Catalog
Publication
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Years
Months
Our Subscribers Can Login And Read Original Page
I Want To Register And Read The Whole Archive
I Want To Buy The Page
11 OCAK 2026
3
Çocuklara
Laboratuvarda ortaya
PROF. DR.
ve gençlere
ÜSTÜN
DÖKMEN
hüsnükabul
çıkan suikast girişimi
letişimin pek çok türü ötürü hesap vermek
vardır. Karşımıza zorunda değilsin.
en çok sözlü ve Duygularını, düşüncelerini
920’nin ilk aylarında 40’lı
Atatürk’ü suikasttan kurtaran Avni Refik Bekman,
sözsüz iletişim ifade edebilirsin. Kendine
yaşlarda, yuvarlık suratlı,
İ ayırımı ortaya çıkar. özgü bir kişiliğin var,
1910’da Ankara İdadisi’nden mezun olarak Berlin
ince bıyıklı, kısa boylu bir
Kıyafetiniz, mimikleriniz, sürekli benim istediklerimi
kişi İstanbul’a gelmiştir. Bu
Üniversitesi’ne gönderilmiş, Nobel ödüllü kimyager
davranışlarınız sözsüz yapmak zorunda değilsin.”
1kişi, İngilizler tarafından beş
iletişimin bir parçasıdır.
0-3 yaş arasındaki
yaşındayken Hindistan’dan alınıp Hermann Emil Fischer’in yanında yetişmiştir.
Sözlü iletişim kadar sözsüz
çocuklara ne tür mesajlar
Londra’da yetiştirmiş, 25 yaşından itibaren
gönderilmiş, burada
iletişimle karşımızdaki
vermek gerektiği
de casus olarak görevlendirilmiştir. Avni Refik
Nobel ödüllü kimyager
kişileri, özellikle çocukları
konusunda Süleyman
İngilizler için çalışan bu kişinin adı Bekman TOLGA
Hermann Emil Fischer’in
ve gençleri, genelde
Hecebil’in “İlk Yıllar”*
Mustafa Sagir’dir.
AYDOĞAN
yanında yetişmiştir.
farkında olmadan etkileriz.
isimli kitabından
Sagir, İstanbul’a gelmeden önce
1919’da, kimya doktoru
Hüsnükabul artık pek
yararlanılabilir. Atalay
Afganistan’da İngilizlere karşı mücadele
olarak Ankara Kimyahane Müdürlüğü’nde
kullanılmayan, eskimiş
Yörükoğlu’nun çocuk ve
eden Afgan Emiri Habibullah’a suikast
çalışmaya başlamış, Numune
sayılan bir ifade. Ancak
ergen gelişimini anlatan
düzenlemiş ardından da İstanbul’a
Hastanesi’ndeki odasını da bir kimya
çocuklarla ve gençlerle
klasikleşmiş kitapları, çağırılmıştır. Sözde Hint Müslümanları
laboratuvarına dönüştürmüştür. Suikastı
ilgili konumuzu irdelerken
Haluk Yavuzer’in adına, Milli Mücadele’ye destek için
ortaya çıkaran mektuplar bu odada deşifre
dilimizi zenginleştirecek ve
çocuklarla ilgili değerli gelmiştir. Öncelikle Şehzadebaşı’nda
edilmiştir.
işlevsel olacaktır kanımca.
kitapları var. Süleyman bir ev tutmuş, bir süre kuşku çekmemek
Avni Refik Bey Cumhuriyetin ilanından
Hüsnükabul birisini iyi
Hecebil ise çocuk için “milliyetçi” bir duruş sergilenmiş,
sonra Gazi Eğitim Enstitüsü’nde dersler
karşılama, ona güler
psikolojisi alanında bir hatta göstermelik olarak işgalci İngilizler
verir, bakanlıkta müfettiş olarak çalışır,
yüz gösterme anlamına
genç kuşak yazarı olarak tarafından tutuklanmıştır. Türklerin güvenini
liselerde okutulan kimya kitaplarını da
geliyor. Bebeklere,
ortaya çıkmış bulunuyor. kazandıktan sonra da Ankara’ya geçmiştir.
