17 Kasım 2026 Salı Türkçe Subscribe Login

Catalog

Months
Days
Pages
gorus@cumhuriyet.com.tr 31 EKİM 2026 CUMARTESİ 2 olaylar ve görüşler DEKADANS PROF. DR. OKAN TOYGAR konusu insan sağlığı olduğunda gizlenir. Böyle zamanlarda çok daha ağır olabiliyor. vicdan erdem olmaktan çıkar, ertolt Brecht (1898-1956), Kazanç tıbbi gerekliliğin saflıkla bir tutulur; dürüstlük kapitalist düzeni Marksist önüne geçtiğinde hasta, tedavi beceriksizlikle, nezaket ve Bbir bakışla eleştirdiği edilmesi gereken bir insan merhamet zayıflıkla, ilkeli Üç Kuruşluk Opera’da, “Önce olmaktan çıkıp gelir sağlayan olmak ise işini bilmemekle ekmek gelir, ardından ahlak” bir araca dönüşebiliyor. İki yıl özdeşleştirilir. der. Oyunda, ticaret ile suçun, önce ülke gündemini sarsan Bunlar, toplumun geniş saygınlık ile çıkarcılığın, yasal ve “yenidoğan çetesi” olarak kesimlerinin yoksullaştığı olan ile yasadışılığın sınırlarının bilinen olay, bunun varabileceği günümüzde de yaşanıyor. Bir giderek bulanıklaştığı bu dünya, noktayı bütün ürkütücülüğüyle yanda barınmak, eğitim ve sağlık aynı zamanda çürümenin gösteriyordu. İnsanın insan gibi en temel haklara ulaşmak toplumsal yaşamın bütününe olmaktan çıkmasının en korkunç gittikçe güçleşirken, diğer yanda SANDVİÇ KUŞAK yayıldığı bir dekadans hallerinden biri, dünyaya yeni ölçüsüz bir zenginlik gözler dünyasıdır. gelen savunmasız bebeklerin önüne seriliyor. Böylesi bir Fransız düşünür ve eleştirmen yaşamının bile kâr uğruna ikinci yoksulluk ortamının toplumsal böyle düşünürüm?” diyen çok ağır bir Prof. Dr. Çağatay Güler Paul Bourget (1852-1935) plana atılabilmesiydi. Mesele değerleri ve insan davranışlarını suçluluk psikolojisine kapılabilmektedirler. dekadans kavramını toplumu birkaç kişinin ahlaksızlığı ya da etkilememesi düşünülemez. Toplumumuz hızla ve politikacılarımızın Toplumun veya sistemin bu hızlı bir arada tutan bağların işlediği suçların çok ötesindedir; Ancak bu, yoksulluğun insanı beklemedikleri biçimde yaşlanmaya yaşlanmaya çözüm üretemediğini görmek, çözülmesiyle açıklar. Toplumu insan yaşamının maddi çıkara ahlaksızlaştırdığı anlamına başladı ve hazırlıksız yakalandık. Eskinin kişiyi sistemi karşısında tamamen yalnız ve bir organizmaya benzeten konu olabilmesi, artık bireysel gelmez. Yoksulluk insanın dede ve nineleri birdenbire kendi baba ve çaresiz hissettirmektedir. Bourget’ye göre, parçalar bir ahlak sorunundan değil, seçeneklerini daraltıp yaşamını annelerinin bakım sorumluluğu ve yükü Bütün bunlara gelecek ve kendi bütünden ayrıştıkça toplumsal toplumsal bir çürümeden söz sürdürebilmek için onu normal ile karşı karşıya kaldılar. Üstelik eskiden yaşlılıklarına dair kaygılar da ekleniyor. bütünlük de çözülmeye başlar. dede ve nine durumundaki bu kişiler etmeyi gerektirir. koşullarda kabul etmeyeceği “Bana kim bakacak” korkusu en temel Marx (1818-1883) ve enflasyon, adaletsiz gelir dağılımı, yetersiz ve en yıkıcı korkudur. Ekonomik krizler, Günümüzde bu değer koşullara razı olmak zorunda sosyal güvence kıskacında kıvranmaktalar. Engels’in (1820-1895) Komünist güvencesiz iş piyasası, ve yaşam pahalılığı aşınmasının izlerine siyasette bırakabilse de bunun insanı Sosyal güvencesi olanların bile çoğunun nedeniyle kendi çocuklarının onlara