Katalog

GÜLER YALÇIN’DAN ‘DEVRİMCİ BİR ÖNDER İSMAİL HAKKI TONGUÇ VE GERÇEKLEŞEN ÜTOPYASI’ Yoksul köy çocuklarının eğitimine adanmış bir yaşam! İSMAİL HAKKI TONGUÇ’UN OBJEKTİFİNDEN YUVA KÖYÜ ÇOCUKLARI İSMET İNÖNÜ VE İSMAİL HAKKI TONGUÇ KÖY ENSTİTÜLÜ ÖĞRENCİLERLE BİRİNCİL KAYNAKLAR VE ÖZGÜN İBRAHİM BERKSOY YORUMLAR... Yaşam ile eylem arasındaki diyalektik ilişkiyi ESKİ VE YENİ KUŞAK ARASINDA ortaya koymak için Yalçın, işe Tonguç’un doğum KURULAN AYDINLANMA KÖPRÜSÜ: tarihinden (1893) başlıyor. SÖZLÜ TARİH ÇALIŞMALARI! Tonguç’un yazdıklarından alıntılarla Son yıllarda Köy Enstitülerine olan çok yönlü Bulgaristan’ın Silistre’sindeki Atmaca köyünden ilgi sevindiricidir. Bu ilginin gerisinde hiç kuşkusuz İstanbul’a gelişi (1914), ardından eğitim için çağdaş bir yorumla Köy Enstitülerini geleceğe Almanya’ya gönderilmesi, Avrupa’daki seyahatleri taşımak amacıyla kurulan dernek ve vakıfların (1918-1956), ülkemizin en özgün eğitim (Yeni Kuşak Köy Enstitülüler Derneği, Köy müzelerinden Mektep Müzesi Müdürlüğü (1926- Enstitülerini Araştırma ve Eğitimi Geliştirme 1935), ailenin Atmaca köyünden Türkiye’ye göç Derneği, Köy Enstitüleri ve Çağdaş Eğitim Vakfı, etmesi ve ailecek Eskişehir’e yerleşmeleri, on İsmail Hakkı Tonguç Belgeliği Vakfı vb.), eğitim binden fazla kişinin gezdiği “gezici eğitim sergisi” sendikalarının, dergilerin (Öğretmen Dünyası, deneyimi (1933), Milli Eğitim Bakanı Saffet Yeni İmece, abece vb.) önemli payı var. Arıkan’ın kendisine ilköğretim genel müdürlüğü Çoğunluğu 40’lı yıllarda Köy Enstitülerinden görevini teklif edişi (1935) ve sonrası, yazarın özgün mezun olmuş öğretmenlerin ve sağlıkçıların iyi yorumlarıyla birlikte aktarılıyor. yetişmiş çocuklarının, torunlarının çabalarıyla Yazar, tüm bu serencamı belge niteliğindeki resmi biyografilerden yürütülen özverili araştırmalar, çok değerli sözlü fotoğraflarla genç kuşaklara aktarırken birincil ayrılmaktadır. tarih çalışmalarını da içeren el emeği göz nuru yayınlar, birer kaynaklara başvuruyor. Prof. Dr. Güler “hafıza mekânı” olan tarihi enstitü binalarının restorasyonu Gerek bu birincil kaynaklar (Tonguç’un yazdığı Yalçın, kitabını Köy Enstitülerine olan ilginin kurumsallaşmasında son derece telif ve çeviri kitaplar ile makaleleri) gerekse armağan ettiği Köy önemli bir rol oynamaktadır. GÜLER YALÇIN yararlanılan kaynaklar okurların ve Köy Enstitüleri Enstitülü bir anne- 40’lı yıllardan bugüne Köy Enstitülüler ile yeni kuşak Köy üzerine araştırma yapacak olanların dikkatine babanın çocuğu. Annesi Fatma Enstitülüler arasında kurulan Aydınlanma köprüsü ve geleceğe sunulmak üzere kitabın sonunda titizlikle belirtiliyor. Dicle (Yalçın) 1944 Isparta