Katalog

ZEYNEP ORAL’DAN ‘O ÇILGIN İNSANLAR’ ‘Vurgulamak istediğim onların sıra dışılığı, yaratıcılıkları, yetenekleri, olağanüstülükleri!’ Usta gazeteci yazar Zeynep Oral, O Güzel İnsanlar ve Nermin Abadan Unat, Sunay Akın, Tarık Akan, Türkan Şoray ve O Büyülü İnsanlar isimli kitaplarında kaleme aldığı portrelere Vedat Günyol’un portreleri bulunuyor. O Çılgın İnsanlar’la (İnkılâp Kitabevi) devam ediyor. Kültür yaşamımıza damga vurmuş, birbirinden değerli isimlerin O Çılgın İnsanlar’da; Ahmet Say, Ali Poyrazoğlu, Attillâ İlhan, yer aldığı portrelerde onların yaratıcılıkları, yetenekleri ve Ayla Erduran, Jacques Brel, Birsel Lemke, Bülent Ecevit, olağanüstülükleri anlatılıyor. Anılarla harmanlanan bu portreler; bir Deniz Türkali, Füruzan, Gilbert Becaud, Hümeyra, Kaptan Coustau, dönemin kültür sanat yaşantısına ilişkin önemli kesitler sunuyor. Mahmud Derviş, Marlene Dietrich, Moris Gabbay, Sanat üretiminde dayanışmanın, dostluğun ve mücadelenin ne Muazzez İlmiye Çığ, Müjdat Gezen, Nazlı Eray, kadar önemli olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. yer kalmaz. O Güzel GAMZE AKDEMİR İnsanlar’da benim ül- kemden, Türkiye’den gamze.akdemir@cumhuriyet.com.tr 30 isim var. Ve bu- gün içlerinden sade- ‘HEPSİ BANA YÜREĞİNİ AÇTI, HEPSİNDEN ÇOK ce ikisi hayatta, diğer- ŞEY ÖĞRENDİM, ÇOĞALDIM, ZENGİNLEŞTİM’ leri sonsuzluğa göç- O Çılgın İnsanlar’ı konuşmaya başlamadan önce bu port- n müş durumda. O Bü- releri paylaştığınız ilk iki kitabı O Güzel İnsanlar ve O Bü- yülü İnsanlar’da hem yülü İnsanlar’ı anmanızı rica ederek başlayalım söyleşimize. Türkiye’den hem dün- Mesleğimin en muhteşem yanlarından biri, belki de yal- yadan 26 isim var. Bu- nızca uzaktan hayran olacağım insanları daha yakından tanı- gün içlerinden sadece ma olanağını bana vermesi. Uzun yıllar boyunca birbirinden güzel insanın içinde biraz büyü, biraz çılgınlık var. 5’i hayatta. O Çılgın İnsanlar’da yine yurtiçinden ve yurtdı- değerli, birbirinden güzel, yaratıcı insanlar tanıdım. Her çılgın insanın içinde çokça güzellik, çokça büyü var. şından 23 isim var. Neyse ki onların çoğu hayatta. Birbirinden çok farklı ama daha güzel, daha iyi, daha in- İşte uzun yaşamanın bu üzüntüsü var. Çok sevdiğiniz Her büyülü insanın içinde hem güzellik hem çılgınlık var. sanca ve hakça yaşanılan bir dünya özlemi taşıyan insanlar. dostlarınızı kaybediyor ve yalnızlaşıyorsunuz. Eh giderayak Bu arada üçünü bir arada okuyan kimileri, üçünün birbiri- Hepsi bana yüreğini açtı, hepsinden çok şey öğrendim, hep- bunları paylaşmazsam ne zaman paylaşabilirim ki. ni tamamladığını da söylemeyi ihmal etmiyor. siyle çoğaldım, zenginleştim. Sonra da bu zenginliği okur- Bilmez gibi sormalı: Neden “çılgın”lar? Onları neleri Bu da açıkçası çok hoşuma gidiyor. Bunun özellikle altını n larla paylaşmak istedim. öne çıkararak kaleme aldınız? çizen, tiyatro eleştirmeni