Catalog

23 OCAK 2026 CUMA EKONOMİ ekonomi@cumhuriyet.com.tr 9 CUMHURİYET 24 AYAR DOLAR AVRO STERLİN FAİZ BORSA ALTIN ALTIN 43.29 50.82 58.33 35.09 12.851 45.873 6.712 1 kuruş 2 kuruş 4 kuruş 0.1 puan 123 puan 431 lira 59 lira Metal sektöründe 140 gün süren toplusözleşme görüşmeleri anlaşmayla sonuçlandı Direndiler kazandılar Davos’ta yeni Otomotivden beyaz eşyaya sonucu “zafer” olarak duyurdu. dünya düzeni: Birleşik Metal İş’in açıklamasında 300’e yakın fabrikada “Aylar boyunca sürdürülen çalışan 150 binden fazla Kim masada, onurlu ve kararlı mücadele, metal işçiye yapılan artış, sosyal işçisinin neler başarabileceğini kim mönüde? yardımlarla yüzde 47.81’e bir kez daha ortaya koymuştur. çıkacak. Sendikalara göre avos, uzun yıllar boyunca küresel İşçilerin taleplerini dikkate kapitalizmin vitriniydi. Dünya Eko- alarak anlaşmanın sağlanmasında sonuç “işçinin zaferi”. Dnomik Forumu’nun Alp Dağları’nda- sorumluluk alan MESS yönetimine ki bu küçük kasabada düzenlenen toplan- etal iş kolunda greve de teşekkür ederiz. Bu kazanımlar; tılar, “patronlar kulübü” olarak anılırdı. Kü- günler kala anlaşma sendikasına sahip çıkan, resel ekonominin kuralları burada konu- Msağlandı. 13 Ekim 2025’te şulur, hegemon güçlerin stratejileri bura- mücadeleden vazgeçmeyen metal da şekillenirdi. başlayan MESS grup toplu iş işçilerinin eseridir” dedi. Son yıllarda neoliberal politikaların ya- sözleşmesi süreci, salı gününden MESS tarafından yapılan rattığı derin eşitsizlikler, iklim krizi ve sos- gece yarısına kadar süren açıklamada ise şu ifadeler yer yal kırılmalar Davos’un gündemine girme- toplantılar 150 bini aşkın metal ye başlamıştı. Ama sistemin kendi için- aldı: “Sanayicimizin global krizler, de köklü bir kırılma yaşayacağı gerçekten işçisinin kazanımıyla sonuçlandı. korumacılık yaklaşımları ve bekleniyor muydu? Sanmıyorum. Türk Metal ve Birleşik Metal İş’in maliyet baskıları ile rekabette Ama bu yıl Davos başka bir Davos oldu. açıklamalarına göre 1 Eylül 2025 zorlandığı bu dönemde, sözleşme Kanada Başbakanı Mark Carney’in aşarsa enflasyon oranı geçerli Görüşme süresince eski teklifleri itibarıyla saat ücreti 140 TL’nin sürecine çok erken başladık. Davos’ta dile getirdiği gibi, artık küresel düzende bir “kopuş” yaşanıyor. Ve bu ko- olacak. Üçüncü 6 ayda ücretler yüzde 15 ve ardından yüzde 18 altında olanlara, bunu aşmamak Yaklaşık bir yıla yayılan bir puşun merkezinde Donald Trump var. enflasyon artı 1.5 puan, dördüncü olan Türkiye Metal Sanayicileri kaydıyla 10 TL tamamlama süreçte tüm paydaşlarımızla birçok Trump, yalnızca politikalarıyla değil, diliyle 6 ayda ise enflasyon oranında yapılacak. Ardından tüm ücretlere Sendikası (MESS) anlaşmada kez bir araya geldik. Süreci masa de II. Dünya Savaşı sonrası kurulan libe- artırılacak. Yıllık bazda ücretlerde yüzde 20 