Catalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 7 EKİM 2026 ÇARŞAMBA 2 olaylar ve görüşler Tür KİyE’n İn Birlikte yaşamın Ezopl prof. Dr. ÜlkÜ SArıtAş hukukunu kurmak ürkiye’nin Ezopları”nın “Tsonuncusu İoanna Av. Cem Alptekin nasıl yaşayacağım” sorusundan Kuçuradi’ydi. 90. doğum gü- ibaret değildir. Yazar, LaikLik MecLisi Yk üYesi nüne iki gün kala bu dünya- ya veda etti. Filozof ve in- Toplumun çıkarı oplumsal yaşamda san hakları savunucusuy- İnsanların uyuşmazlıklarını düşünce, inanç ve dünya du. 4 Ekim 1936’da İstan- şiddete başvurmadan çözebilmek T görüşü farklılıklarının bul Beyoğlu’nda başladı- ğı yaşam yolculuğu 2 Ekim bulunması yaşamın doğal bir için kurumlar ve kurallar geliş- 2026’da Maltepe’den uğur- sonucudur. Farklı düşünen tirdiği açıktır. Ancak insanlar lanışı ile Şişli Rum Ortodoks kurumları yalnızca anlaşmazlık- bireylerin bir arada yaşayabilme Mezarlığı’nda son buldu. Bu larını yönetmek için değil; üreti- yollarını aramak son derece dünyadan göçen tüm Ezoplar mi örgütlemek, mülkiyet ilişki- kıymetli bir çabadır. Ancak gibi arkasından hep iyi ve gü- lerini düzenlemek, iktidarı kul- toplumsal gerçekliği yalnızca zel şeyler söylendi. lanmak ve sınırlandırmak, kay- “düşünce farklılıkları” 1959’da başladığı felse- nakları paylaşmak, hakları tanı- parantezine almak, bizi eksik fe yolculuğu birçok üniversi- mak ve toplumsal yaşamı dönüş- bir toplum yapısına dönüştürme tede öğretim üyeliği, yazdı- türmek için de kurdular. Daha- riski taşır. Çünkü insanlar ğı onlarca kitap, çeviri, maka- le, ulusal ve uluslararası fel- yalnızca farklı düşünmezler; sı, hangi kuralların konulacağı sefe kurumlarında yönetici- aynı zamanda farklı sınıfsal ve kurumların nasıl işleyeceği de "La vida del ysopet con sus lik ve aldığı çok sayıda ödül- konumlar, mülkiyet ilişkileri çoğu zaman farklı toplumsal güç- fabulas historiadas" adlı eserden le taçlandırdığı onurlu bilim lerin ve sınıfsal çıkarların kavga- Ezop'un hayatından olaylarla ve siyasal güç alanları içinde insanlığı serüveni 67 yıl ara- kuşatılmış bir gravürü. sının konusu oldu. yaşarlar. İşçi ile işverenin, lıksız devam etti. Bu yolcu- Ayrıca, Magna Carta’dan mo- kiracı ile ev sahibinin veya luk 2 Ekim’de son bulmasay- lar ne aile boyu fonları hortum- dern anayasal düzenlere kadar birey ile devletin karşı karşıya kazanması, çocuk işçiliğinin toplumsal kurumlar da yalnızca dı Kuçuradi’nin heybesinde fel- layıp milyarlarına milyar kattılar uzanan tarihsel birikim, gücün geldiği durumlarda mesele yasaklanması veya işkencenin uyuşmazlıkları yönetmek sefe dünyasına ve insan hakları- ne de İsrail’in Gazze’de, ABD’nin nerede durması gerektiği sorusu- yalnızca bir fikir ayrılığı men edilmesi; var olan bir için ortaya çıkmamıştır. na ekleyeceği ne çok proje var- İran’da yaptığı gibi masum in- na da yanıt arar. Birlikte yaşama- değil; somut bir güç ve çıkar kavgayı daha medeni kurallara Üretimi örgütlemek, dı kim bilir… Ne rastlantıdır ki İo- sanları öldürdüler. anna Hoca’nın yaşama veda et- çatışmasıdır. Dolayısıyla birlikte bağlama çabası değildir. kaynakları paylaşmak ve nın asıl koşulu gücün (özellikle tiği gün Emre Kongar Hoca’mız Ezopların bitmeyen yaşama sorunu, “Benden farklı iktidarı denetlemek amacıyla devletin ve iktidarın), toplumsal