Katalog
Yayınlar
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Yıllar
Günler
Abonelerimiz Orijinal Sayfayı Giriş Yapıp Okuyabilir
Üye Olup Tüm Arşivi Okumak İstiyorum
Sayfayı Satın Almak İstiyorum
22 Mayıs 2026 Cuma
GezeGenin Dili Cop31
12
Kullan-At’tan döngüye
klim krizi çağında yalnızca iklim etkileri dahil edildiğinde
enerjinin nasıl üretildiği değil, bu maliyet 361 milyar dolara
İürünlerin nasıl tasarlandığı, ne yükseliyor. Önlem alınmazsa
kadar süre kullanıldığı ve ömrünü 2050’de küresel yıllık maliyetin
tamamladığında neye dönüştüğü 640.3 milyar dolara ulaşabileceği
de belirleyici. Bugünün hâkim öngörülüyor.
üretim ve tüketim modeli büyük Bu nedenle atık yönetiminin ilk
ölçüde “al, kullan, at” çizgisinde adımı, atığın oluşmasını baştan
ilerliyor. Bu doğrusal sistem, doğal azaltmak olmalı. Geri dönüşüm
kaynaklar üzerindeki önemli; ancak
baskıyı artırırken atık döngüsel
miktarını, karbon ekonomide
Döngüsel ekonomi,
emisyonlarını ve son halka.
ekosistem tahribatını Asıl dönüşüm,
atığı yalnızca
da büyütüyor. ürünün tasarım
bertaraf edilecek bir
Döngüsel ekonomi aşamasında
ise bu çizgiyi kırmayı başlıyor: Daha az
sorun olarak değil;
öneriyor. Avrupa kaynak kullanan,
tasarım, üretim,
Parlamentosu’nun uzun ömürlü,
tanımıyla döngüsel onarılabilir, tekrar
tüketim, onarım,
ekonomi; paylaşım, kullanılabilir
yeniden kullanım
kiralama, yeniden ve geri
kullanım, onarım, dönüştürülebilir
ve geri dönüşüm
yenileme ve geri ürünler üretmek;
süreçleriyle birlikte
dönüşüm yoluyla ambalajı azaltmak
mevcut ürün ve ve malzemeleri
ele alınması gereken
malzemelerin yaşam sistem içinde
bir kaynak meselesi
döngüsünü mümkün tutmak gerekiyor.
olduğunca uzatmayı
olarak görüyor.
Döngüsellik
hedefleyen bir üretim
ve tüketim modeli. neden
hâlâ zayıf?
Atığı baştan önlemek
Döngüsel ekonomi son yıllarda
Küresel tablo, atık meselesinin
iş dünyasının da en çok konuştuğu
neden yalnızca belediyelerin ya da
kavramlardan biri haline geldi.
geri dönüşüm tesislerinin konusu
Ancak konuşulma sıklığı henüz
geliyor; küresel döngüsellik 2023’te yüzde 34,92’ye, 2024’te
olmadığını gösteriyor. UNEP’in
gerçek dönüşüm anlamına gelmiyor.
oranı 2015’ten bu yana 2,2 puan yüzde 36,08’e, 2025’te ise yüzde
Küresel Atık Yönetimi 2024
Circle Economy ve Deloitte Global
gerilemiş durumda. Bu tablo, geri 37,53’e ulaştı. Türkiye’nin hedefi bu
raporuna göre küresel belediye
iş birliğiyle hazırlanan Döngüsel
dönüşümdeki ilerlemeye rağmen oranı 2035’te yüzde 60’a, 2053’te ise
atığı miktarının 2023’te 2,1 milyar
Ekonomi Açığı Raporu 2025’e göre
malzeme tüketiminin daha hızlı yüzde 70’e çıkarmak.
tondan 2050’ye kadar 3,8 milyar
küresel ekonomi yalnızca yüzde
arttığını ve ekonominin hâlâ büyük Bu artış önemli; ancak
tona çıkması bekleniyor. Atık
6,9 döngüsel. Rapora göre dünya
ölçüde yeni hammadde çıkarma, döngüsel ekonomi yalnızca geri
yönetiminin doğrudan maliyeti
ekonomisinin her yıl kullandığı 106
üretme, tüketme ve atma düzenine kazanım oranlarıyla ölçülemez.
2020’de 252 milyar dolar olarak
milyar ton malzemenin yalnızca bu
dayandığını gösteriyor. Atığın kaynağında azaltılması,
hesaplanırken; kirlilik, sağlık ve
küçük bölümü ikincil kaynaklardan
Yalnızca geri dönüşüm ayrı toplama sistemlerinin
kapasitesini artırmak yeterli değil. güçlendirilmesi, organik atığın
Döngüsel ekonominin çalışması için değerlendirilmesi, plastik
üreticilerin tasarım sorumluluğu, kirliliğinin önlenmesi, üretici
yerel yönetimlerin ayrıştırma ve sorumluluğunun etkin uygulanması
toplama altyapısı, tüketicilerin ve geri dönüştürülmüş malzemeler
kullanım alışkanlıkları, sanayinin için güçlü bir pazar oluşması
ikincil hammaddeye erişimi ve gerekiyor.
kamunun düzenleyici rolü birlikte Kullan-at düzeninden çıkmak
düşünülmeli. yalnızca çevresel değil, ekonomik
ve toplumsal bir tercih. Döngüsel
Geri dönüşümün
gelecek; üreticilerin, yerel
ötesine geçmek
yönetimlerin, tüketicilerin ve karar
Türkiye’de de atık yönetimi ve vericilerin aynı soruyu birlikte
geri kazanım gündemi son yıllarda sormasıyla mümkün: Bir ürünü
daha görünür hale geldi. Sıfır Atık attığımız anda gerçekten bitiyor mu,
verilerine göre geri kazanım oranı yoksa yeni bir döngünün başlangıcı
2017’de yüzde 13 seviyesindeyken olabilir mi?

