişisel ve/veya oligarşik
ortaya koymaya gayret etmiştir. Atatürk, Cumhuriyeti
olarak kabul etmiştir.
Tunus’a geri döndü.
çıkarların aldığı her yerde,
“Fazilet” (erdem) olarak
Devletin gücü ve serveti ile Ortak amaç birliği
İbn Haldun, toplumların
İbn Haldun bir bilim insanı ve
ahlaksızlık üretir.
tanımlamış, Cumhuriyetten
halkının durumu ve üretim tabanı
gelişiminde iktisadi nedenlerin
Atatürk milleti oluşturmada
yargıç olarak yaşadı. 1350’de Fas
Demokratik rejim, hesap
kastettiği rejimin
orantılıdır.
başlıca etken olduğunu
üç noktanın vazgeçilmez
hükümdarının hizmetine girdi.
verme açısından, iyi ahlak
Demokrasi olduğunu da
söylemesiyle, çağdaş materyalist
olduğunu düşünüyordu. Bu üç
kurallarını en çok koruyan
1357’de hapse atılan İbn Haldun sadece söylemiyle değil,
Toplumu bir arada
teorilerin de bazı hususlarda
nokta ise şunlardı:
siyasal yapıdır.
uygulamalarıyla da net
21 ay hapiste kaldı. Timur’un
öncüsü olduğu kaydedilmektedir.
tutan güç Zengin bir hatıra mirasına Ama tarihin ve siyaset
olarak açıklamıştır.
1401’de Şam’ı kuşatması üzerine
İbn Haldun, ilim ve fenlerde
biliminin bize gösterdiği gibi,
sahip olma. Dolayısıyla, “Demokratik
İbn Haldun’un “asabiyyet”
İbn Haldun, Timur ile görüşmek
ilerlemenin, ülkenin bayındırlığı, uygulamada en çok istismar
Cumhuriyet”, bir erdem
Birlikte yaşama arzusu.
kavramı onun siyaset teorisinin
üzere görevlendirildi. Timur’un
edilen de odur!
ekonomik durumu ve yerleşik (fazilet) yani “iyi ahlak”
Sahip olunan mirasın birlikte
can damarını oluşturmaktadır.
kendisini yanında alıkoymak
Seçilmişler, “Lider
rejimidir.
ve sosyal hayatın derecesiyle
korunması isteği.
Bu kavram üzerinde farklı
istemesi karşısında oradan
Sultası” yapısıyla, “Milli
HHH
orantılı olduğunu ortaya koyarak
yorumlar bulunmaktadır: Bu noktadan hareket ederek
zorlukla ayrılabildi. İbn Haldun İrade” kavramını istismar
Ama Türkiye, artık
bir sosyolojik gerçeğe dikkat
Topluluk duygusu, dayanışma de milleti şöyle tanımlamıştı:
ederek onu, temel hak
1406’da ölen İbn Haldun, tarihçi, gizlenemez bir biçimde tam
çekmiştir.
duygusu, sosyal dayanışma, grup “Zengin bir hatıra mirasına
ve özgürlükleri, bağımsız
bir “Ahlaksızlık Bataklığı”na
tarih felsefecisi, sosyolog,
Onun, “emek”, “artık emek” ve
duygusu, vurucu güç, dayanışma sahip bulunan, birlikte yaşamak
yargı erkini ve anayasa
saplanmış görünüyor:
iktisatçı ve siyaset bilimcisiydi.
artık emeğin nasıl sarfedilmesi
ve karşılıklı sorumluluk duygusu, mahkemesini yok etmek için
hususunda ortak arzu ve bunu Kadın cinayetleri, çocuk
Kâtip Çelebi, Naima gibi
gerektiğine ilişkin görüşleri
kullandıklarında, demokratik
hatta milliyetçilik. tacizleri önlenemiyor.
kabulde samimi olan ve sahip
isimler onu bir tarihçi olarak
olağanüstüdür: rejim, tek kişi diktatörlüğüne
Sporda ahlakı (kuralları)
İbn Haldun asabiyyeti; himaye,
olunan mirasın korunmasına
görmektedirler. Abdurrahman
korumaları gereken hakemler dönüşür.
