Katalog

5 TEMMUZ 2026 2 EDİTÖRDEN nflasyon yalnızca paraya değer Serinleme hakkı kaybettirmiyor. Bazen kelimeler de Edeğer kaybediyor. Her gün “tarihi” gelişmeler yaşıyoruz. Her saat “son dakika” bildirimleri alıyoruz. Yeni çıkan her teknoloji “devrim” olarak tanıtılıyor. Okuduğumuz her kitap “hayat değiştiriyor”, deneyimlediğimiz her an ise “unutulmaz” olarak tanımlanıyor. Peki gerçekten önemli olan şeylere ne oluyor? Ekonomide enflasyonun temel sonucu bellidir. Dolaşımdaki para arttıkça, paranın satın alma gücü azalır. Belki de benzer bir süreç, anlam dünyamızda da yaşanıyor. mesafeli yaklaşılan klima, bugün aşırı sıcaklar nedeniyle ulaşım Rekor sıcaklıklarla Büyük kelimeleri ne kadar sık siyasetin de gündeminde. altyapısı ve kamu hizmetleri yeniden Avrupa’nın kullanırsak etkileri de o kadar mücadele eden Avrupa’da Avrupa’nın klimaya mesafeli değerlendirilirken İngiltere’de haziran azalıyor. yaklaşımı teknik olduğu kadar kültürel ayı sıcaklık rekorları art arda kırıldı. klima artık yalnızca bir İnsan zihni her şeyi aynı bir tercih de taşıyor. Klima uzun yıllar Bazı okullar kapatıldı ve demiryolu klima ikilemi anda önemli görecek şekilde konfor meselesi değil, boyunca yüksek enerji tüketimiyle hatlarında güvenlik nedeniyle hız çalışmıyor. Dikkat de tıpkı para Uluslararası Enerji halk sağlığından kent özdeşleştirildi. Onun yerine doğal kısıtlamaları uygulandı. Avrupa’nın gibi sınırlı bir kaynak. Her olaya Ajansı’nın (IEA) 2025 havalandırma ve mimari çözümler serin iklimiyle özdeşleşen ülkeler bile planlamasına, enerji aynı yoğunlukta tepki vermemiz verilerine göre Avrupa’da önceliklendirildi. Ancak bugün artık aşırı sıcakları olağanüstü değil, beklendiğinde, aslında hiçbirine hanelerin yalnızca yaklaşık politikalarından sosyal Paris’te, Berlin’de veya Londra’da uyum sağlanması gereken yeni bir gerektiği kadar odaklanamıyoruz. yüzde 20’sinde klima var. yaşanan sıcaklıklar bu yaklaşımın gerçeklik olarak ele alıyor. adalete uzanan yeni bir Buna karşılık bu oran ABD HHH yeniden değerlendirilmesine yol tartışmanın merkezi. ve Japonya’da yaklaşık TEK BAŞINA ÇÖZÜM DEĞİL Bu yüzden artık şaşırmak eskisi açıyor. yüzde 90 seviyesinde. kadar kolay değil: Uzmanlar ise tartışmayı tek bir aziran ayının son Avrupa’nın konutları Bir savaş haberiyle yeni bir LE PEN’DEN KLİMA VAADİ soruya indirgememek gerektiği günlerinde Avrupa’nın ve kentleri, uzun yıllar telefon tanıtımı, bilimsel bir Fransa’da, klima tartışması konusunda uyarıyor. Klima, geniş bir bölümünde boyunca daha serin keşifle magazin gündemi aynı artık siyasetin de özellikle yaşlılar, çocuklar ve termometreler 40 yaz koşullarına göre akış içinde, aynı hızla ve çoğu gündeminde. Euronews’in kronik hastalığı bulunan Hdereceyi aşarken kıta tasarlandığı için mekanik zaman aynı iddialı başlıklarla aktardığına göre, 2027 bireyler için yaşam yalnızca bunaltıcı sıcaklarla değil, soğutmaya duyulan karşımıza çıkıyor. Zihnimiz cumhurbaşkanlığı kurtarıcı bir araç olabilir. yıllardır ertelediği bir