Katalog

ARIN DİLLİGİL BAYRAKTAROĞLU’NDAN ‘SİSLİ ŞEHİR: ŞAİR VE DİPLOMAT ABDÜLHAK HAMİD’İN LONDRA YILLARI’ ‘Şairi duygusallığı ve yaraları kadar gerçekçi ve dik duruşuyla da işledim’ Akademisyen ve yazar Arın Dilligil Bayraktaroğlu’nun Remzi Bayraktaroğlu’nun derinlikli bir araştırma sürecinin ardından Kitabevi tarafından yayımlanan Sisli Şehir adlı romanı, şair kaleme aldığı Sisli Şehir, Osmanlı tarihinde Osmanlı-İngiliz ve diplomat Abdülhak Hamid’in ilk eşi Fatma’yı kaybetmesi ilişkilerinin ve sisli bir dönemin belgeseli olarak da görülebilir. sonrasında Londra büyükelçiliğine tayin olup çeşitli görevler Arın Dilligil Bayraktaroğlu ile Sisli Şehir: Şair ve Diplomat üstlenerek geçirdiği yirmi altı yılı (1885-1911) kapsıyor. Abdülhak Hamid’in Londra Yılları’nı konuştuk. ‘ABDÜLHAK HAMİD’İN YAŞADIĞI ORTAMLA ETKİLEŞİMİNİ GÖSTERMEYE ÇALIŞTIM’ n Abdülhak Hamid’in yaşantı- sı bir roman kapsamında daha ön- ce de ele alındı. İlk aklıma gelen- ler Can Dündar’ın yazdığı Lüs- yen (Can Yayınları, 2010) ve Yu- suf Mardin’in yazdığı Abdülhak Hamid’in Londrası (Türkiye İş Bankası, 1976). Sisli Şehir’i bu ki- taplardan ayıran özellik nedir? BAYRAKTAROĞLU - Lüsyen ki- tabı Abdülhak Hamid’in 1912 sonra- sındaki yaşantısını ve Lüsyen’e olan tapınma derecesindeki aşkını dile getiriyor. Yani ele aldı- ğımız devreler farklı. Yusuf Mardin’in kitabında ise siyasi tarih olguları öy- lesine öne çıkıyor ki Hamid’in duygusal ve yaratıcı yön- leri gölgede kalıyor. Ben Abdülhak Hamid’in içinde yaşadığı ortam ile ne çeşit bir etkileşim içinde olduğunu göstermeye çalıştım. Bu açıdan Sisli Şehir’in diğer romanlarla aynı plat- formda yer almadığına inanıyorum. n Hamid’in kişiliğini yansıtırken nelere dikkat et- tiniz? O, kaybettiği sevgili ardından duyduğu acıyı en dokunaklı şekilde haykıran bir sevdalı idi. Bu kadar duygusal ve yaralı bir şairi anlatmak sizi zorladı mı? BAYRAKTAROĞLU - Hiçbir anlatının onu layığıyla canlandıracağına inanmıyorum. DR. ÇİĞDEM BALIM Kitabın girişinde (s. 7) şu satırlar yazılıdır: “Hamid için romantik, güzellik düşkünü, gerçekçi, narsist, TOPLUMSAL DİLBİLİMDEN ANI ROMANA... tevazu sahibi, müşkülpesent, hazırcevap, nüktedan, hoş sohpet, Uzun yıllar İngiltere’de Cambridge şehrinde yaşadınız n doğa sever, hayvan sever, insan sever gibi tekdüze sıfatlardan ve bir devre Cambridge Üniversitesi Doğu Bilimleri oluşan bir genelleme yapmak mümkün değildir. tamın gerçeklerini göstermek amacıyla kitaba eklenmiştir. Fakültesi’nde Türk dili ve edebiyatı alanında öğrenci O bunların hepsi olması yanı sıra çok daha fazlasını kişili- Abdülhak Hamid hangi etkilere ne tepkiler veriyordu? Bir şa- yetiştirdiniz. Daha sonra sizi anı romanları yazan bir ğinde barındırır... Abdülhak Hamid’in kişiliği bir romana sığ- ire esin verecek ortamlar bile Hamid’in anılara teslim olduğu edebiyatçı olarak gördük. Bu geçiş nasıl oldu? mayacak kadar çok yönlüdür.” mekânlardır. ARIN DİLLİGİL BAYRAKTAROĞLU - Aktif çalışma süre- Gerçekten de o, benliğinde olağanüstü vasıflar taşıyan bir ki- “Hyde Park’tan Geçerken” şiirini anımsayalım. Bu yeşil sü- cim boyunca toplumsal dilbilimi alanında faal oldum. Anı