Katalog

DUNYA Almanya patlayıcı saklayan Suriyeli bir sığınmacı için terör alarmına geçti Almanya, “terör eylemi” hazırlığında olduğu suçlamasıyla Suriyeli sığınmacı Cabir Elbakr’ı (22) arıyor. 18 Şubat 2015’te Almanya’ya giriş yapan ve iltica başvurusu haziranda kabul edilen Elbakr’ın, Berlin’in 260 km güneyindeki Chemnitz kentinde kaldığı daire dün polis baskınına uğradı. İhbar üzerine basılan dairede yüzlerce kilo patlayıcı madde ele geçirildiği ileri sürüldü. Polis daireden kaçarken gördüğü Elbakr için uyarı ateşi açtı ama kılpayı kaçırdı. Ev arkadaşı gözaltına alındı ve ikinci bir daire daha basıldı. IŞİD’li olduğu ve bir havalimanına saldırı düzenlemeya hazırlandığı ileri sürülen zanlının fotoğrafları yayımlandı. Pazartesi 10 Ekim 2016 dishab@cumhuriyet.com.tr TASARIM: MÜGE KAYGUSUZ Trump’a ‘çekil’ baskısı 7 ABD başkanlık seçimine bir ay kala Cumhuriyetçilerin kampanyası çatırdıyor. Kadınlara cinsel saldırıdan söz ettiği kayıtları çıkan Trump’ın çekilmesi isteniyor ABD’yi 8 Kasım’daki başkanlık seçiminin heyecanı sararken, Cumhuriyetçi Parti’nin kampanyası altüst olmuş vaziyette. Daha önce İslam karşıtı, ırkçı ve cinsiyetçi açıklamalarıyla popülist bir dalga yakalayan Cumhuriyetçi başkan adayı Donald Trump, önceki gün kadınlara yönelik sözlü cinsel saldırı olarak yorumlanan bir videosunun ortaya çıkmasıyla ilk kez gerçekten zor duruma düştü. Kendi partisinin en önde gelen isimlerinin “adaylıktan çekil” baskısıyla karşılaşan Trump, yarışa devam edeceğini duyurdu. Lakin Demokrat rakibi Hillary Clinton’la ilkini açık ara kaybettiği TV düellosunun dün ikincisine çıkması öncesi Trump’ın başka cinsiyetçi yorumlarda bulunduğu yeni kayıtlar yayımlandı. ‘Pence gelsin’ Cumhuriyetçi Parti’nin ABD Kongresi’ndeki tüm kadın üye leri Trump’ı kınamakta sözbir liği ederken, erkek üyeleri nin çoğu da kadınlara katıl dı. Partinin en önde gelen ismi ve 2008’deki başkan adayı olan Arizona Senatö rü John McCain, Trump’a desteğini geri çektiği ni ve oy vermeyeceği ni açıkladı. Güney Dako ta Senatörü John Thune ve Utah Senatörü Mike Lee, Trump’ın çekilme sini ve Clinton’ı yene bilecek bir aday belir lenmesini talep etti. Nebraska Senatörü Ben Sasse ile New Hampshire Senatörü Kelly Ayot Trump kızı Ivanka ile kampanya yapıyor. te, Trump’ın yerine başkan yardımcısı adayı olan Indiana Valisi Mike Pence’in gelmesi çağrısı yaptı. “Bir koca ve bir baba olarak Trump’ın sözlerinden alındığını”, “bunların savunulamayacağını” duyuran Pence de Trump adına katılacağı bir parti toplantısını iptal etti. Eski Cumhuriyetçi Başkan George W. Bush’un ulusal güvenlik danışmanı ve dışişleri bakanlığını yapmış kadın siyasetçi Condoleezza Rice “Yeter artık, Trump gibi biri başkan olmamalı” çıkışını yaptı. Şimdiki De mokrat Başkan Barack Obama’nın yardımcısı Joe Biden “Sözleri alçaltıcı. Bu tür bir davranış gücün kötüye kulla nımıdır. Müstehcen değil, cinsel saldırıdır” dedi. B? üyük tep ki üzerine önceki gün “Hatalıydım, özür