Katalog

22 MART 2026 2 İklim krizinin derinleştirdiği su kıtlığı, toplumsal eşitsizlikleri de büyütüyor. Kuraklık, kirlilik ve EDITÖRDEN altyapı eksikliklerinden en çok onlar etkileniyor ir zamanlar değişim gürültülüydü. Su krizinin bedelini Meydanlara Btaşar, kalabalıkların sesiyle kendini ilan ederdi. kadınlar ve çocuklar ödüyor Devrimler bir günde olur, tarih o günle ikiye ayrılırdı. Bugün ise değişim çoğu zaman sessiz. Bir yürüyüşle değil, bir tercihle başlıyor. Bir sloganla değil, bir alışkanlıkla yayılıyor. HHH Artık dünyayı değiştiren şey bazen bir ürünü almamak, bir dili kullanmamak, bir içeriği izlememek. Küçük görünen bu bireysel kararlar yan yana geldiğinde, yavaş ama derin bir dönüşüm yaratıyor. Devrimlere sanki evrimsel dönüşümler yılından beri her Oysa suyu taşıyanların, suyu bekleyenlerin, suya yıl 22 Mart’ta erişemediğinde ilk bedeli ödeyenlerin sesi karar ekleniyor gibi. Daha az kutlanan Dünya masasında duyulmadan adil bir su politikası yıkıcı, daha sürdürülebilir. Su Günü’nün bu kurulamaz. Bu yüzden suyun yönetimi, yalnızca Değişim yaşamın içine 1993yılki teması “Su mühendislik değil temsil, hak ve eşitlik sorunudur. yerleşerek ilerliyor. Ama ve Toplumsal Cinsiyet”. Bu tema, suya yalnızca bir de soruyla birlikte SU ADALETI OLMADAN EŞITLIK OLMAZ doğanın sessiz ve vazgeçilmez armağanı olarak geliyor: Bu gerçekten güç Dünya Sağlık Örgütü ise bugün 1.8 milyar insanın değil yaşamı, emeği, sağlığı ve eşitliği belirleyen mü? evinde hâlâ içme suyu olmadığını ifade ediyor. temel bir hak olarak bakmamızı Ve her üç haneden ikisinde su temininden esas HHH istiyor. Çünkü su, yalnızca VENEDIK’TE SU DAIRESEL olarak kadınlar sorumlu. Yani su, pek çok yerde kuruyan nehirler, azalan rezervler Çünkü değişim FLORA VE TOPLUMSAL hâlâ musluklardan akmıyor, bedenlerle taşınıyor. veya iklim krizinin sertleşen yüzü bireyselleştikçe ortak bir Kovalarla, bidonlarla, adımlarla, bekleyişle, sırayla, değil. Su aynı zamanda eve kim CINSIYET GÜNDEMI irade üretmek zorlaşıyor. yorgunlukla... Suyun eksik olduğu yerde en çok tarafından taşındığı, yokluğunda Herkes kendi küçük kadınların zamanı eksiliyor. En çok onların günü kimin yaşamının daha fazla alanında tepki verirken UNESCO Venedik Ofisi ve Dünya bölünüyor. En çok onların görünmeyen emeği daraldığı ve kimin omuzlarına tepkiler çoğu zaman Su Değerlendirme Programı, yarın büyüyor. Bir kaynak sorunu gibi görünen şey bir görünmeden yüklendiğiyle de iç birleşip güçlü bir yön Italya’nın Venedik kentinde “Su anda bakım ekonomisinin, toplumsal cinsiyet içe bir konu. oluşturamıyor. rollerinin ve eşitsiz yaşam koşullarının aynasına ve Cinsiyet-Suyun aktığı yerde AYÇA Dünyanın birçok yerinde suya Bir zamanlar dönüşüyor. eşitlik büyür” başlıklı bir toplantı CEYLAN erişim hâlâ bir ayrıcalık. Oysa Suyun yokluğu veya güvensizliği yalnızca emeği kalabalıklar aynı sloganı düzenliyor. Etkinlikte BM Dünya Su su, yaşamın en temel hakkı. değil, yaşamın kendisini de tehdit ediyor. Dünya Geliştirme Raporu 2026 tanıtılacak. ayca_ceylan atardı. Bugün ise herkes Birleşmiş Milletler verilerine genelinde güvenli olmayan su, sanitasyon ve hijyen Su yönetiminde toplumsal cinsiyet göre küresel olarak 1 milyardan kendi sessiz cümlesini koşulları her gün beş yaş altı yaklaşık 1000 çocuğun eşitliği, kadınların karar