Catalog
Publication
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Years
- 2026
- 2025
- 2024
- 2023
- 2022
- 2021
- 2020
- 2019
- 2018
- 2017
- 2016
- 2015
- 2014
- 2013
- 2012
- 2011
- 2010
- 2009
- 2008
- 2007
- 2006
- 2005
- 2004
- 2003
- 2002
- 2001
- 2000
- 1999
- 1998
- 1997
- 1996
- 1995
- 1994
- 1993
- 1992
- 1991
- 1990
- 1989
- 1988
- 1987
- 1986
- 1985
- 1984
- 1983
- 1982
- 1981
- 1980
- 1979
- 1978
- 1977
- 1976
- 1975
- 1974
- 1973
- 1972
- 1971
- 1970
- 1969
- 1968
- 1967
- 1966
- 1965
- 1964
- 1963
- 1962
- 1961
- 1960
- 1959
- 1958
- 1957
- 1956
- 1955
- 1954
- 1953
- 1952
- 1951
- 1950
- 1949
- 1948
- 1947
- 1946
- 1945
- 1944
- 1943
- 1942
- 1941
- 1940
- 1939
- 1938
- 1937
- 1936
- 1935
- 1934
- 1933
- 1932
- 1931
- 1930
Our Subscribers Can Login And Read Original Page
I Want To Register And Read The Whole Archive
I Want To Buy The Page
2 KASIM 2026 PAZARTESİ
6 İNCELEME/HABER
Atatürk’te
Aaa baktım suç
(2)
işlemek amacıyla
Cumhuriyetin Kökleri
örgüt kurmuş
Cumhuriyet ve
borsa başkanı
Cumhurbaşkanlığı
orsa başkanı gözaltına alındı.
Anayasa değişikliğiyle devletin
Eğer göstermelik, milletin öfkesini
yönetim şekli cumhuriyet olarak
Bbastırmak için gözaltına alındıysa
belirlenmişti. Ardından cumhurbaşkanı
kısa sürede bırakılır, evinde gözaltı
seçimi için oylamaya geçildi. Oylama
numarasıyla. Eğer ciddiyse soruşturma
sonucunu Meclis Başkanvekili İsmet
“suç örgütü” genişler. Eh tek kişilik suç
Paşa, Genel Kurul’a şu şekilde bildirdi:
ünkü yazımızda Atatürk’ün
örgütü olmayacağına göre...
“Türkiye Cumhurbaşkanlığı için
Cumhuriyet ile ilgili kültürel
Gözaltına alınma gerekçesine dikkat:
yapılan oylamaya 158 üye katılmış ve
Dkökleri üzerinde duruldu.
Suç işlemek amacıyla örgüt kurmak.
oybirliği ile Ankara milletvekili Mustafa
Gençliğinden itibaren Harp Okulu ve
Sanırım ilk kez fon soygununda bu
Kemal seçilmiştir.”
Harp Akademisi’ndeki düşünceleri,
ifade kullanılıyor.
okuduğu kitaplar, Fransız devriminin
Bu size de yabancı gelmiyor eminim.
Atatürk’ün konuşması
etkileri ele alınarak incelendi. 31
HHH
Meclis tarafından Cumhuriyetin kabul
Mart gerici isyanının Bulgaristan’daki
Tam bir hafta önceki 26 Ekim
edilmesi ve kendisinin cumhurbaşkanı
Narodnik hareketinin Mustafa Kemal
tarihli yazımın başlığı şuydu: “Adalet
seçilmesi üzerine, Atatürk Meclis’te
üzerindeki etkileri incelendi.
yaptığı açıklama ve Ankara’nın
bir konuşma yaptı. Öncelikle Meclis’e bakanına suç duyurusu: Suç işlemek
Milli Mücadele’nin başlangıcında Tasarı hazırlanıyor
başkent olarak kabul edilmesi, padişah
teşekkür etti ve konuyu Türk milletine amaçlı örgüt kurup yöneterek 20
Amasya Genelgesi’nin milli egemenliğe
Atatürk, Nutuk’ta konuya şöyle
yandaşlarını memnun etmemişti.
getirerek şöyle dedi: milyar dolar çalmak”
dayalı karakteri, Erzurum-Sivas
devam ediyor:
Tartışmaların sürdüğü bu zaman
“Milletimiz kendisinde var olan HHH
kongrelerinin ve TBMM’nin açılışının
“O gece birlikte olduğumuz
diliminde Meclis’te de anayasadan
nitelikleri ve değeri, hükümetin yeni
Diyordum ki: Bu suçlama, Ekrem
“milli egemenlik” ilkesi ile “halk iradesi”
arkadaşlar erkenden ayrıldılar, İsmet
doğan sıkıntılar yaşanmaya
adıyla, cumhuriyetle medeniyet
İmamoğlu ve çalışma arkadaşlarına
yönünden önemi belirtildi. Bugünkü
Paşa Çankaya’da misafir olarak kaldı.