diliyorum, bu ben değilim” demek zorunda kalan Trump ise çekilmesine yönelik baskılara kulak asmadı. ‘Çekilmem sıfır ihtimal’ Wall Street Journal gazetesine “Çekilmem sıfır ihtimal. Hiçbir zaman, asla vazgeçmem” diyen Cumhuriyetçi aday, hatta ikinci TV düellosunda Demokrat rakibesi Hillary Clinton’a eski başkan kocası Bill Clinton’ın evlilik dışı ilişkileri üzerinden saldıracağını söyledi. “Politico” haber sitesi, Cumhuriyetçi Parti’nin önde gelenlerinin Trump’ın yerine başka bir aday geçirme olanaklarını araştırdığını duyurdu. Ama Cumhuriyetçi Ulusal Kongre’nin 2472 delegeyi tekrar toplayıp yeniden adaylık oylaması yaptırması ve istediği sonucu alması zor gözüküyor. Ölmesi mi lazım? Bunun dışında Trump’ın ya kendiliğinden çekilmesi ya da ölmesi yahut “başka bir durum” olması gerekiyor. Üçüncü şıkla adayın kendi çekilme kararını bile alamayacak bir sağlık durumunda olması ima ediliyor. Parti kurallarının değiştirilmesi halinde bile yürürlüğe girmesi 1 ay gerektiriyor. Bu da başkanlık seçiminden birkaç gün öncesine denk geliyor. Üçüncü şıktaki muğlaklıktan yararlanıp Trump’ı suç, ihanet, parti kurallarını çiğnemekle itham edip devre dışı bırakmayı önerenler de var. Ama Politico’nun dün yayımladığı anket, Cumhuriyetçi seçmenin yüzde 74’ünün partinin Trump’ı desteklemeye devam etmesini istediğini gösterdi. Radyo sohbetleri de yayımlandı CNN kanalı ile Washington Post gazetesi dün de Donald Trump’ın Howard Stern’in radyo şovlarında yaptığı sohbetlerin kayıtlarını yayımladı. Trump’ın bunlar içinden şimşekleri en çok çeken açık lamaları şimdi 34 yaşında olan kızı Ivanka ile ilgili. 12 yıl önceki bir sohbette kızının çok güzel olduğunu söyleyen Trump, Stern’in Ivanka’yı hem “cinsel ilişki” de hem de “ateşli kadın” anlamına gelen bir kelimeyle nitelemesi üzerine “Evet, öyle” yanıtını veriyor. 10 yıl önceki bir sohbette Stern’in o dönemde 24 yaşında olan Ivanka’nın göğüs büyütme ameliyatı olup olmadığını sorması ve eskisinden daha dik ve yuvarlak gözüktüğünü söylemesi üzerine Trump “Onunkiler hep dik ve yuvarlaktı” diyor. “24 yaşındakilerle cinsel ilişkide sakınca görmediğinden, kadının yaşı 35’e gelince hesabı ödeyip gitme vaktinin geldiğinden” söz eden Trump, Prenses Diana gibi eşi de araba kazası geçirse ve engelli olsa onunla kalıp kalmayacağına dair spekülasyon yapıyor ve “Böyle bir durumda göğüsler nasıl gözüküyor acaba” diye soruyor. ‘Türkiye Irak’ı diğer seçeneğe zorlamasın’ IŞİD toprakları yüzde 28 azaldı Londra merkezli araştırma kuruluşu IHS’nin yeni raporuna göre IŞİD, Ocak 2015’ten beri kontrolündeki toprakların yüzde 28’ini kaybetti. IŞİD’in 2015’te topraklarının yaklaşık yüzde 14’ünü kaybetmesinin ardından 2016’daki kayıplarıyla birlikte toplam kaybı yüzde 28’e ulaştı. Bu yılın ilk dokuz ayında IŞİD’in kontrolündeki toprakların yüzölçümü 78 bin kilometrekareden 65 bin 500 kilometrekareye düştü. Şu anda kontrolünde bulunan alan Sri Lanka’nın yüzölçümüyle aynı. IŞİD’in son üç