alma fazla kadın yani tüm dünyadaki kadınların dörtte kuruyor. ölümüne neden oluyor. Bu veri, su krizinin uzak birinden fazlası güvenli şekilde yönetilen içme suyu süreçlerindeki temsili, iklim direnci HHH bir geleceğe yönelik çevre konusu olmadığını tam hizmetlerine erişemiyor. Bu, yalnızca susuzlukla ve sürdürülebilir kalkınma başlıkları Bu durum, bireysel tersine bugünün çok somut bir yaşam hakkı sorunu ilgili bir mesele değil, aynı zamanda sağlıkla, öne çıkacak. Iklim krizinden en özgürlüğü artırırken olduğunu gösteriyor. Güvenli suya erişememek zamanla, bakım yüküyle, eğitimle ve yaşamın yoğun etkilenen kentlerden biri olan kolektif gücü zayıflatıyor hastalık, kırılganlık ve kayıp demek. Bu kaybın gündelik akışıyla ilgili derin bir eşitsizlik tablosu. Venedik’in bu buluşmaya ev sahipliği olabilir. Tepkiler çoğalıyor yükü de yine en fazla çocukların, kadınların ve yapması da anlamlı. Kentin 2026’da GÖRÜNMEYEN YÜZÜ ama dağınık kalıyor. Sesler yoksul toplulukların hayatında derinleşiyor. ayrıca, geçen yıl 57 yaşında yaşamını Verilerin varolduğu 53 ülkede kadınlar ve kız Bu yıl Dünya Su Günü’nün söylediği artıyor ama ortak bir yankı yitiren Kamerunlu-Isviçreli çocukları, günde toplam 250 milyon saatlerini su şey aslında çok yalın: Suyun üretmeyebiliyor. küratör Koyo Kouoh’un toplama işine harcıyor. Bu süre, yetişkin erkek ve aktığı yerde, eşitlik yeşerir. Şöyle söyleyelim: belirlediği “In Minor çocukların harcadığı sürenin üç katından fazla. Bu Çünkü suya erişim, yalnızca Değişim artık daha Keys” (Minor Tonlar) sayıyı bir an için durup düşünmek gerekiyor. Çünkü bir altyapı hizmeti değil erişilebilir ama aynı başlığıyla 61. Venedik burada kaybolan yalnızca zaman değil. Okula onurlu yaşamın, sağlığın, zamanda daha da kırılgan. Bienali’ne ev sahipliği gidilemeyen saatler, kurulamayan düşler, ertelenen eğitimin ve toplumsal Kesin olan şu ki yapacak olması, bu olasılıklar var. Bir kız çocuğunun su taşımak için adaletin temelidir. devrimler artık sadece eşitlik ve temsil harcadığı her saat, aslında onun çocukluğundan Suyun sesi bazen bir meydanlarda olmuyor tartışmalarına eksilen bir parçaya dönüşebiliyor. Bir kadının su nehir gibi gür, bazen ama kalıcı olabilmeleri ayrı bir düşünsel için harcadığı her uzun yol, yaşamının başka bir bir damla kadar sessiz katman ekliyor. için, bir noktada seslerini alanından çalınmış zaman oluyor. olabilir ama o ses bize Bir başka çarpıcı gerçek ise şu: Kadınlar suyla hep aynı şeyi hatırlatır: Kouoh, Venedik bulmaları hâlâ gerekiyor. ilgili yükü orantısız biçimde taşırken ilgili karar Eşitlik olmadan su Bienali’nin Hepinize iyi pazarlar... alma süreçlerinde aynı ölçüde yer bulamıyor. adaleti kurulmaz. Ve küratörlüğüne Ülkelerin yaklaşık yüzde 14’ünde kadınların su su adaleti olmadan da DENIZ ÜLKÜTEKIN getirilen ilk Afrikalı yönetimine ve suyla ilgili karar mekanizmalarına ortak geleceğimiz gerçekten deniz.ulkutekin@cumhuriyet.com.tr kadın olarak tarihe geçti. eşit katılımını sağlayacak yapılar henüz yok. güvence altına alınamaz. ‘iKöle’, dijital nesneler ve insan Köle” (iSlave) kelimesi tehdidi altında, çocuk işçilerinde bulunduğu göre 653 milyar saattir bu. Zamansal 2010 yılında uluslararası bir madenciler akıllı cihazların elektronik egemenliğimizi kaybettiğimiz, sıfır kampanya sırasında