ro- şidir. Kıvrak zekâsıyla, dil kullanımındaki ustalığıyla, şakacı- kunet içinde bir kuşa hitaben ettiği feryatlar insanın içini dağlar. man türü ilgi duyduğum bir alandı. lığı ve nükteleri ama aynı zamanda duygusallığı ile tanıdığı ve Sonuçta diyebiliriz ki metropolün fiziksel havası, iyisiyle kö- Daha çok geçmişte yaşamış kişilerin yaşam öyküsüne tanımadığı pek çok aydının hayranlığını kazanmıştır ve hakkın- tüsüyle ona duygularını ifade için olanak sağlamıştır. odaklanarak o geçmişe ait fiziksel dünya, yaşam biçimi, da ciltler dolduracak kadar yorum yapılmıştır. Romanınızdaki çam kozalağı figürü bir anlamda onun n sosyal ve kültürel özellikler konusunda araştırma yapmak Sisli Şehir kitabım o engin denize katılmış birkaç damladır şair olarak geleceğini gösteren bir sembol olarak kullanıl- bana çekici geldi. sadece. İçeriğinde şairin duygusallığına ve yaralarına dil yetti- mış. Bu metafor ile neyi ifade etmek istediniz? Birkaç kitabım yayımlandıktan sonra Abdülhak Hamid’in ğince değinilmiştir ama onun sosyal ortamlardaki gerçekçi ve BAYRAKTAROĞLU - Ağdalı dil kullanmakta neden ısrar- Londra’daki yaşamına odaklandım ve hazırlık ve yazım sonra- dik duruşuna da aynı ölçüde yer verilmiş, işlenmiştir. cı olduğunun altını çizmeyi amaçladım. Nasıl ki Fuzuli, Baki, sında Sisli Şehir: Şair ve Diplomat Abdülhak Hamid’in Londra Nedim ve benzerleri hâlâ edebi değerlerimiz ise Hamid de aynı ANILARA TESLİM OLDUĞU MEKÂNLAR! Yılları ortaya çıktı. saygıyı görmeye devam edecektir. Sisli Şehir’deki mizansenin okuyucuya hitap etmesi için n Abdülhak Hamid karakterini işlerken neleri göz önünde n Sonraki tasarınız ne üzerine olaçak? n kullandığınız unsurlar sizce nedir? tuttunuz? Sizi bu tür roman yazmaya yönlendiren nedir? BAYRAKTAROĞLU - Çalışmaya başladığım yeni kitabım- BAYRAKTAROĞLU - 1990’lı yılların başlarında BAYRAKTAROĞLU - Mizansenin anlaşılabilir ve inandırıcı da ele alacağım tarih 1840’ta başladığı için Sisli Şehir’in biraz İrfan Orga’nın Portrait of a Turkish Family adlı kitabını olması en önemli unsur. Bugünün Londra’sı Hamid’in o yıllar- gerisine gidecek. okudum. Orga’nın yaşamöyküsünden o denli etkilendim ki da içinde bulunduğu ortamdan çok farklıdır. Karakterler Batı’dan gelip İstanbul’a yerleşmiş Avrupalı bunu Bir Türk Ailesinin Öyküsü (Ana Yayıncılık, 1994 / Şimdi Londra’nın göz kamaştırıcı siluetine hayran kalanlar göçmenler olacak. Onların Osmanlı kültürüne ayak uydurması 19. yüzyılda hüküm süren sefaletin günümüzdeki heybete ne Everest Yayınları, 2008) adıyla çevirerek Türk okuyuculara ve sosyal yaşantıya yaptıkları katkıları işleyeceğim. n kadar ters düştüğünü fark etseler şaşırırlar. ulaşmasını sağladım. Sisli Şehir: Şair ve Diplomat Abdülhak Hamid’in Sanıyorum benzeri öykülere olan merakım bu şekilde baş- Ben de geçmişte kalan ortamlardaki inanılması güç engelleri Londra Yılları / Arın Dilligil Bayraktaroğlu / Remzi ladı. Abdülhak Hamid’in Türkiye dışındaki yıllarını anlattığım okuyucuyla paylaşmak istedim. Kitabevi / 248 s. / 2026. Sisli Şehir kitabım da bunun en son örneği. Sisli Şehir’de kullandığım sefil Whitechapel manzaraları or- 10 23 Nisan 2026