başlanmıştı. Gelişmeleri özetle ele
dünyasına çok daha kolaylıkla
ve aynı zamanda İstanbul’da pek çok
yazımızda Cumhuriyetin Meclis’te ilanı,
Onunla yalnız kaldıktan sonra, bir
alalım.
gösterebilecektir. Türkiye Cumhuriyeti,
“Cumhuriyet ve demokrasi” üzerinde muhalif ilçe belediye başkanlarına ve
kanun tasarısı hazırladık. Bu tasarıda
dünya devletleri arasında kendini
durulacaktır. çalışanlarına yapıldı. Başsavcılığın 4
20 Ocak 1921 tarihli Teşkilat-ı Esasiye
Hükümet krizi
eserleriyle ispat edecektir. Türkiye
bin sayfalık iddianamesi bu mantık
Kanunu’nun devlet şeklini tespit eden
Bir ihtilal meclisi olan I. Meclis’te
Cumhuriyeti mutlu, başarılı ve muzaffer
Cumhuriyet
maddelerini şu şekilde değiştirmiştim: üzerinde hazırlandı. Belediyelerin
bakanlar tek tek milletvekilleri
olacaktır.”
Birinci maddenin sonuna ‘Türkiye çalışma örgüt hiyerarşilerini kurulmuş
Atatürk, Milli Mücadele sırasında
tarafından seçiliyordu. Ancak bu kez
hiçbir zaman padişahlığın sona erip Devleti’nin hükümet şekli cumhuriyettir’ bir suç örgütü gibi göstermenin zerre
Meclis’te hükümetin oluşmasında
En büyük devrim
cümlesini ekledim. mantığı yok. Bu, iddianameyi baştan
cumhuriyet kurulacağından söz
Bakanlar Kurulu üyeleri seçilemiyor,
Cumhuriyetin ilan edilmesi, kuşkusuz
Üçüncü maddeyi şu şekilde
etmemiştir. Zaten Meclis’in içindeki trajikomik yapıyor.
hükümet oluşamıyordu. Bir hükümet
çok büyük bir dönüşümdü ve Atatürk
değiştirdim: ‘Türkiye Devleti, Büyük
“Başsavcılığın İBB’ye yönelik komik
II. Grup genel nitelik olarak halifeliğin
krizi ortaya çıkmıştı.
Aydınlanma Devrimlerinin sınır taşıdır.
Millet Meclisi tarafından idare olunur.
devamını istiyordu ve cumhuriyetin suçlaması, şimdi ise tam tamına 20
Atatürk 10. Yıl Nutku’nda şöyle diyor:
Meclis, hükümetin ayrıldığı idare
ilanına karşıydı. Hatta en yakın
milyar dolarlık fon vurgunu/yağması
Düşüncenin uygulama
“Az zamanda çok büyük işler
kollarını bakanlar vasıtasıyla yönetir.’
arkadaşları da halifeliğin kalmasını olayına cuk oturuyor. Ama Adalet
yaptık. Bu işlerin en büyüğü Türkiye
zamanı gelmişti Bundan başka Teşkilat-ı Esasiye
istiyordu. Bunu Mustafa Kemal’e
Bakanlığı kendi keşfi olan bu suçlamayı
Cumhuriyeti’dir.” Türkiye Cumhuriyeti,
Kanunu’nun temel maddelerinden
Atatürk, Nutuk’ta şöyle diyor:
açıkça söylemişlerdi. fon vurgununa uygulamada çekiniyor.
İslam dünyasında yapılan en büyük
olan sekizinci ve dokuzuncu
“(...) Bakanlar Kurulu’nun çalışma
II. Meclis’in açılışından bir buçuk ay
Herkesin gördüğü bu vurguncu-
devrimdir.
maddeler de değiştirilerek açıklığa
düzeninin her gün olur olmaz birtakım
sonra 22 Eylül 1923’te Atatürk’ün ilk
kurumsal yapı ve siyaset ilişkileri ağını,
kavuşturuldu.” (2)
sebeplerle altüst edilmekte olduğuna
kez resmen cumhuriyetten söz ettiğini
suç işlemek için oluşturulmuş bu suç
Cumhuriyet ve demokrasi
Çankaya’da hazırlanan tasarı
kanaat getirdikten sonra uygulanması
görüyoruz.
