Katalog
Yayınlar
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Yıllar
Abonelerimiz Orijinal Sayfayı Giriş Yapıp Okuyabilir
Üye Olup Tüm Arşivi Okumak İstiyorum
Sayfayı Satın Almak İstiyorum
22 MART 2026
4
KONUŞMAMIZ
Rejimin ‘arka bahçesi’ haline gelenlerin hikâyesi...
LAZIM
Mikro
feminizm
Adaleti beklerken
eçen 8 Mart’ta
oğlumun veli
WhatsApp
grubunda Dünya
DILŞAD
GKadınlar Günü
kutlandı. Kalpler, çiçekler,
ÇELEBI
“iyi ki varsınız anneler”
mesajları...“Ne var bunda
canım?” demeyin. İlk bakışta
normal gelebilir ama aslında durum kendi içinde bir
çelişki barındırıyordu. 17 kişilik veli grubunda da
öğretmenin kurduğu sınıf grubunda da bir tane bile
baba yoktu. Veli toplantısına gittim, yine hep kadınlar
vardı. 8 Mart’ın özü kadınların birbirini kutlaması
değil ki eşitliğin konuşulması. Ancak çocukların okul
iletişimi bile sadece kadınların üzerine yıkılmışsa,
eşitliği konuşacağımız alanı daha baştan daraltmış
olmuyor muyuz? Ertesi gün ilk iş eşimi de gruba
ekleme kararı aldım ama şimdilik buna cesaret
edemiyorum. Eğer yapabilseydim insanlık için küçük
ama bizim için büyük bir şeyler becermiş olabilirdim. AY’A SEYAHAT
ecenin karanlığında kâbuslarında, zihinlerinde ve
Büyük ama çok büyük değil... Az büyük... Orta... Yok
travmalarında da hapsedebildiğini
ilerleyen bir araba.
yok minik... Hatta mikro...
anlatan “Görünmez Kaza”
Hamile bir kadın, bir
Mikro feminizm dediğimiz şey aslında küçük
ise bu savaşın beyhudeliğini
adam ve bir çocuğun
görünen ama toplumsal kalıpları yavaş yavaş kıran
kanıtlıyor. Çünkü soruyor
Gmutlu bir şekilde
davranışlar. Büyük sloganlardan, meydanlardan,
Cafer Pehani karakterlerine:
eve dönüş yolculukları görünmez
uzun manifestolardan söz etmiyorum. Dil, refleks ve
Sistemin yarattığı kötülük ile
bir kazayla hem seyrini hem de
gündelik yaşamdaki minicik davranış değişiklikleri…
bireyin kötülüğü aynı şey mi?
BAŞAK BIÇAK
yaşamlarını değiştiriyor: Bir köpeğe
Örneğin meslekleri konuşurken “kadın yazar”,
Sistemi yaratan zaten o bireyin
basakbicak
çarptıktan sonra “Yol karanlık,
“kadın yönetmen” demeden sadece “yazar” demek.
düşünüşü değil mi? İntikam için
@gmail.com
hayvancağızlar eziliyor. Kader”
Erkekler için “erkek yazar” demediğimizi fark etmek.
sistemin kullandığı yöntemler mi
diyor adam, bu kazanın onu yeni
Bir başka küçük refleks, çocuğun ayakkabı
kullanılmalı yoksa “insan” kalmaya
kaderine götürdüğünü bilmeden.
numarasını babaya sormak. Eğer çocuklu bir
devam mı etmeli? Veya basitçe: Şiddet,
Biraz sonra yolda kalan arabaları, rejimin
ailedeyseniz bir şeye dikkat etmenizi istiyorum:
adaleti getirir mi? Affetmek ve devam
gelmiş karakterlerin ortak mücadelesini
“kaderlerini belirlediği” bir grup insanın bir
Çocuğun kimlik numarasını ezbere bilen kişi anne mi
edebilmek mümkün mü?
temsil ediyor. Karakterlerini çölde, kurak
araya gelmesine aracı oluyor. Yazgı, “basit
yoksa baba mı? Kulağa komik geliyor ama okulda,
ağacın bir başında toplayan Penahi,
GEÇMİŞTE SIKIŞMIŞ RUHLAR
bir kazayla” yoluna koyulurken baskıcı bir
doktorda, mağazada bu soru neredeyse otomatik
“Godot’yu Beklerken” imasıyla yalnızca
sistemin çatlaklarından sızanlar hikâyenin
olarak anneye sorulur. Çünkü çocuk bakımının “doğal Penahi, siyasi mahkûm/işçi Vahit (Vahid
manzaraya vurgu yapmıyor adaletin ufukta
alın yazısını belirliyor.