o yazmıştır. 1943’te açılan Ankara Fen
çocuklara ve gençlere ne
11 Aralık 1920 günü Hükümet Konağı’na
GENÇLERE Fakültesi’nde de dersler vererek dekanlık
tür mesajlar verilebileceği,
yakın, Hürriyet Oteli’nin orta katında bir
görevini üstlenir.
onlara nasıl hüsnükabul VERİLEBİLECEK
oda kiralar ve çalışmalara başlar. Amaç
gösterilebileceği konusunda
MESAJLAR
bellidir: Mustafa Kemal Paşa’ya suikast
İNÖNÜ’YE DERS VERDİ
psikoloji kapsamında
yapacak, İngilizlerin isteği gerçekleşecek ve
Yukarıda bebeklere ve
Cüneyt Arcayürek, “Bir zamanlar
elimizde zengin bilgiler var.
Anadolu’daki milliyetçi direnç kırılacaktır.
çocuklara verilebilecek
Ankara” kitabında “uzak akrabam” diyerek
Sagir, istihbarat toplarken milli direnişe
kabul edici, geliştirici,
0-6 AYDA tanıttığı Bekman’ın Cumhurbaşkanı İsmet
destek veren bir görüntü de çizmiş, hatta
hüsnükabul içerikli
MESAJLAR İnönü’ye kimya dersi verdiğini anlatır.
Yunus Nadi’nin Anadolu’da Yenigün
mesajların neler
1942’de İnönü kimya öğrenme isteğini Milli
Bebek dünyaya
gazetesini çıkardığını görerek takdir edecek
olabileceğine ilişkin
Eğitim Bakan Hasan Âli Yücel’e söylemiş
geldiğinde henüz aynı
ve sempati kazanmak için matbaa hediye
örnekler verdik. Bunlar
ve Yücel de Bekman’ı önermiştir. Ardından
dili konuşmuyor olsak da
edeceğini söyleyecektir.
çocuk psikolojisi
Bekman Çankaya
dilimizle, düşüncelerimizle,
alanında ifade edilen
MECLİS’TE
Köşkü’nün bir odasına
davranışlarımızla onlara
Mustafa Sagir’in kaldığı Hürriyet Oteli.
görüşlerdir. Söz konusu
GÖRÜŞME laboratuvar kurar, haftada
birtakım mesajlar
literatürün dışına çıkarak
iki gün İnönü’ye ders
verebiliriz. Örneğin onlara
Mustafa Kemal
çocuklara verilmesi
verir ve birlikte deney
“Aramıza hoş geldin, Paşa, Mustafa Sagir
gereken mesajların
bizim için değerlisin. yaparlar. Bilime merak
ile yaptığı görüşmenin
tümünün gençlere de
Senin ihtiyaçların bizim duyan İnönü aynı yıllarda
ardından temkinli
verilebileceğini, verilmesi
de ihtiyaçlarımızdır, dünyaca ünlü bilim
davranır. Emir çavuşu
gerektiğini düşünüyorum.
ihtiyaçlarını keyifle insanı Fizikçi Werner
Ali Metin’in anılarında
Örneğin soru sormak,
karşılayacağız, altını keyifle Heisenberg’i Ankara
Kemal Paşa’nın, “Dikkat
sorgulamak, itiraz etmek,
değiştireceğiz” türünden ve İstanbul’a konferans
etmeli! Bu adam bir
kendilerine dayatılmak
masajlar verebiliriz. Anne vermesi için davet
casus olabilir” dediği
Ankara’da tutuklanan
istenen görüşlere “Hayır”
baba ve birinci derecede etmiştir. Heisenberg’in,
belirtilmiştir. Ardından
eli kelepçeli Mustafa Sagir.
demek gençlerin hakkıdır.
yakınları bebeği sevebilir, “Modern atom fiziğinin
da Sagir takibe alınır.