gerçek ile gereksinim sınırlı kaldı. bunları tek tek değerlendirmek seçimleri öncesinde seçim Ancak tek başına çözüm yüzleşiyor: Eski kıta artık eskisi Ancak iklim değişikliğiyle yerine hepsini aynı gürültünün kampanyalarına hazırlanan değil. Daha fazla beton kadar serin bir bu tablo hızla değişiyor. parçası haline getiriyor. siyasetçiler de bu konuyu yerine daha fazla ağaç, kıta değil. Dünya DAIRESEL IEA’ya göre 2050 yılına Bu durum yalnızca medyanın öne çıkarmaya başladı. koyu asfalt yerine ısıyı Le Pen Meteoroloji Örgütü FLORA kadar binalardaki klima sorunu da değil. Aşırı sağcı lider Marine Le daha az tutan yüzeyler, yeşil (WMO), Avrupa’nın sayısının 1.6 milyardan Biz de yaşamlarımızı benzer Pen okullar, hastaneler ve yaşlı çatılar, doğal havalandırma dünyanın en 5.6 milyara yükselmesi bir dille anlatmaya başladık. bakım merkezleri başta olmak üzere sağlayan mimari tasarımlar ve hızlı ısınan bekleniyor. Bu artış, Her tatil “muhteşem”, her kamu binalarında klima kullanımının güçlü yalıtım sistemleri birlikte kıtası olduğunu önümüzdeki 30 yıl boyunca arkadaşlık “efsane”, her gün hızla yaygınlaştırılması gerektiğini düşünülmediği sürece kentler her yaz vurguluyor. Bir her saniye yaklaşık 10 yeni “harika”. Farkında olmadan savunurken bunu bir “ulusal klima biraz daha yaşanmaz hale gelecek. başka ifadeyle, bu klimanın kullanılmaya kendi yaşamlarımızın reklam planı”nın parçası olarak tanımlıyor. Belki de bu tartışmanın en önemli sıcaklıklar artık başlanması anlamına AYÇA metinlerini yazıyoruz. Solcu lider Jean-Luc Mélenchon ise boyutu sosyal adalet. Serinleyebilmek istisna değil, yeni geliyor. Aynı dönemde CEYLAN Oysa her gün unutulmaz her binaya klima yerleştirmenin iklim herkes için eşit derecede mümkün iklim düzeninin soğutma amaçlı küresel olamaz, her başarı tarihi değildir, krizini daha da derinleştireceğini değil. Klimalı evlerde yaşayanlar, habercisi. elektrik talebinin de üç ayca_ceylan her yenilik devrim değildir. belirterek önceliğin yalıtım, serin ofislerde çalışanlar veya yazın İklim krizinin en katından fazla artacağı Dolayısıyla gerçekten büyük ağır bedellerinden gölgelendirme, ağaçlandırma ve enerji başka bölgelere gidebilenler sıcak hava öngörülüyor. anlar giderek daha sessiz verimli binalar olması gerektiğini dalgalarını farklı deneyimliyor. Çatı biri ise sağlık alanında görülüyor. yaşanıyor. Çünkü onları anlatacak söylüyor. katlarında yaşayan, enerji faturalarını Nature Medicine dergisinde kelimeleri çoktan daha küçük Avrupa Komisyonu ise bu ödemekte zorlanan, açık alanda yayımlanan araştırmalar, Avrupa’da olaylar için harcadık. tartışmada taraf seçmekten kaçınıyor. çalışmak zorunda kalan milyonlarca aşırı sıcakların 2022’de 60 binden Belki de çağımızın yaşadığı fazla, 2023’de ise yaklaşık 47 bin 500 Komisyon yetkilileri, asıl hedefin insan için ise sıcaklık doğrudan yaşamı şey bilgi enflasyonu değil, kişinin yaşamını yitirmesine neden enerji verimliliği yüksek binalar, tehdit eden bir risk. anlam enflasyonudur. Ve