örgütünü görmek istemiyorlar.”
ertesi gün (29 Ekim 1923) Meclis Atatürk 4 Haziran 1933’te şöyle
için sırasını beklediğim bir düşüncenin
Mustafa Kemal, Viyana’da
HHH
Başkanlığı’na sunuldu. diyor: “Cumhuriyet rejimi demek,
uygulanma anının geldiğine karar
yayımlanan Neue Freie Presse
Yoo, gelinen bugünkü noktada
Önce CHP Meclis Grubu’nda daha demokrasi sistemi ile devlet şekli
vermiştim.”
muhabirine 27 Eylül 1923’te verdiği
fon vurgunu çetesi için bu suçlamayı
sonra da Meclis’te görüşmeler yapıldı. demektir. Demokrasinin bütün
Mustafa Kemal çoğu zaman
söyleşide mevcut anayasanın aslında
yapabiliyormuş.
İsmet İnönü, Yunus Nadi, Eyüp Sabri, gereklerini sırası geldikçe uygulamaya
krizlerden yararlanmıştır.
bir cumhuriyet rejimini öngördüğünü
Başından beri, milletin milyarlarını
Abdurrahman Şeref gibi önemli kişiler koymalıdır. Kadın haklarını tanımak da
Hükümet krizi bir hafta kadar sürdü.
belirterek şunları söyledi:
zengin ceplere, denetim görevlerini
konuştular. bunun bir gereği olacaktır.”
Çankaya’da ve Meclis grubunda
“Türkiye Esas Teşkilat Kanunu’nun
bilerek ve isteyerek yapmayan veya
toplantılar yapıldı. Hükümet arayışları
ilk maddelerini size tekrar edeceğim:
göz yuman bürokratlara, siyaset
Doğan çocuğun adı: Cumhuriyet sonsuza
28 Ekim 1923’e kadar sürdü.
Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.
erbabına ve tabii en büyük payı alan
Yürütme kudreti yasama yetkisi
Cumhuriyet kadar yaşayacak
fon kurucularına kör gözüm parmağına
‘Yarın Cumhuriyet ilan
milletin gerçek temsilcisi olan Meclis’te
Mülkiye’de öğretim üyesi, hukukçu, Atatürk daha gençliğinde inandığı
akıtılmasının ancak bir örgüt yapısı
belirmiş ve toplanmış. Bu iki cümleyi
edeceğiz’ Meclis’te saygınlığı olan, İstanbul ve kafasında planladığı Cumhuriyetin
içinde mümkün olacağını yazıp
bir kelimede özetlemek mümkündür:
Milletvekili Abdurrahman Şeref Bey kuruluşunu sağlamıştı. Bundan
Aynı gün akşama doğru Atatürk,
duruyoruz.
Cumhuriyet” (1)
söz aldı, önemli bir konuşma yaptı. sonra Aydınlanma Devrimleri bir bir
Çankaya’ya gitmek üzere Meclis’ten
Adalet Bakanlığı ilk kez bu suçlamayı
gerçekleşecekti.
Şöyle diyordu:
ayrılırken İsmet Paşa’yı, istifa etmiş
yaptığına göre; acaba diyoruz bir
Başkent Ankara
“Hükümet şekillerinin teker teker Evet bugün Cumhuriyeti yıkıp hilafete
olan Milli Savunma Bakanı Kazım
umuda kapılarak adım adım bu denetim
Böylece Atatürk, Cumhuriyet
sayılmasına gerek yoktur. Hâkimiyet geri dönmek isteyenler var. Bu istekler
Özalp ve istifa eden Başbakan Fethi
üstyapısı çözülmeye mi başlanıyor?
konusundaki ilk resmi açıklamasını
kayıtsız şartsız milletindir, dedikten ve gayretler asla başarılı olamayacaktır.
Okyar’ı Çankaya’ya davet etti. O gece
HHH
yapıyordu. Bu açıklamadan 15 gün
sonra kime sorarsanız sorunuz, bu Cumhuriyet sonsuza kadar
Çankaya’da diğer bazı milletvekilleri de
Bilmiyorum. Her şey olabilir.
sonra Cumhuriyete giden yolda ilk
yaşayacaktır.
cumhuriyettir. Doğan çocuğun adıdır.
bulunuyordu.
BİTTİ
Çünkü borsa başkanı herhalde tek
icraat gerçekleşti. 13 Ekim 1923’te
Ama bu ad, bazılarına hoş gelmezmiş,
Atatürk, Çankaya’daki yemek
kişilik bir suç örgütü kurmamıştır.