Hareketli olmaları,
öpebilir. (Ancak sokakta felsefi esasları” başlıklı konferansını en
O günün tanıdığı Ali Metin Çavuş şöyle aşıladıktan sonra Tacettin Dergâhı’na sık
“delikanlı” olmaları bir
bebeği her görenin öpmesi anlatmıştır: ön sıradan takip eden İnönü bilimi ilgiyle
sık geldiğini, mektuplaşma adresi olarak
suç değildir. Yanlış olan
doğru değildir.) “Paşa, huzursuzdu. Sagir’in yaptığı destelemiştir.
da dergâhı gösterdiğini söylemiştir. Bu eve
şey onları dinlememek,
muhabereden bir sonuç alınıp alınmadığını
Hindistan’dan, Mısır’dan, İstanbul’dan çok
susturmaya çalışmaktır.
ERKEK HİTLER’İN KİMYA DİPLOMASİSİ
sık sık Emniyet müdüründen soruyordu.
sayıda mektup gelince babası Mehmet Akif
Çocukların
ÇOCUĞUN YÜKÜ Öte yandan II. Dünya Savaşı süresinde
Fakat olumlu bir sonuç çıkmıyordu. Sagir
Bey’in şüphelendiğini de ifade etmiştir:
düşüncelerinden ötürü
denge politikası yürüten İnönü’yü yanına
Kafalardaki cinsiyet
her tarafa mektup yazıyordu. Atatürk, gizli
“Hiç unutmam, İstanbul’dan Mustafa
hesap vermek zorunda
çekmek için Nazi Almanya’sı lideri
ayırımı bazı bebeklere,
emniyet müdürü ve Adnan Bey hariç herkes
Sagir’e gelen büyük bir zarfın ucu kazara
olmadıklarını, duygularını
Adolf Hitler politik bir adım atar. Ankara
özellikle kız bebeklere
Sagir’e sonsuz güven besliyordu.”
yırtıldı. Babam dayanamadı. Zarfı yırtarak
ve düşüncelerini özgürce
Büyükelçisi Franz von Papen aracılığıyla
olumsuz mesajlar
Ali Metin Çavuş, Kemal Paşa’nın
açtı. Satırsız kâğıtları bomboştu. Yalnız bu
ifade edebileceklerini
Ankara’ya bir laboratuvar göndertir. Bu
verilmesine yol açıyor
ikazından sonra, posta müdürü Yarbay
kâğıtları katlayan bir tabakada İstanbul’da
söyledik. Onların
kanımca. “Erkek şekilde İnönü’yü savaşta yanına çekmek
Şükrü Bey’in Sagir’in mektuplarını
havaların yağmurlu gittiğinden bahsediyor,
kişiliklerine saygı
çocuğun yükü hafiftir” için bir jest yapar.
incelediğini, mektubu ateşe tutup
Mustafa Sagir’e muvaffakiyetler temenni
duyulması gerekiyordu.
şeklinde temelsiz İnönü, Yücel ve Bekman’a Ankara’da
okuduğunda kâğıtta sarı renklerin
ediliyordu. Bilâhare diğer sahifeler tahlil
Aynı şey gençler için
inanış bunlardan birisi. bir fen fakültesi’nin kurulması talimatını
belirdiğini, bunun üzerine kimyager Avni
edildi. Bu gibi hallerde istimal edilen
de geçerlidir. Yıllardır
Gençliğimde üniversite vermiştir. Ünlü mimar Paul Bonatz ile
Refik Bey’e (Bekman) incelenmesi için
kimyevi mürekkeple yazıldığı anlaşıldı.”
üniversitelerin açılış
mezunu bir hanımın, Sedad Hakkı Eldem’e Beşevler’deki fakülte
mektupların teslim edildiğini aktarmıştır.