Buralardaki temel dinamik, Ezop’u yazdı bu sütunlarda, Ay- düşünenle nasıl yaşayacağım?” kurulmuşlardır. Kurumlar, ve kişisel çıkar çatışmalarının in- azmi mevcut eşitsiz güç ilişkisinin dınlanma köşesinde. Ezop yap- sorusundan ibaret değildir. çatışmanın üzerinde yükselen sanın temel haklarını yutmasına Ezopların daha niceleri de he- kendisini ortadan kaldırmaktır. tığı zekice eleştirilerinin bedeli- veya zedelemesine izin vermeye- nüz suçlu oldukları kesinleşme- Asıl soru şudur: “Benden daha Öte yandan, her kural tarafsız yapılar değil; bizzat o ni idam edilerek canı ile ödemiş- diği halde, birtakım iftiralar ile cek bir düzen inşa edebilmektir. fazla güce sahip olanla eşit doğası gereği adil değildir. toplumsal mücadelelerin içinde ti, neyse ki İoanna Hoca eceliy- zindanda iddianame bekliyor- O halde odaklanılması gereken bir hukuk düzeni içinde nasıl Kurallar güçlünün lehine biçimlenen yapılardır. İnsanlar le veda etti. Fakat bedeli canı ile lar, diğerleri üstlerine atılan suç- soru şudur: “Çıkar çatışmalarına yaşayacağım” konulmuş olabilir ve mevcut yalnızca farklı düşünmezler. ödeyen Ezoplar az değildi yakın larla Anayasa Mahkemesi ve Av- ve aradaki güç farklarına karşın hukuk düzeni de bu eşitsizliği Aynı zamanda farklı sınıfsal ve tarihimizde. İlhan Selçuk, Türkan rupa İnsan Hakları Mahkeme- Hukuk yalnızca hakem kişisel ve toplumsal haklarımızı toplumsal konumlarda yaşarlar. Saylan o yaşlarında götürülme- meşrulaştırabilir. Bu nedenle si “Hemen serbest bırakılsın” ka- değildir selerdi sorguya belki de bugün Dolayısıyla, farklı ekonomik nasıl güvence altına alacağız?” yalnızca kuralların varlığı rarı vermesine karşın zindanda aramızda olacaklardı. Hukuku yalnızca “çatışmanın imkânlara, farklı mülkiyet Hukuk insanca ve birlikte ya- yetmez; şu soruların sorulması tutulmaya devam ediyorlar. Fa- ve kavganın kuralları” olarak ilişkilerine, farklı siyasal şamın güvencesi olmalıdır. Uy- gerekir: kat hiçbiri durmuyor; “düşün- İnsanca yaşam için… tanımlamak, onun dönüştürücü güçlere ve farklı çıkarlara garlığın nihai amacı, eşit, özgür sem, okusam ne olacak” deme- Ya daha yaşamlarının baha- Kuralları kim koyuyor? sahiptirler. Bu nedenle, kişisel ve hakların korunduğu bir top- işlevini daraltır. Hukuk, den, ülkelerinin daha iyiye ve gü- rında darağacına giden üç fi- Bu kurallar kimin çıkarını lumsal düzeni tesis etmektir. Bu yalnızca anlaşmazlık anında ve/veya toplumsal kavgaların, zele gitmesi için sürekli okuyor- dan? İdama giderken “Kendimi koruyor? durumda önemli sorulardan biri devreye giren bir hakem çatışmaların tümünü düşünce lar, düşünüyorlar, proje hazırlı- Türkiye’nin bağımsızlığına arma- Taraflar hukuk önünde “Hukuk kavgayı mı yönettir, yok- yorlar, kitap ve makale yazıyor- değildir. Hakları tanımlar, farklılıklarının sonucu olarak ğan etmekten onur duyuyorum” lar, çünkü “Ezop virüsü”nü çok- gerçekten eşit mi? sa insan haklarını mı kurar” so- devlet yetkilerini sınırlar, eşitlik görmek, toplumsal yaşamın diyen Deniz; “Ben halkımın ba- tan kapmışlar. Bu sorular sorulmadığında, rusudur. ilkesini somutlaştırır ve iktidar önemli bir bölümünü görünmez ğımsızlığı ve mutluluğu için şe- Ülkede hortumcular, vurgun- hukukun kendisinin de karşısında güçsüzü korur. kılar. Örneğin bir işçi ile Tabii bu