tıpkı olduğunu ortaya koyuyor. Fransa’da pasif soğutma çözümleri ve iklim Avrupa’nın bugün yaşadığı tartışma ekonomide olduğu gibi, değeri değişikliğine uyum sağlayacak kentler aslında geleceğin kentlerine yönelik son sıcak hava dalgasının ardından yeniden kazanmanın yolu daha açıklanan fazladan 1000 ölüm de bu oluşturmak olduğunu vurguluyor. önemli bir soru soruyor: Serin çok üretmekten değil, ölçüyü tabloyu doğruluyor. Aşırı sıcaklar artık Çünkü konu yalnızca daha fazla klima kalabilmek yalnızca satın alınabilen bir yeniden bulmaktan geçiyor. yalnızca meteorolojik bir olay değil, satın almak değil, daha az ısınan konfor mu olacak yoksa iklim krizinin Hepinize iyi pazarlar... giderek büyüyen bir halk sağlığı krizi. kentler tasarlayabilmek. derinleştiği bir dünyada herkes için DENİZ ÜLKÜTEKİN Tam da bu nedenle Avrupa’da uzun Benzer tartışmalar Almanya ve güvence altına alınması gereken temel yıllardır kültürel ve çevresel nedenlerle deniz.ulkutekin@cumhuriyet.com.tr İngiltere’de de gündemde. Almanya’da bir hak mı? Taşın, suyun ve kirazın belleği azı yerler vardır olgunlaşan bir kirazın ardında yalnızca güneş Akgöl Sazlıkları onlara yalnızca yoktur; çiftçinin sabahı, toprağın yorgunluğu, bakmaz, onları suyun bereketi ve emeğin görünmeyen tarafı dinlersiniz. Taşın, vardır. Bsuyun, toprağın, İvriz’de üzüm ve buğdayı ellerinde tutan kuşun ve meyvenin kendi dili Tarhundas figürüne bakıp sonra Ereğli kirazını vardır. Konya Ereğli ve çevresi düşününce zamanın nasıl birbirine bağlandığını de böyle bir coğrafya. Yolunuzu görürsünüz. Binlerce yıl önce bereket için taşa GÜVEN İvriz’e, Akgöl’e, Meke’ye, kiraz yazılan dilek, bugün bir kiraz dalında yaşamaya BAYKAN bahçelerine düşürdüğünüzde bir devam eder. O yüzden Ereğli kirazı yalnızca Anadolu ilçesinin sakinliğinin bir tarım ürünü değil bu coğrafyanın tarımsal duyulan ihtiyacın ifadesidir. İvriz’in dünyanın ilk öksüz. Türkiye’nin, hatta dünyanın nazar boncuğu altında binlerce yıllık bir hafızanın aktığını hafızasının parçasıdır. yazılı tarım anıtlarından biri olarak anılması da diye anılan Meke Gölü’nün kıyısında durmak, hissedersiniz. İvriz’den Akgöl’e, Akgöl’den Meke’ye, oradan buradan gelir. insana önce hayranlık sonra hüzün veriyor. Meke Ereğli’yi anlamak için suyun izini sürmek kiraz bahçelerine uzanan bu hat aynı cümlenin uzaktan bakınca bir coğrafyanın gözü gibi ama o TAŞI DİNLEMEK gerekir. Çünkü burada su yalnızca doğanın parçası farklı biçimlerde söylenmesidir: Bu coğrafyanın göz artık yalnızca güzelliğe bakmıyor, bize kendi değil, tarihin, inancın, tarımın ve gündelik hayatın Ama İvriz’de taşı dinlemek için çevresine de değeri yalnızca geçmişinde değil, korunabilirse ihmalimizi de gösteriyor. da ana damarıdır. Ereğli’ye 12 kilometre uzaklıkta, kulak vermek gerekir. Tam da suyun doğduğu geleceğindedir. Taş geçmişi anlatır, su bugünü Bir zamanlar suyu, rengi, volkanik yapısı ve Halkapınar sınırları içindeki İvriz Suyu’nun yerde, tarihsel ve doğal değeri böylesine yüksek