aydaki toprak kaybı ise yavaş oldu. Temmuzdan beri sadece 2800 kilometrekarelik alan kaybetti. IHS, bunun, Rusya’nın Suriye yönetimine askeri desteğe öncelik vererek, IŞİD hedeflerine yönelik saldırılarını azaltmasından kaynaklandığını belirtti. Yine Türkiye’nin Suriye’de Fırat Kalkanı operasyonuyla AzezCerablus hattından çıkarılan IŞİD’in “fiili başkenti” Rakka ile Türkiye sınırı arasındaki bağlantının kesilmesi de YPG’nin Mınbiç’i almasıyla sağlandı. ‘Rus üslerine yan bakmayın’ ABD yönetiminin Halep’le ilgili Suriye hükümet güçlerinin askeri faaliyetlerine füze saldırısı düzenleme seçeneğini değerlendirdiği haberleri gelirken, Rusya uyarıda bulundu. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, S300 ve S400 gibi Rus hava savunma sistemleri dikkate alındığında Suriye’deki askeri üs ve havaalanlarına yönelik saldırılara ilişkin düşüncelerin tehlikeli olduğunu söyledi. Lavrov “Meşru hükümetin davetiyle Suriye’de bulunan Rusya’nın biri Hmeymim diğeri Tartus’ta iki üsse ve tesislerimizi korumak için hava savunma sistemlerine sahip olduğunu dikkate alırsak bunlar çok tehlikeli oyunlar” dedi. Irak elçisi: Türk askeri diplomatik yoldan çıkmazsa başka seçenekleri deneriz Irak meclisinin Musul operasyonu öncesi Başika’daki Türk gücünün ülke ri sınırı geçip Kürdistan’a konuşlanmış durumda. Varlıkları yasal değil” dedi. den çıkarılması yönünde karar alması ve “Türk askerlerinin bölgedeki varlığının, Irak hükümetinin harekete geçmesinin IKBY’nin meclis kararlarını ve toprak ardından ilişkiler gerilirken, Bağdat geri egemenliğini ayaklar altına aldığını“ öne adım atmıyor. Erbil merkezli Rudaw TV’ye süren açıklamada, “Türk güçlerinin en konuşan Irak’ın Ankara Büyükelçisi İbra kısa zamanda Türkiye’ye dönmesi talep him Alavi, “Bu sorunu diplomatik kanal edildi”. Açıklamaya IKBY Başkanı Mesut lar, doğrudan görüşmelerle çözebileceği Barzani’nin partisi KDP ve İhvan uzan mize inanıyoruz. Olmazsa BM Güvenlik tısı Yekgirtu destek vermezken, Kürdis Konseyi’ne şikâyetimizi ilerletmek zorun tan Yurtsever Birliği (KYB), Goran (Deği da kalırız. Sonuç alamazsak Irak hüküme şim), İslami Toplum Partisi (Komela), İs ti öbür seçenekleri değerlendirmek zorun lami Hareket (Bizotnewe) ve Kürdistan da kalır, yani egemenliğini ve çıkarları Komünist Partisi imza attı. nı koruma hakkını hayata geçirir” dedi. IKYB Başbakanı Neçirvan Barzani, Türk gücünün yasadışı olduğu gö Ankara’nın tezini yankılayıp “Musul as rüşünü tekrarlayan Alavi, Türkiye’nin keriden ziyade siyasi sorundur. IŞİD’den PKK ve IŞİD bahanelerinin geçerli bir kurtarıldıktan sonra tüm siyasi ve dini gerekçe olmadığını savundu. “Türkiye, unsurların siyasi süreçte ve bölgenin yö eski Musul Valisi Esil Nuceyfi ve Irak netiminde oynayacakları rollerin belirle Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) ile neceği bir anlaşma şarttır” dedi. anlaştığını söylüyor. Ancak anayasaya göre yabancı asker davet yetkisi sadece Irak hükümetindedir” diye