Sonuçta mektuplar Avni Refik Bey
törenleri bir salonda yapılır,
inanarak bu görüşü dile
binası tasarlatılmış ve 8 Kasım 1943 günü
Avni Refik Bey gerisini şöyle anlatır:
tarafından uygulanan kimyasal bir teknikle
sadece öğretim üyeleri ve
getirdiğini duymuştum.
fen fakültesi açılarak ilk dersi Avni Refik
“Hemen laboratuvara koşarak kâğıtları
okunabilmiş, Mustafa Sagir’in casus
birkaç yabancı konuk davet
Bu ayrımcılıktan ötürü
Bekman vermiştir. Hitler’in İnönü’ye hediye
incelemeye koyuldum. Yarım saat sonra,
olduğu ve Kemal Paşa’ya suikast zamanı
edilir. Üniversite öğrenciler
olsa gerek herhalde erkek
ettiği laboratuvar ise fakülteye bağışlanarak
kâğıtların üzerine alkali damlattığım zaman
kolladığı anlaşılmıştır. Sagir, tutuklandıktan
içindir ama salona öğrenci
çocuğu kız çocuğundan
okulun ilk laboratuvarını oluşturmuştur.
pembe renkte birtakım yazıların ortaya
sonra suçunu itiraf eder. Ardından İngiliz
alınmaz. Niçin? Protesto
üstün tutan anneler oğlan
Atatürk’e suikastı ortaya çıkaran Prof.
çıktığını gördüm. Yazılar İngilizceydi ve
Yüksek Komiseri Sir H. Rumbold Ankara
etmesinler diye. Bunun
bebek kaka yapınca sevecen
Dr. Avni Refik Bekman 1946 seçimlerinde
fenolftalein ile yazılmıştı. Mustafa Sagir’in
hükümetine başvurmuş ancak sonuç
yerine üniversitelerin
bir ses tonuyla, “Canım sen
casus, Hint Hilâfet Komitesi üyeliğinin Halk Partisi’nden Meclis’e girerek dört
alamamıştır. İstiklal Mahkemesi tarafından
kurullarına birkaç öğrenci
kaka mı yaptın?” diyorlar.
uydurma olduğu, Ankara’ya Paşa’ya suikast yıl milletvekilliği de yapar. 1954’te
yargılanan Sagir 24 Mayıs günü Karaoğlan
temsilcisi katılsa, gençlerin
Kız bebek kaka yaptığında
yapmak maksadıyla geldiği anlaşılıyordu.” fen fakültesindeki görevine geri döner
Meydanı’nda idam edilir.
görüşleri ve istekleri
ise büyük bir ihtimalle
Öte yandan Mehmet Akif Bey’in ve 1963’te emekli olana kadar öğrenci
alınsa kötü mü olur? Bunu
bıkkın bir şekilde, “Ay
KİMYA KİTAPLARININ YAZARI
(Ersoy) oğlu Emin Bey de Mustafa yetiştirmeyi sürdürür. 1971 yılında kalp
yapmak cesaret ister.
bu yine altını doldurmuş”
Sagir’in casusluğunun ortaya çıkarılması Atatürk’ü suikasttan kurtaran Avni yetmezliği sebebiyle Ankara’da vefat eden
Mezuniyet törenlerinde
diyorlar. Bu bakış tarzında
konusunda babasının da payı olduğunu Refik Bey, 1910’da Ankara İdadisi’nden Bekman, günümüzde belki de daha fazla
kürsüye konuşma yapmak
erkek bebeğe hüsnükabul,
iddia eder. Olayı anlatırken Sagir’in güven mezun olarak Berlin Üniversitesi’ne bilinmeyi hak etmektedir.
için çıkan bazı rektörlerin
kız bebeğe ise ötekileştirici
bir tavır sergilenmiş olur. hemen arkalarında
BERRIN KARADENZI
korumaları duruyor.
vAkbank
6 AY-3 YAŞ
berrin.karadeniz@cumhuriyet.com.tr
Bu da bir cesaretsizlik
ARASINDA
örneğidir.