zam uygulanacak ve saat sendikaların “kazanılmış hakların başında sona erdirmeye yönelik ral düzeni hedef alıyor. Çok taraflı kurum- kümülatif artış yüzde 44.76, lar, müttefiklik ilişkileri, uluslararası hu- ücretlerine seyyanen 17.61 TL geriye götürülmesi” diyerek tepki yoğun çabalarımız sonuç verdi. kuk ve serbest ticaret; Trump’ın dünyasın- sosyal haklar dahil edildiğinde ise eklenecek. Bu düzenleme ile ilk gösterdiği taleplerini geri çekti. Daima ‘İşçi olmadan işveren da birer yük. 6 ayda çıplak ücretlerde ortalama yüzde 47.81 olacak. Zamla birlikte olmaz, işveren olmadan işçi Venezuela’da yapılanlar, Grönland teh- ‘İşçi varsa biz varız’ yüzde 28.10 artış sağlanacak. ortalama ücretli bir metal işçisinin olmaz’ ilkesiyle hareket ettik. ditleri, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanu- Sözleşme sürecinde masaya Sosyal ödemelerle birlikte artış net maaşı, 1 Eylül 2025’ten Her zaman metal sektöründe el Macron’a yönelik küçümseyici tavır... Bunların hiçbiri tesadüf değil. Hepsi aynı ilk 6 ay için yan zamlar hariç oranı yüzde 31.15’e çıkacak. itibaren ikramiye ve yakacak çarkların dönmesini, üretimi, mesajın parçaları: Sözleşmenin ikinci 6 ayında, yardımı dahil 71 bin TL’ye, 1 Mart yüzde 58.5 zam talebi koyan istihdamı ve çalışma barışını Kurallara dayalı düzen sona eriyor, güç yani 1 Mart’tan sonra yüzde 13 2026 itibarıyla ise 79 bin 500 TL’ye Birleşik Metal İş de yüzde 35.2 önceliklendiriyoruz.” siyaseti geri dönüyor. zam yapılacak, enflasyon bu oranı yükselecek. ücret artışı isteyen Türk Metal de l Ekonomi Servisi Küçük ama çarpıcı bir örnek: Birleşik Krallık’ın Mayıs 2025’te Chagos Adaları üzerindeki egemenliğini Mauritius’a dev- retme kararı, hukuka dayalı düzenin geç Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, faizi yüzde 38’den yüzde 37’ye indirdi kalmış ama anlamlı bir örneğiydi. Ancak tam da bu nedenle Trump’ın hedefi oldu. Trump anlaşmayı “büyük bir aptallık” ola- rak nitelendirdi. Londra’nın seçilmesi te- sadüf değildi. Çok taraflılık ve uluslararası hukuk, Trump’ın dünyasında erdem değil, Ocak TÜFE’si korkuttu! zaaf. Verilen mesaj açıktı: Kurallara uyanlar kaybeder, gücü erkez Bankası Para Politikası karşın sürdüğünü ima etmektedir. olan alır. Trump Britanya’yı hedef alarak aslında Avrupa’ya ve müttefiklerine sesle- MKurulu, enflasyon beklentileri Enflasyon beklentileri ve fiyatlama 21.5 milyon ‘yerli niyordu: “ABD olmadan stratejik bir ağırlı- ve fiyatlama davranışlarındaki davranışları iyileşme işaretleri ğınız yok.” riskler dikkat çekti. göstermekle birlikte dezenflasyon Davos’ta verilen mesaj açıktı: Kuralla- turist’ seyahat etti Merkez Bankası Başkanı süreci açısından risk unsuru ra dayalı düzen bitiyor, güç siyaseti ge- TÜİK’in “Hanehalkı Yurtiçi ri dönüyor. Trump, desteğin, hatta ege- Fatih Karahan