Katalog

19 NİSAN 2026 3 Siber zorbalık Güzelliğin ünyadaki çeşitli zorbalık türleri yetmiyormuş gibi internetin yaygınlaşmasıyla Dbirlikte bir de siber zorbalık çıktı ortaya. Siber zorbalık matematiği: yeni bir kavram fakat şimdiden eskimeye başladı. Kanımca şu an iki PROF. DR. tür siber zorbalık var: Birincisi artık ÜSTÜN klasik sayılan siber zorbalık, ikincisi DÖKMEN ise yapay zekâdan yararlanılarak yapılan siber zorbalık. Gözün ve beynin dikkat ettiği alt 2/3’lük oranın Altın oran... kullanılması daha uzun ve daha şık gözükmeyi sağlar. KLASİK SİBER ZORBALIK anat Klasik anlamdaki siber zorbalık dijital teknolojilerden, Süleymaniye Camisi’ndeki YAŞAM tarihinden internetten, sosyal medyadan, cep telefonundan 2/3 hassasiyetine dikkat. mimarlığa yararlanılarak sürekli olarak bir kişinin tehdit edilmesi, GÜNLÜĞÜ kadar küçük düşürülmesi, kısaca taciz edilmesidir. Siber Suzanan zorbalık, bir tür çağdaş saldırganlıktır. Siber zorbaların o ünlü sayı: 1.618. bir kısmı kimliklerini saklayarak saldırırlar. Yüzyıllardır Klasik siber zorbalıkta hakaret, tehdit, iftira vardır, güzelliğin kişinin itibarının düşürülmesi hedeflenir. Siber zorbalık matematiksel sohbet (chat) ortamlarında veya oyun oynarken ortaya karşılığı olarak çıkabileceği gibi durup dururken de yapılabilir.* ÖMÜR anlatılır. Mona Bir başkasına ait kişisel bilgilerin veya yayımlanması TANYEL Lisa’dan Rönesans uygun olmayan resimlerin, video görüntülerinin mimarisine, çam yayımlanması da bir başka siber zorbalık çeşididir. oluşturur. Kaşlarla saç çizgisi arasındaki Türkiye’de de benzer örnekler var. kozalaklarından Bazen bir genç veya yetişkin grup içlerinden birisini bölüm ise kalan üçte birlik kısmı Süleymaniye Camisi’nin siluetine deniz kabuklarına kadar birçok örnekte WhatsApp grubundan atarlar. Bunu yapanlar eğitimli temsil eder. Daha küçük parçaları uzaktan bakınca bu açıkça hissedilir. onun izi aranmıştır. Sanki estetik kişiler, hatta duyarlı olmaları beklenen sanatçılar, incelediğimizde bu düzen tekrar eder: Mimar Sinan’ın kubbeyi ve yarım kavramı, bu irrasyonel sayının çevresinde müzisyenler, edebiyatçılar da olabilir. Çeşitli ortamlarda Dudak ile çene arasındaki mesafe, göz kubbeleri yalnızca statik hesaplarla değil, kurulmuş gizli bir dil gibidir. bezdiri (mobbing) ile siber zorbalık iç içe geçmiş kapağı ile burun altı arasındaki mesafe... görsel dengeyi gözeterek yerleştirdiği Ama doğa, ne kadar karmaşık olabilir. Her yerde benzer oranlar. ortadadır. Yapının yükselen kütlesinde, kavramları içinde barındırsa da sadeliği Dünyadaki bazı araştırmalara göre gençlerin internette gözün rahatlıkla izlediği bir oran hissi de o ölçüde yansıtabilir. Altın oranın Beynimiz milyonlarca yıllık geçirdikleri sürenin artması onların siber zorbalığa evrim sürecinde yüzleri okumaya vardır. Bu yüzden Süleymaniye’ye büyüleyici uğrama ihtimallerini artırmaktadır.