Manifesto’da belirttiği gibi, de rastlıyoruz. Üstelik kendi doğrularından vazgeçmeye geliri açlık sınırının olduğu için çalışmak bakamayacağını çok iyi bilirler. Bu durum, kapitalist düzende insanın değeri buradaki çürüme, yalnızca sürüklemesi kaçınılmaz değildir. zorundalar. Bu nedenle bulabilirlerse gelecekte tamamen ortada kalma ve terk parayla ölçülmeye başlar. Böyle rüşvet, yolsuzluk ya da kamu bedensel sınırlarını zorlayan işlerde edilme korkusu doğurmaktadır. Çıkış yolu: İnsanı bir düzende para yalnızca bir kaynaklarının yağmalanmasıyla çalışmaktan başka çareleri kalmamakta. değişim aracı olmaktan çıkar; sınırlı değil. Seçmenin iradesini yeniden merkeze almak Bulundukları yaşa sağlıklı bir yaşlanma Görünmeyen toplumsal yük başarının, saygınlığın ve insanın para ya da maddi çıkarla Bugün neoliberalizm süreciyle ulaşmadıkları için çoğu ağır Kendi ebeveynlerinin altını temizlerken, toplumsal değerinin ölçüsüne etkilemeye çalışmak, montaj rüzgârının güçlü biçimde süreğen hastalıkların pençesine düşmüş banyosunu yaptırırken veya demans dönüşür. “İnsanlıktan çıkmak” görüntülerini gerçekmiş gibi estiği bir dünyada yoksulluğun durumda. Bütün bunlar yetmiyormuş gibi süreçlerine tanık olurken, zihinlerini sözü tam da burada gerçek kullanmak, yıllarca savunduğu kuşaktan kuşağa aktarılması kendileri o yaşa gelince bir sonraki kuşak “Birkaç yıl sonra ben de bu duruma anlamını bulur. Para, insanın düşünceleri bir makam uğruna ve bunun olağanlaştırılması, onlara bakım sorumluluğunu üstlenecek düşeceğim ve bana bunları yapacak kimse durumda olmayacak. değerler sistemine yerleştirilmiş terk ederek dün karşısında içinde yaşadığımız düzenin olmayacak” düşüncesi kemirmekte. Bu durum, sosyolojide ve psikolojideki durduğu siyasi anlayışın safına Başkasına yük olma veya yatağa bağımlı bir bomba gibi, zamanla o hangi değerler üzerine “sandviç kuşak” kavramının daha da uç ve yalnız kalma düşüncesi derin bir kaygı geçmek de aynı çürümenin kurulduğunu gösterir. sistemi parçalar, yıkar, tahrip ve yaşlıları kapsayan bir biçimidir. Kendi yaratır. Muhtaç olma ve onurunu yitirme farklı yüzleri. Hepsinde ortak Bu nedenle sorgulanması eder. İnsan hiçleşir, bütün yaşlılık sınırına dayanmış (60-70 yaş arası) endişesi, taşınması çok güç bir yüktür. gereken, yoksulluğun insanları olan, amaca ulaşmak için yaşamsal ilişkileri yozlaşır! bireylerin, 80 ve üstü yaşlarındaki anne Ebeveynlerinin ilaçları, bezleri, özel sürüklediği durumlar değil, kullanılan yöntemin giderek Gerçekten de paranın yaşamda ve babalarına bakmak zorunda kalması, bakıcı veya huzurevi ücretleri gibi bakım önemsizleşmesi; sonucun, ona onları bu çaresizliğe mahkûm giderek daha belirleyici duruma tarihte eşine az rastlanan psikolojik ve masrafları nedeniyle kendi birikimlerini eden kapitalist düzendir. nasıl ulaşıldığının önüne geçmesi. gelmesiyle, mesleklerin kendi ekonomik bir yük yaratmaktadır. hızla eritirler. Kendileri yaşlandığında Çıkış yolu, yalnızca ekonomiyi Bu aşınmanın izlerine değerleri ve başarı ölçütleri ellerinde hiçbir finansal güvence düzeltmekten ya da topluma medyada ve aydın çevrelerinde de giderek aşınıyor; başarı, Sevgi, öfke ve kalmayacağı için çok yoğun yaşlılıkta ahlak dersi vermekten geçmiyor. de