Hong bileşenleri için gerekli olan madenleri ücretle sömürüldüğümüz gerçeği herkesin Kong ve İsviçre’deki emek çıkarır. Bu bileşenler Foxconn gibi devasa kullandığı akıllı telefonlarda anlık olarak da “ieylemcileri tarafından icat fabrikalarda bir araya getirilir. raporlanmaktadır. edilen bir ifadedir. Foxconn, dünyanın en büyük elektronik Kapitalist köleliğin maddi temeli olan iKöle terimi üzerine düşünen isimlerden imalatçısıdır. Foxconn’da son derece berbat okyanuslar ve kıtaların yerini alan siber biri olan Jack Linchuan Qui, koşullarda çalışan işçiler arasında “öğrenci uzay, akıllı cihazlar ve büyük verinin “Kölelik şaşırtıcı derecede stajyerler” de vardır. Ergenlik döneminde yeni dünyası gittikçe genişlemektedir. Bu esnektir” diyor. Bu önemli olan bu öğrencilerin fabrikada üç ay staj gerçeğin karşısında birer iKöle olduğumuzu bir tespit. Qui’ye göre yapması mezuniyetleri için bir zorunluluktur. kabul ederek şimdi ne yapabileceğimizi köleleştirmenin temelinde Stajyerler Iphone kılıfları yaparken her sormalıyız. kapitalist modernite ve köle gün 10 saat ayakta durmak zorundadırlar. Teknoloji reddiyesi mantıklı bir çözüm rejimlerinin zaman içinde Foxconn işçileri arasında iş yüküne gibi durmamaktadır. Yapılacak en mutasyon geçirme kapasitesi kavramlarını dikkatimize sunuyor. dayanamayıp intihar edenler de vardır. doğru tutumlardan biri tüm bu mecraları vardır. Üretim tarzında tablo böyleyken iKölelik, sınıf mücadelesi, yoksulluğun, eziyetin AYŞE ACAR DIJITALE BAĞIMLI INSAN 1500’lerde Karayip’e oyunlar ve sosyal medya kullanımlarındaki sonlandırılması ve örgütlü mücadele için Qui, iKöle imalatı için üretim tarzı olarak Afrikalı insan ticareti bağımlılıkla ilgilidir. bilinçli kullanmaktan geçmektedir. tüm dünyada kötü çalışma koşullarıyla yapılıyor olsa da ilk modern kölelik rejimi Marx, kapitalist sömürüyü analizlerken Qui, “iKölelik dünyanın sonu değildir” bilinen, Apple’la yakın ilişkisi olan kendisini 17. yüzyılda Atlantik ötesinde kapitalist değer birikimi olan artı değerin ya diyor. Aksine yeni bir başlangıç olarak Foxconn’daki Çinli işlerin durumunu gösterir. Bu kölelik rejiminin merkezinde çalışma saatlerinin uzatılmasıyla veya üretim değerlendirip özneler arası ilişkiyi yeniden örnek gösterir. Tüketici tarzı iKölelik’te şeker odaklı kıtalararası ticaret vardır. süreçlerinin yoğunlaştırılması yoluyla emek inşa etme, küresel ölçekte örgütleme ve Şeker, insanların her geçen gün bağımlı hale ise Facebook gibi serbest emek ve dijital süresinin ele geçirilmesi olduğunu söyler. kapitalist sistemin işleyişini işlemez hale getirileceği üretilmiş bir tüketim malzemesi cihazlara bağımlı insanlardan söz eder. getirmenin önemli bir aracına dönüşebilir. ZAMANIN SÖMÜRÜSÜ olarak dünya tarihinde yerini alacaktır. Kölelik üretim tarzı olan iKölelik ve Qui, “Bugün şekerin işlevsel muadilleri imal edilmiş olan iKöle: Şimdi bunları Qui, şöyle bir soru sorar: Facebook * Dijital Nesneler, Dijital Özneler, J.L. Qui, ‘Hoşça kal Facebook, Wechat, Candy Crush’tır” diyor biraz açmaya çalışalım. Üretim Kongo bizden ne kadar zaman elde etmiştir? iköle’. Editörler: David Chandler, Chistian Fuchs, çeviri: ve “iköle imalatı ve tüketici tarzı ikölelik” Cumhuriyeti gibi yerlerde başlar. Silah 2014 yılında yaptığı bir değerlendirmeye Gamze Boztepe.