taşır, göl bizi uyarır, kiraz ise hâlâ mümkün olan görüntüsüyle insanı büyüleyen Meke, hâlâ eski kaynak başına vardığınızda bunu daha iyi bir alanın gündelik kullanımın hoyratlığıyla iç içe bereketi hatırlatır. günlerini arıyor. Bölge yağış almış, göllerin anlarsınız. Su doğar, taş konuşur, insan binlerce yıl geçmesi insanı düşündürüyor. Ancak bütün bunların ortak bir koşulu var: bazıları yataklarını genişletmiş olabilir ancak öncesinden gelen bir bereket duasının karşısında Ereğli Akgöl Sazlıkları, adını Korumak. Önce İvriz’i korumak gerekir. Meke bu iyileşmeden yeterince pay almamış. durur. duyduğunuzda bile insanda ferahlık Çünkü orada insanın suyla ve bereketle Meke’nin öksüzlüğü yalnızca bir gölün İvriz Kaya Anıtı, geç Hitit döneminden uyandıran gölün, sazlığın, kuşun kurduğu en eski ilişkilerden biri susuz kalması değildir. Bir coğrafyanın günümüze ulaşan en önemli yapılardan. ve rüzgârın birlikte yaşadığı bir duruyor. Akgöl’ü korumak gerekir. gözünün ferini kaybetmesidir. Ona MÖ 8. yüzyıla, Kral Varpalavas ekosistemdir. Çünkü sulak alanlar yalnızca “nazar boncuğu” demek yetmez. O dönemine tarihlenen kabartma, Akgöl’e bakarken insanın içinden kuşların değil, bütün bir yaşam boncuğun rengini, suyunu, çevresini, yaklaşık 4.20x4.20 metre ölçülerinde geçen ilk duygu “umut” oluyor. döngüsünün evidir. Meke’yi varlığını korumak gerekir. Akgöl bize bir kaya yüzeyine işlenmiş. Bu eser, Çünkü bir sulak alanın canlanması korumak gerekir. Çünkü güzelliğin umudu gösteriyor, Meke ise uyarıyı. Ereğli suyun, bereketin, tarımın ve inancın yalnızca suyun geri dönmesi değildir. bir kez kaybolduğunda geri gelmesi İkisine birlikte bakınca aynı cümleye kirazı taşa kazınmış halidir. Anıtta Kral Kuşların göç yolunda yeniden konak kolay değildir. Ereğli kirazını I vraz Kaya Anıtı varıyoruz: Su varsa yaşam var ama suyu Varpalavas ile Tanrı Tarhundas betimlenir. bulması, sazların rüzgârla konuşması, korumak gerekir. Çünkü tarımsal koruyacak akıl yoksa güzellik bile bir gün Tarhundas’ın ellerinde üzüm salkımı ve buğday toprağın nefes almasıdır. Doğa bazen bize, üretim yalnızca ekonomi değil, kültürdür, yalnız kalıyor. başakları vardır, kral ise dua etmektedir. Hiyeroglif “Hâlâ geç değil” der. Yeter ki onu kendi haline hafızadır, gelecek bilgisidir. Bir kent yalnızca KİRAZIN TADI yazı, Varpalavas’ın bu asmaları diktiğini ve bırakmayı, suyun yolunu kesmemeyi, yaşam meydanlarıyla, yollarıyla, binalarıyla şehir olmaz. Tarhundas’tan onlara bereket dilediğini anlatır. Bu alanlarını hoyratça daraltmamayı öğrenelim. Ereğli ve çevresinde taş, su ve göl kadar Taşıyla, suyuyla, gölüyle, ağacıyla, meyvesiyle, bilgi yalnızca bir kralın kendini anlatması değildir. Ancak Akgöl’ün verdiği umudun hemen toprağın verdiği tat da önemlidir. Bu tadın en üreticisiyle, koruduğu değerlerle kent olur. Ereğli Toprağa, suya, asmaya, buğdaya ve berekete yanında başka bir gerçek duruyor: Meke hâlâ güzel karşılıklarından biri Ereğli kirazıdır. Dalında ve çevresi bize bunu hatırlatıyor.