başkanlığında, olmaya devam etmektedir.” Turizm, III. Çeyrek: Temmuz-Eylül, men toprakların bile pazarlık konusu oldu- üyeler Cevdet Akçay, Elif Haykır PPK, “sıkı duruş”un süreceğini 2025” raporuna göre Ocak-Eylül ğu bir dünya inşa etmeye çalışıyor. Ve tam Hobikoğlu, Hatice Karahan, de kaydetti. Kararı yorumlayan bu atmosferde, başka bir gelişme günde- 2024’e kıyasla yüzde 5.4 artarak Fatma Özkul ile toplanan Para isimlerden İris Cibre, “Demek ki me geldi. (yurtiçinde ikamet eden) 21 milyon ise ocakta aylık TÜFE’nin gıda Politikası Kurulu (PPK), yeni ocak enflasyonu gerçekten yüzde 548 bin kişi seyahate çıktı. Ayrıca öncülüğünde arttığına, ana Gazze Barış Kurulu: kararını dün açıklayarak politika 4’lerde gelecek. Politika faizi ile seyahat sayısı yüzde 5.5 artışla 27.1 eğilimdeki artışın ise sınırlı faizinin yüzde 38’den yüzde enflasyon arasındaki marjı standart Yeni düzenin provası milyon, geceleme sayısı yüzde 3 olduğuna işaret ettiğini belirtti. 37’ye düştüğünü duyurdu. Karar korumaya devam ediyorlar”, ABD’nin yaklaşık 60 ülkeye gönder- artışla 230.8 milyon oldu. Ortalama PPK şunu vurguladı: “Son diği Gazze Barış Kurulu’na davet, klasik geceleme sayısı ise 8.7’den 8.5’e kapsamında değerlendirme notu Prof. Dr. Hakan Kara ise “Merkez bir diplomatik girişim değildi. Bu, yeni bir çeyreğe ilişkin göstergeler talep düştü. Toplam harcama yüzde 34.8 da yayımlayan PPK, enflasyonun Bankası düşük faiz lobisinin gazına dünya düzeninin pilot uygulamasıydı. Da- artışla 276.1 milyar liraya yükseldi. koşullarının dezenflasyon sürecine (TÜFE) ana eğiliminin aralık gelmedi; makul ve ölçülü bir karar vet Davos’ta ilan edilmedi, öncesinde ya- Seyahat başına ortalama harcama verdiği desteğin azalmasına ayında gerilediğini, öncü verilerin aldı” dedi. l Ekonomi Servisi pıldı. Davos’ta ise imzalar atıldı. Ortaya çı- 7 bin 977 liradan 10 bin 189 liraya kan tablo dikkat çekiciydi: ulaştı. l Ekonomi Servisi Batı Avrupa ülkeleri temkinliydi. Batı için mesele Gazze değildi, sistemdi. Fransa ve 2026 yılı küresel Almanya’nın sorduğu soru basitti: “Bu ya- Yüksek faiz-düşük KISA... KISA... KISA... pı Birleşmiş Milletler’in yerini mi alacak?” stres testi olacak Çünkü BM zayıflarsa Batı’nın kurduğu l MERKEZ Bankası’nın toplam düzen zayıflar. Kurallar çökerse Batı’nın İSO Yönetim Kurulu Başkanı Er- kur rekabeti bitirdi rezervleri, 16 Ocak haftasında meşruiyet zemini çöker. Bu yüzden Avru- dal Bahçıvan, küresel jeopolitik ge- pa bekledi. Trump’ın niyetini test etti. Ve 9.1 milyar dolarlık artışla 205.2 lişmelerin ABD’de faiz indirimle- TÜRKİYE İhracatçılar Meclisi (TİM) ilk kez açık bir mesafe koydu. Bu, ABD ile milyar dolara yükseldi. Bu rine dair beklentileri zayıflattığı- Avrupa arasındaki en derin kırılmalardan Başkanı Mustafa Gültepe, “yüksek Mustafa Gültepe kapsamda brüt döviz rezervi 