“Her şey Allah’tandır. Fakat her
savunma, taarruz ve hak arama,
birlikte devam hususunda istek
Şeref Bey, Tarih-i Devlet-i
HHH
ve takım yöneticileri bile hileli
kazanç ve sermaye birikimi insan
ortaklaşa yapılan her türlü
ve dilekleri olan insanların
Osmaniyye’nin önsözünde Denetim kurumları,
bahislere bulaşmış, hatta
emeği ile sağlanır.”
sosyal faaliyet, ortak eylem
birleşmesinden oluşan topluma
bağımsız yargı ve anayasa
amacını açıklarken hareket bunun başını çekmiş.
“Toplum fertlerinin emek ve
ve ortak hareket etme olarak
millet denir.”
mahkemesi çökerse,
Devletin bütün denetim
noktası olarak İbn Haldun’u
çalışmaları, geçinmeleri için
tanımlamaya çalışmıştır.
Sahip olunan miras nedir?
iktidarın hesap verebilirliği
kurumları, gözleri
seçmiştir.
gereken miktardan fazla kazanç
Asabiyyet’in ilk çeşidi kandaşlık
Miras anayasanın 5. ortadan kalkarsa, ahlaksızlık
önünde gerçekleşen “fon
Levy, İbn Haldun’u
temin ederse, o toplumun üyeleri
bağlarından doğmaktadır. Bu
yaygınlaşır.
maddesinde açıkça ifade dolandırıcılığını” önlememiş.
felsefeci-tarihçi niteliğinde
geçinmelerinden artan vakit
bir noktada neseb asabiyyetidir. Bu kurumlardaki bazı Çözüm, iktidar
edilmiştir:
değerlendirmektedir. Bernard
ve emeklerini ilim, fen ve sanat başkanlar bile, bu soygun için, gücünü sınırlayan
Ancak bir de “sebep asabiyyeti”
Türk milletinin bağımsızlığını
Lewis, onu bir tarih dahisi
politikacılarla işbirliği halinde denetim kurumlarının,
öğrenmeye sarfederler.”
vardır. İnsanlar sonradan
ve bütünlüğünü, ülkenin
bağımsız yargının ve
olarak ve tarihin ilk kez felsefi çeteleşmişler.
kazanılan kolektif aksiyon gücü
bölünmezliğini korumak.
Anayasa Mahkemesi’nin
Yargıda, “FETÖ Borsası”
ve sosyolojik boyutlarına
Devletin anatomisi
sayesinde akrabalar gibi hareket
Atatürk’ün milliyetçilik
işlevselleştirilmesi ve
denilen türdeki yolsuzluk
dikkat çeken kişi olduğunu
İbn Haldun ünlü eseri
eder. Birbirleriyle, uzun zaman
anlayışı “vatandaşlık esasına”
güçlendirilmesidir.
iddiaları ortalığa saçılmış,
söylemektedir.
Mukaddime’yi 45 yaşında
beraber yaşayarak, alışarak ve
dayanan milliyetçiliktir. Aslında Özetle, toplumun
haberler yapılmış, kitaplar
Fuat Köprülü de onun tarih
Cezayir’deki İbn Selame
kaynaşarak neticede ekonomik
yazılmış, sayıları az da saplandığı “Ahlaksızlık
bu düşünce İbn Haldun’un
felsefesinin, daha doğru ifade
Kalesi’nde tamamladı.
ve siyasal bir bağ oluştururlar. Bu
olsa, bazı avukat, savcı ve Bataklığı”, sadece iktidarın
“sebep asabiyyeti” anlayışı ile
ile sosyolojinin ilk büyük
Toynbee’ye göre Mukaddime “ortak amaçlar” etrafında “ortak
yargıçların bunlara bulaştığı değiştirilmesiyle değil,
büyük benzerlikler taşımaktadır.