sorumlusu” olarak anne varsayılır. Mobasseri) ile hapishanede kendisine
görünmeyişinin de altını çiziyor. Tam da
İranlı yönetmen Cafer Pehani’nin, sanatı
Mikro feminizm işte bu otomatik varsayımları işkence ettiğini düşündüğü “Topal”
bu nedenle, karanlık bir yolda başlattığı
yüzünden girdiği hapishane günlerinden
görünür kılmakla başlıyor. Toplantıda bir kadının sözü lakaplı İkbal›in (Ebrahim Azizi) yollarının
hikâyesini yine karanlık bir yol kenarında
sonra çektiği ilk filmi olan “Görünmez Kaza”
kesildiğinde “Zeynep sözünü bitirsin” demek. kesişmesiyle başlattığı anlatısını önce
bitiriyor. Sanki ülkesinin üzerine çökmüş
(It Was Just An Accident) -haliyle- rejim
Bir fikir erkek tarafından tekrar edildiğinde “Az intikam amaçlı bir kaçırma hikâyesine,
karanlığın hâlâ ana karakterinin ensesinde
karşıtı bir hikâye. Ancak filmin vizyona
önce Elif de bunu söylemişti” diye hatırlatmak... ardından da geçmişte sıkışıp
nefes aldığını göstermek istercesine...
girdiği tarihin, “sözde bir rejim
Bunlar devrim değil ama zihnimizdeki küçük fay kalmış ruhların adalet
Finalde kulakları tırmalayan gıcırtı,
hatlarını oynatır. karşıtlığıyla başlayan” arayışına çeviriyor.
işkencecilerinin kokusunda, nefesinde,
İsrail-ABD ile İran Vahit, adaleti
ÖDEV LİSTESİ
sesinde tutsak olmuş insanların altında
arasındaki savaşla sağlayacağına
Bütün bu teorik kısmı bir kenara bırakalım ve
ezildikleri sistemin gıcırdamaları haline
aynı tarihe inandığı
konuyu biraz eğlenceli bir yere getirelim. Bu size
geliyor.
denk gelmesi bir çölde
ve kendime küçük bir mikro feminizm ödev listesi
de filmin İkbal›in
REJİM SALLANIYOR AMA
bırakıyorum. Deneyin bakalım neler oluyor.
kaderinden mezarını
Rejim bugün sallanıyor ancak otoritenin
1. DIL EGZERSIZI: Bir gün boyunca “adam
olsa gerek. kazarken
yarattığı kötülük ateşinin bir çırpıda
gibi yapmak” dememeye çalışın. Yerine “hakkıyla
Çünkü kuşkuya
sönümlenmeyeceğini, karakterlerinin
yapmak” deyin.
“birkaç füze düştüğünde
gittikleri her yerde iyilik yaparken bile
2. SPOR TESTI: Bir sohbet sırasında “erkek
attıktan sonra” kendisi
futbolu” demeyi deneyin. Ortamda oluşan kısa ödemek zorunda oldukları bedellerle
İran halkının gibi olan
sessizliği gözlemleyin. gösteriyor yönetmen. Yozlaşmanın sokağın
bir gecede rejime bir grup insan
3. REFLEKS DENEYI: Çocuğunuzla ilgili bir her yanına, insanların ruhuna işlediğini
karşı ayaklanacağını eklemleniyor
soruyu özellikle babaya sorun. Doğum günüyle ve intikam peşinde koşan bir grup insanla
bekleyen “liderlerin” hikâyeye, bir arabanın
başlayabilirsiniz. Ayakkabı numarasıyla devam eder çözümlenemeyeceğini itiraf ediyor bir
İran halkından, geçmişinden, içine doluşan kader ortağı
sonunda da kimlik numarasına geçersiniz.
bakıma. Saf kötülüğün karşısına saf iyiliği
yaşadıklarından ve rejimin insanlar... Böylelikle
4. GÖRÜNÜRLÜK GÖREVI: Birine kitap veya
yerleştiriyor bu yüzden. Ahlaki ikilemle
gerçek gücünden bihaber ülkenin bagajı,
film önerirken özellikle bir kadın yazar veya kadın
mağdurun, mağdur edenden farkını tekrar
olduğunu gözler önüne rejimin ise “arka
yönetmen önerin.
tekrar hatırlatıyor. Adalet, bir gün onu
serdi bu savaş. bahçesi” haline
5. WHATSAPP MÜDAHALESI: Okul grubuna
İran’da bekleyenler için gelir mi bilinmez.