rastlıyoruz. Siyasal hedefler sayılar, kazanç ve performansla yoksullaşma korkusu yaşarlar. suçluluk arasında İnsanca yaşamanın maddi uğruna eleştirinin ertelenmesi, tanımlanmaya başlanıyor. İyi Buna çocuklarına yük olma suçluluğu Bu durumdaki kişiler büyük bir koşullarını sağlamak kadar, yanlışların görmezden gelinmesi eklenir. Yeni neslin iş güvencesinin gazetecilik için okunma ve tükenmişlik ve süreğen yorgunluk içine yaşamı hangi değerler üzerine ya da meşrulaştırılması, eleştirel olmadığını, geçim derdinde olduğunu izlenme oranları, iyi hekimlik düşmektedirler. Kendileri de fiziksel kuracağımız da önem taşıyor. görerek, kendi yaşlılıklarında onlara ayak düşüncenin alanını daraltıyor. olarak yıpranmaya başlayıp, süreğen için daha çok hasta bakmak Bu anlayışla paranın karşısına bağı olmaktan, çocuklarının yaşamını hastalıklarla mücadele ederken, yatalak belirleyici oluyor. Böylece insanı, kârın karşısına emeği, Sahte ihtişamın karartmaktan korkmaktadırlar. veya yoğun bakıma muhtaç bir ebeveynin niteliğin yerini nicelik, toplumsal performansın karşısına niteliği, Kısacası geçmişin sorumluluğu ile sorumluluğunu taşımak hem bedensel ardındaki yozlaşma yararın yerini kazanç, mesleki kişisel çıkarın karşısına kamusal geleceğin belirsizliği arasında sıkışan hem de zihinsel tükenişe yol açar. Dekadans her zaman yoksulluk değerlerin yerini performans yararı koymak gerekiyor. bu kuşak hem bugünün fiziki yükünü Kişi, yaşantısının bu döneminde ve sefalet görüntüleriyle alıyor. taşıyıp hem de yarının yalnızlık ve “emeklilik, dinlenme ve torun sevme” karşımıza çıkmaz; kimi Dekadans: Çöküş, yozlaşma yoksulluk tehditleriyle yüzleşirken en hayalleri kurarken, birdenbire yeniden Toplumsal çürüme zaman gösterişli yaşamların ve ahlaki veya kültürel bozulma kırılgan toplumsal gruplardan birini tam zamanlı bir “bakıcı” rolünü anlamına gelir. Bu anlayışın sonuçları, söz ve sahte bir ihtişamın ardına oluşturmaktadırlar. yükümlenmekte, kendi yaşantısını Bilesiniz ki bu kişiler seslerini sürememe duygusunun yarattığı derin bir duyuramamakta; dertlerini dile hayal kırıklığı içine düşmektedirler. getirmeye çalıştıklarında adeta görünmez Bu kuşak çok ağır bir ikilem içindedir: olmaktadırlar. “Yaşlıları koruma haftası”, Çok sevdikleri anne ve babalarına karşı “yaşlılar yılı” vb. etkinliklerin de yaşamda bilinçaltı bir yükümlülüğün öfkesi ‘Tutsaklık bedava, hiçbir yararı ve sağaltıcı etkisi yoktur. ardından “Anne/babam hakkında nasıl özgürlük kelle fiyatına’ selde, madende her türlü ölüm 20 yaşlarındaki Nevin ve Mus TAFA GAz Alcı ise bedava. Nehir’in astıkları masum bir 16 ve 22. Dönem pankarttan dolayı tutuklandığını Denizli Mv., eğitiMci Kızıyla gurur görünce benzer pankartlar başta duyan bir anne Galatasaray, İstanbul ODTÜ, İTÜ Üniversiteli iki genç kızımız Tutuklanan Nehir Dizdar olmak üzere birçok üniversitede Nehir ve Nevin, geleceklerinden Galatasaray Üniversitesi’nde, de asıldı. Kamuoyundan, basın kaygı duydukları, Milli Eğitim Nevin Tekin İstanbul meslek örgütlerinden ve eğitim Bakanı Yusuf Tekin’i görevinden Üniversitesi’nde okuyor. sendikalarından yükselen ayrılmaya çağırdıkları için Belli ki iki genç de iyi, özgür tepkilerin ardından iki öğrenci tutuklandılar. Bakanın ziyaret bir