* Olay karmaşıktır, programlanmıştır. uzaktan bakarken insanın içi tuhaf bir teorisinin yanında, siber zorbalar da siber zorbalığa uğramaktadırlar, Güveni, tehdidi, şekilde sakinleşir. gündelik yaşamın okul zorbalığına uğrayanlar arasında siber zorbalığa sağlığı ve duyguları İşin ilginç yanı, bu oran yalnızca içinde çok daha sık da uğrayanların veya siber zorbalık yapanların sayısı yüzlerden anlamaya mimaride değil, gündelik yaşamın daha karşımıza çıkan çoktur. çalıştık. Bu nedenle sıradan alanlarında da karşımıza çıkar. başka bir oran Siber zorbalığa maruz kalanların bu durumu düzenli oranlar bize Giyim bunun en belirgin örneklerinden vardır: 2/3. Daha az öğretmenleriyle veya anne babalarıyla çok az güvenilir ve “doğal” biridir. Bu dili çözen modacılar, stillerini romantik, daha az paylaştıkları görülmektedir. Bu ketum davranışın görünür. Belki de bu bu oranlar üzerinden kurarlar. “efsanevi” ama çok nedenleri arasında zorbanın daha beter intikam yüzden bazı yüzler daha yaygın. Belki almasından korkma vardır. Mağdurlar daha beterine TERZİLİĞİN SIRRI evrensel biçimde de bu yüzden fark uğramamak için mevcut durumu sineye çekmeyi Bir insanın ayak bileğinden doğal güzel bulunur. edilmesi daha zor. tercih etmektedirler. Ayrıca gençlerin siber zorbalığa beline kadar olan mesafe, kabaca Bu matematiksel “Güzellik bakanın uğramalarını anne babalarına söylememelerinin bir bedenin alt üçte ikisini oluşturur. Belden estetik yalnızca insan gözündedir” sözüne başka nedeni ise internete girmelerinin onlar tarafından omuzlara kadar olan kısım ise üst üçte bedeninde kalmaz. oldukça alışkınız. tümüyle yasaklanmasından endişe etmeleridir. birlik bölüm. Bu yüzden pantolon beliniz Taşa da geçer. Bir Bu söz, iltifatı ve İnternet öncesi dönemde bazıları kendilerine, çok aşağıdaysa bacaklarınız kısa görünür. mimara, “İyi cephe beğeni çeşitliliğini gizli kalması kaydıyla anlatılan sırları sağda solda Yüksek bel pantolon ise bacakları nasıl olmalı” diye bir arada taşır. açıklarlardı. Bu kişilere, “Ağzında bakla ıslanmıyor” uzatır. Terzilerin yüzyıllardır bildiği sorarsanız, büyük Doğa ise bazen bu denirdi. Şimdi ağızlarında bakla tutamayanlar Karşımızdakine baktığımızda yüzünü tek, iki ama çoğumuzun fark etmediği küçük olasılıkla simetri, romantik düşünceyi kendilerine emanet edilen sırları sosyal medyada ya da üç parça da değil, çehre ()2/3 ve alın ()1/3 matematik budur. ritim ve oranlardan sessizce düzeltir. olarak değerlendirmeye alışkındır beynimiz. çok daha geniş kitlelere ulaştırmaktadırlar. Galiba Pantolonun bittiği yer ile gömleğin söz eder. Yani Çünkü dünyaya sır saklayamamak insani bir zaaftır. Sır sahibi sırrın başladığı yer arasındaki dengeyi 2/3 “cephe” kelimesinin biraz dikkatle ağırlığından kurtulmak için başkasına anlatır, sırrı oranına yaklaştırdığınızda boyunuz sanki kökeninin “yüz”e dayanması da tesadüf baktığımızda, “güzel” dediğimiz pek öğrenen kişi de benzer şekilde bu ağırlıktan kurtulmak uzar, omuzlarınız dikleşir. Yüksek bel değildir. Binaların