tartışmayı anlamlı kı- refimle ölüyorum diyen Yusuf; cular belki kısa zamanda milyar- sorgulanması gereken bir “Ben şahsi hiçbir çıkar gözetme- Dahası hukuk, çatışmanın işverenin ücret konusundaki lan da her şeyden önce hukukun larına milyar katacak, aile boyu den, halkımın mutluluğu ve ba- kurallarını koymaktan öte, iktidar alanı olduğu gerçeği anlaşmazlığı, iki insanın iki varlığıdır. Çünkü, iktidar gücü- Karun gibi zengin olacaklar ama ğımsızlığı için savaştım” diyen çatışmaya yol açan eşitsiz gözden kaçar. farklı dünya görüşüne sahip nün keyfiyete dönüştüğü bir ül- herkesin payını alacağı yaşam Hüseyin… ilişkinin kendisine müdahale olmasından ibaret değildir. kede hukuk, hukukun olmadığı bittiğinde hiçbirini gittikleri yere O kısacık yaşamlarında hep ül- Gücün karşısındaki Kiracı ile ev sahibinin, tüketici bir ülkede ise devlet de uygarlık eder. götüremeyecekler, arkalarından keleri daha ileriye gitsin, emper- güvence da yok olmaya mahkûmdur. Uygarlık tarihini yalnızca ile ticari şirketin, çalışan kimse güzel bir söz söylemeye- yalizme boyun eğmesin, halk re- Toplumsal yaşamın temel Keyfiyet hukuku esir aldığın- “çatışmanın kurallara ile işverenin veya birey ile cek, “iyi insandı, ülkesi için yarar- fah içinde yaşasın, çocuklar kar- problemi kavganın varlığı da, boyunduruk altına alınan top- bağlanması” olarak okumak devletin karşı karşıya geldiği lı işler yaptı” demeyecek. Ama nı aç okula gitmesin, çocuk iş- lumun esaretten kurtuluş yolu- da benzer bir eksiklik içerir. değil, gücün toplumsal her durumda, yalnızca “farklı Ezoplar giderken; tıpkı bugün ol- çi olup yaşamlarını yitirmesin, iş- duğu gibi yarın da yüz binler ar- Uygarlık, çatışmanın nasıl dağılımıdır. Ekonomik, siyasal düşünceler” değil, güç ve çıkar nun “müdafa-i hukuk”tan ve ana- çiler, emekçiler haklarını alabil- kalarından gözyaşı dökecek, ger- sin, iş kazalarında, maden gö- yönetildiği kadar, hangi veya kamusal güç devreye ilişkileri veya çatışması da söz yasal direnme hakkından geçtiği çek olan güzel sözler söyleyecek, çüklerinde can vermesin, 70 ya- toplumsal ilişkilerin kabul girdiğinde hukuk, tarafların konusudur. de ortadadır. Hiçbir esaret ilele- aradan yıllar geçmesine karşın şında emekliler pazar artığı top- edilebilir olduğuyla da mücadelesini seyretmekle Bu tablodan da görüleceği bet sürmez. Hele hele iki yüzyılı lamasın diye okudular, düşündü- yüzbinler onları anacak, anlama- ilgilidir. Köleliğin kaldırılması, yetinemez; gücü sınırlandırmak üzere birlikte yaşama sorunu, aşkın hukuk ve anayasa deneyi- ler, eylem yaptılar. Görüldüğü gi- ya çalışacak. Ne mutlu Ezop ola- kadınların siyasal haklarını zorundadır. Benzer şekilde, “Benden farklı düşünen insanla mi olan bu topraklarda... bi onlar ne vatan hainliği yaptı- bilenlere… Bir devrin inceliği: Göksel Arsoy Seyircinin hayranlığını kazanan görevleriyle bu ilgisini yöneticilik güçlü bir tutkuydu. Bu nedenle Ayb Ars Kud Ay Hayranlık ve saygı bir sanatçı, kendisini yakından alanına da taşıdı. Sporun içinde “Şafak Bekçileri”, pek çok film sporcu arada tanıyanların da saygısını taşıyordu. bulunmayı, ona zaman ayırmayı arasında onun için en önemli Şöhretinin boyutunu bugün Göksel Arsoy’u tek bir sıfatla ve sorumluluk üstlenmeyi yıllar olanıydı. Sinemayla havacılığı aynı