kurucularından sayılması
kendi alanında gelmiş geçmiş en bir heyecan içinde” sosyal ve saptanmış. rejimin de “Parlamenter
İkisinde de ortak noktası; ortak
gerektiğine dikkat çekmektedir. “Kumpas” yaptıkları Demokrasi”ye geri
büyük eserdir. İbn Haldun 1337’de siyasal bir yapılanmadır.
amaçlar etrafında dayanışmayı
döndürülmesi ve
belirlenen bazı savcı ve
bu eserini Tunus sultanına Dolayısıyla, farklı köklerden,
ve karşılıklı sorumluluk taşımayı
“Demokratik, Laik ve
yargıçlar mahkûm olmuş, hapis
Toplum ve ekonomi
sunmuştur. neseplerden gelenler sebep
içermektedir.
yatıyor. Sosyal Hukuk Devleti”nin
Erwin Rosenthall’a göre İbn İbn Haldun, Mukaddime’nin asabiyyeti bir kere kaynaştıktan
Güvenlik güçlerinde bazı güçlendirilmesiyle
Haldun, İslamda tam anlamıyla yazılışında fertlerin inancıyla sonra, kolektif hareket gücünün
KAYNAKÇA: Ümit Hasan, İbn
çalışanların uyuşturucu kurutulabilir.
tek siyasal düşünürdür. ilgilenmemiştir. İnsanların grup niteliği değişmez. Haldun, DoğuBatı Yay., 2019.
Tetra Pak Orta Avrasya Genel Müdürü Eliseo Barcas
‘Tetra Pak Gıda
Güvenliğinden Taviz
Vermiyor’
Tetra Pak Orta Avrasya Genel Müdürü Eliseo Barcas ile gerçekleştirdiğimiz röportajda Tetra
Pak dünyasını ve sektöründe üstlendiği öncü rol, trendler, gıda güvenliği ve sürdürülebilirliğin
döngüsel ekonomiye katkısını ele aldık.
Türkiye faaliyetleriniz hakkında bilgi alabilir Tetra Pak’ın gıda güvenliğine yönelik
miyiz?
çözümleri nelerdir?
Tetra Pak olarak gıda güvenliğinden asla taviz
Tetra Pak olarak Türkiye’de 50 yılı aşkın süredir
vermiyoruz. Şirketimizin kuruluş amaçlarında ilk
faaliyetlerimizi sürdürüyoruz. İzmir Kemalpaşa’daki
sırada yer alan gıda güvenliği, her zaman başarımızın
65 bin metrekarelik fabrikamızda ürettiğimiz
ambalajlarımızı iç pazarın yanı sıra 4 kıtada, 46 kilit taşı olmayı sürdürecek. Çözümlerimiz değer
ülkeye ihraç ediyoruz. Üretimimizin yaklaşık yüzde zincirinin tamamında gıda kaybının ve israfının
40’lık kısmını iç piyasaya, yüzde 60’ını ise ihracata
önlenmesine yardımcı oluyor.
ayırıyoruz. Bunların yanı sıra İstanbul, İzmir ve Bursa
Sahip olduğumuz tek adım teknolojisi; ayırma,
ofislerimizde 400’ün üzerindeki istihdamımızla
karıştırma, standardizasyon, ısıl işlem ve daha
Türkiye’ye önemli bir ekonomik katma değer
fazlasını tek bir adımda birleştiriyor. Bu teknoloji,
kazandırıyoruz.
daha esnek ve uygun maliyetli üretim sağlarken,
çevresel etkiyi yüzde 40 oranında azaltıyor.