Baskıcı rejimlerin geliyorlar.
babaları da eklemeyi deneyin.
Ancak gelişmeleri izlerken hepimizin emin
insanlar üzerinde Sistemin
6. TRAFIKTE EŞITLIK: Emniyet şeridinden
olduğu bir hakikat var ki o da tiranlığın,
nasıl tahakküm “aksaklığı”
giden bir şoförü gördüğünüzde “erkek şoför tabii”
demokrasi kaftanı giyen tiranlar tarafından
kurabildiğini, gibi arabalar
deyin.
yok edilemeyeceği...
sistemin hep yolda
Sonuçları merak ediyorum. Çünkü mikro feminizm
“Görünmez Kaza”, kötülüğün kötülükle,
kötülüğü nasıl kalıyor bu
çoğu zaman şöyle çalışır: Bir kişi küçük bir şey yapar.
“yarattığını”, filmde. İlkinde şiddetin şiddetle bastırılamayacağını bir
Sonra bir kişi daha.
insanları yalnızca olay örgüsünün an bile unutmuyor. “Adalet sağlayıcıların
Derken o “küçük şey” bir gün olağan hale gelir.
hapishanelere başlatıcısı, da” unutmayacağı bir dünya dileğiyle...
Haydi bakalım, görev başına... Yolumuz uzun.
doluşturmakla ikincisinde de “Görünmez Kaza”yı, MUBI Türkiye’de
kalmayıp onları kendi bir şekilde bir araya izleyebilirsiniz.
BERRIN KARADENIZ
berrin.karadeniz@cumhuriyet.com.tr
v Satıcının Ölümü sahnede
rthur Miller’ın Pulitzer rolünde Halit Ergenç uzun
Kültür rotası
Ave Tony ödüllü bir aranın ardından tiyatro
başyapıtı Satıcının Ölümü, sahnesine dönerken ona
Konserden tiyatroya, sinemadan sergiye
düşler, başarı isteği ve sahnede Zerrin Tekindor,
kültür sanat dünyasında bu hafta
aile bağları üzerine kurulu Fatih Artman, Kerem
öne çıkan etkinlikler…
zamansız öyküsüyle sahneye Arslanoğlu, Kubilay
taşınıyor. Yönetmenliğini Karslıoğlu ve Beyti Engin
Rufus Norris üstlendiği eşlik ediyor. Oyun, 26
oyunda Willy Loman Mart’ta Zorlu PSM’de.
v‘Blue 25. yıl turnesiyle Türkiye’de
v Küçükçiftlik
ngiliz pop müziğinin
Park’ta
İefsane gruplarından
Blue, 25. yıl turnesi
‘Felekten bir gün’
kapsamında Türkiye’ye
üçükÇiftlik Park’ın “En
geliyor. Yeni albümleri
Kkötü günümüz böyle olsun”
Reflections ile
v Artweeks İstanbul ‘Project’ başlıyor
mottosuyla yola çıkan festivali,
sahnelere dönen grup,
izleyiciyi “Felekten Bir Gün”
rtweeks Istanbul, “Project” Ata, Zeynep Beler ve Mustafa unutulmaz hitleri ve
çalmaya davet ediyor. Müzik,
Aserisini Bilgili Sanat Boğa’nın eserlerine yer verirken performanslarıyla
dans ve gastronomiyi bir araya
desteğiyle 1-15 Nisan tarihleri Pi Artworks; Kemal Seyhan ve 30 Ekim’de İstanbul
getiren festival sahnesinde ise
arasında Akaretler Sıraevler’de Nancy Atakan’ın çalışmalarını Volkswagen Arena’da
Mert Demir, Sakiler ve Hey!
sanatseverlerle buluşturuyor. sergileyecek. MERKUR galerisi ve 31 Ekim’de Ankara
Douglas olacak. 28 Haziran’da
Akaretler Sıraevler’in A25 ise Suat Akdemir, Fatma Tülin Congresium’da
ve A27 numaralı binalarında ve Kezban Arca Batıbeki’nin hayranlarıyla URU organizasyonuyla
düzenlenecek sergide Martch eserlerini izleyiciyle bir araya düzenlenecek etkinliğin
bulşuşacak. Biletler
Art Project; Serdar Acar, Burak getirecek.
satışta. biletleri satışta.
PUANIM: 8/10