da bir yüzü vardır. çok şeyin içinde gizli bir matematiksel ister. Mitolojide Midas’ın berberinin kuyuya “Midas’ın pantolonların o zamansız şıklığı, aslında Dünyanın farklı kültürlerinde yapılmış düzenin tekrarlandığını fark ederiz. eşek kulakları var” diye bağırması bu konuda güzel bir anatomik bir gerçeğe saygı duruşudur. birçok anıtsal yapıda aynı oran görülür. örnektir. Midas’ın berberi bir de internet kullanıyor YÜZDEKİ GÜZELLİK Bedenimmizin alt kısmının o iki paylık Örneğin Hindistan’daki Tac Mahal. İlk olsaydı Midas’ın durumu daha kötü olurdu. İnsan yüzü bunun en çarpıcı örneğidir. gücü, üst bedenin tek paylık zarafetiyle bakışta karmaşık bir yapı gibi görünse Okul zorbalığına uğramak ile siber zorbalığa uğramak birleştiğinde “şık” oluruz. Anatomik olarak yüz belirli oranlarla de kütle dağılımına dikkat ederseniz alt arasında nitelik farkı vardır. Örneğin okulda zorbalığa Fotoğrafçılar da aynı kuralı kullanır. bölünür. Çeneden kaşlara kadar olan kısım ile kubbe arasındaki ilişkinin yine uğrayan genç evine gelince bu durumdan kurtulur ancak “Üçte bir kuralı” dedikleri şey, kadrajı uzaklık, kabaca yüzün alt üçte ikisini 2/3 oranına yaklaştığını görürsünüz. siber zorbalık altındaki genç nereye gitse kurtulamaz. hayali çizgilerle üçe bölmekten ibarettir. Siber zorbalık araçlarını şu şekilde sıralayabiliriz: Ufuk çizgisi tam ortada değil, biraz Tac Mahal Anlık mesajlaşmalar veya telefon konuşmaları sırasında, yukarıda ya da aşağıda olmalıdır. Aksi 2 3’lük sohbet (chat) odalarında, internet günlüklerinde, internet oranı en iyi halde görüntü donuklaşır. yansıtan sitelerinde, e-postada, sosyal ağlarda, forumlarda siber Burada şaşırtıcı olan şey matematiğin eserlerdendir. zorbalık ortaya çıkabilir. varlığı değildir. Kimse eline cetvel alıp Klasik anlamdaki siber zorbalığa uğramak gencin bu hesapları yapmaz. Şaşırtıcı olan, bu psikolojik ve sosyal yaşantısını olumsuz yönde etkiler, düzeni fark etmeden takip etmemizdir. okul başarısını düşürebilir. Siber zorbalık medyatik olan Estetik sezgiler, mimarı da modacıyı da aktörlerin, aktrislerin tüm yaşamlarını altüst ediyor olsa bizi de aynı yere götürür. gerek. Belki de güzellik dediğimiz şey tam Çocuklarını siber zorbalıktan korumak için anne olarak budur. Altın oran bize güzelliğin babalar, rahatsız edici olmadan onları gözlemeli, teorisini anlatır. sergiledikleri değişiklikleri fark edebilmelidirler. Bir de Üçte iki ise onu her gün, sessizce yaşatır. internet kullanımını çocukla karşılıklı olarak anlaşarak Biz “Hoşuma gitti” deriz. Doğa ise sınırlandırmalıdırlar. fısıldar: “Çünkü oran doğru.” YAPAY ZEKÂLI SİBER ZORBALIK BERRIN KARADENZI Siber zorbalığın bu türünde bir kişiye hiç söylemediği berrin.karadeniz@cumhuriyet.com.tr v ‘Hadi Öldürsene bir şeyleri söyletmek, yapmadıklarını yapmış gibi göstermek mümkündür. Bir süre önce bir ülkede diyelim Canikom’ ki A partisi B partisinin liderini yapay zekâ sayesinde Kültür