azı sanatçılar, oynadıkları düşünmek bile kolay değil. Sokakta anlatmak güçtür. Sinema boyunca sürdürdü. hikâyede buluşturan bu yapım, Brollerin ötesinde bir dönemin rahatça yürüyemeyecek kadar oyuncusu, ses sanatçısı, yapımcı, Galatasaray’a tutkuyla bağlıydı. kişisel dünyasında da ayrı bir belleğinde yer edinir. Yüzleri, tanınan, gittiği her yerde insanların sporcu… Bütün bu uğraşların Takımına duyduğu sevgi, yıllar anlam taşıyordu. Bir sanatçının sesleri, duruşları yıllar sonra bile ilgisiyle karşılaşan bir yıldızdı. Buna ardında kültürlü, meraklı ve boyunca yaşamında yerini korudu. eserleri arasında bazen böyle özel tanıdık gelir. Göksel Arsoy, Türk yaşama farklı yönleriyle katılan karşın yaşamını büyük bir ölçü, Kortta sporcu olarak yaşadığı bir bağ vardır: Seyircinin gördüğü sinemasında böyle bir yere sahipti. bir insan vardı. Sanatla, sporla ve disiplin ve düzen içinde sürdürdü. heyecana, Galatasaray’ı izlerken hikâyenin ardında, oyuncunun Onun ölümüyle, Yeşilçam’ın havacılıkla kurduğu bağ, yaşamına Eşi ve çocuklarıyla kurduğu aile taraftarlığın coşkusu eşlik ederdi. kendi heyecanı ve tutkusu da yaşar. unutulmaz yıldızlarından birini genişlik ve derinlik kazandırdı. yaşamına özen gösterdi. Yoğun Onun düzenli yaşamında sporcu Bugün Göksel Arsoy’u ve temsil ettiği yaşam anlayışının ilginin ve alkışın ortasında, evinin kişiliğinin izleri de görülüyordu. uğurlarken filmleri kadar nasıl kıymetli bir örneğini yitirdik. Spor ve havacılık huzurunu korumayı bildi. Kendisine gösterdiği özen, yaşadığını da anımsamak “Altın Çocuk” adıyla anılan Onun yaşamöyküsünde bu aile tutkusu çalışma alışkanlığı ve disiplin, gerekiyor. Büyük bir şöhreti Göksel Arsoy, bir devrin bağlılığının özel bir yeri vardı. uzun sanat yaşamına eşlik etti. Bir taşıyan, ailesine bağlı kalan, Spor, bu yaşamın vazgeçilmez simgesiydi. Perdedeki inceliği, Şöhretin insanın bütün yaşamını dönemin göz kamaştıran yıldızı, kendisini farklı alanlarda geliştiren parçalarından biriydi. Çok iyi kendine özgü tavrı ve seyirciyle kapının ardında, kendine özgü kaplayabildiği bir dünyada, Göksel yaşamını sabır ve süreklilik isteyen ve deneyimini paylaşan bir insandı. bir tenisçi olan Arsoy, kortta kurduğu bağ, onu sinemamızın inceliğiyle yaşamaya devam Arsoy gündelik yaşamını kendi emeği, dikkati ve disiplini bizzat uğraşlarla zenginleştirdi. Bir devrin yıldızları zamanla benzersiz isimlerinden biri yaptı. edecek. değerleri etrafında kurdu. Düzenli deneyimleyen bir sporcuydu. Göksel Arsoy’un gönülden anılara dönüşür. Filmleri yeniden Kuşaklar değişti, sinemanın Türk sinemasının “Altın Çocuk”u, yaşayışı, yakınlarına bağlılığı ve İstanbul Tenis Kulübü Başkanlığı bağlı olduğu bir başka dünya da izlenir, fotoğraflarına bakılır, dili değişti; onun adı, seyircinin yıllar boyunca koruduğu düzen, ve Türkiye Herkes İçin Spor havacılıktı. Gökyüzüne duyduğu sesleri duyulduğunda geçmişten ardında unutulmaz roller ve belleğindeki yerini korudu. kişiliğinin en güçlü taraflarındandı. Federasyonu Başkanlığı ilgi, yaşamı boyunca taşıdığı bir kapı açılır. Göksel Arsoy da o saygıyla anılacak bir yaşam bıraktı. Ktap okuduğunuzu blyoruz. kaba ve sekter yaklaşımlara karşı çıkarak okuyacaksınız. Erdoğan Aydın 12,5x19,5 - 96 sayfa - Öykü 13,5x20,5 - 384 sayfa - İnceleme arı