Ankara başkent olarak ilan edildi. Bu
varsın gelmesin.”
sırasında “Yarın cumhuriyet ilan
Dipnotlar
Aynı denetimde ve diğer denetim
karar İstanbul’da oturan padişahlık
Mustafa Kemal’in Meclis’e sunduğu
edeceğiz” dedi. Yemekte bulunanlar,
kurumlarında ortaklaşmalar olmasa
otoritesine karşı çok önemli bir dönüm (1) Atatürk’ün Bütün Eserleri (ABE),
teklif, maddeler teker teker okunarak
“Bunu en kuvvetli zamanımızda
noktasıydı. C.16, s.117. bu 900 milyar liralık vurgun olamazdı.
görüşüldü ve Meclis tarafından kabul
yapalım” dediler. Atatürk, “En güçlü
Atatürk’ün Viyana’daki gazeteye (2) Nutuk, s.541.
Hepsi sessiz kaldığına ve süreci
edildi.
olduğumuz gün bugündür” dedi.
engellemediklerine göre, ortak bir
suskunluk da bu “suç işlemek amacıyla
kurulan örgüt” gereği olabilir ancak.
Çünkü iktidarın örgütlenme yapısında
‘Askeri hastane
çok geniş bir fon vurgununa bulaşma
İzmİRl İl ER 32. kEz ATA’DAN ANA’YA koş ACAk
söz konusu. Saklanan listeden
kARşı YAkA Belediyesi’nin, Ulu Önder
anlıyoruz, listedeki herkese parayı
için daha ne
Atatürk’ün anısına geleneksel hale getir tövbe et, affedelim politikası
getirdiği “Ata’dan Ana’ya Saygı koşusu”,
düzenlendi.
bu yıl 32. kez yapılacak. 8 kasım Pazar
bekleniyor’ çıkışı
Ama bu tövbeciliğin işe yaramayacağı
sabahı Atatürk, Annesi ve kadın Hakları
görülüyor. Çünkü iktidar saflarında, bu
Anıtı önünden başlayacak koşu zübeyde
EmEkl İ tümamiral Yankı vurguna bulaşmamış kanaat önderleri
Hanım Anıt mezarı’nda sona erecek.
bağırıp duruyor ve arınma istiyor.
Bağcıoğlu, Hakkâri’de ateş açılan
kayıtların sürdüğü koşuya tüm yurttaşları
Cumhurbaşkanının güvenini bu kişilerin
piyade sözleşmeli er Yusuf Sait
davet eden Başkan Yıldız Ünsal, “32 yıldır
vurguna çevirdiklerini belirtiyorlar ve
Ünlü’nün tüm müdahalelere karşın
sürdürdüğümüz ‘Ata’dan Ana’ya Saygı
iktidarı kurtarmaya çalışıyorlar.
kurtarılamayarak şehit olması
koşusu’, bizim için yalnızca bir spor etkinliği
HHH
sonrası askeri hastanelerin açılması
değil, Atatürk’e duyduğumuz sevgi ve
Borsa başkanı suç örgütü
gerektiği görüşünü yeniden dile
bağlılığı hep birlikte ifade ettiğimiz çok özel
suçlamasıyla gözaltına alındığına göre,
getirdi. Bağcıoğlu, “Askeri sağlık
bir buluşmadır. Atatürk’ün annesi zübeyde
(eğer suç örgütü yokmuş, bırakıyoruz
sistemi için hâlâ ne bekleniyor”
Hanım’ın kabrinde son bulan bu koşu,
demezlerse) “suç örgütünün” diğer
başlıklı yazılı açıklamasında, “Ateş
onun hatırasını yaşatırken Cumhuriyet’in
elemanlarını da soruşturma için
altında ilk müdahale, harp cerrahisi kazanımlarına ve bizlere bıraktığı değerlere
çağıracaklar demektir.
sahip çıkma kararlılığımızı da simgeliyor”
ve ileri travma müdahalesi, kesintisiz
Bugün borsa herhalde tarihinin
diye konuştu. l İzmİR/Cumhuriyet
tahliye zinciri,
en büyük çöküşünü yaşıyor. Milletin
ancak askeri tıp
paraları, şirketlerin değerleri eriyip
doktrini, eğitimi ve
gidiyor.
teşkilatıyla başarı
Herhalde vurgun çetesinin manipüle
ile yürütülebilir.