sevgili arkadaşım Seçkin Selvi ol- Ancak daha ileri gitmeden hemen vurgulamak istediğim Bundan önceki O Güzel İnsanlar ve O Büyülü İnsanlar’da du. Teşekkürler Seçkin! bir nokta var: Kimi dostlarım bu üç kitabın aynı kitap oldu- birbirinden harika ve değerli insanların portrelerini çizmeye O Çılgın İnsanlar’da hangi dönemlerin kültür sanat ğunu sanıyor. Aynı kitabın farklı baskıları sanıyor. Öyle de- n çalışmıştım. Ama okurla paylaşmak istediğim daha öyle ha- yaşantısına ve iktidarların sanata yaklaşımlarına ilişkin ğil. Her üçünde de farklı farklı insanların portreleri var. rikulade insanım vardı ki noktayı bir türlü koyamıyordum. hangi kesitlerle buluşturuyorsunuz okuyucuları? Bu paylaşımın nasıl başladığını, nasıl karar verdiği- n Noktayı koyamayınca da İnkilâp Kitabevi’nin hadileme- Portresini çizdiğim bu seksen kişinin kimi 100 yıl önce nizi ve bugüne kadar hangi usta isimleri okuyucularla bu- siyle de devam dedim kendime. Bu kez O Çılgın İnsanlar doğmuş kimi neredeyse çocuklarım yaşında. Ama bir de şu luşturduğunuzu anlatır mısınız? adını koydum kitabıma. var: Her kitap bittiğinde, “Ah şu insanı, bu kişiyi neden ek- Nasıl başladı? Hep söylediğim bir şey var: Nasıl ki bu ül- Elbet ki burada “çılgın” sözcüğümü “deli” ya da “aklını lemedim ki” diye kahroluyorum. kedeki tüm yanlışlardan, kötülüklerden, haksızlıklardan, he- kaçırmış” anlamında kullanmadığımı okurlar bilecektir! Hangi dönemde yaşamış olurlarsa olsunlar hep şu dikkati pimiz sorumluysak hani sık sık bunları gidermek için müca- “Amma çılgınlık!” dermişim gibi, “Amma olağanüstü- çekiyor: Sanat, gökten zembille düşmüyor. Sanatı, bir dele ediyorsak, güzellikleri de herkes bilsin, herkes tanısın, lük”, “Ne müthiş şey”, “Vay canına!” demek istediğim or- herkes görsün diye paylaşmak zorundayız. toplumun ekonomik, politik ve toplumsal gerçeklerinden tada. Vurgulamak istediğim onların sıra dışılığı, herkes gibi ayıramazsınız. Ve en önemlisi sanatın ve edebiyatın özün- Doğrusu bu portre kitaplarının ilkini, O Güzel İnsanları ya- olmayışları, yaratıcılıkları, yetenekleri, olağanüstülükleri. de muhaliflik vardır. İtiraz vardır, Sorgulama vardır. Eleşti- zarken tek kaygım, bunları herkes bilsin, herkes bilmeli tut- rel bakış vardır. Her dönemde güç, iktidar, siyasal erk kimin kumdu. Onları okurlar bir de benim bakış açımla görsünler is- ‘HER BÜYÜLÜ İNSANIN İÇİNDE tedim. Ansiklopedi ya da kaynak kitaplara geçmemiş yanla- HEM GÜZELLİK HEM ÇILGINLIK VAR!’ elindeyse eleştiriye mutlak o ya da bu şekilde karşı çıkıyor. rını görsünler istedim. Bir de şu var: Benim için o güzel insanlarla, o büyülü in- Eleştirilmeye, yanlışlarının yüzlerine vurulmasının taham- sanlar, ya da o çılgın insanlar arasında pek bir fark yok. Her Hangi isimler? Tüm listeyi buraya alsak, sayfada başka mülü yok iktidardakilerin. O nedenle her daim sanatçılar >> 4 12 Aralık 2024