Sanat’ta
MESAJLAR
Donanımlı gençlerimiz
Kültür rotası
Bu yaş dönemindeki
niçin ülkelerini bırakıp
‘Sınır
çocuklara sözle veya
akın akın yabancı ülkelere
Konserden tiyatroya, sinemadan sergiye
tavırla şu mesajları verirsek
gidiyorlar? Hüsnükabul Durumlar’
hüsnükabul sayılır: kültür sanat dünyasında bu hafta öne çıkan etkinlikler.
görmedikleri, bir mezuniyet
Akbank Sanat, psikiyatri ve felsefe ekseninde
“Merak etmek
balosu, mezuniyet
modern insanın temel deneyimlerine odaklanan
hakkındır, araştırabilirsin,
konseri yapamadıkları
vPera
“Sınır Durumlar” söyleşi serisini sanatseverlerle
vAziz Nesin’in
deneyebilirsin, üst üste
için gidiyorlar. Özgür
buluşturuyor. “Psikoloji ve Felsefenin Sınırında
sorular sorabilirsin, ‘Hayır’
olabilmek, iş bulabilmek
Müzesi’nden
Sanat” alt başlığıyla yapılacak serinin ilk söyleşisi
Öyküleri
deme hakkın vardır,
için gidiyorlar.
14 Ocak’ta Minao Pera’da “Haz ve Acının Sınırında:
sınırlarını koruyabilirsin.
yeni film
İş Sanat’ta Dopamin” başlığıyla katılımcılarla buluşacak.
Kaynakça
Hareketli olman yanlış
bir şey değildir, hareketli programı
* Hecebil, S. (2025). İlk
Aziz Nesin’in
olsan da sakin olsan da seni
Yıllar. İstanbul: Epsilon
vElhamra Sahnesi’nde
hikâyelerinden oluşan “Bar
Pera Müzesi, Ortak Duygular sergisine
seviyoruz, düşüncelerinden Yayınevi.
Fedaisi” başlıklı dinleti,
paralel olarak hazırlanan “Görünmez
Mozart akşamı
26 Ocak’ta İş Kuleleri
Bağlar” başlıklı film programıyla
Salonu’nda izleyiciyle
İmtiyaz Sahibi: bireyler, kurumlar ve gelecek öngörüleri
11 OCAK 2026 SAYI: 1866 Olten Filarmoni Orkestrası, 14 Ocak’ta Elhamra
CUMHURİYET VAKFI adına
buluşacak. İş Kuleleri
arasında kurulan ilişkileri sinemanın
n Yayın Koordinatörü Sahnesi’nde müzik tarihinin önemli isimlerinden
ALEV COŞKUN
DENİZ ÜLKÜTEKİN Salonu’nda ücretsiz olarak
farklı anlatı olanakları üzerinden ele
W. Amadeus Mozart’a adanan özel bir konser
Genel Yayın Yönetmeni
n Reklam Genel Müdürü
MİNE ESEN düzenlenen hikâye ve
alıyor. 8 Şubat’a kadar sürecek ve Pera
düzenleyecek. Daimi şef Jurjen Hempel’in
EVSUN SİNEM ALKAN
Sorumlu Müdür
pazar.dergi@cumhuriyet.com.tr
şiir dinletileri için Biletix
Müzesi Oditoryumu’nda yapılacak
BETÜL BERİŞE yöneteceği konserin solistliğini ise uluslararası
üzerinden rezervasyon
Baskı: İleri Basım Mat. Amb. Reklam Tanıtım Yay. ve program, İngiliz sinemasının altı önemli
Reklam Yönetimi: Yenigün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık
alanda çok sayıda ödüle imza atan piyanist Nehir
Teknik Hiz. Tic. A.Ş. Yenibosna Mah. 29 Ekim Cad.
AŞ. Prof. Nurettin Mazhar Öktel Sk. No: 2 34381 Şişli/İstanbul
yapılabilir.
No:11A/41 Bahçelievler İstanbul Dağıtım: Turkuvaz Dağıtım yapımını bir araya getiriyor.
Tel: (0212) 343 72 74 (20 hat) Faks: (0212) 251 98 68 e-posta: Özzengin üstlenecek.
Pazarlama A.Ş. Yaygın süreli yayın
reklam@cumhuriyet.com.tr Uets: 25999-15079-37611