4.8 nı belirterek önümüzdeki aylarda fi- biriydi. Atlantik ittifakı artık sadece askeri faiz-düşük kur” politikası nedeniyle milyar dolar artışla 84.2 milyar değil, zihinsel olarak da çatlıyordu. nans piyasalarının her yöne açık bir özellikle emek yoğun sektörlerin son artışın önemli bölümünün parite dolar oldu. İsrail’in tavrı ise farklıydı. İsrail acele etme- “stres testinden” geçeceğini söyle- 2.5 yılda ciddi rekabet gücü kaybı etkisi ile otomotiv, savunma sanayi l TİCARET Bakanlığı’nın, fahiş di. Çünkü pazarlık gücü var. Mesajı açıktı: di. Bahçıvan, Türkiye’nin risk primi- yaşadığını söyledi. ve mücevher sektörlerindeki sınırlı fiyat artışlarının önüne geçilmesi “Ben olmadan bu plan işlemez.” O yüzden nin 700’lerden 200’lere gerileme- İhracattaki güncel gelişmeleri sayıdaki firmadan kaynaklandığına, amacıyla son üç günde İstanbul, beklemek, İsrail için zayıflık değil, strateji... sinin önemli bir kazanım olduğunu ve 2026 hedeflerini değerlendiren ihracatta genel bir artış olmadığına Ankara ve İzmir’deki 751 kasapta ifade etti. AB ile Gümrük Birliği’nin Gültepe, Türkiye’yi uzun vadede en dikkat çekti. Eğer masada değilsen 10 bin 514 ürüne yönelik denetim güncellenmesi gerektiğini dile ge- çok ihracat yapan ilk 10 ülke arasına Mevcut koşullarda maliyetleri yaptığı, 86 ihlal nedeniyle de idari mönüdesin tiren Bahçıvan, Türkiye-ABD ilişki- taşımayı hedeflediklerini belirtti. dengelemek için döviz bazında yüzde para cezası kestiği açıklandı. Türkiye ve bazı Ortadoğu, Asya ve Do- lerindeki olumlu seyrin ticareti ar- Gültepe, bu hedefe ulaşabilmek 15-20 fiyat artışı gerektiğini ancak en l TÜRKİYE Yem Sanayicileri ğu Avrupa ülkeleri ise hızlı davrandı. Çün- tırabileceğini ve 2026’yı yapısal re- için ihracatın tabana yayılması, tüm fazla yüzde 2-3 artış yapılabildiğini kü yeni dünyada en büyük korku, dışarıda Birliği Başkanı Ülkü Karakuş, formlar için bir fırsat yılı olarak gör- sektörlerin sürece dahil edilmesi ve belirten Gültepe, emek yoğun kalmak. Masada olmayan, oyunda olmaz. maliyetlerindeki yükselişe düklerini söyledi. Savunma sanayi- Oyunda olmayan, kararların öznesi değil her yıl çift haneli büyüme yakalanması sektörlerde istihdam ve asgari ücret rağmen mevcut ürün fiyatlarında sindeki başarının diğer sektörlere nesnesi olur. Türkiye’nin refleksi tanıdıktı: gerektiğini vurguladı. desteklerinin artırılması, döviz ramazan ayı bitene kadar de örnek olması gerektiğini belirten “Karşı çık ama masadan kalkma.” Türkiye’nin 2025’te ihracatını dönüşüm desteğinin güçlendirilmesi değişiklik yapmayacaklarını ilan Bahçıvan, yüksek katma değer vur- Bu çıkarcılık mı? Evet, kısmen. yüzde 4.5 artırarak 273.4 milyar ve ihracatçının finansmana erişiminin etti. Bu korku mu? Evet, kısmen. gusu yaptı. l Ekonomi Servisi dolara çıkardığını hatırlatan Gültepe, sağlanması