konuşan elçi, Türk askeri Başika’da Sünni milisleri eğitiyor. IŞİD’den Türklere saldırı Dün Başika’da Türk askerinin bulun “Bunlarla sözlü anlaşmayı bile askeri danışmanlar için yapmışlardır, Türk askerlerinin top ve tanklarla Irak’ın 120 km içine yerleşmesi için değil” diye ekledi. Türk yetkilileri “Irak parçalanmış bir ül ke” sözlerini de “Irak federal bir ülkedir. Meşru bir yönetime sahiptir. Bu konu Türkiye’yi ilgilendirmez” diye eleştirdi. IKBY meclisinden 5 parti de yayımladıkları ortak açıklamada “Türk askerle duğu Gedu Üssü’ne IŞİD saldırdı. Üste bulunan Türk askerlerinin anında karşılık verdiği saldırıda IŞİD’e ait top mevzisi imha edildi ve Stinger ile açılan ateş sonucu İnsansız Hava Aracı düşürüldü. ABD’den Riyad’a Yemen tepkisi Husiler, cenazeye hava saldırısında 140 kişinin ölmesinin ardından Suudi Arabistan’ı protesto etti. Suudi Arabistan’ın Mart 2015’ten beri saldırdığı Yemen’de önceki gün başkent Sanaa’da Şii Husilerin cenaze törenine düzenlenen bombardımanda ölü sayısı 140’a çıktı. Suudi Arabistan saldırıyı inkâr edip soruşturma sözü verse de, ABD Ulusal Güvenlik Konseyi sözcüsü Ned Price “Saldırılardan Suudi Arabistan’ı sorumlu tuttuyoruz” dedi. Riyad’la olan güvenlik işbirliğinin bir “açık çek” olmadığını dile getiren Prince, Washington yönetiminin “Riyad öncülüğündeki koalisyona olan azalan desteğini, ABD’nin ilke, değer ve çıkarları doğrultusunda tekrar gözden geçireceğini” söyledi ve acil ateşkes çağrısı yaptı. Suriye’de ‘cehennemin kapıları’ Suriye üzerinden yürütülen paylaşım savaşı “felaketle” eşdeğer sonuçlara göz kırpar hale geldi. ABD/Körfez/Türkiye hattının desteklediği El Kaide’nin Suriye mümessili Nusra Cephesi ve cihatçı grupların Halep’teki yenilgisinin eli kulağında. Sıra El Kaide emirliğinin bulunduğu İdlib’e gelecek. Yani işler kızışıyor. ABD medyasında Beyaz Saray’da “Suriye ordusunun vurulması”, Rusya’ya karşı “örtülü savaşın körüklenmesi” senaryolarını okuyoruz. Rusya ise “Nusra’nın silahlarını bile alıp Halep’in doğusundan çıkması” türü diplomatik esneklikler bir yana askeri manada alttan almıyor. Tersine BM kararları lehineyken, “önleyici restler” çekiyorlar. Resme toparlayarak bakalım... HHH BMGK’de cumartesi günkü “Halep” tasarısı tam bir tiyatroydu. ABD Dışişleri sözcüleri defalarca buranın Nusra kontrolünde olduğunu, ateşkeslerde toparlanıp silahlandıklarını, kentin batısında 1.5 milyon insanı hedef aldıklarını doğrulamışken ve ABD El Kaide’yi temizlemeye dair BMGK kararlarını onaylamışken.. “İnsani tema” elbette “yenilgiyi önleme” gayretinin tezahürü. Vaktiyle Nazileri yenmek için hiç gerek yokken sivillerle dolu Dresden’i vurmuşlardan bunları işitmek ise şaşırtıcı. Uzun süredir iki şeyi yazıyoruz: “ABD ‘talihsiz’ cihatçı yatırımıyla Suriye’de ‘kontrollü kaosu’ bile sürdüremez oldu/askeri üstünlüğü Rusya’ya kaptırdı.. Halep cihatçılardan kurtarılmadan Rusya pes etmeyecek..” Ancak Halep’in yitirilmesi ABD’nin bölge hegemonyasına ağır darbe