Gönen Köy Enstitüsü ve 1947 yönelik bu süreklilik önemlidir, değerlidir, övgüye değerdir. Ankara Hasanoğlan Yüksek Köy Enstitüsü, babası Hüseyin KÖY ENSTİTÜLERİNE DE ESİN OLAN GÜLER YALÇIN: ‘TONGUÇ’U ANLAMADAN Yalçın ise 1945 Lüleburgaz Kepirtepe Köy Enstitüsü ve 1949 ‘İLKÖĞRETİM VE EĞİTİM MESELESİ KÖY ENSTİTÜLERİNİ ANLAMAK MÜMKÜN Gazi Terbiye Enstitüsü mezunu. HAKKINDA MUHTIRA’... DEĞİLDİR!’ GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE ÜLKEMİZİN EĞİTİM Yalçın’ın, Tonguç’un dergilerde yayımlanan makalelerinden Köy Enstitülerini anlamamıza ve günümüz dünyasındaki SORUNU ÜZERİNE TEZLİ DÜŞÜNCELER... yola çıkarak onun eğitim ile ilgili düşüncelerini ele alıp gelişmeler ışığında yorumlamamıza olanak sağlayan bu Yalçın, kitabında köyü bilen, köylüyü tanıyan, köyden değerlendirdiği bölüm, günümüzün eğitim sorunlarını değerli imeceye katkıda bulunanlardan biri de Prof. Dr. Güler ortaya koymak ve çıkış yolları üzerine düşünmek bakımından Yalçın’dır. gelen ve ömrünü yoksul köy çocuklarının eğitimine adamış, adı Hasan Âli Yücel ile birlikte anılan büyük devrimci İsmail çok değerli ve ufuk açıcıdır. Güler Yalçın’ın Devrimci Bir Önder İsmail Hakkı Tonguç Hakkı Tonguç’un yaşamöyküsünden, yaşamındaki dönüm Bu makaleler arasında Ocak 1937’de Kültür Bakanlığı ve Gerçekleşen Ütopyası (Dorlion Yayınları) adlı biyografisi, noktalarından, yaptıklarından ve yazdıklarından yola çıkarak Dergisi’nde yayımlanan “İlköğretim ve Eğitim Meselesi” ufuk açıcı değerli bir çalışma olarak “Köy Enstitüleri kitaplığı” geçmişten günümüze ülkemizin eğitim sorunu üzerine tezli başlıklı makale, Tonguç’un ilköğretim genel müdürlüğüne adını verebileceğimiz literatürdeki yerini aldı. atanmasından hemen sonra 24 Aralık 1935’te Milli Eğitim Yalçın’ın, “Tonguç’u anlamadan Köy Enstitülerini düşüncelerini ortaya koyuyor. anlamanın mümkün olmadığı” düşüncesinden yola çıkarak Cemal Süreya, Papirüs’te (1960) yayımlanan Bakanı Saffet Arıkan’a sunduğu “İlköğretim ve Eğitim Meselesi bir devrimci eğitimcinin ütopyasını genç kuşaklara anlatmak başyazılarından birinde “Şairin hayatı şiirine dahil” derken Hakkında Muhtıra” başlıklı 35-40 sayfalık resmi raporuna amacıyla kaleme aldığı biyografi, günümüzde -yeniden- haklıydı. Benzer şekilde Tonguç’un yaşamı da başta devrimci dayanması bakımından önemlidir. canlandırılmayı bekleyen köylere ve o köylerdeki eğitim ütopyası olmak üzere eğitim alanındaki yapıp ettiklerine, Güler Yalçın, İsmail Hakkı Tonguç’un “muhtıra” adını sorunlarına ilişkin ileri sürdüğü tezler bakımından alışılageldik düşüncelerine, yazdıklarına dahil. verdiği 24 Aralık 1935 tarihli raporunu da ayrıntılı olarak >> 8 23 Nisan 2026