çağrısında bulundu. Türkiye farklı ne yapabilirdi? Batı gibi bekleyebilirdi ama masadan dışlanma ris- kini göze alması gerekirdi. İsrail gibi pazarlık yapabilirdi ama İsrail’in sahip olduğu askeri ve siyasi güce Tüketici güveninde Sanayicinin temel sahip değildi. Ya da en zor yolu seçebilirdi: Katılır ama şart koyardı, kırmızı çizgilerini ilan eder- ‘mini’ artış yaşandı sorunu ‘sipariş‘ler di, BM’nin yerine geçilemeyeceğini açıkça söylerdi. Filistin’in siyasi öznesinin tasfiye TÜİK’in dün yayımladığı “Tüketici MERKEZ Bankası’nın dün edilmesine karşı dururdu. Yapmadı çünkü Güven Endeksi, Ocak 2026” yayımladığı “İktisadi Yönelim yazık ki bugün Ankara’nın dış politikası il- raporuna göre tüketici güven İstatistikleri ve Reel Kesim Güven ke üzerine değil, manevra üzerine kurulu. endeksi, Aralık 2025’te 83.5 iken Endeksi (RKGE), Ocak 2026” Ve belki de asıl soru şu: Yeni dünyada kim Ocak 2026’da yüzde 0.3 artarak 83.7 “gelecek 12 aylık dönemde dayanıklı raporuna göre mevsimsellikten hacmi ve mevcut toplam sipariş masada kalacak, kim mönüye dönüşecek? Aslında Trump’ın kurmak istediği düze- puan oldu. Ancak, bu kapsamda tüketim mallarına harcama yapma arındırılmış RKG, önceki aya kıyasla miktarına ilişkin değerlendirmeler” ne karşı çıkmak imkânsız değil. “gelecek 12 aylık dönemde hanenin düşüncesi” endeksi yüzde 0.7 0.7 puan azalarak 103 puan oldu. endeksi azalış yönünde etkiledi. Ama tek tek ülkeler için neredeyse maddi durum beklentisi” endeksinin düşüşle 101.9 puan oldu. “Sabit sermaye yatırım harcaması, Merkez Bankası’nın, yine dün imkânsız. Bugün hiçbir orta ölçekli ülke, yüzde 2.3 düşüşle 83.3 puana Öte yandan ana endeksin son üç aydaki toplam sipariş açıkladığı “İmalat Sanayi Kapasite tek başına ABD’nin dayattığı güç siyase- inmesi dikkat çekti. Bunun yanında hesabında kullanılmasa da miktarı, genel gidişat, mevcut Kullanım Oranı (KKO), Ocak 2026” tini dengeleyemez. Ama birlikte hareket “mevcut dönemde hanenin maddi “gelecek 12 aylık dönemde işsiz mamul mal stoku ve gelecek üç raporuna göre imalat sanayi eden ülkeler bunu yapabilir. durumu” endeksi yüzde 0.4 artışla sayısı beklentisi” endeksi yüzde aydaki toplam istihdama ilişkin genelinde mevsimsel etkilerden Sorun şu: Batı parçalı, Avrupa bölün- müş, Küresel Güney dağınık, orta ölçekli 68.2, “gelecek 12 aylık dönemde 0.8 düşerek 76.5 puana indi. Bu değerlendirmeler” endeksi artış, arındırılmış KKO, bir önceki aya ülkeler ise birbirine güvenmiyor. Trump’ın genel ekonomik durum beklentisi” endeksteki düşüş işsizlikte artış “gelecek üç aydaki ihracat sipariş kıyasla 0.2 puan artarak yüzde 74.4 asıl başarısı burada yatıyor: Rakiplerini endeksi yüzde 4.3 artışla 81.5 ve anlamına geliyor. l Ekonomi Servisi miktarı, gelecek üç aydaki üretim ulaştı. l Ekonomi Servisi değil, ittifakları zayıflatmak.