olacağından iş çetrefilleşiyor. HHH Son bir ayda Obama/Kerry’nin Rusya ile kotarmaya çalıştığı anlaşmanın Pentagon/CIA tarafından gömülmesi, dramatik tabloyu izah ediyor. l Nusra ve cihatçılar zaten anlaşma ve ateşkesi reddetmişti. “Ilımlı” diye sunulanlar da Nusra’dan ayrılmayı.. ABD bunu beceremediği gibi Pentagon 17 Eylül’de Deyr ez Zor’da Suriye ordusunu vurdu. Hamle alenen IŞİD’e yararken, Pentagon “yanlışlıkla” dedi. l Rusya, Obama/Kerry hattının yenildiğinden hareketle sahaya yüklenirken, ABD işbirliğini askıya aldı. l Halep için BM temsilcisi De Mistura’nın “onurları ve silahlarıyla İdlib’e giderlerse eskortluk edebileceği” yakarısı da işitildi. HHH Rusya Savunma Bakanlığı sözcüsü Konaşenkov’un cuma günkü mesajları çok mühim. l S300 ve S400’lerin Tartus ve Hmeymim’e konuşlandırıldığı. S200 ve BUK sistemlerinin kapasitesinin artırıldığı. l Suriye ordusuna saldırıların Rus askerlerini de tehdit edeceğinden izin verilmeyeceği. Yani: “Uçuşa yasak bölgeyi de biz kurarız.” l Konaşenkov’un ifadesiyle “Deyr ez Zor saldırısını düzenleyen cevvallere karşı benzeri kazalar yaşanmaması için önlemler alındığı”, “Görünmez jetlerle ilgili amatörlerin hayallerinin hayal kırıklığı yaratacak hakikatlerle karşılaşacağı”... l Rusya’nın Halep’te cihatçılarla olan Batılı “gayri resmi unsurların” yerini ve sayılarını bildiği. (Rus kaynaklara göre 5 bin ama muhtemelen mübalağa.) Rusya işi şansa bırakmıyor. Suriye’ye S300V, namı diğer SA23 Gladiator füzesavar/uçaksavar sistemlerini konuşlandırdı. Ruslar, ABD ile plütonyum anlaşmasını da boşuna askıya almadı. HHH Peki, ABD ne yapacak? Rusların deyişiyle “korkunç tektonik kaymalara” yol açacak bir savaş? 3. Dünya Savaşı? Nükleer savaş? Giderayak Obama’nın buna onay vermesi zor. Hele Türkiye ve Suudiler gibi planlarının tümüyle örtüşmediği müttefikler varken. Fakat Washington’da iki kanat çarpışıyor. Birisi “ABD’nin dünyanın vazgeçilmez ulusu olmaktan çıkıp, küresel üstünlüğünü yitirmesindense savaşı yeğleyecek olanlar”. Diğeri Graham Fuller’in “Suriye, Hangi Bedelle Zafer’” başlıklı son yazısında işaret ettiği gibi “Moskova ile bölgede ‘cihadizme son vermek yolunda stratejik hedefin paylaşıldığını’ düşünenler”... Geriye satranççı Rusların “çıkış stratejisi” kalıyor. HHH Burnumuzun dibinde felaket olasılığı varken, Putin’in bugünkü Türkiye ziyareti mühim. Muhtemelen darbe girişimi vesilesiyle ABD’ye karşı Rusya ile “cilveleşmenin” bırakılıp Suriye politikasında hakiki değişiklik isteyecek. Stratejik tercih vaktinin daraldığı aşikâr. Onu da ziyaret sonrasına bırakalım. Kaliningrad’a füze krizi Rusya’nın en batıdaki kenti Kaliningrad’a nükleer başlık takılabilen 500 km menzilli İskender füzeleri yerleştirmesini Polonya, Estonya ve Litvanya protestoyla karşıladı. Bunun üzerine Rus Savunma Bakanlığı “İskender konuşlandırmamız planlı tatbikat çerçevesinde ve bir sır değil. Bunlar mobil sistemler, ülkenin bir ucundan öbürüne taşıyoruz” açıklamasını yaptı. C MY B