rotası toplumun hoşlanmayacağı bir şeyleri söylemiş gibi ziz Nesin’in kaleminden yalnızlık, Konserden tiyatroya, sinemadan sergiye gösterdi. Bu videolar, meydanlarda, kahvehanelerde Ayaşlılık ve insanın içindeki v İkonik müzikal kültür sanat dünyasında bu hafta halka gösterildi. Önce insanlar çok şaşırdılar, B çocuksu yan üzerine sıcak ve dokunaklı Zorlu PSM’de partisinin lideri de şaşırdı. Halk bu videolara çok öne çıkan etkinlikler… bir anlatı sunan tek perdelik oyun “Hadi öfkelendi. Fakat az sonra yapay zekâ marifetiyle B Öldürsene Canikom”, Barış Dinçel’in ünyanın en çok izlenen partisinin liderinin bu şekilde konuşmuş gibi gösterildiği yönetmenliğinde sahneleniyor. Günay Dmüzikallerinden “Grease”, anlaşıldı. O günlerde yapay zekânın bu kullanımı yaygın Karacaoğlu, Zeynep Kankonde ve Danny ve Sanduy’nin efsanevi değildi, A partisinden bir yetkili, “Bu videolar yapay Bülent Alkış’ın rol aldığı oyun, 11 hikâyesini sahneye taşıyor. zekânın eseri olabilir ancak bunları yapan gençlerimizi Mayıs’ta Eskişehir’de, 12 Mayıs’ta Müzikal enerjik koreografileri ve kutlamak gerek” dedi. Bu ve benzeri söylemler yapay Ankara MEB Şura Salonu’nda kült şarkılarıyla bu akşam Zorlu zekâlı siber zorbalığın yaygınlaşmasına yol açmıştır. tiyatroseverlerle buluşacak. PSM’de. * Yaman, E., Eroğlu, Y. ve Peker, A. (2011). Başa Çıkma v Sanatın özgür ruhlu sesi Stratejileriyle Okul Zorbalığı ve Siber Zorbalık. İstanbul: v ‘Önüm Arkam Kaknüs Yayınları. İstanbul’a geliyor Duygularım Sobe’ ecause the Night” ve “People Have the İmtiyaz Sahibi: 19 NİSAN 2026 SAYI: 1880 “BPower” gibi şarkılarıyla tanınan Patti Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk CUMHURİYET VAKFI adına n Yayın Koordinatörü Smith, uzun bir aranın ardından İstanbullu 23 Bayramı’nda sahnelenecek “Önüm ALEV COŞKUN DENİZ ÜLKÜTEKİN Genel Yayın Yönetmeni müzikseverlerle buluşacak. Smith’e Lenny Kaye, Arkam Duygularım Sobe” oyunu 23 Nisan’da n Reklam Genel Müdürü MİNE ESEN EVSUN SİNEM ALKAN Jay Dee Daugherty, Tony Shanahan ve Jackson Paribu Art’ta. Oyun, kahramanı Deniz’in Sorumlu Müdür pazar.dergi@cumhuriyet.com.tr Patti BETÜL BERİŞE Smith’in eşlik edeceği konser, Patti Smith duygularla örülü masalsı yolculuğu, şaşkınlık, Smith Reklam Yönetimi: Yenigün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık Baskı: İleri Basım Mat. Amb. Reklam Tanıtım Yayın ve Teknik Hiz. Tic. A.Ş. korku, öfke, cesaret ve mutlulukla şekillenen Quartet, Stagepass organizasyonuyla 17 Mayıs’ta AŞ. Prof. Nurettin Mazhar Öktel Sk. No: 2 34381 Şişli/İstanbul Yenibosna Merkez Mh. 29 Ekim Cd. A1 Apt. No:5/902 Bahçelievler-İstanbul Tel: (0212) 343 72 74 (20 hat) Faks: (0212) 251 98 68 e-posta: (Vizyonpark 2. Plaza B-1 Blok Kat:9 No:81-82) Tel: 0212 454 32 90-0212 454 34 83. renkli bir sahne dünyasına dönüşüyor. Bonus Parkorman’da. reklam@cumhuriyet.com.tr Uets: 25999-15079-37611 Dağıtım: Turkuvaz Dağıtım Pazarlama A.Ş. Yaygın süreli yayın otanyel@yahoo.com