‘Cumhuriyet Bayramı’
‘Demokratik Cumhuriyetin
ettiği şirketleri defter değeri 10 lira
Çatışmada bazen
iken 1000 liraya nasıl yükselttiklerini
‘altın saat’ değil,
gördükleri halde susanların, ortak
yazmayan afişe tepki Yolunu Birlikte Açmak’
altın dakikalar
çıkarların (örgütün) elemanları
Bağcıoğlu
vardır. Türkiye’de Aydın, Alevi Bektaşi olduklarını görmemek, salak olmakla
ARTv İN Şavşat CEMİL CİĞERİM
askeri sağlık sisteminin yeniden Federasyonu Genel Başkan eşdeğerdir.
Belediyesi’nin Cumhuriyet’in
ATAkUm Belediyesi’ne ait HHH
tesis edilmesi ertelenemez bir milli Yardımcısı Aydın Deniz,
103’üncü yıldönümü
Ata Sahne’de, “Demokratik Ağrı Belediye başkanı eski CHP’li
güvenlik ihtiyacıdır. Gecikmenin İnsan Hakları Derneği (İHD)
dolayısıyla ilçedeki
Cumhuriyetin Yolunu sonradan AKP’li Savcı Sayan’ın
telafisi olmayan sonuçlar doğurması Genel Başkanı Oya Ersoy,
billboardlara astırdığı
10 soruyla BDDK ve başkanını
Birlikte Açmak” başlığıyla
maalesef kaçınılmaz” dedi. Bağcıoğlu Samsun Çevre Platformu
kutlama afişlerinde,
hedef alması boşuna olmasa gerek.
önceki gün düzenlenen
ayrıca askeri sağlık sisteminin milli sözcüsü Adnan Korkmaz
“Cumhuriyet Bayramı”
Bir yerlerden işareti aldı. Başkanı
konferansta demokrasi,
güvenliğin vazgeçilmez bir unsuru konferansa katılan
ifadesine yer vermemesi
fon vurgununun baş çete reisi
barış, eşit yurttaşlık ve
olduğunu vurguladı. konuşmacılar arasında
tepki çekti. YENİ Parti
rolündeki kişiyle vurgunun ilk işareti
birlikte yaşam bütün
Milli Savunma Bakanlığı önceki yer aldı. Çervatoğlu,
Şavşat İlçe Başkanı Yaşar
görüldüğünde makamında oturup
yönleriyle ele alındı.
demokratik cumhuriyetin
gün Hakkâri Yüksekova’da bir Gülel, Belediye Başkanı
pazarlık ettiğini ve 20 milyar lira rüşvet
Konferansa Samsun’un
inşasında ortak akıl, halkın
hudut geçiş olayına müdahale Durmuş Aydın’dan
istediğini öne sürdü.
yaşayacaktır. Bu bayram dini yanı sıra Çorum, Artvin,
yönetime katılımı ve yerel
sırasında açılan ateşle yaralanan konuya ilişkin açıklama
HHH
bayram mıdır, milli bayram Rize, Trabzon, Giresun
yönetimlerin önemine
Ünlü’nün, Yüksekova’dan beklediklerini belirterek
Belli ki sıra BDDK’de.
mıdır? Buraya ‘Cumhuriyet ve Ordu’dan çok sayıda
dikkat çekti. Beştaş ise
helikopterle kaldırıldığı Hakkâri “Buraya ‘Cumhuriyet
Tabii hep bir önyargı ile yaklaşıyorum,
Bayramı’ yazmaktan yurttaş katıldı.
konferansın Samsun’da
Devlet Hastanesi’nde yapılan Bayramı’ yazmaktan neden
devamı olur mu düşüncesine.
neden kaçınılmıştır, bunu Rize Fındıklı Belediye
düzenlenmesinin tarihsel
tüm müdahalelere karşın kaçınılmıştır, bunu merak
Mesele cumhurbaşkanını bu konudan
merak ediyoruz. belediye Başkanı Ercüment Şahin
önemine dikkat çekerek
kurtarılamayarak şehit olduğunu ediyoruz” dedi. Gülel, şu
azade kılmak söz konusu ile niye
başkanımızın bu konuda Çervatoğlu, DEM Parti
Karadeniz halkının
aktarmıştı. Bu olayın ardından ifadeleri kullandı: “Makamlar
olmasın?
bir açıklama yapmasını Milletvekili Meral Danış
mücadelesine vurgu yaptı.
askeri hastaneler yeniden gündeme gelip geçicidir ancak
Bahsettiğim yazım yeniden okuna...
bekliyoruz.” l ANKA Beştaş, tarihçi Erdoğan
l SAmSUN
Cumhuriyet sonsuza kadar
gelmişti. l ANkARA/Cumhuriyet