Türkiye'de öne çıkan tüketici trendleri
Ambalajlarımız oksijen, ışık ve nem gibi dış etkenlere
ve büyüme potansiyeli gördüğünüz alanlar
karşı güçlü bir bariyer oluşturarak mükemmel bir
hangileri?
paketleme çözümü sunuyor. Paketlenen ürünlerin
Türkiye’yi dinamik yapısı ve genç nüfusu sayesinde
lezzeti ve besin değeri uzun süre korunabildiği
küresel tüketici trendlerini hızlı benimseyen ve
için tüketicilere her zaman taze ve kaliteli ürünler
uyum sağlayan bir pazar olarak görüyoruz. Özellikle
mobil tüketim alışkanlıklarının yaygınlaşması sunmak mümkün oluyor.
da hızlı tüketim, hazır kahve ve hazır çay gibi
Döngüsel ekonomi ve geri dönüşüm
kategorileri büyütüyor. İyi yaşam odaklı ürün
konusundaki faaliyetlerinizi detaylandırır
arayışlarının da fonksiyonel beslenme ve gıda
mısınız?
takviyesi kategorisini güçlü bir şekilde desteklediğini
farklı ürün uygulamalarıyla tanıttık.
İlk günden bu yana şirket amacımız, döngüsel Sektörü buluşturan Avrasya
yaptığımız araştırmalarda ortaya koyuyoruz. Bu da
Ambalaj Fuarı sizin açınızdan Paketleme alanında ise farklı paket
ekonomiye katkıda bulunup gıda güvenliği
protein katkılı içecekler, fonksiyonel ürünler ve farklı
nasıl geçti? Tetra pak olarak neler
gerekliliklerinden ödün vermeden, dünyanın en formatlarımızı, açma-kapama
beslenme çözümlerinin yanı sıra, tek porsiyonluk ve
sundunuz?
sürdürülebilir gıda ambalajlarını sunmak. Bugün,
ve bağlı kapak çözümlerimizi
tüketime hazır formatların öne çıkmasını sağlıyor.
Avrasya Ambalaj Fuarı’nı yoğun ilgi ve
karton paketleme malzememizin ortalama
ziyaretçilerle buluşturduk.
Trendleri takip eden bir yapımız var ve bunu
olumlu geri bildirimlerle tamamladık.
yenilenebilir içeriği yüzde 70’ten fazla.
her zaman dinamik tutuyoruz. Globalde Sürdürülebilirlik istasyonumuzda ise
“İnovasyon Burada Başlar” temasıyla
Bunun yanı sıra geri dönüşüm tarafındaki
gerçekleştirdiğimiz Tetra Recart® ürünümüzle
bir karton paketin yaşam döngüsünü
yer aldığımız fuarda, ürün geliştirme,
ortaklarımızla birlikte ambalaj malzemelerimizin
de geçtiğimiz günlerde raf ömrü stabil ton balığı
proses teknolojileri, paketleme,
anlatarak geri dönüştürülmüş içecek
bileşenleri olan kağıt, polietilen ve alüminyumun
için sektörün ilk karton ambalajını tanıttık. İçinde
servisler ile sürdürülebilirlik ve geri
kartonlarından üretilen temizlik
ikincil ham madde olarak değerlendirilmesi için
olduğumuz pazar da trendleri yakalama konusunda
dönüşüm alanlarına odaklanan
kâğıtları, çantalar, paletler ve saksılar
iş birliklerine imza atıyoruz. Döngüsel ekonomi
oldukça ılımlı. Biz de buradan refleksle tüketicilerin
beş farklı istasyonda uçtan uca
gibi ürünleri sergiledik. Tetra Recart
hedefiyle, yerinde toplama ve geri dönüştürme
beklentilerini karşılayan çözümlerimizle birlikte
çözümlerimizi sunduk. Proses
karton paketleme çözümümüz
tüm kategorilerdeki büyüme potansiyelini yüksek süreçlerini artırmak için bölgesel ve yerel çalışmalar
alanında bu yıl hazır gıda kategorisini
görüyoruz. sürdürüyoruz. öne çıkararak High Shear Mixer’ı sergilediğimiz yenilikler arasındaydı.
(Advertorial)