eğitimden geçmişler. önceki gün tahliye edildi. edeceği Kadıköy Anadolu Ancak birçok genç gibi haklı Lisesi parmaklıklarına astıkları Bakan istifa etmeli olarak geleceklerinden kaygı pankartta, “Bize gelecek yoksa, Atatürk karşıtlarıyla duyuyorlar. sana huzur yok. Yusuf Tekin fotoğraf çektiren, “Kurtuluş Anayasal haklarına dayanarak istifa” diye yazdılar. Savaşı” için örtülü olarak düşüncelerini açıklayınca Vay sen misin düşüncesini “Neyden kurtulduk” diye kafa da birden kendilerini demir açıklayan, görevden ayrılmaya karıştıran Yusuf Tekin, iki parmaklar arkasında buluyorlar. çağıran! Önce gece yarısı gözaltı, üniversiteli gencin düşüncesini Düzeni eleştirmeyin, gerçeği sonra da tutuklama geldi. Şaka açıklamasına, görevden ayrıl konuşmayın, yazmayın, “kral gibi ama gerçek. Tutuklama çağrısına dayanamıyor. çıplak demeyin” demeye kararında, “Sana huzur yok” Son günlerin en çok konuşulan getiriyorlar. ifadesinin tehdit ve gözdağı konusu, büyük skandal, fon Nehir’in annesi Zübeyde Dizdar, niteliğinde olduğu savunulmuş. vurgununun maliyetinin yazının asıldığı Kadıköy Anadolu 114 milyar dolar olduğu Fransa’da, Avrupa’da öğrenciler, Lisesi’nden geçen yıl emekli söyleniyor. Bu büyük bunalımın gelecek kaygıları için ayaktayken, olmuş bir öğretmen. Kızının ve ülkemizi, geleceğimizi olumsuz hükümetlerle görüşüp, arkadaşının gece yarısı gözaltına etkilediği ortada. İktidar Sırbistan’daki gibi sandıkta alınıp sonra tutuklanmasına isyan bunun konuşulmasını önlemek iktidarı değiştirirlerken ülkemizde ediyor: “İkişer, üçer arabayla gece için gazetecileri, seçilmiş pankartla barışçıl bir biçimde bir buçukta 6-7 polis geldi. Fon belediye başkanlarını, özgürce düşüncelerini açıkladı diye iki vurgunuyla parayı cebimizden düşüncesini söyleyen öğrencileri üniversiteli, TİP üyesi gencin alanların evi böyle basıldı mı hapse atıyor. Ondan sonra da başlarına gelenler kabul edilemez. bilmiyorum. büyük bir pişkinlikle ülkede Orhan Veli’nin “Bedava” Kızıma hiç kızamıyorum. demokrasi, özgürlük olduğunu Doğrusunu yaptı. Üniversite şiirindeki söyledikleri günümüz söylüyor! mezunları marketlerde çalışıyor. Türkiye’sinde gerçek oldu: “Kelle Bugüne kadar pek çok öğrencinin Kendi geleceğinden şüphe duyan, fiyatına hürriyet/Esirlik bedava.” sağlığını ve yaşamını yitirmesine geleceğine güvenmeyen gençler Şiirde söylenenlerden daha neden olan MESEM, laik eğitime huzursuz. Kızım da bakanın fazlasını yaşıyoruz. Havanın, aykırı ÇEDES gibi uygulamaları huzursuz olması gerektiğini bulutun, yağmurun, çamurun, savunan ve Türkiye Yüzyılı Maarif hatırlattı. Anayasal hakkını otomobillerin dışının bedava kullanarak protesto etti. Ben Programı’yla Cumhuriyetin laik, olduğuna işaret eden şair, kızımla gurur duyuyorum. bilimsel eğitim düzenini bozan “Peynir ekmek değil ama/ Acı Sorumlu, bilinçli, vicdanlı ve Yusuf Tekin görevden ayrılmalı ya su bedava” demişti. Ancak yürekli bir insan yetiştirmişim.” da alınmalıdır. günümüzde su da paralı, göçükte,
Subscribe Login
Home Subscription Packages Publications Help Contact Türkçe
x
Find from the following publications
Select all
|
Clear all
Find articles published in the following date range
Find articles containing words via the following methods
and and
and and
Clear